Trafik Kazası Sonrası Bitkisel Hayat ve Uzun Süreli Koma 2026: %100 Maluliyet, Vasi ve Kayyım (TMK m.405, 426, 462), Bakıcı Gideri, Manevi Tazminat ve TCK m.89/3-a

Trafik kazasının en ağır sonuçlarından biri, yaralananın bilincinin uzun süre veya kalıcı olarak geri gelmemesidir. Ağır kafa travmasının ardından yoğun bakımda haftalarca, bazen aylarca komada kalan, ardından gözlerini açsa da çevresiyle anlamlı iletişim kuramayan bir yakın, aileyi hem duygusal hem hukuki olarak çok zor bir sürecin içine sokar. Bu dönemde aileler bir yandan tedavi ve bakımla uğraşırken, bir yandan da hiç bilmedikleri sorularla karşılaşır: Yakınımız adına kim karar verecek? Sigortaya ve mahkemeye kim başvuracak? Bakım masraflarını kim karşılayacak? Zamanaşımı işlemeye devam ediyor mu? Yakınımız hayatını kaybederse haklar ne olacak?

Bu rehberde, trafik kazası sonrası bitkisel hayata giren veya uzun süreli koma ve ağır bilinç bozukluğu içinde kalan mağdurlar için maluliyet oranının belirlenmesini, vasi ve kayyım atanmasını ve vesayet makamının iznini, bakıcı ve yaşam boyu giderleri, mağdurun ve yakınlarının manevi tazminatını, sigorta limitini aşan zararı, ceza dosyasındaki ağırlaştırıcı hâli ve mağdurun vefatı hâlinde doğacak hakları kanun metinleri üzerinden anlatıyoruz. Bu çok hassas süreçte yanınızda olmak için Hukukçular Evi Ankara’yı 0554 648 37 15 numaralı telefondan arayabilirsiniz.

Bitkisel hayat ve ağır bilinç bozukluğunun hukuki sonuçları

Tıbbi olarak koma, uzun süreli bilinç kaybı, vejetatif durum veya minimal bilinç durumu gibi farklı tablolar birbirinden ayrılır; bu tabloların tanısı ve seyri hekimlerin değerlendirmesine bağlıdır. Hukuk bakımından ise ortak nokta, kişinin kendi işlerini görememesi, iradesini açıklayamaması ve günlük yaşam aktivitelerinin tamamında başkasının bakımına muhtaç olmasıdır. Türk Ceza Kanunu m.89/3-a, taksirle yaralama fiilinin mağdurun “iyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine” neden olmasını ayrıca düzenleyerek bu durumun ağırlığını kanun düzeyinde kabul etmiştir.

Bu durum; tazminat hukuku, vesayet hukuku, ceza hukuku ve sosyal güvenlik hukuku bakımından aynı anda sonuç doğurur. Mağdurun hakları kendisi tarafından kullanılamayacağı için, hakların kaybolmaması ancak doğru temsil mekanizmasının zamanında kurulmasıyla mümkündür. Bu nedenle bitkisel hayat dosyalarında ilk hukuki adım tazminat hesabı değil, mağdur adına kimin hareket edeceğinin belirlenmesidir. Ağır kafa travmalarının diğer sonuçları için kafa travması ve beyin hasarında maluliyet oranı rehberimize bakabilirsiniz.

Maluliyet oranı nasıl belirlenir?

Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ekindeki kılavuzun sinir sistemi bölümü, serebral bozukluklar arasında “bilinç durumu ve farkındalık” başlığını sınıflamada sayar; ancak bitkisel hayat veya vejetatif durum için ayrı bir oran tablosu öngörmez. Bu nedenle oran, bozukluğun yol açtığı işlev kayıplarının ilgili tablolardan ayrı ayrı belirlenip Balthazard yöntemiyle birleştirilmesiyle bulunur. Zihinsel durum için kılavuzun demans bölümündeki Klinik Demans Skoru tablosu kullanılır: hafıza, oryantasyon, yargılama ve problem çözme, toplumsal ilişkiler, ev ve hobiler ile özbakım alanlarında puanlanan kişinin skoru 16–18 aralığındaysa ve “özbakımını yapamaz, kendi emniyeti açısından kollanması gerekir” tanımına uyuyorsa engel oranı %90’dır.

Bitkisel hayattaki mağdurda buna ek olarak iki kolun kendine bakım veya günlük aktivitelerde kullanılamaması (Tablo 4.2.b, %90), yardım ve cihaz olmaksızın ayağa kalkamama (Tablo 4.1, %80), mesanenin refleks veya istemli kontrolünün olmaması (Tablo 4.3, %60) ve bağırsağın refleks düzenleme veya istemli kontrolünün olmaması (Tablo 4.3, %50) gibi kayıplar da bulunur. Bu oranlar Balthazard yöntemiyle birleştirildiğinde yaklaşık %99,96 sonucuna ulaşılır; bu da fiilen %100 maluliyet anlamına gelir. Kılavuz, santral ve periferik sinir sistemi hastalıklarına bağlı bozuklukların tek başına veya bir arada bulunma durumlarına göre bir bütün olarak ele alınacağını ve Tablo 4.3’ten elde edilen değerin Tablo 4.1 ve 4.2 değerleriyle Balthazard yöntemiyle toplanacağını belirtir; bu nedenle raporda hangi tabloların neden birleştirildiği gerekçelendirilmelidir. Solunum desteğine bağlı mağdurlarda Tablo 4.3’teki solunum kaybı da ayrıca değerlendirilir. Kafa travmasında demans ve diğer tabloların ayrıntıları için kafa travması ve beyin hasarında maluliyet oranı, kol, bacak, mesane ve bağırsak tabloları için omurilik yaralanması ve felçte maluliyet oranı rehberlerimize bakabilirsiniz.

Raporun zamanlaması bu dosyalarda özellikle hassastır. Bilinç durumunda aylar içinde değişiklik olabileceğinden, erken dönemde kesin rapor alınması tabloyu yanlış yansıtabilir; Yönetmelik tedavi süreci devam eden kişiler için süreli rapor düzenlenebileceğini öngörür. Kalıcı rapor alındıktan sonra mağdurun durumunda anlamlı bir değişiklik olasılığı varsa, tazminat kararında TBK m.75 uyarınca hükmün değiştirilmesi hakkının saklı tutulması istenebilir. Rapor sürecinde zamanaşımının nasıl yönetileceği için maluliyet raporu ve zamanaşımı ve maluliyet oranı sonradan artarsa yazılarımıza bakabilirsiniz.

Mağdur adına kim hareket eder? Vasi ve kayyım

Bitkisel hayattaki mağdur, ergin olsa bile kendi haklarını kullanamaz; sigortaya başvuramaz, avukata vekâlet veremez, dava açamaz. TMK m.405, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle işlerini göremeyen, korunması ve bakımı için sürekli yardıma ihtiyacı olan veya başkalarının güvenliğini tehlikeye sokan her erginin kısıtlanacağını düzenler. Ağır beyin hasarı sonucu bilinci kalıcı olarak bozulan mağdurun kısıtlanması uygulamada bu hüküm çerçevesinde değerlendirilir. TMK m.409 uyarınca akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlama kararı ancak resmî sağlık kurulu raporuna dayanılarak verilebilir. Vesayet makamı sulh hukuk mahkemesidir; TMK m.414 uyarınca vasi atanmasında, haklı sebepler engel olmadıkça kısıtlının eşine veya yakın hısımlarına öncelik tanınır.

Kısıtlama ve vasi atanması süreci zaman alabilir; bu sırada ise ivedi hukuki işlemler gerekebilir. TMK m.426, ergin bir kişinin hastalık veya benzeri bir sebeple ivedi bir işini bizzat göremediği ve bir temsilci de atayamadığı durumlarda temsil kayyımı atanabileceğini düzenler. Zamanaşımı süresinin dolmak üzere olması, sigortacıya süresinde başvuru yapılması veya delillerin korunması gibi durumlarda kayyım atanması hak kaybını önler. Vasi atandıktan sonra ise TMK m.462/8 uyarınca, acele hâllerde vasinin geçici önlemleri alma yetkisi saklı kalmak üzere, dava açılması, sulh olunması, tahkim ve konkordato vesayet makamının iznine tabidir; bu izin alınmadan açılan dava veya yapılan sulh sorun doğurur. Başvuru dilekçesi için ağır maluliyette vasi ve kayyım atanması talebi dilekçesi rehberimize bakabilirsiniz.

Tazminat kalemleri

TBK m.54 bedensel zararda tedavi giderlerini, kazanç kaybını, çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıpları ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıpları sayar. Bitkisel hayattaki mağdurda bu kalemlerin tamamı en ağır düzeyde gerçekleşir. Kalıcı maluliyet tazminatı %100 oran üzerinden hesaplanır. Mağdur günlük yaşamın her anında bakıma muhtaç olduğundan sürekli bakıcı gideri çoğu zaman en büyük kalem hâline gelir; sitemizdeki bakıcı rehberinde açıklandığı üzere yargı uygulamasında bakıcı giderinin brüt asgari ücret üzerinden hesaplanması yönünde kararlar vardır ve bakımın aile bireylerince üstlenilmesi bu talebi ortadan kaldırmaz. Gece ve gündüz kesintisiz bakım gerektiren durumlarda bakım ihtiyacının kapsamı ve yoğunluğu raporda açıkça belirtilmelidir.

Hasta yatağı, havalı yatak, aspiratör, beslenme pompası ve enteral beslenme ürünleri, sonda ve bası yarası önleme malzemeleri gibi sürekli ihtiyaçlar, evde bakım için konutun uyarlanması, fizik tedavi ve düzenli hekim kontrolleri ile gerektiğinde bakım merkezi giderleri de yaşam boyu giderler olarak istenir. Tedavi giderlerinin sosyal güvenlik kurumu ile sorumlular arasındaki paylaşımı KTK m.98 çerçevesinde değerlendirilir. Bu kalemler için trafik kazasında bakıcı gideri, bakıcı gideri ve sürekli bakım tazminatı dava dilekçesi, ağır maluliyette yaşam boyu giderler ve tedavi giderlerini kim öder? yazılarımıza bakabilirsiniz.

Örnek hesap ve sigorta limiti

Aşağıdaki örnekler, bitkisel hayat dosyalarında zararın büyüklüğünü göstermek için basitleştirilmiş varsayımsal hesaplardır. Karşı tarafın tam kusurlu olduğu, gelirin belgelenemediği ve hesabın net asgari ücret üzerinden yapıldığı, bakıcı giderinin ise 2026 brüt asgari ücreti (33.030 TL) ve TRH-2010’a göre bakiye ömür üzerinden basit çarpımla bulunduğu varsayılmıştır. Kaza tarihinde 40 yaşında olan bir erkek mağdurda %100 kalıcı maluliyet tazminatı yaklaşık 11.768.127 TL, tek bakıcı gideri yaklaşık 13.844.855 TL olur. Kaza tarihinde 25 yaşında olan bir kadın mağdurda ise bu tutarlar yaklaşık 18.165.972 TL ve 21.371.731 TL’dir.

2026 yılı için zorunlu trafik sigortasının kişi başı sakatlanma teminatı 3.600.000 TL olduğundan, bu dosyalarda zararın büyük bölümü sigorta limitinin üzerinde kalır. Limiti aşan kısım için KTK m.85 uyarınca araç işleteni, TBK m.49 uyarınca kusurlu sürücü ve varsa İMM sigortacısı sorumlu tutulabilir; birden fazla sorumlu KTK m.88 uyarınca müteselsilen sorumludur. Uzun süreli bakım gideri gibi kalemler uygulamada gelecekteki artışlar ve bugünkü değere indirgeme dikkate alınarak hesaplanır. Dava süresince bakım masraflarının karşılanması için TBK m.76 uyarınca geçici ödeme istenmesi bu dosyalarda özellikle önemlidir. Bu konular için trafik sigortası limitini aşan tazminat, geçici ödeme (TBK 76) ve progresif rant yöntemi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Bakiye ömür savunması ve hükmün değiştirilmesi

Bitkisel hayat dosyalarında karşı tarafın ve sigortacının sıkça başvurduğu savunmalardan biri, mağdurun sağlık durumu nedeniyle genel yaşam tablosunda öngörülen süre kadar yaşamayacağı, bu nedenle kalıcı maluliyet tazminatının ve bakıcı giderinin daha kısa bir süre üzerinden hesaplanması gerektiğidir. Tazminat hesabında uygulamada genel yaşam tablosu olarak TRH-2010 kullanılır; mağdurun somut sağlık durumuna dayanılarak bakiye ömrün kısaltılması ise tıbbi açıdan kesin olarak öngörülmesi güç bir tahmine dayandığından tartışmalıdır. Böyle bir savunmaya karşı, tahminin bilimsel dayanağının bulunmadığı, mağdurun iyi bakım koşullarında uzun yıllar yaşayabileceği ve bakımın sürekliliğinin zaten kazanın bir sonucu olduğu ileri sürülmelidir.

Belirsizliğin iki yönlü olduğu da unutulmamalıdır: mağdurun durumu ileride iyileşebilir veya kötüleşebilir. TBK m.75, karar tarihinde bedensel zararın sonuçlarını tam olarak belirlemek mümkün değilse hâkimin, karar tarihinden başlayarak iki yılı aşmamak üzere, kararın değiştirilmesi hakkını saklı tutabileceğini düzenler. Bu hakkın saklı tutulmasının dava sırasında açıkça istenmesi gerekir. Mağdurun karar kesinleşmeden önce vefat etmesi hâlinde ise tazminat hesabının ve talebin niteliği değişeceğinden, dosya yeni duruma göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Manevi tazminat ve TMK m.25/4’teki kritik nokta

TBK m.56/1 uyarınca bedensel bütünlüğü zedelenen kişiye uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verilebilir; bilincini kaybetmiş olması, mağdurun manevi tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. TBK m.56/2 ise ağır bedensel zarar hâlinde zarar görenin yakınlarına da manevi tazminat verilebileceğini düzenler. Bitkisel hayat, ağır bedensel zararın en belirgin örneklerinden biridir; eş, çocuklar, anne ve baba ile somut olayda yakın ilişkisi gösterilen diğer yakınlar kendi manevi tazminatlarını isteyebilir.

Bu dosyalarda dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta vardır. TMK m.25/4, dava açılmadıkça manevi tazminat isteminin başkasına devredilemeyeceğini, mirasçılara geçmesinin ise hak sahibinin istemini açıkça ifade etmiş olması koşuluna bağlı olduğunu düzenler. Bitkisel hayattaki mağdur istemini kendisi ifade edemeyeceğinden, mağdur adına vasi aracılığıyla ve vesayet makamının izniyle manevi tazminat talebinin zamanında ileri sürülmesi, mağdurun vefatı hâlinde bu hakkın akıbeti bakımından önem taşır. Manevi tazminatın ölçütleri için kalıcı maluliyette manevi tazminat ve devir ile miras kuralları için maluliyet tazminatının vergisi, haczi ve korunması yazılarımıza bakabilirsiniz.

Ceza dosyası: TCK m.89/3-a

TCK m.89/3-a uyarınca taksirle yaralama fiili mağdurun iyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine neden olmuşsa, birinci fıkraya göre belirlenen ceza bir kat artırılır. Adli raporda mağdurun durumunun bu kapsamda nitelendirilmesi, ceza yargılamasında uygulanacak hükmü belirler. Taksirle yaralama suçunun soruşturulması ve kovuşturulması TCK m.89/5 uyarınca kural olarak şikâyete bağlıdır; ancak birinci fıkra kapsamındaki yaralama dışında suçun bilinçli taksirle işlenmesi hâlinde şikâyet aranmaz. Mağdur şikâyet hakkını kendisi kullanamayacağından, bu hakkın kanuni temsilci aracılığıyla ve TCK m.73’teki altı aylık süre gözetilerek kullanılması önemlidir.

Mağdurun kazaya bağlı yaralanmaları nedeniyle hayatını kaybetmesi hâlinde ise fiil taksirle öldürme suçu olarak değerlendirilir; TCK m.85 kapsamındaki bu suç şikâyete bağlı değildir. Ceza dosyasındaki tespitler tazminat davası için önemli delildir; ancak TBK m.74 uyarınca hukuk hâkimini bağlamaz. Bu konular için taksirle yaralama, adli rapor ile maluliyet raporu farkı ve ceza dosyasının tazminata etkisi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Mağdurun vefatı hâlinde doğan haklar

Bitkisel hayattaki mağdurun kazaya bağlı olarak hayatını kaybetmesi, hukuki tabloyu önemli ölçüde değiştirir. Mağdurun desteğinden yoksun kalan eşi, çocukları ve anne babası TBK m.53 uyarınca destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir; yakınlar ayrıca ölüm nedeniyle TBK m.56/2 kapsamında manevi tazminat talep edebilir. Vefata kadar geçen süreye ait tedavi, bakım ve kazanç kaybı alacakları ise malvarlığına ilişkin alacaklar olarak mirasçılara geçer. Manevi tazminat bakımından TMK m.25/4’teki koşul, önceki bölümde anlatıldığı gibi ayrıca değerlendirilir.

Vefat hâlinde açılmış olan davanın durumu, talep kalemlerinin yeniden düzenlenmesi ve mirasçıların davaya katılımı gibi usul işlemleri de gündeme gelir; vesayet sona erdiğinden vasinin yetkisi de sona erer. Ölümlü kazalardaki haklar için destekten yoksun kalma tazminatı rehberimize bakabilirsiniz.

Sosyal haklar ve bakım desteği

Bitkisel hayattaki mağdur için alınacak engellilik raporunda bağımlılık değerlendirmesi alanının doldurulması zorunludur. Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik, engel oranı %50 ve üzeri olup günlük yaşam aktivitelerini yardım almasına rağmen kendi başına gerçekleştiremediğine karar verilen bireyi tam bağımlı engelli olarak tanımlar ve bu ifadenin ilgili mevzuatın uygulanmasında ağır engellilik durumunu ifade ettiğini belirtir. Bu tespit, tam bağımlı engellilere yönelik bakım desteği gibi sosyal hakların değerlendirilmesinde ve bakıcı gideri talebinde temel belgedir; bu desteklerden bazıları hane geliri gibi ek şartlara bağlıdır.

Tedavi hizmetleri bakımından mağdur genel sağlık sigortası kapsamında yararlanır; sosyal güvenlik kurumunun karşılamadığı veya katılım payı alınan tıbben gerekli giderler sorumlulardan istenir. Mağdur çalışıyorsa ve kaza iş kazası niteliğindeyse sosyal güvenlik mevzuatındaki haklar ayrıca değerlendirilmelidir. Bu konular için trafik kazası sonrası engelli raporu ve haklar, tedavi ve yaşam boyu giderler talebi dilekçesi ve trafik kazası aynı zamanda iş kazası mı? yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

Bu dosyalarda ailelerin yaşadığı ağır süreç nedeniyle bazı hukuki adımlar ertelenir; oysa en ağır hak kayıpları tam da bu ertelemelerden doğar.

Sıkça Sorulan Sorular

Trafik kazasında bitkisel hayata giren kişinin maluliyet oranı kaç olur?

Kılavuzda bitkisel hayata özgü ayrı bir madde yoktur. Zihinsel durum için Klinik Demans Skoru tablosunda ağır düzey %90, iki kolun kullanılamaması %90, ayağa kalkamama %80, mesane ve bağırsak kontrolü kaybı %60 ve %50 olarak değerlendirilip Balthazard yöntemiyle birleştirildiğinde fiilen %100 oran bulunur.

Bitkisel hayattaki yakınım adına kim dava açabilir?

Mağdur TMK m.405 uyarınca kısıtlanıp kendisine vasi atanır; vasi, TMK m.462/8 uyarınca vesayet makamının izniyle dava açar. Vasi atanması beklenirken ivedi işler için TMK m.426 uyarınca temsil kayyımı atanabilir.

Vasi olarak kim atanır?

TMK m.414 uyarınca haklı sebepler engel olmadıkça kısıtlının eşine veya yakın hısımlarına öncelik tanınır. Vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesi, adayın vasiliğe uygunluğunu değerlendirerek karar verir.

Kısıtlama kararı için rapor gerekir mi?

Evet. TMK m.409 uyarınca akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlama kararı ancak resmî sağlık kurulu raporuna dayanılarak verilebilir. Raporda mağdurun bilinç durumu ve işlerini göremediği açıkça belirtilmelidir.

Vasi atanana kadar zamanaşımı dolarsa ne olur?

Bu riski önlemek için TMK m.426 uyarınca temsil kayyımı atanması istenebilir. Kayyım, sigorta başvurusu ve zamanaşımını kesen işlemler gibi ivedi işleri yapabilir; bu nedenle kaza sonrası erken dönemde başvuru yapılmalıdır.

Vasi sigorta şirketiyle kendi başına anlaşma yapabilir mi?

TMK m.462/8 uyarınca sulh olunması, dava açılması ve tahkime başvurulması vesayet makamının iznine tabidir. İzin alınmadan yapılan sulh ve ibraname ciddi sorunlar doğurur; teklif vesayet makamının iznine sunulmalıdır.

Bitkisel hayattaki mağdurun bakıcı gideri istenebilir mi?

Evet. Mağdur günlük yaşamın her anında bakıma muhtaç olduğundan sürekli bakıcı gideri çoğu zaman en büyük tazminat kalemidir. Yargı uygulamasında bakıcı giderinin brüt asgari ücret üzerinden hesaplanması yönünde kararlar vardır ve bakımın aile tarafından üstlenilmesi talebi ortadan kaldırmaz.

Sigorta şirketi yakınımın uzun yaşamayacağını söyleyerek tazminatı düşürmek istiyor. Bu doğru mu?

Tazminat hesabında uygulamada genel yaşam tablosu olarak TRH-2010 kullanılır. Somut sağlık durumuna dayanılarak bakiye ömrün kısaltılması kesin olarak öngörülmesi güç bir tahmine dayandığından tartışmalıdır; bu savunmaya bilimsel dayanak yokluğu ve iyi bakım koşulları ileri sürülerek karşı çıkılmalıdır.

Eş ve çocuklar manevi tazminat isteyebilir mi?

Evet. TBK m.56/2 uyarınca ağır bedensel zarar hâlinde zarar görenin yakınlarına da manevi tazminat verilebilir. Bitkisel hayat ağır bedensel zararın belirgin örneklerinden olduğundan eş, çocuklar, anne ve baba kendi manevi tazminatlarını isteyebilir.

Kazaya sebep olan sürücü daha ağır ceza alır mı?

Evet. TCK m.89/3-a uyarınca taksirle yaralama fiili mağdurun bitkisel hayata girmesine neden olmuşsa ceza bir kat artırılır. Suç kural olarak şikâyete bağlıdır; şikâyet kanuni temsilci aracılığıyla TCK m.73’teki altı aylık süre içinde yapılmalıdır.

Yakınım hayatını kaybederse haklarımız ne olur?

Destekten yoksun kalan eş, çocuklar ve anne baba TBK m.53 uyarınca destekten yoksun kalma tazminatı, TBK m.56/2 uyarınca manevi tazminat isteyebilir. Vefata kadarki tedavi, bakım ve kazanç kaybı alacakları mirasçılara geçer; fiil taksirle öldürme suçu olarak değerlendirilir.

Dava sürerken bakım masraflarını nasıl karşılarız?

TBK m.76 uyarınca zarar görenin ihtiyacı ve talebin haklılığı ağır basıyorsa mahkemeden geçici ödeme istenebilir. Bitkisel hayat dosyalarında bakım, cihaz ve tedavi giderleri dava süresince devam ettiğinden bu talep özellikle önemlidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (m.25, 405, 409, 414, 426, 462), 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.49, 53, 54, 56, 74, 75, 76), 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (m.85, 88, 98), 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (m.73, 85, 89) ve Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ile ekindeki kılavuzun demans ve sinir sistemi tablolarına dayanır. Tıbbi tanı ve süreçler için hekiminize danışınız; oran ve hesap örnekleri varsayımsaldır. Somut durumunuz için Hukukçular Evi Ankara ile 0554 648 37 15 numaralı telefondan iletişime geçin.