Suça İştirak: Fail, Azmettiren, Yardım Eden (TCK 37-41), Cezalar, Özgü Suçlar ve Gönüllü Vazgeçme

Bir suça birden fazla kişi katıldığında Türk Ceza Kanunu katılma biçimine göre üç statü tanır: fail, azmettiren ve yardım eden. Suçun kanuni tanımındaki fiili birlikte gerçekleştiren kişilerin her biri fail olarak sorumludur. Başkasını araç olarak kullanan kişi de fail sayılır (TCK m.37). Başkasını suç işlemeye azmettiren kişi, işlenen suçun cezasıyla cezalandırılır (m.38). Yardım eden kişinin cezası ise ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlarda on beş yıldan yirmi yıla, müebbet hapis gerektiren suçlarda on yıldan on beş yıla kadardır. Diğer suçlarda yardım edene verilecek ceza yarı oranında indirilir ve sekiz yılı geçemez (m.39/1). Suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığı yeterlidir ve her ortak kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılır (m.40/1). İştirakten sorumlu tutulmak için suçun en azından teşebbüs aşamasına varmış olması gerekir (m.40/3).

İştirakin Temel Kuralı: Bağlılık, TCK m.40

TCK m.40: “(1) Suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığı yeterlidir. Suçun işlenişine iştirak eden her kişi, diğerinin cezalandırılmasını önleyen kişisel nedenler göz önünde bulundurulmaksızın kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılır. (2) Özgü suçlarda, ancak özel faillik niteliğini taşıyan kişi fail olabilir. Bu suçların işlenişine iştirak eden diğer kişiler ise azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulur. (3) Suça iştirakten dolayı sorumlu tutulabilmek için ilgili suçun en azından teşebbüs aşamasına varmış olması gerekir.”

Bağlılık kuralı, iştirakin üç temel ilkesini içerir. Birincisi, iştirak ancak kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiile yapılabilir; taksirli suçlarda iştirak söz konusu olmaz ve birden fazla kişinin taksirle işlediği suçlarda herkes kendi kusurundan dolayı sorumlu olur (TCK m.22/5). İkincisi, her ortak kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılır; asıl failin örneğin yaş küçüklüğü veya akıl hastalığı nedeniyle cezalandırılamaması, diğer ortakların sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Üçüncüsü, suçun en azından teşebbüs aşamasına varmış olması gerekir; azmettirilen kişi hiç harekete geçmemişse veya yalnızca hazırlık aşamasında kalmışsa, iştirakten sorumluluk doğmaz.

İştirak Biçimleri ve Cezalar

Tablonun son üç satırı, eski kaynaklarda sıklıkla yanlış aktarılan yardım etme cezalarını gösterir. Yardım edenin cezası, ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlarda on beş yıldan yirmi yıla, müebbet hapis gerektiren suçlarda on yıldan on beş yıla kadardır; diğer bütün suçlarda ise asıl suç için belirlenen ceza yarı oranında indirilir ve bu durumda verilecek ceza sekiz yılı geçemez. Kanunda “üçte iki” veya “dörtte üç” gibi oranlar yer almaz. Bu fark, özellikle yardım edenin fail olarak mı yoksa yardım eden olarak mı nitelendirileceği tartışmasının neden bu kadar önemli olduğunu gösterir.

Müşterek Faillik: TCK m.37/1

Suçun kanuni tanımında yer alan fiili birlikte gerçekleştiren kişilerden her biri fail olarak sorumlu olur (TCK m.37/1). Müşterek faillikte ortakların her biri suçun icrasında belirleyici bir rol üstlenir ve suç, ortak bir karar çerçevesinde birlikte işlenir. Ortaklardan birinin fiilin bir bölümünü, diğerinin başka bir bölümünü gerçekleştirmesi müşterek failliği ortadan kaldırmaz; örneğin yağmada birinin mağduru tehdit etmesi, diğerinin malı alması hâlinde her ikisi de fail olarak sorumludur. Her müşterek fail suçun cezasıyla cezalandırılır; ancak cezanın belirlenmesinde her birinin kusuru ayrı ayrı gözetilir.

Müşterek faillik ile yardım etme arasındaki sınır, uygulamada en çok tartışılan konudur. Belirleyici olan, kişinin suçun icrası üzerinde hâkimiyet kurup kurmadığı, yani suçun işlenip işlenmemesi ve nasıl işleneceği üzerinde belirleyici bir rolünün bulunup bulunmadığıdır. İcra hareketlerine doğrudan katılan veya suçun gerçekleşmesi için vazgeçilmez bir görev üstlenen kişi fail; suçun işlenmesini kolaylaştıran ancak icra üzerinde belirleyici bir rolü olmayan kişi yardım eden olarak değerlendirilir. Birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmek, bazı suçlarda ayrıca nitelikli hâl olarak cezayı artırır.

Dolaylı Faillik: Başkasını Araç Olarak Kullanmak

Suçun işlenmesinde bir başkasını araç olarak kullanan kişi de fail olarak sorumlu tutulur (TCK m.37/2). Dolaylı faillikte araç olarak kullanılan kişi, çoğu zaman suç işlediğinin farkında değildir veya kusur yeteneğinden yoksundur. Örneğin bir kişinin başkasına ait olduğunu bildiği bir eşyayı kendisininmiş gibi göstererek bir nakliyeciye taşıtması, nakliyeciyi hırsızlığın aracı hâline getirir; nakliyeci kast bulunmadığından sorumlu olmaz, eşyayı taşıtan kişi ise fail olarak sorumludur.

Kanun, kusur yeteneği olmayanların araç olarak kullanılmasını ayrıca ağırlaştırmıştır: bu kişileri suçun işlenmesinde araç olarak kullanan kişinin cezası üçte birden yarısına kadar artırılır (m.37/2, ikinci cümle). Çocukların veya akıl hastalarının suçta kullanılması bu kapsamdadır. Suç örgütü faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda çocukların araç olarak kullanılması hâlinde örgüt yöneticilerinin cezası ayrıca artırılır (m.220/5). Çocuğun suça sürüklenmesine ilişkin durumlar için çocuğumu suça çektiler, çocukların ceza sorumluluğu için yaş küçüklüğü rehberlerine bakabilirsiniz.

Azmettirme: TCK m.38

Başkasını suç işlemeye azmettiren kişi, işlenen suçun cezası ile cezalandırılır (TCK m.38/1). Azmettirme, henüz suç işleme kararı bulunmayan bir kişide bu kararın uyandırılmasıdır. Azmettirilen kişi zaten suç işlemeye karar vermişse, bu kararı kuvvetlendirmek azmettirme değil, yardım etme biçimlerinden biridir (m.39/2-a). Azmettirmenin belirli bir suça ve belirli bir kişiye yönelik olması gerekir; genel ve soyut bir kışkırtma ise, alenen yapılmışsa suç işlemeye tahrik (m.214) gibi ayrı suçları gündeme getirebilir.

Tablonun son satırı bir tür etkin pişmanlık niteliğindedir: azmettirenin belli olmadığı durumlarda, azmettirenin kim olduğunun ortaya çıkmasını sağlayan fail veya diğer suç ortağı hakkında daha hafif ceza verilebilir. Bu hüküm, azmettirenin tespitini teşvik ederek suçun arkasındaki asıl sorumluya ulaşılmasını amaçlar. Azmettirme ve yardım etmenin ayrıntıları için azmettirici ve yardım eden ve azmettirme ve yardım etmede ceza rehberlerine bakabilirsiniz.

Yardım Etme: TCK m.39

Yardım etme, suç işleme kararı zaten verilmiş olan faile, suçun işlenmesini kolaylaştıracak biçimde destek olmaktır. Kanun yardım etme biçimlerini tek tek saymıştır (TCK m.39/2):

(a) bendindeki “fiilin işlenmesinden sonra yardımda bulunacağını vaat etmek” ifadesi önemlidir: yardım etmenin oluşması için vaadin suç işlenmeden önce verilmiş olması gerekir. Önceden herhangi bir vaat olmaksızın, suç işlendikten sonra faile kaçması veya saklanması için yardım edilmesi ise yardım etme değil, suçluyu kayırma suçudur. Suç işleyen bir kişiye araştırma, yakalanma, tutuklanma veya hükmün infazından kurtulması için imkân sağlayan kimse altı aydan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır; bu suçun üstsoy, altsoy, eş, kardeş veya diğer suç ortağı tarafından işlenmesi hâlinde cezaya hükmolunmaz (TCK m.283).

Yardım etme ile müşterek faillik arasındaki ayrım cezayı doğrudan belirler. Yardım edenin cezası diğer suçlarda yarı oranında indirilir ve sekiz yılı geçemez; müşterek fail ise suçun cezasının tamamını alır. Bu nedenle savunmada kişinin suçun icrası üzerinde belirleyici bir rolünün bulunmadığı, katkısının suçun işlenmesini yalnızca kolaylaştırdığı somut olarak ortaya konmalıdır. Başkasının suçuna “aracı” olarak karıştırıldığı iddia edilen kişilerin durumu için bir olaya yardım veya aracı oldum deniyor, olay yerinde bulunmanın iştirak sayılıp sayılmayacağı için arkadaşım kullanırken yanındaydım rehberlerine bakabilirsiniz.

Özgü Suçlarda İştirak: TCK m.40/2

Bazı suçlar ancak belirli bir sıfatı taşıyan kişiler tarafından işlenebilir: zimmet ve rüşvet almada kamu görevlisi, yalan tanıklıkta tanık, görevi kötüye kullanmada kamu görevlisi gibi. Bu suçlara özgü suç denir. Özgü suçlarda ancak özel faillik niteliğini taşıyan kişi fail olabilir; bu suçların işlenişine iştirak eden diğer kişiler ise azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulur (TCK m.40/2).

Bu kuralın pratik sonucu şudur: kamu görevlisi olmayan bir kişi, bir kamu görevlisiyle birlikte zimmet suçuna katılsa bile bu suçun faili olamaz; ancak azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulabilir. Yardım eden olarak nitelendirilmesi hâlinde ise cezası TCK m.39/1’e göre belirlenir. Özgü suçlara katılan kişilerin rolünün doğru nitelendirilmesi bu nedenle cezayı büyük ölçüde değiştirir.

İştirak Hâlinde Gönüllü Vazgeçme: TCK m.41

Birden fazla kişinin katıldığı suçlarda gönüllü vazgeçme kişiseldir: yalnızca gönüllü vazgeçen suç ortağı bu hükümden yararlanır (TCK m.41/1). Kanun iştirak için ayrıca iki elverişli hâl öngörür: suçun gönüllü vazgeçenin gösterdiği gayret dışında başka bir sebeple işlenmemiş olması ve suçun gönüllü vazgeçenin bütün gayretine rağmen işlenmiş olması hâllerinde de gönüllü vazgeçme hükümleri uygulanır (m.41/2). İkinci hâl, tek failli suçlardan farklı olarak, vazgeçen ortağın suçu önleyemese bile bütün gayretini göstermiş olmasını yeterli sayar. Gönüllü vazgeçme için suça teşebbüs ve gönüllü vazgeçme rehberine bakabilirsiniz.

Kişisel Nedenler: Bir Ortağın Cezasızlığı Diğerini Kurtarmaz

TCK m.40/1, suçun işlenişine iştirak eden her kişinin, diğerinin cezalandırılmasını önleyen kişisel nedenler göz önünde bulundurulmaksızın kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılacağını belirtir. Bu kural iki yönde işler. Bir yandan, asıl failin yaş küçüklüğü, akıl hastalığı veya bir şahsi cezasızlık sebebi nedeniyle cezalandırılamaması, azmettiren veya yardım edenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Öte yandan, ortaklardan birinin lehine olan kişisel nedenler, örneğin etkin pişmanlık veya haksız tahrik, kural olarak yalnızca o ortağa uygulanır. Etkin pişmanlık için etkin pişmanlık haritası, haksız tahrik için haksız tahrik rehberlerine bakabilirsiniz.

Nitelikli Hâller Ortaklara Nasıl Yansır?

Birden fazla kişinin katıldığı bir suçta nitelikli hâllerin kimlere uygulanacağı ayrı bir sorundur. Silah kullanılması veya suçun gece vakti işlenmesi gibi fiilin işleniş biçimine ilişkin hâller, bu hâlleri bilen ve kastı bunları kapsayan bütün ortaklara yansıyabilir. Buna karşılık failin kamu görevlisi olması veya mağdurla akrabalık ilişkisi gibi kişiye bağlı hâller, kural olarak yalnızca bu niteliği taşıyan ortak bakımından sonuç doğurur. TCK m.40/1’in her ortağın kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılacağını öngörmesi, bu ayrımın temelini oluşturur.

Ortaklardan birinin, diğerinin silah taşıdığını veya suçu daha ağır bir biçimde işleyeceğini bilmemesi hâlinde ise hata kuralları devreye girer: bir suçun daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli hâllerinin gerçekleştiği hususunda hataya düşen kişi bu hatasından yararlanır (TCK m.30/2). Bu nedenle çok failli dosyalarda her ortağın hangi hâlleri bildiği, önceden neyin konuşulduğu ve olay sırasında neyi gördüğü ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Azmettirilen Kişi Başka veya Daha Ağır Bir Suç İşlerse

Azmettiren kişi, işlenen suçun cezası ile cezalandırılır (TCK m.38/1); ancak iştirak kasten mümkün olduğundan (m.40/1) azmettiren, kastının kapsadığı suçtan sorumludur. Azmettirilen kişi azmettirildiği suçtan tamamen farklı bir suç işlerse, azmettiren bu suçtan sorumlu tutulamaz. Azmettirilen kişi azmettirildiği suçu daha ağır bir biçimde işlerse, örneğin yaralamaya azmettirilen kişi mağduru öldürürse, azmettirenin sorumluluğu kastının kapsamına göre belirlenir; kastın aşılan kısmı bakımından azmettirenin sorumluluğu ayrıca tartışılır.

Aynı ilke yardım eden için de geçerlidir. Yardım eden, katkısının hangi suça hizmet ettiğini bildiği ölçüde sorumludur. Örneğin bir kişiye yalnızca bir kavgaya karışacağını bilerek araç sağlayan kişi, failin bu araçla beklenmedik biçimde başka bir suç işlemesinden aynı ölçüde sorumlu tutulamaz. Kastın sınırlarının belirlenmesinde tarafların önceden yaptığı konuşmalar, yazışmalar ve olay sırasındaki davranışlar belirleyicidir.

İştirak Dosyalarında Delil ve İspat

İştirak dosyalarının en hassas noktası, sanıkların birbirleri hakkındaki beyanlarıdır. Bir sanığın diğerini suçlayan beyanı, kendi sorumluluğunu azaltma amacı taşıyabileceğinden tek başına yeterli sayılmamalı ve diğer delillerle desteklenmelidir. Kişinin rolünün fail mi yardım eden mi olduğu, çoğu zaman olay öncesindeki iletişimden ve olay sırasındaki davranışlardan birlikte çıkarılır.

Uygulamada Rol Tartışmaları

Tablodaki olayların her birinde rol, somut delillere göre belirlenir ve aynı görünen davranışlar farklı dosyalarda farklı nitelendirilebilir. Özellikle banka hesabını başkasına kullandıran kişilerin durumu, son yıllarda sıklıkla karşılaşılan bir sorundur: hesabın hangi amaçla kullandırıldığını bilen ve karşılığında menfaat elde eden kişi ile hesabı kandırılarak kullandırılan kişi aynı sorumluluğu taşımaz. Bu konu için bir olaya yardım veya aracı oldum deniyor rehberine bakabilirsiniz.

Yakınlar Arasında Yardım

Kanun, suç işlendikten sonra faile yardım eden yakınlar bakımından özel bir hüküm öngörür. Suç işleyen bir kişiye araştırma, yakalanma, tutuklanma veya hükmün infazından kurtulması için imkân sağlamak suçluyu kayırma suçudur; ancak bu suçun üstsoy, altsoy, eş, kardeş veya diğer suç ortağı tarafından işlenmesi hâlinde cezaya hükmolunmaz (TCK m.283/3). Bu hüküm, aile bağlarının gereği olarak yakınlara tanınmış bir cezasızlık sebebidir. Ancak yakınların suç işlenmeden önce yardım vaat etmeleri veya suçun işlenmesine katkı sağlamaları hâlinde, bu davranışlar suçluyu kayırma değil, suça iştirak olarak değerlendirilir ve yakınlık cezasızlık sağlamaz.

İştirak ile Suç Örgütü Arasındaki Fark

Suça iştirak, belirli bir suçun birden fazla kişi tarafından işlenmesidir; suç örgütü ise suç işlemek amacıyla kurulmuş, hiyerarşik ve süreklilik gösteren bir yapıdır. Örgütün faaliyeti çerçevesinde suç işlenmesi hâlinde, örgüt suçunun yanında bu suçlardan dolayı da cezaya hükmolunur ve örgüt yöneticileri örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen bütün suçlardan dolayı ayrıca fail olarak cezalandırılır (m.220/4-5). Örgüt kurma ve üyelik cezaları 24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunla artırılmıştır.

Cezanın Hesaplanmasında İştirakin Yeri

İştirake ilişkin indirim veya artırımlar, cezanın belirlenmesinde kanunun öngördüğü sıraya göre uygulanır. TCK m.61/5 uyarınca temel ceza ve nitelikli hâllere göre belirlenen ceza üzerinden sırasıyla teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı ve şahsi indirim sebepleri ile takdiri indirim uygulanır. Örneğin yardım eden bir kişi hakkında suç teşebbüs aşamasında kalmışsa, önce teşebbüs indirimi, ardından yardım etme indirimi yapılır. Aynı kişinin birden fazla suça katılması hâlinde ise zincirleme suç veya fikri içtima hükümleri ayrıca değerlendirilir; bunlar için zincirleme suç ve fikri içtima rehberlerine bakabilirsiniz.

Savunmada Öne Çıkan Noktalar

• Rolün nitelendirilmesi: Kişinin fail değil yardım eden olduğu, suçun icrası üzerinde belirleyici bir rolünün bulunmadığı.
• Kast: Kişinin suçun işleneceğini ve kendi katkısının buna hizmet ettiğini bilmediği; iştirak yalnızca kasten mümkündür.
• Zaman: Yardımın suç işlendikten sonra ve önceden vaat olmaksızın yapıldığı; bu durumda iştirak değil suçluyu kayırma tartışılır.
• Teşebbüs eşiği: Asıl suçun teşebbüs aşamasına varmadığı (m.40/3).
• Gönüllü vazgeçme: Suçun işlenmesini önlemek için bütün gayretin gösterildiği (m.41/2).
• Özgü suç: Özel sıfatı taşımayan kişinin fail olamayacağı (m.40/2).

Suça iştirak iddiası içeren dosyalarda Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Savunma Dilekçesi Örneği: Yardım Eden Olarak Nitelendirme

Sık Sorulan Sorular

Suça iştirak nedir?

Bir suçun birden fazla kişinin katkısıyla işlenmesidir; kanun fail, azmettiren ve yardım eden olmak üzere üç statü tanır (TCK m.37-39).

Müşterek fail ne kadar ceza alır?

Suçun kanuni tanımındaki fiili birlikte gerçekleştirenlerin her biri fail olarak suçun cezasıyla cezalandırılır (TCK m.37/1).

Azmettirenin cezası nedir?

Azmettiren, işlenen suçun cezası ile cezalandırılır; üstsoy-altsoy nüfuzu kullanılmışsa veya çocuk azmettirilmişse ceza üçte birden yarısına kadar artırılır (TCK m.38/1-2).

Yardım edenin cezası nedir?

Ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlarda 15 – 20 yıl, müebbet hapis gerektiren suçlarda 10 – 15 yıl; diğer suçlarda ceza yarı oranında indirilir ve sekiz yılı geçemez (TCK m.39/1).

Yardım etme hangi davranışlarla olur?

Teşvik etmek, suç işleme kararını kuvvetlendirmek, sonradan yardım vaat etmek, yol göstermek, araç sağlamak veya icrayı kolaylaştırmak (TCK m.39/2).

Suç işlendikten sonra faile yardım etmek iştirak mi?

Önceden vaat edilmemişse iştirak değil, suçluyu kayırma suçudur (TCK m.283); bu suç üstsoy, altsoy, eş, kardeş veya diğer suç ortağı tarafından işlenirse ceza verilmez.

Çocuğu suçta kullanmanın cezası nedir?

Kusur yeteneği olmayanları suçta araç olarak kullanan kişinin cezası üçte birden yarısına kadar artırılır (TCK m.37/2); çocuğu azmettirmede de ceza artırılır (m.38/2).

Taksirli suçlarda iştirak olur mu?

Hayır. İştirak kasten işlenmiş bir fiile yapılır (TCK m.40/1); birden fazla kişinin taksirle işlediği suçlarda herkes kendi kusurundan sorumlu olur (m.22/5).

Özgü suçlarda iştirak nasıl olur?

Özel sıfatı taşımayan kişiler fail olamaz; azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulurlar (TCK m.40/2).

Azmettirilen kişi suçu işlemezse azmettiren ceza alır mı?

İştirakten sorumluluk için suçun en azından teşebbüs aşamasına varmış olması gerekir (TCK m.40/3).

Suç ortaklarından biri vazgeçerse ne olur?

Yalnızca gönüllü vazgeçen ortak bu hükümden yararlanır; suç onun bütün gayretine rağmen işlenmişse de gönüllü vazgeçme hükümleri uygulanır (TCK m.41).

Azmettirilen kişi daha ağır suç işlerse azmettiren sorumlu olur mu?

Azmettiren kastının kapsadığı suçtan sorumludur (TCK m.38/1, m.40/1); tamamen farklı bir suçtan sorumlu tutulamaz, kastı aşan ağır sonuçlar bakımından sorumluluk ayrıca tartışılır.

Ortağım silah taşıdığını söylemediyse ben de nitelikli hâlden sorumlu muyum?

Nitelikli hâllerin gerçekleştiği hususunda hataya düşen kişi bu hatasından yararlanır (TCK m.30/2); silahı bilmeyen ortak bakımından bu hâl ayrıca değerlendirilir.

Suç işleyen oğlumu saklarsam ceza alır mıyım?

Suçluyu kayırma suçu üstsoy, altsoy, eş, kardeş veya diğer suç ortağı tarafından işlenirse cezaya hükmolunmaz (TCK m.283/3); ancak suç işlenmeden önce yardım vaat edilmişse iştirak gündeme gelir.

Gözcülük yapmak müşterek faillik mi?

Gözcünün planlamadaki ve icradaki rolü belirleyicidir; suçun icrası üzerinde belirleyici rolü varsa müşterek fail, yalnızca icrayı kolaylaştırıyorsa yardım eden olarak değerlendirilebilir.

Yardım edenin cezası 8 yılı geçebilir mi?

Ağırlaştırılmış müebbet veya müebbet hapis gerektiren suçlar dışında, yardım edene verilecek ceza yarı oranında indirilir ve sekiz yılı geçemez (TCK m.39/1).

Banka hesabımı kullandırdım, iştirakten sorumlu muyum?

Hesabın hangi amaçla kullanılacağını bilip bilmediğiniz belirleyicidir; iştirak ancak kasten mümkündür (TCK m.40/1). Kandırılarak hesabını kullandıran kişi ile bilerek menfaat karşılığında kullandıran kişi aynı sorumluluğu taşımaz. 7589 sayılı Kanunla eklenen hükme göre dolandırıcılığa iştiraki hesabını veya kartını kullandırmakla sınırlı kalan kişinin cezası yarı oranında indirilir (TCK m.158/4).

İştirak indirimi hangi sırada uygulanır?

Temel ceza ve nitelikli hâllere göre belirlenen ceza üzerinden önce teşebbüs, ardından iştirak hükümleri uygulanır (TCK m.61/5).

Dolaylı faillik nedir?

Suçun işlenmesinde bir başkasını araç olarak kullanan kişinin fail olarak sorumlu tutulmasıdır (TCK m.37/2).

Olay yerinde bulunmak iştirak sayılır mı?

Tek başına sayılmaz; suça bilerek katkı sağlandığının gösterilmesi gerekir. Varlığıyla faile cesaret vermek veya suç işleme kararını kuvvetlendirmek ise yardım etme kapsamında değerlendirilebilir (TCK m.39/2-a).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TCK hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.