Azmettirici ve Yardım Eden (TCK 38-39): Genel Kurallar ve Özel Hükümler — Rüşvette Aracı, Örgüte Yardım, Hesap Kullandırma (158/4), Suçluyu Kayırma ve Suç Eşyası Ayrımı

Suça katılanların sorumluluğu genel olarak TCK m.37-41’de düzenlenir: fiili birlikte gerçekleştirenler fail, suç kararını doğuran azmettiren, var olan karara katkı sağlayan ise yardım eden olarak sorumlu tutulur. Azmettiren işlenen suçun cezasını alır (m.38/1); yardım edenin cezası ise ağırlaştırılmış müebbette 15-20 yıl, müebbette 10-15 yıl, diğer suçlarda yarı oranında indirilir ve sekiz yılı geçemez (m.39/1). Ancak bazı suçlarda kanun bu genel kurallardan ayrılır: rüşvette aracılık eden kişi yardım eden değil müşterek fail sayılır (m.252/5); örgüte hiyerarşiye dâhil olmadan bilerek yardım eden kişi örgüt üyesi olarak cezalandırılır (m.220/7); dolandırıcılığa katkısı yalnızca hesabını veya kartını kullandırmakla sınırlı olan kişinin cezası ise 7589 sayılı Kanunla yarı oranında indirilir (m.158/4). Suç işlendikten sonra önceden vaat edilmemiş bir yardım ise iştirak değil, suçluyu kayırma (m.283) veya suç eşyasının satın alınması (m.165) gibi ayrı suçlar oluşturur. Bu yazı, genel kuralları özetleyerek bu özel hükümleri ve ayrımları ele alır.

TCK m.252/5: Rüşvet teklif veya talebinin karşı tarafa iletilmesi, rüşvet anlaşmasının sağlanması veya rüşvetin temini hususlarında aracılık eden kişi, kamu görevlisi sıfatını taşıyıp taşımadığına bakılmaksızın, müşterek fail olarak cezalandırılır.

Genel Kurallar: Kısa Özet

Suça iştirakin genel kuralları, suça birden fazla kişinin katıldığı bütün hâllerde uygulanır. Suçun kanuni tanımında yer alan fiili birlikte gerçekleştiren kişilerden her biri fail olarak sorumlu olur (TCK m.37/1). Başkasını suç işlemeye azmettiren kişi işlenen suçun cezasıyla cezalandırılır (m.38/1). Suçun işlenmesine yardım eden kişiye ise daha az ceza verilir ve bu ceza, süreli hapis cezalarında sekiz yılı geçemez (m.39/1). Yardım etmenin biçimleri kanunda sınırlı olarak sayılmıştır: suç işlemeye teşvik etmek, suç işleme kararını kuvvetlendirmek, fiilden sonra yardımda bulunacağını vaat etmek, yol göstermek, araç sağlamak ve suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak (m.39/2). Azmettiren ile yardım edenin ayrımı, ceza hesabının sırası ve savunma için ayrıntılı açıklamalar azmettirme ve yardım etme, iştirakin genel çerçevesi için suça iştirak rehberlerimizde yer almaktadır. Bu yazıda, bu genel kurallardan ayrılan özel hükümlere ve iştirakle karıştırılan ayrı suçlara odaklanılmıştır.

Suç Tiplerine Göre Azmettirme ve Yardım Sınırı

Azmettirme ile yardım etme arasındaki sınır, suç tipine ve somut katkının niteliğine göre belirlenir. Azmettirmede, henüz suç işleme kararı bulunmayan bir kişide bu karar doğurulur; yardım etmede ise var olan bir karar kuvvetlendirilir veya suçun işlenmesi kolaylaştırılır. Örneğin bir kişiyi ücret karşılığında başkasını öldürmeye ikna eden kişi azmettiren, zaten öldürme kararı almış kişiye silah temin eden kişi ise kural olarak yardım edendir. Olay yerinde bulunup mağduru tutarak diğerinin darbelerine imkân veren kişi ise suçun icrasına doğrudan katıldığı için müşterek fail olarak değerlendirilebilir. Gözcülük gibi katkılarda, katkının suçun icrası üzerindeki belirleyiciliği önem taşır. Tablodaki nitelendirmeler, somut olayın özelliklerine göre değişebileceğinden kesin sonuç değil, değerlendirme yönü olarak anlaşılmalıdır. Bu ayrımın ceza üzerindeki etkisi büyüktür: azmettiren ve müşterek fail suçun cezasını alırken, yardım eden bakımından indirim uygulanır ve ceza sekiz yılla sınırlıdır (TCK m.39/1).

Azmettirenin Ortaya Çıkarılması: m.38/3

Azmettirenin belli olmaması hâlinde, kim olduğunun ortaya çıkmasını sağlayan fail veya diğer suç ortağı hakkında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine yirmi yıldan yirmi beş yıla kadar, müebbet hapis cezası yerine on beş yıldan yirmi yıla kadar hapis cezasına hükmolunabilir; diğer hâllerde verilecek cezada üçte bir oranında indirim yapılabilir (TCK m.38/3). Bu hüküm, özellikle ücret karşılığı işlenen suçlarda arka plandaki kişinin ortaya çıkarılmasını teşvik eder. Hükmün uygulanabilmesi için azmettirenin kimliğinin henüz belli olmaması ve failin veya diğer suç ortağının bilgisinin azmettirenin ortaya çıkmasını sağlaması gerekir. İndirim mahkemenin takdirindedir; bu nedenle verilen bilginin somut ve doğrulanabilir olması, savunmada ayrıca vurgulanmalıdır. Azmettiren zaten başka delillerle belirlenmişse, sonradan verilen bilgi bu hükmün uygulanması için yeterli olmayabilir.

Genel Kurala Aykırı Özel Hükümler

Kanun bazı suçlarda, genel iştirak kurallarının yol açabileceği sonuçları değiştirmek için özel hükümler öngörmüştür. Bu hükümler, genel kurallara göre yardım eden sayılabilecek kişilerin fail olarak cezalandırılmasına veya tam tersine daha az cezalandırılmasına yol açabilir. Bu nedenle bir dosyada katkının niteliği tartışılırken, önce ilgili suç tipinde özel bir düzenleme bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi gerekir. Özel hüküm varsa genel kurallar değil, o hüküm uygulanır. Örneğin rüşvet dosyasında “yalnızca aracılık ettim” savunması, genel kurallara göre yardım etme indirimi sağlayabilecekken, özel hüküm nedeniyle aracılığın müşterek faillik sayılması sonucunu doğurur. Aşağıda bu özel hükümler tek tek ele alınmıştır.

Rüşvette Aracı: Yardım Eden Değil Müşterek Fail

Rüşvet suçunda aracının durumu, kanunun iştirak kurallarından bilinçli olarak ayrıldığı en belirgin örnektir. Rüşvet teklif veya talebinin karşı tarafa iletilmesi, rüşvet anlaşmasının sağlanması veya rüşvetin temini hususlarında aracılık eden kişi, kamu görevlisi sıfatını taşıyıp taşımadığına bakılmaksızın müşterek fail olarak cezalandırılır (TCK m.252/5). Rüşvet ilişkisinde dolaylı olarak kendisine menfaat sağlanan üçüncü kişi veya tüzel kişinin menfaati kabul eden yetkilisi de müşterek fail olarak cezalandırılır (m.252/6). Bu hükümler, genel kurallara göre yardım etme indirimi uygulanabilecek kişilerin, rüşvet veren veya alan kişiyle aynı cezayı almasını sağlar. Rüşvet konusunda anlaşmaya varılması hâlinde ise suç tamamlanmış gibi cezaya hükmolunduğundan (m.252/3), aracının katkısı anlaşma aşamasında da tam sorumluluk doğurur. Savunma bakımından bu nedenle tartışılması gereken, kişinin gerçekten rüşvet teklif veya talebini iletip iletmediği, bir anlaşmaya aracılık edip etmediği ve bunu bilerek yapıp yapmadığıdır. Rüşvet suçu için rüşvet suçu rehberine bakabilirsiniz.

Örgüte Yardım: Üyelik Sayılır

Suç işlemek amacıyla kurulan örgütlere yapılan yardım da genel yardım etme hükümlerinden farklı sonuç doğurur. Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dâhil olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişi örgüt üyesi olarak cezalandırılır; örgüt üyeliğinden dolayı verilecek ceza, yapılan yardımın niteliğine göre üçte birine kadar indirilebilir (TCK m.220/7). Burada yardım, örgütün işlediği belirli bir suça değil, örgütün kendisine yöneliktir. Bu nedenle örgütün işlediği somut bir suça yardım eden kişi, o suç bakımından ayrıca m.39 uyarınca yardım eden olarak sorumlu tutulabilir. Örgüt yöneticileri ise örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen bütün suçlardan dolayı ayrıca fail olarak cezalandırılır (m.220/5); bu, yöneticinin somut suça katılıp katılmadığına bakılmaksızın sorumluluğunu genişleten özel bir kuraldır. Bu dosyalarda yardımın “bilerek ve isteyerek” yapılıp yapılmadığı, yani kişinin yardım ettiği yapının suç örgütü olduğunu bilip bilmediği, savunmanın merkezinde yer alır.

Dolandırıcılıkta Hesap Kullandırma ve Birlikte İşleme

Dolandırıcılık dosyalarında iki özel hüküm iştirakin sonucunu doğrudan etkiler. Birincisi, basit veya nitelikli dolandırıcılığın üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında, suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde bir kat artırılır (TCK m.158/3). İkincisi, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla eklenen hükme göre, dolandırıcılık suçlarına iştirakin, haksız bir menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması hâlinde, verilecek ceza yarı oranında indirilir (m.158/4). Bu hüküm, “hesap kiralama” dosyalarında kişinin rolünün yalnızca hesap vermekle sınırlı kalıp kalmadığının tespitini belirleyici hâle getirir. Kişi paranın çekilmesi, aktarılması veya mağdurla iletişim gibi başka katkılar da sağlamışsa bu indirimden yararlanamaz. Hesap kullandırma dosyaları için aracı hesap ve IBAN kiralama rehberine bakabilirsiniz.

İştirak mi, Örgüt mü?

Birden fazla kişinin birlikte suç işlemesi, kendiliğinden bir suç örgütünün varlığı anlamına gelmez. İştirak, belirli bir suçun birden fazla kişinin katkısıyla işlenmesidir; örgüt ise kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla kurulan, yapısı, üye sayısı ile araç ve gereç bakımından amaç suçları işlemeye elverişli, en az üç kişiden oluşan bir yapıdır (TCK m.220/1). 24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle örgüt kuran veya yönetenlerin cezası beş yıldan on yıla, örgüt üyelerinin cezası iki yıldan beş yıla kadar hapis olarak belirlenmiş; örgütün silahlı olması hâlinde ceza yarısı oranında artırılır (m.220/1-3). Örgüt varsa, üyeler hem örgüt üyeliğinden hem de örgütün faaliyeti çerçevesinde işledikleri suçlardan ayrıca sorumlu olur. Bu nedenle iddianamede örgüt suçlaması bulunan dosyalarda, yapının süreklilik, hiyerarşi ve amaç suçlara elverişlilik bakımından gerçekten örgüt niteliği taşıyıp taşımadığı veya yalnızca belirli bir suça iştirak edilip edilmediği ayrıca tartışılmalıdır. Dolandırıcılık gibi bazı suçlarda ise üç veya daha fazla kişinin birlikte işlemesi, örgüt bulunmasa bile ayrı bir artırım nedenidir (m.158/3).

Özgü Suçlarda İştirak

Bazı suçlar ancak belirli bir sıfata sahip kişiler tarafından işlenebilir; örneğin zimmet ve irtikap kamu görevlisi tarafından işlenebilir. Özgü suçlarda ancak özel faillik niteliğini taşıyan kişi fail olabilir; bu suçların işlenişine iştirak eden diğer kişiler ise azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulur (TCK m.40/2). Buna göre kamu görevlisi olmayan bir kişi, kamu görevlisiyle birlikte zimmet suçunun icrasına katılsa bile müşterek fail değil, azmettiren veya yardım eden olarak cezalandırılır. Bu kural, özellikle yardım eden sayılan kişi bakımından önemli bir ceza indirimi sonucunu doğurur. Ancak rüşvet suçunda aracılar bakımından olduğu gibi, kanunun özel olarak “kamu görevlisi sıfatını taşıyıp taşımadığına bakılmaksızın müşterek fail” olarak cezalandırılmayı öngördüğü durumlarda bu genel kural uygulanmaz (m.252/5). Zimmet suçu için zimmet suçu rehberine bakabilirsiniz.

Suç İşlendikten Sonra Yapılan Yardım

Suç tamamlandıktan sonra yapılan yardımın nasıl nitelendirileceği, yardımın önceden vaat edilip edilmediğine bağlıdır. Fiilin işlenmesinden sonra yardımda bulunacağını suçtan önce vaat etmek, suç işleme kararını kuvvetlendirdiği için yardım etme biçimleri arasında sayılmıştır (TCK m.39/2-a). Buna karşılık önceden herhangi bir vaat bulunmaksızın, suç işlendikten sonra faile yardım edilmesi iştirak oluşturmaz; bu durumda koşulları varsa ayrı suçlar gündeme gelir. Suç işleyen bir kişiye araştırma, yakalanma, tutuklanma veya hükmün infazından kurtulması için imkân sağlayan kimse, suçluyu kayırma suçundan altı aydan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (m.283/1); ancak bu suçun üstsoy, altsoy, eş, kardeş veya diğer suç ortağı tarafından işlenmesi hâlinde cezaya hükmolunmaz (m.283/3). Suçtan elde edilen eşyayı suça iştirak etmeksizin satın alan veya kabul eden kişi ise suç eşyasının satın alınması suçundan sorumlu olur (m.165). Bu ayrım, cezanın miktarını doğrudan etkiler: iştirak hâlinde kişi asıl suçun cezası üzerinden sorumlu olurken, ayrı suçlarda kendi cezası uygulanır. Bu nedenle suçtan sonra faile yardım eden kişi bakımından, yardımın suçtan önce vaat edilip edilmediği ifadelerde ve mesaj kayıtlarında özellikle araştırılmalıdır. Suçluyu kayırma için suçluyu kayırma, suç eşyası için suç eşyasının satın alınması rehberlerine bakabilirsiniz.

Kişisel Nedenler ve Bağlılık Kuralı

Suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığı yeterlidir; suçun işlenişine iştirak eden her kişi, diğerinin cezalandırılmasını önleyen kişisel nedenler göz önünde bulundurulmaksızın kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılır (TCK m.40/1). Buna göre asıl failin yaş küçüklüğü veya akıl hastalığı nedeniyle cezalandırılamaması, azmettiren veya yardım edenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Hatta kusur yeteneği olmayanları suçun işlenmesinde araç olarak kullanan kişi dolaylı fail olarak sorumlu tutulur ve cezası üçte birden yarısına kadar artırılır (m.37/2). Buna karşılık asıl fiilin hukuka uygun olması, örneğin meşru savunma kapsamında kalması hâlinde, iştirak edenler bakımından da sorumluluk doğmaz; çünkü iştirak, hukuka aykırı bir fiile bağlıdır. Çocukların suça azmettirilmesi hâlinde azmettirenin cezası, üstsoy ve altsoy ilişkisi aranmaksızın üçte birden yarısına kadar artırılır (m.38/2). Çocukların ceza sorumluluğu için çocuğum suç işledi rehberine bakabilirsiniz.

Teşebbüs Aşaması, Gönüllü Vazgeçme ve Taksir

Suça iştirakten dolayı sorumlu tutulabilmek için ilgili suçun en azından teşebbüs aşamasına varmış olması gerekir (TCK m.40/3). Bu nedenle azmettirilen kişi suçu işlemeye hiç başlamamışsa, azmettiren kural olarak iştirak hükümlerine göre sorumlu tutulamaz. Fail, suçun icra hareketlerinden gönüllü vazgeçer veya kendi çabalarıyla suçun tamamlanmasını önlerse teşebbüsten dolayı cezalandırılmaz (m.36); iştirak hâlinde işlenen suçlarda ise sadece gönüllü vazgeçen suç ortağı bu hükümden yararlanır (m.41/1). Bu nedenle suç ortaklarından biri vazgeçtiğinde, diğerlerinin sorumluluğu devam eder. Taksirli suçlarda ise iştirak kuralları uygulanmaz; birden fazla kişinin taksirle işlediği suçlarda herkes kendi kusurundan dolayı sorumlu olur ve her failin cezası kusuruna göre ayrı ayrı belirlenir (m.22/5). Teşebbüs ve gönüllü vazgeçme için suça teşebbüs ve gönüllü vazgeçme rehberine bakabilirsiniz.

Bildirmeme Suçları ve Yakınlar

Suça hiç katılmamış olmakla birlikte suçtan haberdar olan kişiler de bazı durumlarda sorumlu tutulabilir. İşlenmekte olan bir suçu yetkili makamlara bildirmeyen kişi ile işlenmiş olmakla birlikte sebebiyet verdiği neticelerin sınırlandırılması hâlen mümkün bulunan bir suçu bildirmeyen kişi bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır; ancak tanıklıktan çekinebilecek kişiler bakımından cezaya hükmolunmaz (TCK m.278/1, 2, 4). İşlenmiş bir suça ilişkin delil ve eserlerin başkaları tarafından saklandığı yeri bildiği hâlde yetkili makamlara bildirmeyen kimse de aynı cezayla cezalandırılır; bu suçun üstsoy, altsoy, eş veya kardeş tarafından işlenmesi hâlinde cezaya hükmolunmaz (m.284/2, 4). Bu suçlar, iştirakten farklı olarak, kişinin asıl suça katkısını değil, bildirme yükümlülüğünü ihlal etmesini cezalandırır. Bu nedenle bir dosyada kişiye yardım etme suçlaması yöneltilmişse, yapılan davranışın gerçekte bir bildirmeme mi, yoksa suçun işlenmesine katkı mı olduğu ayrıca tartışılmalıdır.

Etkin Pişmanlık Her Suç Ortağı İçin Ayrı Değerlendirilir

İştirakte gönüllü vazgeçmenin yalnızca vazgeçen suç ortağına fayda sağlaması gibi, etkin pişmanlık da kural olarak kişiseldir. Örneğin malvarlığına karşı suçlarda, failin, azmettirenin veya yardım edenin bizzat pişmanlık göstererek mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi hâlinde cezada indirim yapılır (TCK m.168/1). Kanunun “bizzat pişmanlık” ifadesi, indirimden yararlanacak kişinin kendisinin pişmanlık göstermesini gerektirir. Bu nedenle suç ortaklarından biri zararı giderdiğinde, diğer suç ortaklarının bu indirimden kendiliğinden yararlanıp yararlanamayacağı, ilgili suça ilişkin etkin pişmanlık hükmünün ifadesine göre ayrıca değerlendirilmelidir. Savunmada, müvekkilin zararın giderilmesine kendi katkısını gösteren belgelerin dosyaya sunulması bu nedenle önemlidir.

İspat ve Ceza Hesabı

Suça katılma biçiminin tespiti, dosyadaki delillere dayanır ve yüklenen suç hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir (CMK m.217/2). İştirak dosyalarında en sık kullanılan deliller; iletişimin tespiti kayıtları, mesaj yazışmaları, HTS ve baz bilgileri, banka hareketleri, kamera kayıtları ve diğer sanıkların ifadeleridir. Diğer sanıkların birbirini suçlayan anlatımları, özellikle kendi sorumluluklarını azaltma amacı taşıyabileceğinden, başka delillerle desteklenip desteklenmediği dikkatle incelenmelidir. Sanığın kendi katkısının sınırlarını gösteren belgeler, örneğin olay saatinde başka bir yerde olduğunu gösteren kayıtlar veya para hareketlerine hiç katılmadığını gösteren banka dökümleri, katılma biçiminin doğru nitelendirilmesinde belirleyici olabilir. Ceza hesabında ise iştirak indirimi belirli bir sırayla uygulanır: temel ceza ve nitelikli hâllere göre belirlenen ceza üzerinden sırasıyla teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik ve yaş küçüklüğüne ilişkin hükümler uygulanır (TCK m.61/5). Bu sıranın yanlış uygulanması sonuç cezayı değiştirebileceğinden, hükmün ceza hesabı da kanun yolunda ayrıca denetlenmelidir. Zincirleme suç için zincirleme suç rehberine bakabilirsiniz.

Örnek Durumlar

Sık Yapılan Hatalar

• Her suçta genel yardım etme indirimini beklemek: Rüşvette aracı müşterek fail, örgüte yardım eden üye sayılır.
• Hesap kullandırma indirimini her durumda sanmak: Katkı yalnız hesap vermekle sınırlı olmalıdır.
• Suç sonrası yardımı iştirak sanmak: Önceden vaat yoksa ayrı suçlar gündeme gelir.
• Akrabayı saklamanın cezasız olduğunu her durumda sanmak: Kural suçluyu kayırma için geçerlidir; iştirak varsa uygulanmaz.
• Özgü suçta herkesi fail saymak: Sıfatı olmayan kişi azmettiren veya yardım edendir.
• Diğer sanığın suçlamasını tek delil saymak: Başka delillerle desteklenmelidir.

Azmettirme, yardım etme, rüşvette aracılık, örgüte yardım, hesap kullandırma, suçluyu kayırma ve suç eşyası dosyalarında savunma için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Esas Hakkında Savunma Dilekçesi Örneği (Hesap Kullandırma)

Sık Sorulan Sorular

Azmettirenin cezası nedir?

İşlenen suçun cezası (TCK m.38/1).

Yardım edenin cezası nedir?

Ağ. müebbette 15–20, müebbette 10–15 yıl; diğerlerinde yarı indirim, en fazla 8 yıl (m.39/1).

Rüşvette aracı yardım eden mi?

Hayır; müşterek fail olarak cezalandırılır (m.252/5).

Rüşvetten şirketi yararlanan yetkili sorumlu mu?

Menfaati kabul eden yetkili müşterek faildir (m.252/6).

Örgüte yardım eden ne ceza alır?

Örgüt üyesi olarak cezalandırılır; 1/3’e kadar indirim (m.220/7).

Örgüt kurmanın cezası ne?

5–10 yıl; üyelik 2–5 yıl; silahlıysa yarı artırım (TCK m.220, 7571 ile).

Örgüt yöneticisi hangi suçlardan sorumlu?

Örgüt faaliyeti çerçevesindeki tüm suçlardan ayrıca fail (m.220/5).

Hesabımı kullandırdım, ceza indirilir mi?

Katkı yalnız hesap vermekle sınırlıysa yarı oranında (m.158/4).

Parayı da çektiysem?

m.158/4 indiriminden yararlanılamaz.

Dolandırıcılık 3 kişiyle işlenirse?

Ceza yarı oranında artırılır (m.158/3).

Suçtan sonra faili saklamak iştirak mi?

Önceden vaat yoksa suçluyu kayırma (m.283).

Akrabamı saklarsam ceza alır mıyım?

Üstsoy, altsoy, eş, kardeş veya suç ortağına ceza verilmez (m.283/3).

Çalıntı malı almak iştirak mi?

İştirak yoksa suç eşyasının satın alınması (m.165).

Kamu görevlisi olmayan zimmete katılabilir mi?

Azmettiren veya yardım eden olarak (m.40/2).

Fail cezalandırılamıyorsa azmettiren ne olur?

Kendi kusuruna göre sorumlu olur (m.40/1).

Suç işlenmediyse azmettiren sorumlu mu?

İştirak için en az teşebbüs gerekir (m.40/3).

Ortaklardan biri vazgeçerse?

Yalnız vazgeçen yararlanır (m.41/1).

Azmettireni ortaya çıkaran indirim alır mı?

Mahkeme takdiriyle indirim (TCK m.38/3).

Suçu bildirmemek suç mu?

İşlenmekte olan suçta evet; tanıklıktan çekinebilecekler hariç (m.278).

Taksirli suçta iştirak olur mu?

Hayır; herkes kendi kusurundan sorumlu (m.22/5).

İştirak indirimi hangi sırada uygulanır?

Teşebbüsten sonra, zincirleme suçtan önce (m.61/5).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TCK ve CMK hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.