Sayıştay Sorgusuna Savunma Dilekçesi Örnekleri 2026: Yapım İşi (Süre Uzatımı ve Gecikme Cezası), Personel Ödemesi ve Gelir Tahsili Bulgularına Göre Üç Ayrı Savunma (6085 m.48, 5018 m.71)
17 Kasım 2026

Sayıştay Sorgusuna Savunma Dilekçesi Örnekleri 2026: Yapım İşi (Süre Uzatımı ve Gecikme Cezası), Personel Ödemesi ve Gelir Tahsili Bulgularına Göre Üç Ayrı Savunma (6085 m.48, 5018 m.71)

Sayıştay sorgusuna verilecek savunmanın tek bir kalıbı yoktur; savunma, sorgudaki bulgunun türüne göre kurulur. Yapım işinde tartışma sözleşmenin ve ekindeki şartnamenin uygulanmasıdır. Personel ödemesinde tartışma, ödemenin dayandığı atama ya da kararı kimin denetleyebileceğidir. Gelir bulgusunda ise alacağın gerçekten zamanaşımına uğrayıp uğramadığı ve tahsil görevinin kimde olduğu incelenir. Üçünde de süre aynıdır: savunma, sorgunun tebliğinden itibaren otuz gün içinde verilir (6085 sayılı Kanun m.48/1).

Bu sayfada üç ayrı savunma dilekçesi örneği bulacaksınız: süre uzatımı verildiği için gecikme cezası kesilmediği ileri sürülen yapım işi, yıllar önceki bir atamaya dayanan aylık ve tazminat ödemesi, zamanaşımına uğratıldığı ileri sürülen belediye alacağı. Her örnekten önce savunmanın hangi kanun maddesine ve hangi Temyiz Kurulu kararına yaslandığını, sonrasında o bulgu türünde nelere dikkat edileceğini anlattık. Sorgunun ne olduğunu ve otuz günün nasıl kullanılacağını ayrıca anlattığımız rehber için: Sayıştay Sorgusu Geldi: İlk 30 Gün.

Bu yazının dayanakları. 6085 sayılı Sayıştay Kanunu m.35, 48, 53, 55 ve 57; 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.11, 32, 33, 38, 60, 61, 71 ve 74; 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu m.10, 11 ve 20; Yapım İşleri Genel Şartnamesi m.29; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun m.102, 103 ve 104; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.21; 5393 sayılı Belediye Kanunu m.38; 4688 sayılı Kanun geçici m.16 ve geçici m.17; Sayıştay Denetim Yönetmeliği m.42-46; Sayıştay Dairelerinin Çalışma Usul ve Esasları m.10; Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarihli ve 5189/1 sayılı kararı ile aşağıda künyeleri verilen Temyiz Kurulu kararları.

Sorgu aynı kâğıtta gelir ama içindeki iddia birbirine benzemez. Bir fen işleri müdürüne yükleniciye fazla süre verdiği söylenir. Bir daire başkanına, kendisi göreve gelmeden on yıl önce yapılmış bir atamanın aylık farkı sorulur. Bir belediye başkanından, vergi dairesi gibi çalışması gereken gelir servisinin takip etmediği alacak istenir. Bu üç kişinin vereceği savunmanın ne dayandığı kanun maddesi ne de sunacağı belgeler aynıdır.

Hazır bir savunma metnini adını değiştirerek göndermek bu yüzden işe yaramaz. Savunma yargılamaya esas rapora girer, daire hükmünü onu okuyarak kurar; tazmin hükmü çıkarsa temyizde de ilk bakılan belge odur. Aşağıdaki örnekleri, kendi sorgunuzdaki bulgunun türüne en yakın olanı seçip dosyanızın belgeleri ve tarihleriyle yeniden yazmanız için hazırladık.

Savunma Dilekçesi Nereye, Hangi Sürede Verilir?

Savunma süresi otuz gündür ve sorgunun sorumluya tebliğiyle başlar (6085 m.48/1). Kanunda bu sürenin uzatılmasına ilişkin bir hüküm yoktur; “ek süre” talebiyle vakit kazanmaya çalışmak süreyi durdurmaz. Süresinde cevap vermeyen sorumlunun savunması yargılamaya esas raporda dikkate alınmaz. Sorgunun düzenlenmesi, tebliği ve savunmaların alınması Sayıştay Denetim Yönetmeliği m.42-46’da düzenlenmiştir; tebligatta elektronik yol esastır.

Savunma, sorgu yazısında gösterilen birime ve orada belirtilen usulle gönderilir. Gönderim tarihini gösteren kaydı saklayın. Daire önünde sözlü açıklama yapmak istiyorsanız bunu savunmanın içinde yazmanız gerekir (Sayıştay Dairelerinin Çalışma Usul ve Esasları m.10/4). Savunmayı sorumlunun kendisi verebileceği gibi vekâletname ile avukatı da verebilir.

Savunmanın çerçevesi

KonuKuralDayanak
SüreSorgunun tebliğinden itibaren otuz gün6085 m.48/1
Sürenin uzatılmasıKanunda ve yönetmelikte uzatma hükmü yok6085 m.48; Denetim Yönetmeliği m.42-46
Süresinde cevap verilmezseSavunma yargılamaya esas raporda dikkate alınmaz6085 m.48/1
DuruşmaTalep savunmada yazılırÇalışma Usul ve Esasları m.10/4
Savunmanın konusuMevzuata aykırılık, kusur, zarar ve illiyet; ayrıca tutar ve sorumluluk sınırı5018 m.71
Denetimin sınırıYerindelik denetimi yapılamaz, idarenin takdir yetkisini sınırlayan karar alınamaz6085 m.35/1-a
ZamanaşımıZararın meydana geldiği yılı izleyen malî yılın başından itibaren onuncu yılın sonu5018 m.74

Bulgu Türüne Göre Savunmanın Ekseni

Kamu zararı, kamu görevlisinin kasıt, kusur veya ihmalinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemi sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır (5018 m.71). Tanımdaki her unsur ayrı bir savunma başlığıdır; ama hangi unsurun öne çıkacağını bulgunun türü belirler. Aşağıdaki tablo, üç örnekte savunmanın neye yaslandığını özetler.

Bulgu sosyal denge tazminatına ilişkinse önce ödemelerin 26.11.2022 tarihinden önce mi sonra mı yapıldığına bakılır; af, tavan hesabı ve dilekçe örnekleri için sosyal denge tazminatı ve kamu zararı rehberimize bakın.

Üç bulgu türünde savunmanın ağırlık noktası

BulguSorgudaki iddiaSavunmanın ağırlık noktasıÖne çıkan hüküm
Yapım işi: süre uzatımı ve gecikme cezasıŞartları oluşmadan süre uzatıldı, gecikme cezası kesilmediUzatmanın sözleşme ve şartnamedeki dayanağı, yüklenicinin süresinde bildirimi, kontrol teşkilatının tespiti; uzatma hukuka uygunsa kesilecek ceza doğmaz4735 m.10; Yapım İşleri Genel Şartnamesi m.29; 6085 m.35/1-a
Personel ödemesiŞartları taşımayan personele kadro aylığı, tazminat ya da ek ödeme verildiÖdemenin dayanağı olan atama veya kararı kimin tesis ettiği; ödeme belgesini imzalayanın o belgeyi görme ve denetleme imkânı; her ödeme için ayrı işleyen zamanaşımı5018 m.32, 33, 71 ve 74
Gelir tahsiliTahakkuk eden gelir takip edilmedi, zamanaşımına uğradıZamanaşımını kesen işlemler, para cezalarında özel süre, alacağın kayıt ve belgesi, tahsil görevinin kimde olduğu, görev dönemi5018 m.38, 60 ve 71/2-e; 6183 m.102-104; 5326 m.21
Önce sıfatınıza bakın. Sorguda hangi sıfatla sorumlu gösterildiğiniz savunmanın yarısıdır: harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi, muhasebe yetkilisi, üst yönetici, komisyon ya da kurul üyesi. Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarihli ve 5189/1 sayılı kararı bu sıfatların sorumluluk alanını ayrı ayrı çizer. Örneğin ödeme emri belgesini düzenleyen gerçekleştirme görevlisi, bu belgeye eklenen diğer belgelerin doğruluğundan da harcama yetkilisiyle birlikte sorumludur; “ben yalnızca kendi imzaladığım belgeye bakarım” savunması bu görevli için tutmaz. Sıfatların sorumluluk sınırlarını Kamu Zararından Kim Sorumlu? rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.

Örnek 1: Yapım İşinde Süre Uzatımı ve Gecikme Cezası Bulgusuna Savunma

Yapım işlerinde en sık rastlanan bulgulardan biri budur: iş sözleşme süresinde bitmemiş, idare yükleniciye süre uzatımı vermiş, denetçi ise uzatmanın şartlarının oluşmadığını, dolayısıyla uzatılan günler için gecikme cezası kesilmesi gerektiğini söylemektedir. Sorumlu olarak çoğu zaman süre uzatımını öneren kontrol teşkilatı üyeleri ile uzatmaya olur veren yönetici gösterilir.

Mücbir sebep sayılan hâller ve bunların kabul şartları 4735 sayılı Kanun m.10’da yazılıdır: sebep yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olmalı, taahhüdün yerine getirilmesine engel olmalı, yüklenicinin bu engeli kaldırmaya gücü yetmemeli, yüklenici mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde idareye yazılı bildirimde bulunmalı ve durum yetkili mercilerce belgelendirilmelidir. İdareden kaynaklanan gecikmeler (yer tesliminin, proje onayının, ödemelerin gecikmesi gibi) ise sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İşin süresi ve sürenin uzatılması” başlıklı 29. maddesine göre değerlendirilir. Savunmanın ilk işi, verilen uzatmayı bu hükümlerden hangisine dayandırdığınızı belgeleriyle göstermektir.

Temyiz Kurulu 04.02.2014 tarihli ve 38322 sayılı kararında, idareden kaynaklanan bir sebeple ve sözleşmenin süre uzatımına ilişkin hükmüne dayanılarak verilen uzatmayı sözleşmeye uygun bulmuş, gecikme cezası kesilmediği gerekçesiyle verilen tazmin hükmünü kaldırmıştır. Gecikmenin hangi tarihe göre hesaplanacağı da tartışılabilir: Kurul 27.11.2019 tarihli ve 46971 sayılı kararında, bir mal alımında muayene raporunun ya da faturanın sonradan düzenlenmiş olmasının malın geç teslim edildiği anlamına gelmediğini, fiilî teslim tarihine bakılması gerektiğini belirterek tazmin hükmünü oyçokluğuyla bozmuştur. Sözleşmenin uygulanmasına ilişkin genel çerçeve için Gecikme Cezası ve Süre Uzatımı sayfamıza bakabilirsiniz.

SAYIŞTAY BAŞKANLIĞINA
(… Denetim Grup Başkanlığı)

SAVUNMADA BULUNAN: … (işlem tarihindeki görevi ve unvanı, adresi)
VEKİLİ: Av. … (adres)
İLGİ: … İdaresi … yılı hesabına ilişkin … tarihli ve … sayılı sorgunun … numaralı maddesi.
KONU: Sorgunun … numaralı maddesine ilişkin savunmamızın sunulması ve duruşma talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Tebliğ ve süre (6085 sayılı Kanun m.48/1). Sorgu müvekkile … tarihinde tebliğ edilmiştir. Savunmamız otuz günlük süre içinde sunulmaktadır.

2. Sorgunun konusu. Sorguda, “…” yapım işinde yükleniciye … tarihli olur ile verilen … günlük süre uzatımının şartlarının oluşmadığı, işin sözleşmedeki bitim tarihinden … gün sonra tamamlandığı, bu günler için gecikme cezası kesilmediği ve … TL kamu zararı oluştuğu ileri sürülmüştür. Müvekkil, süre uzatımına olur veren harcama yetkilisi sıfatıyla sorumlu gösterilmiştir.

3. Süre uzatımının dayanağı (4735 sayılı Kanun m.10; Yapım İşleri Genel Şartnamesi m.29; sözleşme m. …). İşyeri … tarihinde teslim edilmiştir. Ancak işin yapılacağı alanın … bölümünde bulunan … (enerji nakil hattı, kamulaştırması tamamlanmamış parsel, onayı bekleyen proje) nedeniyle bu bölümde çalışmaya … tarihine kadar başlanamamıştır. Durum … tarihli yer teslim tutanağına ve … tarihli tutanağa geçirilmiştir (Ek-1). Engel yükleniciden değil, idarenin yerine getirmesi gereken bir yükümlülükten doğmuştur.

4. Yüklenicinin bildirimi ve kontrol teşkilatının tespiti (Yapım İşleri Genel Şartnamesi m.29). Yüklenici, engelin ortaya çıktığı tarihi izleyen yirmi gün içinde, … tarihli dilekçesiyle idareye yazılı olarak başvurmuştur (Ek-2). Kontrol teşkilatı … tarihli raporunda işin hangi bölümünde, hangi tarihler arasında çalışılamadığını iş programı üzerinden göstermiş ve gecikmenin işin bütününe etkisini … gün olarak hesaplamıştır (Ek-3). Müvekkilin oluru bu rapora dayanmaktadır ve raporda hesaplanan gün sayısını aşmamaktadır.

5. Sorguda, engelin ihale aşamasında bilinebilir olduğu ve yüklenicinin teklifini buna göre vermiş sayılacağı belirtilmiştir. İhale dokümanında bu engele ilişkin bir kayıt yoktur; yer görme belgesinde ve idari şartnamede alanın çalışmaya hazır teslim edileceği yazılıdır (Ek-4). Yüklenicinin ihale tarihinde bilmesi mümkün olmayan ve idarenin gidermesi gereken bir engelin sonucuna yüklenicinin katlanması beklenemez.

6. Kesilmesi gereken bir cezanın doğmamış olması (5018 sayılı Kanun m.71; 4735 sayılı Kanun m.20). Gecikme cezası, işin süresinde bitirilmemesi hâlinde uygulanır. Süre sözleşmeye uygun biçimde uzatıldığında işin bitim tarihi uzatılmış tarihtir. İş … tarihinde, yani uzatılmış süre içinde tamamlanmış ve geçici kabulü yapılmıştır (Ek-5). Tahakkuk etmesi gereken bir ceza bulunmadığından kamu kaynağında artışa engel olunmamıştır. Temyiz Kurulu da 04.02.2014 tarihli ve 38322 sayılı kararında, idareden kaynaklanan sebeple ve sözleşme hükmüne dayanılarak verilen süre uzatımını sözleşmeye uygun bulmuş, gecikme cezası kesilmediği gerekçesiyle verilen tazmin hükmünü kaldırmıştır.

7. Uzatılan gün sayısına ilişkin değerlendirme (6085 sayılı Kanun m.35/1-a). Süre uzatımının hukuki şartlarının bulunup bulunmadığının denetlenebileceğinde tereddüt yoktur. Ancak sorguda uzatmanın … günlük bölümü yerinde görülmüş, kalan … gün “fazla” bulunmuştur. Şartları oluşmuş bir uzatmanın kaç gün olacağı, işin niteliğine ve engelin iş programına etkisine göre kontrol teşkilatının yerinde yaptığı teknik tespite dayanır. Bu tespitin yerine dosya üzerinden başka bir gün sayısının konulması, idarenin takdirinin yerindeliğinin denetlenmesi sonucunu doğurur.

8. Tutar. Savunmamız kabul edilmediği takdirde dahi zarar, sorguda “fazla” görülen gün sayısı ve sözleşmenin … maddesindeki oran üzerinden hesaplanabilir. Sorgudaki hesapta uzatılan sürenin tamamı esas alınmıştır; ayrıca … tarihleri arasındaki … gün, sözleşmenin … maddesi uyarınca çalışılmayan dönem içindedir. Doğru hesap Ek-6’da gösterilmiştir.

9. Kusur ve illiyet (5018 sayılı Kanun m.71). Müvekkil mühendis değildir; sahadaki engelin süresini ve iş programına etkisini kendisi ölçemez. Olur, bu tespiti yapmakla görevli kontrol teşkilatının imzalı raporuna dayanılarak verilmiştir. Raporda açık bir çelişki ya da eksiklik bulunmadığı sürece, teknik tespite güvenerek işlem yapan yöneticinin kusurundan ve zararla arasında uygun illiyet bağından söz edilemez.

10. Duruşma talebi (Sayıştay Dairelerinin Çalışma Usul ve Esasları m.10/4). Sorgunun bu maddesi yargılamaya esas rapora alınırsa, dairede yapılacak yargılamada sözlü açıklamada bulunmak üzere duruşma yapılmasını talep ediyoruz.

SONUÇ VE TALEP

11. Açıklanan nedenlerle sorgunun … numaralı maddesi yönünden müvekkil hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesini, bu talebimiz yerinde görülmezse tutarın Ek-6’daki hesaba göre belirlenmesini, yargılama aşamasında duruşma yapılmasını vekâleten arz ve talep ederiz. … / … / 2026

Savunmada Bulunan Vekili
Av. …

EKLER: 1) Yer teslim tutanağı ve … tarihli tutanak. 2) Yüklenicinin süre uzatımı başvurusu. 3) Kontrol teşkilatı raporu ve iş programı. 4) İdari şartnamenin ilgili maddesi ve yer görme belgesi. 5) Geçici kabul tutanağı. 6) Gecikme cezası hesap cetveli. 7) Vekâletname.

Bu örnekte dikkat edilecekler. Yirmi günlük bildirim süresi savunmanın en kırılgan noktasıdır; yüklenicinin başvurusu süresinde değilse bunu gizlemeye çalışmayın, uzatmanın idareden kaynaklanan sebebe dayandığını ve idarenin kendi kayıtlarıyla belgelendiğini öne çıkarın. Dokuzuncu paragraftaki kusur savunmasını da ölçülü kullanın: Temyiz Kurulu 10.01.2012 tarihli ve 34205 sayılı kararında harcama yetkilisinin “karar başka merciindi” savunmasını kabul etmemiştir. Buna karşılık 15.05.2024 tarihli ve 56845 sayılı kararında, teknik inceleme görevi muayene ve kabul komisyonuna ait olan bir alımda harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi yönünden uygun illiyet bağı bulunmadığı kabul edilmiştir. Hangisinin sizin dosyanıza yakın olduğunu, önünüze gelen raporda görülebilir bir eksiklik olup olmadığı belirler.

Eski yıllara ait süre uzatım kararlarının sorguya konu edildiği dosyalarda bir noktaya daha bakın. Temyiz Kurulu 18.05.2022 tarihli ve 52015 sayılı kararında, 2016 ve 2017 yıllarında alınan süre uzatım kararları nedeniyle 2019 yılı hesabında verilen tazmin hükmünü, ihale dosyası, hakediş dosyaları ve ilgili ödeme emirleri incelenmeden işlemin bütün unsurlarıyla değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle oyçokluğuyla bozmuştur. Sorgu, denetlenen yılın ödeme belgeleriyle bağ kurmadan yalnızca eski bir karara dayanıyorsa bunu savunmada ayrıca yazın.

Yükleniciyle idare arasındaki süre uzatımı yazışmalarının nasıl kurulduğunu görmek isterseniz Fesih İhtarına Cevap Yazısı Örneği sayfamız aynı maddelerin yüklenici tarafından nasıl kullanıldığını gösterir. Aynı işte idare parayı yükleniciden istiyorsa Sayıştay Kamu Zararı Çıkardı, İdare Parayı Yükleniciden İstiyor yazımıza bakın.

Örnek 2: Personel Ödemesi Bulgusuna Savunma

Personel bulgularında ödeme belgesi genellikle kusursuzdur: bordro doğru hesaplanmış, imzalar tamdır. Sorun, ödemenin dayandığı işlemdedir. Kişi şartlarını taşımadığı bir kadroya atanmış, yanlış intibak ettirilmiş ya da bir toplu sözleşme hükmüne dayanılarak kanunun izin vermediği bir ödeme yapılmıştır. Denetçi çoğu zaman ödeme emri belgesinde imzası bulunan harcama yetkilisi ile gerçekleştirme görevlisini sorumlu gösterir.

Bulgu bir atama ya da unvan değişikliğine dayanıyorsa savunmanın eksenleri farklıdır; ayrıntı ve örnekler için mevzuata aykırı atama nedeniyle kamu zararı rehberimize bakın.

Burada sorulacak soru şudur: ödeme belgesini imzalayan görevli, ödemenin dayanağı olan işlemi görebilir ve denetleyebilir miydi? Temyiz Kurulu 14.05.2025 tarihli ve 58033 sayılı kararında, 2012 yılında şartları oluşmadan yapılan bir atamaya dayanan 2021 yılı ödemelerinde, ödeme belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin atamaya esas belgeleri görme ve bu belgelerin mevzuata uygunluğunu kontrol etme imkânı bulunmadığı için sorumlu tutulamayacağını, sorumluluğun atama teklifini yapan görevlide olduğunu kabul etmiştir. Aynı kararda zamanaşımının atama tarihinden değil, ödeme tarihinden başlatılacağı da belirtilmiştir. Kurul 26.06.2024 tarihli ve 56989 sayılı kararında ise toplu iş sözleşmesine ve başkanlık onayına dayanan bir ödemede sorumluluğu onayı veren belediye başkanı ile başkan yardımcısında görmüştür.

Bu kararlar ödeme belgesini imzalayan herkesi kurtarmaz. Dayanak belge ödeme emrinin ekindeyse ya da aykırılık bordrodan anlaşılabiliyorsa savunma zayıflar. Aşağıdaki örnek, dayanak işlemin ödeme belgesinin dışında kaldığı durum için yazılmıştır.

SAYIŞTAY BAŞKANLIĞINA
(… Denetim Grup Başkanlığı)

SAVUNMADA BULUNAN: … (işlem tarihindeki görevi ve unvanı, adresi)
VEKİLİ: Av. … (adres)
İLGİ: … İdaresi … yılı hesabına ilişkin … tarihli ve … sayılı sorgunun … numaralı maddesi.
KONU: Sorgunun … numaralı maddesine ilişkin savunmamızın sunulması ve duruşma talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Tebliğ ve süre (6085 sayılı Kanun m.48/1). Sorgu müvekkile … tarihinde tebliğ edilmiştir. Savunmamız otuz günlük süre içinde sunulmaktadır.

2. Sorgunun konusu. Sorguda, … unvanıyla görev yapan …’ın … tarihinde, aranan sınav şartını taşımadığı hâlde … kadrosuna atandığı, bu kadronun gösterge, ek gösterge, özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödemesinin … yılında kendisine ödendiği, önceki kadrosuna göre oluşan … TL farkın kamu zararı olduğu ileri sürülmüştür. Müvekkil, … yılı aylık ödeme emri belgelerini imzalayan harcama yetkilisi sıfatıyla sorumlu gösterilmiştir.

3. Müvekkilin imzaladığı belge ve ödemenin dayanağı (5018 sayılı Kanun m.32 ve m.33). Müvekkilin imzası aylık ödeme emri belgesinde ve eki bordrodadır. Bordro, personel biriminin sisteme işlediği kadro, derece ve unvan bilgilerinden üretilir. Sorguda hukuka aykırı olduğu belirtilen işlem ise … tarihli atama onayıdır. Bu onay ve dayanağı olan sınav belgeleri ödeme emri belgesinin eki değildir; ilgilinin özlük dosyasında, personel biriminde bulunur. Müvekkil atama tarihinde bu idarede görevli dahi değildir; harcama yetkilisi görevine … tarihinde başlamıştır (Ek-1).

4. Görülmesi mümkün olmayan belgeden sorumluluk doğmaması (5018 sayılı Kanun m.71). Kamu zararından sorumluluk, görevlinin kendi görev alanındaki işlemi kasıt, kusur veya ihmalle mevzuata aykırı yapmasına bağlıdır. Müvekkilin önüne gelen belgelerde bir aykırılık yoktur; bordro, yürürlükteki atama işlemine uygun hesaplanmıştır. Temyiz Kurulu 14.05.2025 tarihli ve 58033 sayılı kararında, 2012 yılındaki atamaya dayanan 2021 yılı ödemelerinde harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin atamaya esas belgeleri görme ve mevzuata uygunluğunu kontrol etme imkânı bulunmadığından sorumlu tutulmalarının hukuken mümkün olmadığına, sorumluluğun atama teklifini yapan görevlide bulunduğuna karar vermiştir. Sorgudaki durum bu kararla aynıdır.

5. Sorguda, harcama yetkilisinin harcama talimatının mevzuata uygunluğundan sorumlu olduğu belirtilmiştir. 5018 sayılı Kanun m.32’deki bu sorumluluk, harcama yetkilisinin verdiği talimat ve inceleyebildiği belgeler bakımındandır. Yıllar önce atamaya yetkili makamca tesis edilmiş, geri alınmamış ve iptal edilmemiş bir atama işleminin hukuka uygunluğunu her ay yeniden denetlemek harcama yetkilisinin görevi değildir; böyle bir yetkisi de yoktur. İlgili bu kadronun görevini fiilen yürütmüştür ve atama yürürlükte kaldıkça kadroya bağlı malî hakların ödenmemesi müvekkilin elinde olan bir işlem değildir.

6. Zamanaşımı (5018 sayılı Kanun m.74). Kamu zararı, meydana geldiği yılı izleyen malî yılın başından başlayarak onuncu yılın sonuna kadar tespit ve tahsil edilemezse zamanaşımına uğrar. Süre her ödeme için ayrı işler. Sorgu ekindeki tabloda … yılına ait ödemeler de hesaba katılmıştır; bu ödemeler yönünden süre … tarihinde dolmuştur.

7. Tutar ve görev dönemi. Müvekkil harcama yetkilisi görevini … – … tarihleri arasında yürütmüştür. Sorgudaki tutar, müvekkilin görevde olmadığı … aylarına ait ödemeleri de içermektedir (Ek-2). Ayrıca zarar, ilgilinin atanabileceği kadronun malî hakları ile fiilen ödenen tutar arasındaki farktan ibarettir; sorgudaki hesapta önceki kadronun … kalemleri dikkate alınmamıştır. Doğru hesap Ek-3’te gösterilmiştir.

8. Duruşma talebi (Sayıştay Dairelerinin Çalışma Usul ve Esasları m.10/4). Sorgunun bu maddesi yargılamaya esas rapora alınırsa, dairede yapılacak yargılamada sözlü açıklamada bulunmak üzere duruşma yapılmasını talep ediyoruz.

SONUÇ VE TALEP

9. Açıklanan nedenlerle sorgunun … numaralı maddesi yönünden müvekkil hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesini, bu talebimiz yerinde görülmezse zamanaşımına uğrayan ve müvekkilin görev dönemi dışında kalan ödemelerin tutardan düşülmesini, yargılama aşamasında duruşma yapılmasını vekâleten arz ve talep ederiz. … / … / 2026

Savunmada Bulunan Vekili
Av. …

EKLER: 1) Müvekkilin göreve başlama ve görevden ayrılma yazıları. 2) Görev dönemi dışındaki ödemeleri gösteren cetvel. 3) Fark hesabı. 4) Örnek ödeme emri belgesi ve eki bordro. 5) Vekâletname.

Dayanak belge ödeme emrinin ekindeyse. Yukarıdaki savunma, hukuka aykırı olduğu ileri sürülen işlemin ödeme belgesinin dışında kaldığı durumlarda güçlüdür. Temyiz Kurulu 26.06.2024 tarihli ve 56989 sayılı kararında, toplu iş sözleşmesine ve başkanlık onayına dayanan bir ödemede harcama yetkilileri ile gerçekleştirme görevlilerinin malî sorumluluğu bulunmadığını, sorumluluğun görevlendirme yazısını ve toplu iş sözleşmesini imzalayan belediye başkanı ile sözleşmeyi imzalayan başkan yardımcısında olduğunu belirtmiştir. Buna karşılık 10.01.2012 tarihli ve 34205 sayılı kararda harcama yetkilisinin başka bir merciin kararına dayandığı yolundaki savunması kabul edilmemiştir. Savunmayı yazarken karar ya da onayı kimin verdiğini, sizin önünüze hangi belgenin geldiğini ve aykırılığın o belgeden anlaşılıp anlaşılamayacağını ayrı ayrı gösterin.

Yargılamayı baştan düşüren iki geçici madde. Bazı personel ödemelerinde savunmanın ilk cümlesi bir kanun maddesidir. 4688 sayılı Kanuna 7421 sayılı Kanunla eklenen geçici m.16, konusu suç teşkil etmemek kaydıyla, maddenin yürürlük tarihine kadar il özel idareleri, belediyeler, büyükşehir belediyeleri, bağlı kuruluşları ve mahallî idare birliklerinde kanuna aykırı olarak ödenen sosyal denge tazminatı nedeniyle sorumlular hakkında idari veya malî yargılama ve takibat yapılamayacağını, başlamış olanların işlemden kaldırılacağını söyler. Temyiz Kurulu bu hükmü uygulayarak 16.04.2025 tarihli ve 57908 sayılı ile 06.11.2024 tarihli ve 57450 sayılı kararlarında dosyaların işlemden kaldırılmasına oybirliğiyle karar vermiştir. 7555 sayılı Kanunla eklenen geçici m.17 ise aynı korumayı, toplu sözleşme ve Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararlarındaki usul ve esaslara aykırı olarak 31.05.2025 tarihine kadar yapılan giyim yardımı, kıyafet yardımı ve koruyucu giyim, malzeme ve donanım yardımları için getirmiştir. Sorgunuz bu ödemelerden birine ilişkinse, ödeme tarihlerini maddedeki tarihle karşılaştırın ve savunmayı bu hükümle açın.

Örnek 3: Gelir Tahsili Bulgusuna Savunma

Gelir bulgularında para kasadan çıkmamıştır; girmesi gereken para girmemiştir. İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun yapılmaması kamu zararının belirlenmesinde esas alınan hâllerden biridir (5018 m.71/2-e). Belediyelerde en sık görülen biçimi, tahakkuk etmiş vergi, harç, kira ya da idari para cezasının takip edilmeyip zamanaşımına uğramasıdır.

Amme alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren beş yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar; para cezalarına ilişkin özel kanunlardaki zamanaşımı hükümleri saklıdır (6183 m.102). Ödeme, haciz uygulanması, cebren tahsil ve takip işlemleri sonucunda yapılan her çeşit tahsilat, ödeme emri tebliği, mal bildirimi, alacağın teminata bağlanması ve alacağın özel kanunlara göre ödenmek üzere başvuruda bulunulması ya da ödeme planına bağlanması zamanaşımını keser; süre, kesilmenin rastladığı yılı izleyen takvim yılı başından yeniden işler (6183 m.103). Borçlunun yabancı ülkede bulunması, hileli iflas etmesi veya terekesinin tasfiyesi nedeniyle takip yapılamayan dönemde zamanaşımı işlemez (m.104). İdari para cezalarında ise 5326 sayılı Kanun m.21’deki yerine getirme zamanaşımı uygulanır: süre, Kanun metnindeki tutarlara göre üç yıl ile yedi yıl arasında değişir ve kararın kesinleşmesinin rastladığı yılı takip eden takvim yılı başından işler. 6183 sayılı Kanundaki takip yollarının işleyişi için ödeme emri ve haciz yazımıza bakabilirsiniz.

Sorumluluk tarafında kanun iki hükümle konuşur. Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk ve tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar bu işlemlerin zamanında ve eksiksiz yapılmasından sorumludur (5018 m.38). İdare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacakların takip ve tahsil işlemlerini yürütmek malî hizmetler biriminin görevidir (5018 m.60/1-e). Belediye başkanına gelince, 5393 sayılı Kanun m.38/1-f belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmeyi başkanın görevleri arasında sayar. Temyiz Kurulu 12.12.2018 tarihli ve 45423 sayılı kararında bu hükmü değerlendirmiş; belediye başkanının gelirlerin tahsilinden malî değil idari yönden sorumlu olduğunu, verdiği karar ve talimatlar doğrudan işleme dayanak oluşturmadıkça üst yöneticinin malî sorumluluğunun bulunmadığını oyçokluğuyla kabul etmiştir. Aşağıdaki örnek, bu bulguda üst yönetici sıfatıyla sorumlu gösterilen bir belediye başkanı için yazılmıştır.

SAYIŞTAY BAŞKANLIĞINA
(… Denetim Grup Başkanlığı)

SAVUNMADA BULUNAN: … (işlem tarihindeki görevi ve unvanı, adresi)
VEKİLİ: Av. … (adres)
İLGİ: … Belediyesi … yılı hesabına ilişkin … tarihli ve … sayılı sorgunun … numaralı maddesi.
KONU: Sorgunun … numaralı maddesine ilişkin savunmamızın sunulması ve duruşma talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Tebliğ ve süre (6085 sayılı Kanun m.48/1). Sorgu müvekkile … tarihinde tebliğ edilmiştir. Savunmamız otuz günlük süre içinde sunulmaktadır.

2. Sorgunun konusu. Sorguda, Belediyece … yılında tahakkuk ettirilen ilan ve reklam vergisi, işgal harcı ve kira alacakları ile encümen kararıyla verilen idari para cezalarının … yılı sonu itibarıyla tahsil edilmediği, bu alacakların zamanaşımına uğradığı ve … TL kamu zararı oluştuğu ileri sürülmüştür. Müvekkil, belediye başkanı olarak üst yönetici sıfatıyla, malî hizmetler müdürü ve gelir servisi sorumlusuyla birlikte sorumlu gösterilmiştir.

3. Üst yöneticinin sorumluluğunun niteliği (5018 sayılı Kanun m.11 ve m.38). Kamu gelirlerinin tahsilinden sorumlu olanlar, tarh, tahakkuk ve tahsille yetkili ve görevli olanlardır. Üst yönetici ise idarenin malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişini gözetmekle yükümlüdür ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirir. Müvekkil sorguya konu alacakların hiçbirinde tahakkuk, takip ya da tahsil işlemi yapan görevli değildir; alacakların takip edilmemesi yönünde verilmiş bir karar ya da talimatı da yoktur. Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarihli ve 5189/1 sayılı kararında da, tarh ve tahakkuk ettirilerek tahsil edilebilir hâle gelmiş kamu gelir ve alacaklarının takip ve tahsilinden muhasebe yetkilisinin tek başına sorumlu olduğu kabul edilmiş; üst yöneticiler bakımından ise genel bir kural konulmamış, sorumluluğun her olayda yargılama sırasında belirleneceği belirtilmiştir.

4. Sorguda dayanılan 5393 sayılı Kanun m.38/1-f, belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmeyi belediye başkanının görevleri arasında sayar. Bu hüküm, idarenin başı olarak başkana verilen genel yönetim ve gözetim görevini ifade eder; her mükellefin dosyasında ödeme emri düzenlemek ve haciz uygulamak görevini başkana yüklemez. Temyiz Kurulu 12.12.2018 tarihli ve 45423 sayılı kararında tam da bu hükmü değerlendirmiş; belediye başkanının gelirlerin tahsilinden malî değil idari yönden sorumlu olduğuna, verdiği karar ve talimatlar doğrudan işleme dayanak oluşturmadıkça malî sorumluluğunun bulunmadığına karar vererek başkan hakkındaki tazmin hükmünü sorumluluk yönünden bozmuştur.

5. Müvekkilin gözetim görevini yerine getirmiş olması (5018 sayılı Kanun m.11 ve m.60/1-e). Müvekkil göreve başladıktan sonra … tarihli olur ile malî hizmetler müdürlüğü bünyesinde icra servisini kurmuş, bu servise … personel görevlendirmiş (Ek-1), … ve … tarihli yazılarıyla vadesi geçmiş alacakların dökümünü ve yapılan takip işlemlerini müdürlükten istemiştir (Ek-2). Üst yöneticiden beklenen, tahsil sisteminin kurulması ve işleyişinin izlenmesidir; müvekkil bunu yapmıştır. Kasıt, kusur ya da ihmalinden söz edilemez.

6. Zamanaşımını kesen işlemler (6183 sayılı Kanun m.103). Sorgu ekindeki listede yer alan alacakların önemli bir bölümü zamanaşımına uğramamıştır. … mükellefe … tarihlerinde ödeme emri tebliğ edilmiş, … mükellefin banka hesaplarına ve taşınmazına haciz uygulanmış, … mükellef borcunu … sayılı Kanun kapsamında ödeme planına bağlamıştır. Bu işlemlerin her biri zamanaşımını keser ve süre, kesilmenin rastladığı yılı izleyen takvim yılı başından yeniden işler. Sorguda yalnızca muhasebe kayıtlarındaki tahakkuk ve tahsilat tutarları karşılaştırılmış, icra servisindeki takip dosyaları incelenmemiştir. Takip dosyalarının dökümü ve tebliğ belgeleri ekte sunulmuştur (Ek-3).

7. İdari para cezalarında süre (6183 sayılı Kanun m.102; 5326 sayılı Kanun m.21). Listedeki idari para cezaları 5326 sayılı Kanun kapsamındadır ve … adedi on bin Türk lirasının altındadır. Bu cezalarda yerine getirme zamanaşımı üç yıldır ve kararın kesinleşmesini izleyen takvim yılı başından işler. Buna göre … TL tutarındaki cezaların zamanaşımı … tarihinde, müvekkil göreve başlamadan önce dolmuştur (Ek-4).

8. Kayıtlarda bulunmayan alacak (5018 sayılı Kanun m.71). Listede … adına görünen … TL tutarındaki para cezasına ilişkin encümen kararı, tahakkuk fişi, ödeme emri ya da muhasebe kaydı idarenin arşivinde ve bilgisayar kayıtlarında bulunamamıştır (Ek-5). Varlığı belgelenemeyen bir alacağın tahsil edilmemesinden kamu zararı doğmaz. Temyiz Kurulu 24.05.2023 tarihli ve 55260 sayılı kararında, dayanağı olan belgelere dosyada rastlanmayan ve kurum kayıtlarında bulunmayan para cezası nedeniyle verilen tazmin hükmünü oybirliğiyle kaldırmıştır.

9. Tutar ve görev dönemi. Müvekkil … tarihinde göreve başlamıştır. Bu tarihten önce zamanaşımına uğramış alacaklar ile sorgudan önce tahsil edilmiş … TL tutardan düşülmelidir. Geriye kalan tutar Ek-6’daki cetvelde mükellef bazında gösterilmiştir.

10. Duruşma talebi (Sayıştay Dairelerinin Çalışma Usul ve Esasları m.10/4). Sorgunun bu maddesi yargılamaya esas rapora alınırsa, dairede yapılacak yargılamada sözlü açıklamada bulunmak üzere duruşma yapılmasını talep ediyoruz.

SONUÇ VE TALEP

11. Açıklanan nedenlerle sorgunun … numaralı maddesi yönünden müvekkil hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesini, bu talebimiz yerinde görülmezse zamanaşımına uğramayan, müvekkilin görev döneminden önce zamanaşımına uğrayan, kayıtlarda bulunmayan ve tahsil edilen alacakların tutardan düşülmesini, yargılama aşamasında duruşma yapılmasını vekâleten arz ve talep ederiz. … / … / 2026

Savunmada Bulunan Vekili
Av. …

EKLER: 1) İcra servisinin kurulmasına ve personel görevlendirilmesine ilişkin olurlar. 2) Müvekkilin alacak takibine ilişkin yazıları. 3) Takip dosyalarının dökümü, ödeme emri tebliğ belgeleri, haciz yazıları, yapılandırma başvuruları. 4) İdari para cezalarının tutar ve kesinleşme tarihlerini gösteren cetvel. 5) Arşiv ve kayıt araştırmasına ilişkin yazı. 6) Mükellef bazında hesap cetveli. 7) Mazbata ve göreve başlama belgesi. 8) Vekâletname.

Bu görüş oybirliğiyle alınmamıştır. 45423 sayılı karar oyçokluğuyla verilmiştir; karşı oyda, giderlerden farklı olarak gelirlerde belediye başkanının imzası olmasa da sorumlu olduğu savunulmuştur. Bu yüzden başkanın savunması yalnızca üçüncü ve dördüncü paragraflara bırakılmamalı; alacakların zamanaşımına uğramadığı, kayıtlarda bulunmadığı ve tutarın yanlış hesaplandığı ayrıca gösterilmelidir.

Aynı bulguda malî hizmetler müdürü ve gelir servisi sorumlusu için savunmanın yönü değişir. Bu görevliler tahsil görevinin kendilerinde olmadığını söyleyemez; savunmaları zamanaşımını kesen işlemlere, görev dönemine ve tutara dayanır. Temyiz Kurulu 12.07.2023 tarihli ve 55634 sayılı kararında, ilan ve reklam vergisinin zamanaşımına uğratılması nedeniyle belediyenin işletme müdürü hakkında verilen tazmin hükmünü oyçokluğuyla onamıştır. Kararda aktarıldığı üzere aynı dosya daha önce, zamanaşımını kesen belgelerin, ödeme emri tebliğlerinin, haciz ve yapılandırma işlemlerinin incelenmesi için bozulmuş; yeniden yapılan yargılamada kamu zararı oluşmadığı anlaşılan ve tahsil edilen tutarlar için ilişilecek husus kalmadığına karar verilmiştir. Belgeleri mükellef mükellef sunmak bu yüzden sonuç verir.

Gelir bulgusunda sıfata göre savunma

SıfatSorguda dayanılan hükümSavunmanın yönü
Belediye başkanı (üst yönetici)5393 m.38/1-f; 5018 m.11Sorumluluğun idari nitelikte olduğu, işleme dayanak bir karar ya da talimatının bulunmadığı, tahsil sistemini kurup izlediği; ayrıca zamanaşımı ve tutar itirazları
Malî hizmetler müdürü, muhasebe yetkilisi5018 m.60/1-e ve m.61Zamanaşımını kesen işlemler, belediye içindeki yazılı görev dağılımı, göreve başlama tarihi, tahsil edilen ve yapılandırılan alacaklar
Gelir servisi sorumlusu, tahsille görevli memur5018 m.38Her mükellef için yapılan takip işlemlerinin belgesi, para cezalarında özel süre, kayıtlarda bulunmayan alacaklar, görev dönemi

Savunmaya Eklenecek Belgeler

Savunmada ileri sürdüğünüz her olgu bir belgeye bağlanmalıdır. Belgelerin çoğu idarenin arşivindedir ve görev yeriniz değişmişse elinizde olmayabilir; sorguyu alır almaz idareye yazıyla başvurup örneklerini isteyin. Belgeye ulaşmanın yolları için kamudan bilgi ve belge isteme yazımıza bakabilirsiniz.

Bulgu türüne göre ekler

BulguMutlaka eklenecekDosyada varsa
Süre uzatımı ve gecikme cezasıYer teslim tutanağı, yüklenicinin süre uzatımı başvurusu, kontrol teşkilatı raporu, süre uzatım oluru, geçici kabul tutanağı, sözleşmenin süre ve ceza maddeleriİş programı ve revizyonları, engeli gösteren kurum yazışmaları, ihale dokümanının ilgili maddeleri, gecikme cezası hesap cetveli
Personel ödemesiGöreve başlama ve ayrılma yazıları, örnek ödeme emri belgesi ve eki bordro, atama ya da onay belgesinin kimde bulunduğunu gösteren yazı, fark hesabıİmza ve yetki devri onayları, personel biriminin sisteme işlediği kayıtlar, ilgiliden yapılan tahsilatlar
Gelir tahsiliTakip dosyalarının dökümü, ödeme emri tebliğ belgeleri, haciz yazıları, yapılandırma başvuruları, mükellef bazında hesap cetveliGörev dağılımına ilişkin olurlar, arşiv araştırması yazısı, para cezalarının kesinleşme tarihleri, tahsilat makbuzları

Karar Künyeleri: Örneklerde Dayanılan Temyiz Kurulu Kararları

Aşağıdaki kararların tamamı Sayıştay Başkanlığının karar veri tabanından ve Sayıştay Dergisinden okunmuş, tarih ve tutanak numaraları kaynağıyla karşılaştırılmıştır. Lehe olanlar kadar aleyhe olanlara da yer verdik; savunmayı yazarken karşı görüşü bilmeniz gerekir.

Yapım işi ve mal alımı

KararKonuSonuç
Temyiz Kurulu, 04.02.2014, 38322İdareden kaynaklanan sebeple, sözleşme hükmüne dayanılarak verilen süre uzatımı nedeniyle gecikme cezası kesilmemesiUygulama sözleşmeye uygun bulundu, tazmin hükmü kaldırıldı
Temyiz Kurulu, 27.11.2019, 46971Mal alımında teslim tarihi: muayene raporunun ya da faturanın sonradan düzenlenmesiGeç teslim sayılmaz; tazmin hükmü bozuldu (oyçokluğu)
Temyiz Kurulu, 18.05.2022, 52015Eski yıllarda alınan süre uzatım kararlarının sonraki yılın hesabında tazmine konu edilmesiİhale ve hakediş dosyası ile ödeme emirleri incelenmeden hüküm kurulamaz; bozuldu (oyçokluğu)
Temyiz Kurulu, 15.05.2024, 56845Teknik inceleme görevi muayene ve kabul komisyonuna ait olan alımda harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğuUygun illiyet bağı yok; bozuldu
Temyiz Kurulu, 10.01.2012, 34205Harcama yetkilisinin “karar başka merciindi” savunmasıKabul edilmedi

Personel ödemesi

KararKonuSonuç
Temyiz Kurulu, 14.05.2025, 580332012 yılındaki şartsız atamaya dayanan 2021 yılı ödemeleriÖdeme belgesini imzalayanlar sorumlu değil, atama teklifini yapan sorumlu; zamanaşımı ödeme tarihinden işler (oyçokluğu)
Temyiz Kurulu, 26.06.2024, 56989Toplu iş sözleşmesine ve başkanlık onayına dayanan tazminat ödemesiHarcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin malî sorumluluğu yok; onayı veren başkan ve sözleşmeyi imzalayan başkan yardımcısı sorumlu
Temyiz Kurulu, 16.04.2025, 57908Sınırı aşan sosyal denge tazminatı (4688 geçici m.16)Dosya işlemden kaldırıldı (oybirliği)
Temyiz Kurulu, 06.11.2024, 57450Sınırı aşan sosyal denge tazminatı (4688 geçici m.16)Dosya işlemden kaldırıldı (oybirliği)

Gelir tahsili

KararKonuSonuç
Temyiz Kurulu, 12.12.2018, 45423Zamanaşımına uğrayan belediye gelirinde belediye başkanının sorumluluğuSorumluluk idari niteliktedir; başkan yönünden bozuldu (oyçokluğu)
Temyiz Kurulu, 24.05.2023, 55260Dayanak belgesi dosyada ve kurum kayıtlarında bulunmayan idari para cezasıTazmin hükmü kaldırıldı (oybirliği)
Temyiz Kurulu, 12.07.2023, 55634İlan ve reklam vergisinin zamanaşımına uğratılması; işletme müdürünün sorumluluğuTazmin hükmü onandı (oyçokluğu); önceki aşamada kesen işlemlerin incelenmesi için bozma

Savunmada Sık Yapılan Hatalar

  • Başka bir dosya için yazılmış savunmayı tarih ve isim değiştirerek göndermek. Denetçi bulguyu belgelerle kurmuştur; belgeye dayanmayan genel cümleler rapora olduğu gibi girer ve aleyhe okunur.
  • Sorguda gösterilen sıfata bakmadan savunma yazmak. Harcama yetkilisinin, gerçekleştirme görevlisinin ve üst yöneticinin sorumluluk alanı farklıdır.
  • Süre uzatımı bulgusunda yalnızca “idarenin takdiridir” demek. Uzatmanın sözleşme ve şartnamedeki dayanağı ile yüklenicinin süresinde yaptığı başvuru gösterilmeden takdir savunması tutmaz.
  • Personel bulgusunda atamanın ya da kararın hukuka uygun olduğunu savunmaya çalışıp kendi sorumluluk sınırını yazmamak.
  • Gelir bulgusunda alacakları toplu savunmak. Zamanaşımını kesen işlem her mükellef için ayrı gösterilmelidir.
  • Tutara itiraz etmemek. Sorumluluk kabul edilse bile görev dönemi dışındaki, zamanaşımına uğrayan, mükerrer hesaplanan ya da tahsil edilmiş kısım tutardan düşer.
  • Duruşma talebini yazmayı unutmak. Talep savunmada yer almalıdır.
  • Otuz günün sonuna doğru idareden belge istemek. Belge gelmezse savunma eksik gider; süre uzamaz.

Savunmadan Sonra Ne Olur?

Denetçi savunmayı değerlendirir. Kamu zararı görüşünü sürdürürse savunmanızı da içeren yargılamaya esas raporu düzenler; rapor Başkanlığa sunulur ve Başkanlık raporu en geç on beş gün içinde hesap yargılamasını yapacak daireye gönderir (6085 m.48). Daire, yargılama sonucunda işlemin yasal düzenlemelere uygunluğuna ya da kamu zararının sorumlulardan tazminine hükmeder (m.50).

Tazmin hükmü çıkarsa ilamın tebliğinden itibaren altmış gün içinde Temyiz Kuruluna başvurulabilir (m.55/3); Kurul kararına karşı on beş gün içinde karar düzeltilmesi istenebilir (m.57). İlam kesinleştikten sonra doksan gün içinde yerine getirilir; ilamda gösterilen tutar hüküm tarihinden itibaren kanuni faize tabidir ve İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre tahsil edilir (m.53). Bu aşamaların tamamını Sayıştay Sorgusu Geldi: İlk 30 Gün rehberinde anlattık. Temyiz aşaması ve temyiz dilekçesi örneği için Sayıştay İlamına Temyiz sayfamıza bakın. Aynı olay nedeniyle ceza soruşturması açılmışsa görevi kötüye kullanma ve soruşturma izni yazılarımıza, idare ödediği tutarı sizden istiyorsa kamu görevlisine rücu sayfamıza bakın.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?

Sorguyu, eklerini ve işlem tarihindeki mevzuatı birlikte inceliyor; bulgunun türüne göre savunmanın eksenini belirliyoruz. Yapım işlerinde sözleşmeyi, şartnameyi ve kontrol teşkilatı kayıtlarını; personel ödemelerinde atama ve onay zincirini; gelir bulgularında takip dosyalarını mükellef bazında tarıyoruz. Müvekkilin sıfatına göre sorumluluk sınırını çıkarıyor, tutarı yeniden hesaplıyor, savunmayı ve duruşma talebini otuz günlük süre içinde hazırlıyoruz. Daire aşamasında duruşmaya katılıyor, tazmin hükmü çıkarsa temyiz ve karar düzeltme yollarını izliyoruz.

Sorgu aldıysanız belgeyi ve tebliğ tarihini 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz. İdare hukukunun diğer konuları için İdare Hukuku Rehberi, ihale sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar için Kamu İhale Hukuku Rehberi sayfalarımıza bakabilirsiniz.

İlgili Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

Sayıştay sorgusuna savunma dilekçesi nereye verilir?

Savunma, sorgu yazısında gösterilen birime ve orada belirtilen usulle gönderilir. Gönderim tarihini gösteren kaydı saklayın; otuz günlük süre sorgunun size tebliğiyle başlar (6085 sayılı Kanun m.48/1).

Savunma süresi uzatılabilir mi?

Kanunda ve Sayıştay Denetim Yönetmeliğinde savunma süresinin uzatılmasına ilişkin bir hüküm yoktur. Ek süre talebinde bulunmak otuz günlük süreyi durdurmaz; savunmayı süresinde verip eksik belgeleri sonradan sunacağınızı belirtmek daha güvenlidir.

Otuz gün içinde savunma vermezsem ne olur?

Yargılamaya esas rapor düzenlenirken süresinde cevap vermeyen sorumlunun savunması dikkate alınmaz (6085 m.48/1). Yargılama durmaz; rapor daireye gider. Tazmin hükmü çıkarsa temyiz yolu açıktır, ancak ilk savunmanın yerini tutmaz.

Savunmayı avukat verebilir mi?

Evet. Savunmayı sorumlunun kendisi verebileceği gibi vekâletname ile avukatı da verebilir. Dilekçede sorumlunun işlem tarihindeki görevi ve sorguda gösterilen sıfatı açıkça yazılmalıdır.

Birden fazla sorumlu ortak savunma verebilir mi?

Sorgu her sorumluya ayrı tebliğ edilir ve her sorumlunun sıfatı, görev dönemi ve imzaladığı belge farklıdır. Bir sorumlunun savunması çoğu zaman diğerinin sorumluluğuna işaret eder. Bu nedenle savunmanın ayrı ayrı verilmesi doğru olur.

Duruşma talebi savunmaya nasıl yazılır?

Savunmanın sonunda, sorgu maddesi yargılamaya esas rapora alınırsa dairede sözlü açıklamada bulunmak üzere duruşma yapılmasını istediğinizi açıkça yazmanız yeterlidir. Dayanak, Sayıştay Dairelerinin Çalışma Usul ve Esasları m.10/4’tür.

Süre uzatımı verdiğim için sorumlu tutuluyorum; ne savunmalıyım?

Uzatmanın 4735 sayılı Kanun m.10’daki mücbir sebebe mi, Yapım İşleri Genel Şartnamesi m.29’daki idareden kaynaklanan sebebe mi dayandığını, yüklenicinin yirmi gün içinde yazılı başvurusunu ve kontrol teşkilatının tespitini belgeleriyle gösterin. Temyiz Kurulu 04.02.2014 tarihli ve 38322 sayılı kararında sözleşmeye uygun verilen süre uzatımı nedeniyle tazmin hükmünü kaldırmıştır.

Bordroyu imzalayan harcama yetkilisi her personel ödemesinden sorumlu mudur?

Hayır. Temyiz Kurulu 14.05.2025 tarihli ve 58033 sayılı kararında, yıllar önceki atamaya dayanan ödemelerde ödeme belgesini imzalayanların atamaya esas belgeleri görme ve denetleme imkânı bulunmadığı için sorumlu tutulamayacağını kabul etmiştir. Dayanak belge ödeme emrinin ekindeyse ya da aykırılık bordrodan anlaşılıyorsa sonuç değişebilir.

Sosyal denge tazminatı ya da giyim yardımı nedeniyle sorgu geldi; özel bir hüküm var mı?

Evet. 4688 sayılı Kanun geçici m.16, maddenin yürürlük tarihine kadar mahallî idarelerde kanuna aykırı ödenen sosyal denge tazminatı için; geçici m.17 ise 31.05.2025 tarihine kadar usule aykırı yapılan giyim, kıyafet ve koruyucu malzeme yardımları için sorumlular hakkında malî yargılama yapılamayacağını, başlamış olanların işlemden kaldırılacağını düzenler. Her iki hükümde de konunun suç teşkil etmemesi şartı vardır.

Belediye başkanı tahsil edilmeyen gelirden sorumlu tutulabilir mi?

Temyiz Kurulu 12.12.2018 tarihli ve 45423 sayılı kararında belediye başkanının gelirlerin tahsilinden malî değil idari yönden sorumlu olduğunu, karar ve talimatı doğrudan işleme dayanak olmadıkça malî sorumluluğunun bulunmadığını oyçokluğuyla kabul etmiştir. Karşı oyda aksi görüş savunulmuştur; bu yüzden savunmada zamanaşımı ve tutar itirazları da ayrıca yer almalıdır.

Belediye alacağı hangi işlemlerle zamanaşımına uğramaktan kurtulur?

6183 sayılı Kanun m.103’e göre ödeme, haciz uygulanması, cebren tahsil ve takip işlemleri sonucunda yapılan tahsilat, ödeme emri tebliği, mal bildirimi, alacağın teminata bağlanması ve borcun özel kanunlara göre ödeme planına bağlanması zamanaşımını keser. Süre, kesilmenin rastladığı yılı izleyen takvim yılı başından yeniden işler.

Savunmam kabul edilmezse hangi yola başvurabilirim?

Daire tazmine hükmederse ilamın tebliğinden itibaren altmış gün içinde Temyiz Kuruluna başvurabilirsiniz (6085 m.55/3). Kurul kararına karşı on beş gün içinde karar düzeltilmesi istenebilir (m.57).

Kaynakça

  • 6085 sayılı Sayıştay Kanunu (31.07.2026 tarihinde yürürlüğe giren 7590 sayılı Kanun değişikliği işlenmiş güncel metin).
  • 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu.
  • 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu; Yapım İşleri Genel Şartnamesi (Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği eki).
  • 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun.
  • 5326 sayılı Kabahatler Kanunu.
  • 5393 sayılı Belediye Kanunu.
  • 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu (7421 sayılı Kanunla eklenen geçici m.16; 7555 sayılı Kanunla eklenen geçici m.17).
  • Sayıştay Denetim Yönetmeliği (17.12.2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete).
  • Sayıştay Dairelerinin Çalışma Usul ve Esasları (17.12.2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete).
  • Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarihli ve 5189/1 sayılı kararı.
  • Sayıştay Temyiz Kurulunun 04.02.2014 tarihli ve 38322, 12.12.2018 tarihli ve 45423, 27.11.2019 tarihli ve 46971, 18.05.2022 tarihli ve 52015, 24.05.2023 tarihli ve 55260, 12.07.2023 tarihli ve 55634, 15.05.2024 tarihli ve 56845, 26.06.2024 tarihli ve 56989, 06.11.2024 tarihli ve 57450, 16.04.2025 tarihli ve 57908, 14.05.2025 tarihli ve 58033 sayılı kararları (Sayıştay Başkanlığı karar veri tabanı ve Sayıştay Dergisi).
  • Sayıştay Temyiz Kurulunun 10.01.2012 tarihli ve 34205 sayılı kararı (Sayıştay Dergisi, Sayı 84).

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; örnek dilekçeler savunmanın kuruluşunu göstermek içindir ve her dosya kendi sorgusu, belgeleri ve tarihleriyle birlikte değerlendirilmelidir.


Sayıştay sorgusu veya ilamı mı aldınız? Birlikte değerlendirelim

Otuz günlük savunma süresi, duruşma talebi, altmış günlük temyiz süresi ve tahsil aşaması için sorgunuz ve tebliğ tarihinizle hemen arayın.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Otuz günü kaçırmayın

Sorgunun tebliğinden itibaren otuz gün içinde savunmanızı verin, duruşma talebinizi savunmaya yazın, belgelerinizi idareden yazıyla isteyin. Telefon: 0554 648 37 15.

İletişime Geçin

Post by Av. Fatma Öztürk