Sosyal Denge Tazminatı ve Kamu Zararı 2026: Tavan Aşımı, Başkana ve Meclis Üyelerine Ödeme, 26.11.2022 Affı ve Sonrası; Sayıştay Sorgusuna Savunma ve Temyiz Dilekçesi Örnekleri (4688 m.32, Geçici m.16; 375 KHK Ek m.15)
17 Kasım 2026

Sosyal Denge Tazminatı ve Kamu Zararı 2026: Tavan Aşımı, Başkana ve Meclis Üyelerine Ödeme, 26.11.2022 Affı ve Sonrası; Sayıştay Sorgusuna Savunma ve Temyiz Dilekçesi Örnekleri (4688 m.32, Geçici m.16; 375 KHK Ek m.15)

26.11.2022 tarihine kadar mevzuata aykırı olarak ödenen sosyal denge tazminatları nedeniyle sorumlular hakkında malî yargılama ve takibat yapılamaz; başlamış dosyalar işlemden kaldırılır (4688 sayılı Kanun geçici m.16). Bu tarihten sonra yapılan ödemelerde ise Sayıştay yeniden tazmin hükmü kurmaktadır: toplu sözleşmedeki tavanı aşan, kadro veya pozisyonu bulunmayan kişilere yapılan ya da sözleşmede dayanağı olmayan ödemeler kamu zararı sayılır. 2026-2027 döneminde tavan, en yüksek Devlet memuru aylığının ek gösterge dâhil yüzde 120’sidir.

Bu rehber, sosyal denge tazminatı ödemeleri nedeniyle sorgu ya da ilam alan belediye başkanı, harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi ve meclis üyeleri için yazıldı. Tazminatın hukuki dayanağını, 2026-2027 döneminde geçerli tavan ve şartları, Sayıştayın çıkardığı bulgu türlerini, kamuoyunda sosyal denge affı olarak bilinen düzenlemenin kapsamını ve bu tarihten sonraki ödemelerde sorumluluğun kimde kaldığını Temyiz Kurulu kararlarıyla anlatıyoruz. İki dilekçe örneği var: harcama yetkilisi için sorgu savunması ve belediye başkanı için temyiz. Sorumluluğun genel kuralları için Kamu Zararından Kim Sorumlu? rehberimize bakın.

Bu yazının dayanakları. 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu m.32, geçici m.14, 16 ve 17; 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ek m.15; Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2026 ve 2027 Yıllarını Kapsayan 8. Dönem Toplu Sözleşme (27.08.2025 tarihli ve 32999 sayılı Resmî Gazete), Yerel Yönetim Hizmet Kolu m.1 ve 4; 5018 sayılı Kanun m.32, 33 ve 71; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu m.7, 48 ve 55; 5393 sayılı Belediye Kanunu m.49; Sayıştay Temyiz Kurulu kararları.

Sosyal denge tazminatı, Sayıştay Temyiz Kurulu kararlarında en sık karşılaşılan personel ödemelerinden biridir. Bunun iki nedeni vardır: ödeme her ay ve bütün personele yapıldığı için tutarlar büyüktür ve tazminat bir kanun hükmüne değil, belediye ile sendika arasında imzalanan bir sözleşmeye dayandığı için sınırları her belediyede yeniden tartışılır.

Konu 2022 yılında yapılan yasal düzenlemeyle iki döneme ayrılmıştır. Öncesi için sorumlular lehine bir af vardır; sonrası için tazmin riski bütünüyle sürmektedir. Elinizdeki sorgunun hangi döneme ait olduğu, savunmanın tamamını belirler. Sorgu aşamasının genel işleyişi için Sayıştay Sorgusu Geldi: İlk 30 Gün rehberimize bakın.

Sosyal Denge Tazminatının Hukuki Dayanağı

Tazminatın dayanağı iki hükümdür. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15’inci maddesine göre belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir; aylık tutar, toplu sözleşmede belirlenen tavanı geçmemek üzere idare ile o idarede en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında yapılacak sözleşmeyle belirlenir.

Sözleşmenin nasıl yapılacağını 4688 sayılı Kanunun 32’nci maddesi düzenler. Önce belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisinin, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisinin karar vermesi gerekir. Karar alındıktan sonra sözleşme, belediye başkanı ile sendikanın genel başkanı ya da yetkilendirdiği temsilcisi arasında imzalanır. Sözleşme toplu sözleşme dönemiyle sınırlı olarak uygulanır ve süresi hiçbir şekilde izleyen mahallî idareler genel seçimi tarihini geçemez; seçim tarihini izleyen üç ay içinde yeniden sözleşme yapılabilir. Bu sözleşmeye dayanılarak yapılan ödemeler kazanılmış hak sayılmaz.

Maddenin üçüncü fıkrası malî şartları koyar. İdarenin vadesi geçmiş vergi, sosyal güvenlik primi ve Hazineye olan borç toplamı gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yüzde onunu aşıyorsa, ödeme süresi geçtiği hâlde ödenmemiş aylık ve ücret borcu varsa ya da toplam personel gideri kanunda öngörülen oranı aşıyorsa sözleşme yapılamaz. Sözleşme yapıldıktan sonra bu koşullar oluşursa mevcut sözleşme kendiliğinden hükümsüz kalır.

2026-2027 Döneminde Tavan ve Şartlar

Tavan ve bazı şartlar her toplu sözleşme döneminde yeniden belirlenir. 2026 ve 2027 yıllarında 27.08.2025 tarihli ve 32999 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 8. Dönem Toplu Sözleşmenin Yerel Yönetim Hizmet Koluna ilişkin bölümü uygulanır.

Sosyal denge tazminatında 2026-2027 dönemi kuralları

KonuKuralDayanak
Aylık tavanEn yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) yüzde 120’si8. Dönem Toplu Sözleşme, Yerel Yönetim m.1
Tavana neler dâhil?Çeşitli adlar altında yapılan ödemeler dâhil ödenebilecek tazminatın tamamıAynı madde
Kişiye göre farklı tutarBirim, iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yeri, çalışma süresi, kadro veya görev unvanı ile derece gibi ölçütlere göre farklı belirlenebilirAynı madde
Sözleşmenin imzalanma süresiToplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen dokuz ay (Kanundaki üç ay bu dönemde dokuz ay olarak uygulanır)Yerel Yönetim m.4/1; 4688 m.32
Personel gideri sınırıBelediyelerde bütçe gelirlerinin yüzde 35’i, il özel idarelerinde yüzde 30’u (Kanundaki yüzde 30 ve yüzde 25 bu dönemde böyle uygulanır)Yerel Yönetim m.4/2; 4688 m.32/3
Borç sınırıVadesi geçmiş vergi, prim ve Hazine borcu bütçe gelirlerinin yüzde onunu aşmamalı; ödenmemiş aylık ve ücret borcu bulunmamalı4688 m.32/3
Kimlere ödenir?Belediye, bağlı kuruluş ve il özel idaresinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine375 KHK ek m.15

Tavan sabit bir tutar değil, en yüksek Devlet memuru aylığına bağlı bir orandır; bu nedenle aylık katsayıları değiştikçe değişir. Sözleşmede sabit tutar yazılmışsa her katsayı değişikliğinde tavanla yeniden karşılaştırılmalıdır. İkinci satır ayrıca önemlidir: sözleşmeye bayram, gıda ya da eğitim yardımı gibi adlarla eklenen ödemeler tavanın dışında değil, içindedir.

Sayıştay Hangi Bulguları Çıkarıyor?

Sosyal denge tazminatında bulgu türleri

İşçilere toplu iş sözleşmesiyle yapılan ödemeler sosyal denge tazminatından ayrı kurallara tabidir; belediye şirketine geçen işçiler, akdi ikramiye ve ek yardımlar için işçi ödemelerinde kamu zararı rehberimize bakın.

BulguTemyiz Kurulunun değerlendirmesiKarar
Tavanın üzerinde ödemeTavanı aşan kısım kamu zararıdır; af tarihinden sonraki ödemeler için tazmin hükmü onanmıştır57629
Aylık tazminata ek olarak bayram, gıda, eğitim yardımı2020 yılı ödemeleri af kapsamında görülmüş, dosya işlemden kaldırılmıştır56582
Belediye başkanına ve meclis üyesi başkan yardımcılarına ödemeBu görevler için tanımlanmış kadro veya pozisyon yoktur; 2023 yılı ödemeleri için tazmin hükmü onanmıştır58681
Sözleşmede dayanağı olmayan ödemenin sosyal denge adıyla yapılmasıSosyal denge tazminatı sayılmaz; aftan yararlanamaz56936
Başka idarede geçici görevlendirilen personele ödemeSözleşme hükmüne aykırı ödeme kamu zararıdır; af tarihinden sonraki kısım için tazmin hükmü onanmıştır57622
Sözleşmeli personele ödenen tazminattan sosyal güvenlik primi kesilmemesiTazmin hükmü karar düzeltme aşamasında da korunmuştur56510
Meclis kararıyla “pandemi ek ödemesi” gibi adlarla ödemeTazmin hükmü onanmış; meclis üyeleri, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi sorumlu tutulmuştur58516

Sosyal Denge Affı: 4688 Sayılı Kanunun Geçici 16’ncı Maddesi

26.11.2022 tarihli ve 32025 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7421 sayılı Kanunla 4688 sayılı Kanuna geçici 16’ncı madde eklenmiştir. Maddeye göre, konusu suç teşkil etmemek kaydıyla, maddenin yürürlük tarihine kadar 4688 sayılı Kanun veya 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15’inci maddesi hükümlerine aykırı olarak sosyal denge tazminatı ödediği tespit edilen il özel idareleri, belediyeler, büyükşehir belediyeleri, bağlı kuruluşları ve üyesi oldukları mahallî idare birliklerinin yetkili veya görevli sorumluları hakkında bu ödemeler nedeniyle idari veya malî yargılama ve takibat yapılamaz; başlamış olanlar işlemden kaldırılır.

Temyiz Kurulu bu hükmü geniş uygulamaktadır. 16.04.2025 tarihli ve 57908 sayılı kararda, 2020 yılında sözleşmeli personele sınır aşılarak ödenen sosyal denge tazminatı ve ikramiyeye ilişkin dosya oybirliğiyle işlemden kaldırılmıştır. 20.03.2024 tarihli ve 56582 sayılı kararda aylık tazminata ek olarak yapılan bayram, gıda ve eğitim yardımları, 20.03.2024 tarihli ve 56575 sayılı kararda ise 2018 yılında meclis üyesi başkan yardımcılarına yapılan ödemeler af kapsamında görülmüş ve dosyalar işlemden kaldırılmıştır (oyçokluğu). 27.03.2024 tarihli ve 56618 sayılı kararda dairenin 2021 yılı ödemeleri için affı uygulayan hükmüne karşı Başsavcılığın temyiz talebi reddedilmiştir (oyçokluğu).

Affın iki sınırı vardır. Birincisi tarihtir. Kurul 15.01.2025 tarihli ve 57629 sayılı kararında, 26.11.2022 tarihine kadar yapılan ödemelerin sorguya ve ilama konu edilmediğini, bu tarihten sonra, 15.12.2022 ve 30.12.2022 tarihlerinde yapılan ve tavanı aşan ödemelerin ise kamu zararı olduğunu belirterek tazmin hükmünü onamıştır (oyçokluğu). İkincisi ödemenin niteliğidir. 05.06.2024 tarihli ve 56936 sayılı kararda belediye başkanına yapılan ve sosyal denge sözleşmesinde dahi dayanağı bulunmayan ödemelerin sosyal denge tazminatı sayılamayacağı, ödeme emri belgesinde bu adın yazılmasının ödemeye bu niteliği kazandırmayacağı ve bu nedenle ödemenin geçici 16’ncı madde kapsamında olmadığı kabul edilmiştir (oyçokluğu).

Benzer iki düzenleme daha. 15.03.2012 tarihinden önce personele her ne ad altında olursa olsun yapılan ek ödemeler için aynı nitelikte bir hüküm 4688 sayılı Kanunun geçici 14’üncü maddesinde yer alır. 20.07.2025 tarihli ve 7555 sayılı Kanunla eklenen geçici 17’nci madde ise 31.05.2025 tarihine kadar toplu sözleşme ve Hakem Kurulu kararlarındaki usul ve esaslara aykırı olarak yapılan giyim ve koruyucu giyim yardımları için sorumlular hakkında takibat ve yargılama yapılamayacağını düzenler.

26.11.2022’den Sonra: Tazmin Riski Sürüyor

Af geriye dönüktür; sonraki ödemeler için bir koruma sağlamaz. Af tarihinden sonraki dönemde Temyiz Kurulunun onadığı tazmin hükümleri üç grupta toplanır.

İlk grup tavan aşımıdır. 57629 sayılı kararda, 2022 yılı sözleşmesine göre Aralık 2022’de yapılan ödemelerin en yüksek Devlet memuru aylığının ek gösterge dâhil yüzde 120’si olan tavanı aştığı tespit edilmiş; tavanı aşan tutarlarda ödeme yapılmasından harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin de sorumlu olduğu belirtilmiştir.

İkinci grup, tazminattan yararlanamayacak kişilere yapılan ödemelerdir. 10.12.2025 tarihli ve 58681 sayılı kararda, 2021 yılında imzalanan ve 2023 yılında da geçerli olan sözleşmeye hüküm konularak belediye başkanı ile meclis üyeleri arasından görevlendirilen başkan yardımcılarına tazminat ödenmesi kamu zararı sayılmıştır. Kurula göre tazminat ödenecek kamu görevlisinin bir kadro ya da pozisyonda istihdam ediliyor olması gerekir; belediye başkanı ve meclis üyeleri arasından görevlendirilen başkan yardımcıları kamu görevlisi olmakla birlikte bu görevler için tanımlanmış bir kadro veya pozisyon yoktur (oyçokluğu).

Üçüncü grup, sözleşmenin kendi hükümlerine aykırı ödemelerdir. 08.01.2025 tarihli ve 57622 sayılı kararda, başka bir kamu idaresinde geçici görevlendirilen sözleşmeli personele, sözleşmedeki hükme aykırı olarak görevlendirme süresince tazminat ödenmesi “mevzuatında öngörülmediği hâlde ödeme” kabul edilmiştir. Daire aynı dosyada af tarihinden önceki kısmı işlemden kaldırmış, sonraki kısım için tazmine hükmetmiş; Kurul hükmü onamıştır (oyçokluğu).

Kim Sorumlu?

Sosyal denge ödemelerinde sorumluluk

GörevliTemyiz Kurulunun yaklaşımıKarar
Sözleşmeyi imzalayan belediye başkanıÜst yöneticinin sorumluluğu kural olarak idari ve siyasidir; ancak zarar mevzuata aykırı imzalanan sözleşmeden doğduğunda sözleşmeyi imzalayan başkan tazminle sorumludur58681
Ödeme emrini imzalayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisiGiderin mevzuata uygunluğunu kontrol etmekle yükümlüdürler; tavan aşımından sorumludurlar57629, 57622
Ödemeye dayanak olan kararı alan meclis üyeleriMeclis kararıyla yapılan ek ödemede meclis üyeleri de sorumlu tutulmuştur58516

58681 sayılı kararda ilamda yalnızca belediye başkanı sorumlu tutulmuş, hüküm bu hâliyle onanmıştır. Kararın karşı oyunda yedi üye, esas yönünden çoğunluğa katılmakla birlikte, ödeme sürecindeki harcama yetkilileri ile gerçekleştirme görevlilerinin de sorumlu tutulması gerektiğini savunmuştur. Sorumluluğun kimlere yükleneceği bu nedenle dosyadan dosyaya değişebilmekte; tek başına sorumlu tutulan yönetici bakımından temyizde ileri sürülebilecek bir itiraz oluşturmaktadır. Belediye başkanının ve meclis üyelerinin konumu için Belediye Başkanı, Encümen ve Meclis Üyeleri Kamu Zararından Sorumlu mu? rehberimize bakın.

Sözleşme İmzalanırken ve Uygulanırken Kontrol Listesi

  • Meclis kararı başkanın teklifi üzerine alınmış mı; sözleşme meclis kararından sonra ve süresi içinde imzalanmış mı?
  • Sözleşmeyi imzalayan sendika, idarede en çok üyeye sahip sendika mı?
  • Borç ve personel gideri oranları, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerine göre hesaplanmış ve belgelenmiş mi?
  • Aylık tutar ile bayram, gıda, eğitim gibi adlarla yapılan bütün ödemelerin toplamı her ay tavanla karşılaştırılıyor mu?
  • Sözleşmeden yararlananlar arasında kadro veya pozisyonu bulunmayan kişi var mı?
  • Geçici görevlendirme, ücretsiz izin, askıda sözleşme gibi durumlar için sözleşmedeki hükümler uygulanıyor mu?
  • Sözleşmeli personele yapılan ödemelerde kesintiler doğru yapılıyor mu?
  • Malî şartlar yıl içinde bozulursa ödemenin durdurulacağı bir izleme düzeni var mı? Koşulların sonradan oluşması hâlinde sözleşme kendiliğinden hükümsüz kalır.
  • Sözleşmenin süresi mahallî idareler genel seçimi tarihini aşıyor mu?

Bu liste yalnızca yöneticiler için değil, ödeme emrini imzalayan harcama yetkilisi için de geçerlidir. Temyiz Kurulu 57629 sayılı kararında, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin giderin mevzuata uygunluğunu kontrol etmekle yükümlü olduğunu belirterek tavan aşımındaki sorumluluklarını kabul etmiştir.

Savunma Nasıl Kurulur?

Sosyal denge dosyalarında savunma eksenleri

EksenGösterilecek olanDayanak
AfÖdemelerin 26.11.2022 tarihinden önce yapıldığı; ödemenin sosyal denge sözleşmesine dayandığı4688 geçici m.16; 57908, 56582, 56575 sayılı kararlar
Ödeme mevzuata uygundurMeclis kararı, sözleşme, malî şartların sağlandığına ilişkin belgeler; yararlananların kadro veya pozisyonu4688 m.32; 375 KHK ek m.15
Tavan hesabıÖdemenin ait olduğu aydaki tavan; hangi kalemlerin hesaba katıldığı; kişi bazında karşılaştırmaToplu sözleşmenin ilgili dönem hükmü
SorumlulukSözleşmeyi kimin imzaladığı, kararı kimin aldığı, ödeme emrini kimin imzaladığı; görev dönemi6085 m.7/3; 58681 sayılı kararın karşı oyu; 57629 sayılı karar

Sorguya konu ödemelerin bir kısmı af tarihinden önce, bir kısmı sonraysa savunma ikiye bölünmeli; ilk kısım için dosyanın işlemden kaldırılması, ikinci kısım için esasa ilişkin savunma yapılmalıdır. Savunmanın usulü için Sayıştay Sorgusuna Savunma Dilekçesi Örnekleri, temyiz için Sayıştay İlamına Temyiz rehberlerimize bakın. Personel ödemelerindeki bir başka yaygın bulgu için Mevzuata Aykırı Atama Nedeniyle Kamu Zararı rehberimiz incelenebilir.

Dilekçe Örneği 1: Harcama Yetkilisinin Sorgu Savunması

Aşağıdaki örnek, 2022 yılı hesabının denetiminde sosyal denge tazminatının tavanı aştığı gerekçesiyle sorgu alan harcama yetkilisi adına hazırlanmıştır. Sorgudaki ödemelerin bir bölümü 26.11.2022 tarihinden önce, bir bölümü sonra yapılmıştır.

SAYIŞTAY BAŞKANLIĞINA
(… Denetim Grup Başkanlığı)

SAVUNMADA BULUNAN: … (… Müdürü, harcama yetkilisi; adresi)
VEKİLİ: Av. … (adres)
İLGİ: … Belediyesi 2022 yılı hesabına ilişkin … tarihli ve … sayılı sorgunun … numaralı maddesi.
KONU: Sorgunun … numaralı maddesine ilişkin savunmamızın sunulması ve duruşma talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Tebliğ ve süre (6085 sayılı Kanun m.48/1). Sorgu müvekkile … tarihinde tebliğ edilmiştir. Savunmamız otuz günlük süre içinde sunulmaktadır.

2. Sorgunun konusu. Sorguda, Belediye ile … Sendikası arasında imzalanan ve 01.01.2022-31.12.2022 dönemini kapsayan sosyal denge sözleşmesine göre personele ödenen tazminatın toplu sözleşmede belirlenen tavanı aştığı, 2022 yılının tamamında … TL fazla ödeme yapıldığı ileri sürülmüş; müvekkil ödeme emri belgelerini imzalayan harcama yetkilisi olarak sorumlu gösterilmiştir.

3. 26.11.2022 tarihine kadar yapılan ödemeler (4688 sayılı Kanun geçici m.16). Sorgu tablosundaki … TL, Ocak-Kasım 2022 aylarına ait olup 26.11.2022 tarihinden önce ödenmiştir (Ek-1). Geçici 16’ncı madde uyarınca, bu tarihe kadar 4688 sayılı Kanuna veya 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15’inci maddesine aykırı olarak sosyal denge tazminatı ödendiği ileri sürülen hâllerde sorumlular hakkında malî yargılama ve takibat yapılamaz. Temyiz Kurulu 16.04.2025 tarihli ve 57908 sayılı kararında sınır aşılarak ödenen sosyal denge tazminatına ilişkin dosyayı bu hüküm uyarınca işlemden kaldırmış, 15.01.2025 tarihli ve 57629 sayılı kararında da 26.11.2022 tarihine kadar yapılan ödemelerin yargılamaya konu edilemeyeceğini belirtmiştir. Sorgunun bu bölümü hakkında işlem yapılmasına yer yoktur.

4. 26.11.2022 tarihinden sonraki ödemelerde tavan hesabı (375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ek m.15; ilgili dönem toplu sözleşmesinin Yerel Yönetim Hizmet Koluna ilişkin hükmü). Sorguda geriye kalan … TL, Aralık 2022 ödemesine ilişkindir. Sorgu tablosunda tavan, yılın ilk altı ayında geçerli olan en yüksek Devlet memuru aylığı esas alınarak hesaplanmıştır. Oysa Aralık ayında uygulanacak tavan, yılın ikinci yarısında geçerli aylık katsayısına göre belirlenen en yüksek Devlet memuru aylığının yüzde 120’sidir (Ek-2). Doğru tavan esas alındığında Aralık ayı ödemesinin tavanı aşan kısmı sorguda gösterilenin altında kalmaktadır; karşılaştırmalı hesap ekte sunulmuştur (Ek-3).

5. Kişi bazında hesap (4688 sayılı Kanun m.32). Sorgu, ödenen toplam tutarı personel sayısına bölerek ortalama üzerinden sonuca varmıştır. Tavan her personel için ayrı ayrı uygulanır; sözleşmede unvana ve göreve göre farklı tutarlar belirlenmiştir ve personelin önemli bir bölümüne yapılan ödeme tavanın altındadır. Zarar ancak tavanı aşan kişiler ve aşan tutarlar bakımından hesaplanabilir (Ek-3).

6. Sorumluluk (5018 sayılı Kanun m.32; 6085 sayılı Kanun m.7/3). Yukarıdaki savunmalarımız saklı kalmak ve sorumluluğun kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, tazminatın tutarı Belediye Meclisinin … tarihli kararına dayanılarak Belediye Başkanı ile Sendika arasında imzalanan sözleşmeyle belirlenmiştir (Ek-4). Müvekkil sözleşmenin tarafı değildir, tutarın belirlenmesinde yetkisi yoktur. Temyiz Kurulu 10.12.2025 tarihli ve 58681 sayılı kararında, zarar mevzuata aykırı imzalanan sözleşmeden doğduğunda sözleşmeyi imzalayan üst yöneticinin sorumlu olduğunu kabul etmiştir.

7. Duruşma talebi (Sayıştay Dairelerinin Çalışma Usul ve Esasları). Konunun Dairede görüşülmesi sırasında sözlü açıklamada bulunmak üzere duruşma yapılmasını talep ediyoruz.

SONUÇ VE TALEP

8. Açıklanan nedenlerle, sorgunun 26.11.2022 tarihine kadar yapılan ödemelere ilişkin bölümü hakkında 4688 sayılı Kanunun geçici 16’ncı maddesi uyarınca işlem yapılmasına yer olmadığına, kalan bölümü yönünden müvekkil hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesini, yargılama aşamasında duruşma yapılmasını vekâleten arz ve talep ederiz. … / … / 2026

Savunmada Bulunan Vekili
Av. …

EKLER: 1) Ödeme emri belgeleri ve ödeme tarihlerini gösteren döküm. 2) Aralık 2022 için tavan hesabı. 3) Kişi bazında karşılaştırma tablosu. 4) Meclis kararı ve sosyal denge sözleşmesi. 5) Vekâletname.

Dilekçe Örneği 2: Belediye Başkanının Temyiz Dilekçesi

İkinci örnek, sözleşmeye konulan hükümle meclis üyesi başkan yardımcılarına sosyal denge tazminatı ödenmesi nedeniyle tek başına sorumlu tutulan belediye başkanı adına hazırlanmış temyiz dilekçesidir.

SAYIŞTAY BAŞKANLIĞINA
(Temyiz Kuruluna sunulmak üzere)

TEMYİZ EDEN: … (T.C. kimlik no; … Belediye Başkanı; adresi)
VEKİLİ: Av. … (adres)
İLAM: Sayıştay … Dairesinin … tarihli ve … sayılı ilamının … numaralı maddesi.
HESAP: … Belediyesi 2024 yılı hesabı.
İLAMIN TEBLİĞ TARİHİ: … / … / 2026
KONU: İlamın … numaralı maddesiyle verilen tazmin hükmünün kaldırılması, bu mümkün görülmezse bozulması istemi ve duruşma talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Süre (6085 sayılı Kanun m.55/3). İlam müvekkile … tarihinde tebliğ edilmiştir. Temyiz başvurumuz altmış günlük süre içindedir.

2. Temyiz edilen hüküm. İlamda, Belediye ile … Sendikası arasında imzalanan sosyal denge sözleşmesine dayanılarak belediye meclis üyeleri arasından görevlendirilen iki başkan yardımcısına 2024 yılında … TL sosyal denge tazminatı ödendiği, bu görev için kadro veya pozisyon bulunmadığı kabul edilmiş; sözleşmeyi imzalayan müvekkil tek başına sorumlu tutulmuştur.

3. Ödemenin dayanağı (375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ek m.15; 4688 sayılı Kanun m.32; 5393 sayılı Kanun m.49). Meclis üyeleri arasından görevlendirilen başkan yardımcıları 5393 sayılı Kanunun 49’uncu maddesi uyarınca görevlendirilmiş, görevlerini tam zamanlı olarak yürütmüş ve Belediyenin hizmet birimlerini fiilen yönetmiştir (Ek-1). Ödeme, Belediye Meclisinin … tarihli kararına ve bu karara dayanılarak yetkili sendikayla imzalanan sözleşmenin açık hükmüne dayanmaktadır (Ek-2). Temyiz Kurulu 20.03.2024 tarihli ve 56575 sayılı kararında, başkan yardımcılığı yapan meclis üyelerine yapılan aynı nitelikteki ödemeleri sosyal denge tazminatı ödemesi olarak nitelendirmiştir. Ödeme sözleşmeye ve meclis kararına uygundur.

4. Kusurun bulunmaması (5018 sayılı Kanun m.71/1). Kamu zararı, görevlinin kasıt, kusur veya ihmalinden kaynaklanan mevzuata aykırı işlemini gerektirir. Sözleşme taslağı Belediyenin hukuk ve insan kaynakları birimlerince hazırlanmış, Meclis kararıyla çizilen çerçevede imzalanmıştır (Ek-3). Müvekkile yüklenebilecek bir kusur yoktur.

5. Sorumluluğun belirlenmesi (5018 sayılı Kanun m.32 ve m.33; 6085 sayılı Kanun m.7/3). Yukarıdaki açıklamalarımız saklı kalmak ve tazmin hükmünün kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, hüküm sorumluluk yönünden kanuna aykırıdır. Ödemeler, harcama yetkilisinin imzaladığı ödeme emri belgeleriyle gerçekleştirilmiştir; harcama yetkilileri harcama talimatlarının mevzuata uygunluğundan sorumludur. Temyiz Kurulu 15.01.2025 tarihli ve 57629 sayılı kararında sosyal denge ödemelerinde harcama yetkilileri ile gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğunu kabul etmiş; 10.12.2025 tarihli ve 58681 sayılı kararın karşı oyunda yedi üye, aynı nitelikteki bir dosyada bu görevlilerin de sorumlu tutulması gerektiğini belirtmiştir. Daire, ödeme sürecinde yer alan görevliler hakkında hiçbir değerlendirme yapmadan yalnızca müvekkili sorumlu tutmuştur.

6. Tutarın hesabı (5018 sayılı Kanun m.71). İlamdaki tutara, başkan yardımcılarından …’ın görevlendirmesinin sona erdiği … tarihinden sonraki aylara ait olduğu belirtilen ödemeler de dâhil edilmiştir; bu aylarda ilgiliye ödeme yapılmamıştır (Ek-4). Tutar bu yönüyle de hatalıdır.

7. Duruşma talebi (6085 sayılı Kanun m.54/2-e ve m.55/6). Temyiz incelemesinin duruşmalı yapılmasını talep ediyoruz.

SONUÇ VE TALEP

8. Açıklanan nedenlerle, duruşma yapılarak … sayılı ilamın … numaralı maddesiyle verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına, bu talebimiz yerinde görülmezse hükmün sorumluluk ve tutar yönünden bozularak dosyanın Dairesine gönderilmesine karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederiz. … / … / 2026

Temyiz Eden Vekili
Av. …

EKLER: 1) Görevlendirme onayları ve görev dağılımı. 2) Meclis kararı ve sosyal denge sözleşmesi. 3) Sözleşmenin hazırlık yazışmaları. 4) Ödeme dökümü. 5) Vekâletname.

Örnekler nasıl kullanılmalı? Dilekçeler savunmanın kuruluşunu göstermek içindir. İkinci örnekteki esasa ilişkin savunma, Temyiz Kurulunun 58681 sayılı kararındaki çoğunluk görüşüyle örtüşmemektedir; bu dosyalarda sonuç alma ihtimali daha yüksek olan itirazlar sorumluluğun belirlenmesine ve tutara ilişkin olanlardır. Diğer örnekler için Dilekçe Örnekleri sayfamıza bakabilirsiniz.

Karar Künyeleri: Yazıda Dayanılan Kararlar

Kararlar Sayıştay Başkanlığının karar veri tabanından okunmuş; aktarılan görüşlerin kararın çoğunluk gerekçesinde yer aldığı, karşı oy metninden ayrılarak kontrol edilmiştir.

Sayıştay Temyiz Kurulu

KararKonuYazıyla ilgili tespit
Temyiz Kurulu, 10.12.2025, 58681Başkana ve meclis üyesi başkan yardımcılarına 2023 yılında tazminat ödenmesiKadro veya pozisyon yok; sözleşmeyi imzalayan başkan sorumlu; tasdik (oyçokluğu). Karşı oy: harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri de sorumlu tutulmalı
Temyiz Kurulu, 08.10.2025, 58516Meclis kararıyla “pandemi ek ödemesi”Önceki 56583 sayılı kararla tazmin hükmü onanmış, meclis üyeleri de sorumlu tutulmuştu; süresinde yapılmayan karar düzeltme talepleri reddedildi
Temyiz Kurulu, 16.04.2025, 579082020 yılında sınır aşılarak sosyal denge tazminatı ve ikramiye ödenmesiGeçici 16’ncı madde uyarınca dosya işlemden kaldırıldı (oybirliği)
Temyiz Kurulu, 15.01.2025, 576292022 yılı sözleşmesine göre tavanın üzerinde ödemeAf 26.11.2022 tarihine kadar olan ödemeleri kapsar; sonraki ödemeler kamu zararıdır; harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri de sorumlu (oyçokluğu)
Temyiz Kurulu, 08.01.2025, 57622Başka idarede geçici görevlendirilen personele ödemeSözleşme hükmüne aykırı ödeme kamu zararıdır; tasdik (oyçokluğu)
Temyiz Kurulu, 05.06.2024, 56936Belediye başkanına sosyal denge adıyla ödemeSözleşmede dahi dayanağı olmayan ödeme sosyal denge tazminatı sayılmaz, af kapsamında değildir (oyçokluğu)
Temyiz Kurulu, 27.03.2024, 566182021 yılı ödemeleri için affın uygulanmasıBaşsavcılığın temyiz talebi reddedildi (oyçokluğu)
Temyiz Kurulu, 20.03.2024, 56582Aylık tazminata ek bayram, gıda, eğitim yardımıAf kapsamında; dosya işlemden kaldırıldı (oyçokluğu)
Temyiz Kurulu, 20.03.2024, 565752018 yılında meclis üyesi başkan yardımcılarına ödemeAf kapsamında; dosya işlemden kaldırıldı (oyçokluğu)
Temyiz Kurulu, 28.02.2024, 56510Sözleşmeli personele ödenen tazminattan prim kesilmemesiKarar düzeltilmesine mahal olmadığına (oyçokluğu)

Sık Yapılan Hatalar

  • Sorgudaki ödemeleri tarihe göre ayırmamak; 26.11.2022 öncesi için affı ileri sürmemek.
  • Affın 26.11.2022 sonrasındaki ödemeleri de kapsadığını sanmak.
  • Sözleşmede dayanağı olmayan bir ödemeyi yalnızca adı “sosyal denge” diye af kapsamında saymak.
  • Bayram, gıda, eğitim gibi adlarla yapılan ek ödemeleri tavan hesabının dışında tutmak.
  • Tavanı yılbaşında bir kez hesaplayıp katsayı değişikliklerinde yeniden karşılaştırmamak.
  • Belediye başkanını, meclis üyesi başkan yardımcılarını ya da kadro ve pozisyonu bulunmayan kişileri sözleşme kapsamına almak.
  • Borç ve personel gideri oranları bozulduktan sonra ödemeye devam etmek.
  • Harcama yetkilisi olarak “sözleşmede yazıyor” savunmasıyla yetinmek; tavan ve kapsam kontrolünü belgelememek.
  • Tek başına sorumlu tutulan yönetici olarak, ödeme sürecindeki diğer görevlilerin sorumluluğunu temyizde ileri sürmemek.
  • Geçici görevlendirme, izin ve benzeri durumlarda sözleşmenin kendi hükümlerini uygulamamak.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?

Sosyal denge dosyalarında önce ödemeleri tarih ve kişi bazında ayırıyor, af kapsamındaki bölüm için dosyanın işlemden kaldırılmasını istiyoruz. Kalan bölümde tavanı ilgili ayın katsayılarıyla yeniden hesaplıyor, sözleşmenin ve meclis kararının usulünü, malî şartların sağlanıp sağlanmadığını ve yararlananların kadro durumunu belgeleriyle ortaya koyuyoruz. Savunmayı sorgu, daire duruşması, temyiz ve karar düzeltme aşamalarında yürütüyoruz.

Yeni dönem sözleşmesi hazırlanırken belediyelere tavan, kapsam ve malî şartlar yönünden ön inceleme yapıyor; sözleşme taslağını Temyiz Kurulu kararlarıyla karşılaştırarak risk taşıyan hükümleri belirliyoruz.

Sorguyu ya da ilamı ve sosyal denge sözleşmesini 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz. Savunma süresi otuz, temyiz süresi altmış gündür; belgeyi tebliğ aldığınız gün iletmenizi öneririz.

İlgili Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

Sosyal denge affı nedir, hangi ödemeleri kapsar?

7421 sayılı Kanunla 4688 sayılı Kanuna eklenen geçici 16’ncı maddedir. Konusu suç teşkil etmemek kaydıyla, 26.11.2022 tarihine kadar mevzuata aykırı olarak sosyal denge tazminatı ödendiği tespit edilen mahallî idarelerin sorumluları hakkında idari veya malî yargılama ve takibat yapılamaz; başlamış olanlar işlemden kaldırılır.

26.11.2022’den sonra yapılan ödemeler af kapsamında mı?

Hayır. Temyiz Kurulu 57629 sayılı kararında bu tarihten sonra yapılan ve tavanı aşan ödemeleri kamu zararı saymış, tazmin hükmünü onamıştır.

2026 yılında sosyal denge tazminatının tavanı ne kadar?

En yüksek Devlet memuru aylığının ek gösterge dâhil yüzde 120’sidir (8. Dönem Toplu Sözleşme, Yerel Yönetim Hizmet Kolu m.1). Tavan bir oran olduğu için aylık katsayıları değiştikçe tutarı da değişir.

Bayram ve gıda yardımı gibi ek ödemeler tavana dâhil mi?

Evet. Toplu sözleşmeye göre tavan, çeşitli adlar altında yapılan ödemeler dâhil ödenebilecek tazminatın tamamı için geçerlidir. Ek ödemelerle birlikte toplam tutar tavanı aşıyorsa aşan kısım kamu zararı sayılır.

Belediye başkanına sosyal denge tazminatı ödenebilir mi?

Temyiz Kurulu 58681 sayılı kararında, belediye başkanı ve meclis üyeleri arasından görevlendirilen başkan yardımcıları için tanımlanmış bir kadro veya pozisyon bulunmadığını belirterek bu kişilere yapılan ödemeyi kamu zararı saymıştır.

Tavan aşımından kim sorumlu tutulur?

Sözleşmeyi imzalayan belediye başkanı ile ödeme emrini imzalayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi sorumlu tutulabilmektedir (58681 ve 57629 sayılı kararlar). Ödeme bir meclis kararına dayanıyorsa meclis üyeleri de sorumlu tutulmuştur (58516 sayılı kararda aktarılan hüküm).

Hangi belediyeler sosyal denge sözleşmesi yapamaz?

Vadesi geçmiş vergi, prim ve Hazine borcu bütçe gelirlerinin yüzde onunu aşan, ödenmemiş aylık ve ücret borcu bulunan ya da personel gideri sınırını aşan idareler sözleşme yapamaz (4688 m.32/3). 2026-2027 döneminde personel gideri sınırı belediyelerde yüzde 35, il özel idarelerinde yüzde 30 olarak uygulanır.

Sözleşme imzalandıktan sonra borç oranı bozulursa ne olur?

Kanuna göre sözleşmenin yapılmasından sonra bu koşulların oluşması durumunda mevcut sözleşme kendiliğinden hükümsüz kalır. Bu tarihten sonra ödemeye devam edilmesi sorumluluk riski doğurur.

Sosyal denge tazminatı kazanılmış hak mıdır?

Hayır. Sözleşmeye dayanılarak yapılan ödemeler kazanılmış hak sayılmaz ve sözleşme toplu sözleşme dönemiyle sınırlı olarak uygulanır (4688 m.32).

Seçimden sonra sözleşme devam eder mi?

Sözleşme süresi hiçbir şekilde izleyen mahallî idareler genel seçimi tarihini geçemez. Seçim tarihini izleyen üç ay içinde, toplu sözleşme dönemiyle sınırlı olmak üzere yeniden sözleşme yapılabilir.

Başka bir kurumda geçici görevli personele ödeme yapılır mı?

Sözleşmedeki hükme bakılır. Temyiz Kurulu 57622 sayılı kararında, sözleşme hükmüne aykırı olarak geçici görevlendirme süresince yapılan ödemeyi kamu zararı saymıştır.

Giyim yardımı için de af var mı?

Evet. 7555 sayılı Kanunla eklenen geçici 17’nci maddeye göre, 31.05.2025 tarihine kadar toplu sözleşme ve Hakem Kurulu kararlarındaki usul ve esaslara aykırı olarak yapılan giyim ve koruyucu giyim yardımları nedeniyle sorumlular hakkında takibat ve yargılama yapılamaz.

Kaynakça

  • 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu m.32, geçici m.14, 16 ve 17.
  • 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ek m.15.
  • Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2026 ve 2027 Yıllarını Kapsayan 8. Dönem Toplu Sözleşme (27.08.2025 tarihli ve 32999 sayılı Resmî Gazete), Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme m.1 ve 4.
  • 7421 sayılı Kanun m.10 (26.11.2022 tarihli ve 32025 sayılı Resmî Gazete); 7555 sayılı Kanun m.10.
  • 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.32, 33 ve 71; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu m.7, 48, 54 ve 55; 5393 sayılı Belediye Kanunu m.49.
  • Sayıştay Temyiz Kurulunun 28.02.2024 tarihli ve 56510, 20.03.2024 tarihli ve 56575, 20.03.2024 tarihli ve 56582, 27.03.2024 tarihli ve 56618, 05.06.2024 tarihli ve 56936, 08.01.2025 tarihli ve 57622, 15.01.2025 tarihli ve 57629, 16.04.2025 tarihli ve 57908, 08.10.2025 tarihli ve 58516, 10.12.2025 tarihli ve 58681 sayılı kararları (Sayıştay Başkanlığı karar veri tabanı).

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; dilekçe örnekleri savunmanın kuruluşunu göstermek içindir ve her dosya kendi sözleşmesi, meclis kararı, ödeme tarihleri ve ilgili dönemin toplu sözleşme hükümleriyle birlikte değerlendirilmelidir.


Sayıştay sorgusu veya ilamı mı aldınız? Birlikte değerlendirelim

Otuz günlük savunma süresi, duruşma talebi, altmış günlük temyiz süresi ve tahsil aşaması için sorgunuz ve tebliğ tarihinizle hemen arayın.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Otuz günü kaçırmayın

Sorgunun tebliğinden itibaren otuz gün içinde savunmanızı verin, duruşma talebinizi savunmaya yazın, belgelerinizi idareden yazıyla isteyin. Telefon: 0554 648 37 15.

İletişime Geçin

Post by Av. Fatma Öztürk