Sayıştay ilamı kesinleştikten sonra doksan gün içinde yerine getirilir; tazmin tutarı hüküm tarihinden itibaren kanuni faiziyle birlikte ve İcra ve İflas Kanununa göre tahsil edilir (6085 sayılı Kanun m.53). İdare önce rızaen ödeme ister. Sorumlu borcu peşin ödeyebilir, beş yıla kadar taksitlendirme ya da sulh talep edebilir, idareden olan alacağıyla takas ettirebilir. Aylıktan kesinti yalnızca sorumlunun yazılı isteği ya da muvafakatiyle yapılır; ödeme olmazsa idare icra takibi başlatır ve maaş haczi icra dairesi eliyle uygulanır. Kanuni faiz 31.07.2026’dan itibaren Merkez Bankasının reeskont oranına bağlanmıştır; borç yazısındaki faiz hesabı bu yüzden dönem dönem kontrol edilmelidir.
Bu rehber, hakkındaki Sayıştay ilamı kesinleşmiş ya da kesinleşmek üzere olan kamu görevlisi ve emeklisi için yazıldı. İdarenin ilamı aldıktan sonra yaptığı işlemleri sırasıyla anlatıyor; borcun ve faizin nasıl hesaplanacağını, taksit ve sulh başvurusunun nasıl yapılacağını, icra ve maaş haczi aşamasında hangi itirazların ileri sürülebileceğini gösteriyoruz. İki dilekçe örneği var: taksitlendirme talebi ve borç hesabına itiraz. Sorgu aşaması için Sayıştay Sorgusu Geldi: İlk 30 Gün, ilama karşı başvuru için Sayıştay İlamına Temyiz sayfalarımıza bakın.
Bu yazının dayanakları. 6085 sayılı Sayıştay Kanunu m.9, 33, 51, 52, 53, 55, 56 ve 57; 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.71 ve 74; Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.4, 7/B, 9-21; 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname m.9-11; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.32, 33, 39, 59, 83, 83/a, 257 ve 261; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.100, 139, 144, 163 ve 166-168; 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun m.1 ve 3 (7589 sayılı Kanunla değişik); 5510 sayılı Kanun m.93; 5393 sayılı Belediye Kanunu m.18 ve 34; aşağıda künyeleri verilen Sayıştay Temyiz Kurulu kararları.
Temyiz süresi geçti ya da Temyiz Kurulu hükmü onadı; ilam kesinleşti. Bu noktadan sonra soru artık “sorumlu muyum” değil, “ne kadar, ne zaman ve nasıl ödeyeceğim” sorusudur. Çoğu görevli bu aşamada iki uçtan birine gider: ya idareden gelen yazıdaki tutarı hiç sorgulamadan ödemeye çalışır ya da hiçbir şey yapmadan icra emrini bekler. İkisi de pahalıdır. Birincisinde yanlış tarihten başlatılmış faiz, borçtan düşülmemiş bir tahsilat ya da başkasının payı ödenir; ikincisinde borca takip giderleri eklenir, maaşa, banka hesabına ve taşınmaza haciz gelir.
Oysa kesinleşmiş bir ilamda da sorumlunun elinde araçlar vardır: tutarı ve faizi denetlemek, taksit istemek, idareden olan alacağını takas ettirmek, diğer sorumluların ve fazla ödemeyi alan kişinin yaptığı ödemeleri borçtan düşürmek, şartları varsa yargılamanın iadesini istemek. Bu yazıda tahsil sürecini idarenin masasındaki sırayla anlatıyor, her adımda sorumlunun ne yapabileceğini gösteriyoruz.
İlam Ne Zaman Kesinleşir, Tahsilat Ne Zaman Başlar?
Sayıştay dairesinin ilamı sorumluya, sorumlunun bağlı olduğu kamu idaresine, ilgili muhasebe birimine ve Başsavcılığa tebliğ edilir (6085 sayılı Kanun m.52/1). Temyiz süresi tebliğden itibaren altmış gündür (m.55/3). Bu süre içinde temyiz edilmeyen ilam kesinleşir. Temyiz edilmişse dosya Temyiz Kurulunda karara bağlanır ve Kurulun kararları kesindir (m.55/1). Kurul kararına karşı yazılı bildirimden itibaren on beş gün içinde karar düzeltilmesi istenebilir; ancak bu istem kesin hükmün yerine getirilmesine engel değildir (m.57/1 ve 57/3). Süreler ve dilekçe için Sayıştay İlamına Temyiz sayfamıza bakın.
Kesinleşen ilam doksan gün içinde yerine getirilir ve bundan, ilamın gönderildiği kamu idaresinin üst yöneticisi sorumludur (m.53/1). Sayıştay Başsavcısı ilamların infazını izler (m.33/2-b). İlamların infazını izlemeyen ve gereğini yerine getirmeyen görevliler hakkında, aylığın yarım ödenmesinden görevden uzaklaştırmaya ve soruşturmaya kadar uzanan hükümler uygulanır (m.9/3 ve 9/4). İdarenin tahsilatı ağırdan alma imkânı bu nedenle sınırlıdır; taksit ve sulh talepleri de bu takvimin içinde değerlendirilir.
Aynı ilam maddesinde birden fazla sorumlu varsa ve içlerinden biri temyize gitmişse durumu idareye yazılı olarak bildirin. Temyiz Kurulunun tazmin hükmünün kaldırılmasına ilişkin kararı, temyiz konusu ilam maddesindeki bütün sorumluları kapsar (m.55/9).
Kesinleşmeden icraya: tahsil takvimi
| Aşama | Süre | Ne olur? | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Daire ilamının tebliği | 60 gün | Temyiz edilmezse ilam kesinleşir | 6085 m.55/3 |
| Temyiz Kurulu kararı | Karar düzeltme için 15 gün | Kurul kararı kesindir; karar düzeltme istemi infazı durdurmaz | 6085 m.55/1, 57 |
| Kesinleşme | 90 gün | İlam yerine getirilir; sorumlusu üst yöneticidir | 6085 m.53/1 |
| İlamın idareye ulaşması | 5 iş günü | Alacak, ilamda belirtilenler adına muhasebe kayıtlarına alınır; faiz başlangıç tarihi belirtilir | Yönetmelik m.9 |
| Ödeme yazısı | Yazıda verilen süre | Peşin ödeme, taksitlendirme ya da sulh talebi; takas | Yönetmelik m.12-14, 16 |
| Rızaen ödeme olmazsa | — | Malvarlığı araştırması yapılır, dosya hukuk birimine gönderilir | Yönetmelik m.7/B, 15 |
| İcra emrinin tebliği | 7 gün | Ödeme ve mal beyanı; şartları varsa icranın geri bırakılması talebi | İİK m.32, 33 |
İdare İlamı Aldıktan Sonra Hangi İşlemleri Yapar?
Tahsil sürecinin ayrıntısı Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte düzenlenmiştir. Yönetmelik iki kişi grubunu ayırır: “sorumlu”, kamu zararının oluşmasına sebep olan kamu görevlisidir; “ilgili” ise kendisine yersiz veya fazla ödeme yapılan gerçek ya da tüzel kişidir (m.4). Sayıştay kararlarında ikinci grup çoğunlukla “ahiz” olarak anılır. Kamu zararının geri ödenmesi sürecine kamu görevlileriyle birlikte ilgililer de dâhil edilir (m.5/2).
İlam idareye ulaştığında takibe yetkili birim, beş iş günü içinde alacağı muhasebe kayıtlarına aldırır ve muhasebe birimine yazdığı yazıda faiz başlangıç tarihini de belirtir (m.9/1). Takibe yetkili birim merkezde strateji geliştirme birimidir (m.4). Sayıştay ilamına dayanan alacak, ilamda belirtilenler adına hesaplara kaydedilir (m.9/2) ve her alacak için bir tahsilat izleme dosyası açılır (m.9/3). Alacağın takibini bu birim yapar; rızaen ödeme olmazsa dosyayı hukuk birimine gönderir (m.7/B-2).
Ödeme gelmezse takibe yetkili birim tapu, vergi dairesi ve trafik şubesi gibi tescil kayıtlarını tutan dairelerden, sosyal güvenlik kurumlarından ve bankalardan sorumluların ve ilgililerin gelir ve malvarlığını araştırır; hacze elverişli malvarlığı bulunursa takip dosyası tamamlanır ve icra takibi için hukuk birimine gönderilir (m.15/2). Dolayısıyla icra emri geldiğinde idare çoğu zaman maaşın nereden ödendiğini, hangi bankada hesap bulunduğunu ve tapudaki taşınmazları zaten biliyordur.
Bir noktaya dikkat edilmelidir: alacağın muhasebe kayıtlarına alınması tahsilat değildir. Temyiz Kurulu 31.01.2024 tarihli ve 56431 sayılı kararında, kamu zararı olarak nitelendirilen tutarın “kişi borcu” ya da “kişilerden alacaklar” hesabına kaydedilmiş olmasının tahsilatın fiilen gerçekleştiği anlamına gelmediğini, bunun yalnızca kaydi takip olduğunu belirtmiş; tutar kişi borcu kayıtlarına alındığı için “ilişilecek husus bulunmadığı” yolundaki daire hükmünü oyçokluğuyla bozmuştur. Sorgu aşamasında “borç kaydı yapıldı, taksit istendi” denilerek tazmin hükmünden kurtulmak mümkün değildir; hükmü önleyen, yargılamadan önce fiilen yapılmış tahsilattır.
Borç Nasıl Hesaplanır? Tazmin Tutarı ve Kanuni Faiz
Sayıştay ilamında gösterilen tazmin tutarı, hüküm tarihinden itibaren kanuni faize tabi tutularak tahsil edilir (6085 m.53/2). İlamda tazmin miktarı ile uygulanacak faizin başlangıç tarihi yazılıdır (m.51/2-e). Yönetmelik de aynı kuralı tekrar eder: Sayıştay ilamıyla tespit olunan alacakta faizin başlangıcı, ilamda bu konuda hüküm varsa orada belirtilen tarih, yoksa karar tarihidir (m.18/2).
İlamlı ve ilamsız tahsilatta faiz başlangıcının karşılaştırmalı hesabı, kısmi ödemenin orantılı mahsubu ve taksitte faiz için kamu zararında zamanaşımı ve faiz hesabı rehberimizdeki hesap tablolarına bakın.
Bu kural, ilamsız tahsilattaki kuraldan farklıdır. 5018 sayılı Kanunun genel kuralına göre kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren hesaplanacak faiziyle tahsil edilir (m.71/3); idarenin kendi kontrol ve incelemesiyle tespit ettiği zararda faiz bu yüzden, örneğin fazla ödemenin yapıldığı günden başlar (Yönetmelik m.12/1, m.17 ve m.18/1). Sayıştay ilamında ise 6085 sayılı Kanunun 53’üncü maddesindeki özel kural uygulanır ve başlangıç hüküm tarihidir. İdarelerin hesap cetvellerinde en sık görülen hata, ilamlı alacağa ödeme tarihinden faiz yürütülmesidir. Temyiz Kurulu 08.10.2025 tarihli ve 58510 sayılı kararında bu ayrımı açıkça yapmış; daire kararındaki “kamu zararına sebebiyet veren işlemin gerçekleştiği tarihinden itibaren işleyecek faizi ile” ifadesini, 6085 sayılı Kanunun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faiz olarak düzelterek hükmü onamıştır.
Faizin oranı kanuni faiz oranıdır; aksine hüküm bulunmayan hâllerde 3095 sayılı Kanun uygulanır (Yönetmelik m.18/6). 3095 sayılı Kanunun 1’inci maddesi 16.07.2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla değiştirilmiş ve değişiklik 31.07.2026’da yürürlüğe girmiştir. Yeni kurala göre kanuni faiz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden hesaplanır; 30 Haziran günündeki reeskont oranı önceki yıl sonundaki orandan beş puan veya daha fazla farklıysa, yılın ikinci yarısında 30 Haziran’daki oranın yüzde sekseni geçerli olur. Sabit oran dönemi sona erdiği için, birkaç yıla yayılan bir borçta faiz her dönemin kendi oranıyla ayrı ayrı hesaplanır.
Kanuni faiz oranları (3095 sayılı Kanun m.1)
| Dönem | Yıllık oran | Dayanak |
|---|---|---|
| 01.01.2006 – 31.05.2024 | %9 | 2005/9831 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı |
| 01.06.2024 – 30.07.2026 | %24 | 20.05.2024 tarihli ve 8485 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı |
| 31.07.2026’dan itibaren | %31 (2026 yılının kalanı için) | 7589 sayılı Kanun m.10 ile değişik 3095 m.1: önceki yıl sonu reeskont oranının %80’i |
| 2027 ve sonrası | Her yıl yeniden belirlenir | Önceki yılın 31 Aralık günündeki reeskont oranına göre; yıl ortasında beş puanlık fark kuralı |
Aşağıdaki örnek, hesabın mantığını göstermek içindir. Tazmin tutarı 400.000 TL, ilamdaki hüküm tarihi 12.03.2024, ödeme tarihi 30.11.2026 olsun. Faiz üç döneme ayrılır ve her dönemde yalnızca asıl alacak üzerinden hesaplanır.
Örnek faiz hesabı: 400.000 TL, hüküm tarihi 12.03.2024, ödeme 30.11.2026
| Dönem | Gün | Oran | Faiz (yaklaşık) |
|---|---|---|---|
| 12.03.2024 – 31.05.2024 | 81 | %9 | 7.989 TL |
| 01.06.2024 – 30.07.2026 | 790 | %24 | 207.781 TL |
| 31.07.2026 – 30.11.2026 | 122 | %31 | 41.447 TL |
| Toplam faiz | 993 | — | 257.216 TL |
| Asıl alacak + faiz | — | — | 657.216 TL |
Hesapta üç kural daha vardır. Birincisi, borç aslına faiz eklenerek yeniden faiz yürütülemez (Yönetmelik m.18/4); 3095 sayılı Kanun da kanuni faiz hesaplanırken bileşik faiz yürütülmesini yasaklar (m.3). Hesap cetvelinde her yıl sonunda faizin anaparaya eklendiğini görürseniz itiraz edin. İkincisi, yapılan ödeme alacak aslı ile faizin tamamını karşılamıyorsa, ödenen tutar vadesi gelmiş alacak aslına ve faizine orantılı olarak mahsup edilir (m.18/3). Kısmi ödemenin tamamının faize sayılması bu kurala aykırıdır. Üçüncüsü, taksitlendirilen alacağa anlaşma tarihindeki faiz oranı uygulanır; anlaşma tarihine kadar işlemiş faiz ayrıca hesaplanır, ödeme planında anapara ile faiz ayrı ayrı gösterilir ve taksitlerde yalnızca anaparaya, anlaşma tarihinden ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz yürütülür (m.18/5).
Bozma üzerine yeniden hüküm kurulan dosyalarda faiz başlangıcı olarak ek ilamda hangi tarihin yazıldığına ayrıca bakılmalıdır. Hesabın tamamı için bu sitedeki genel anlatımdan çok, elinizdeki ilamın hüküm fıkrası belirleyicidir.
Rızaen Ödeme ve Aylıktan Kesinti
Kamu zararından doğan alacak üç yoldan tahsil edilir: rızaen ve sulh yoluyla ödeme, Türk Borçlar Kanununa göre takas ve İcra ve İflas Kanununun uygulanması (Yönetmelik m.12/2). İlk yol sorumlunun kendi iradesine bağlıdır ve en ucuz olanıdır; çünkü icra aşamasına geçildiğinde takip giderleri de borçluya yüklenir (İİK m.59).
Çalışan görevliler için en çok sorulan soru aylıktan kesintidir. Yönetmelik bunu iki ihtimale bağlamıştır: alacak sulh yoluyla ödenecekse, sulh işleminin kesinleştiği tarihi izleyen ay başından itibaren sorumlunun yazılı muvafakatiyle; rızaen ödemede ise sorumlunun yazılı isteğiyle aylığından kesilerek tahsil edilebilir (m.13/3). Her iki hâlde de kesinti, kişiye yapılan her türlü aylık, ödenek, zam ve tazminat dâhil bir aylık net ödemelerinin dörtte birinden az, üçte birinden çok olamaz (m.13/4). Aylık net ödemesi 60.000 TL olan bir görevli için bu, ayda en az 15.000 TL, en çok 20.000 TL demektir.
Bu hükümlerin ortak noktası yazılı irade şartıdır. Sorumlu yazılı istekte bulunmamış ve muvafakat vermemişse Yönetmeliğin gösterdiği yol icra takibidir; maaş haczi icra dairesi eliyle ve İİK m.83’teki sınırlar içinde uygulanır. İdarenin aylığınızdan tek taraflı kesinti yaptığını görürseniz, Yönetmelik m.13’teki yazılı irade şartını ve Türk Borçlar Kanununun, borçlunun ve ailesinin bakımı için zorunlu olan nafaka ve işçi ücreti gibi alacakların ancak alacaklının rızasıyla takas edilebileceğine ilişkin 144’üncü maddesini birlikte ileri sürerek yazılı itirazda bulunun.
Taksitlendirme: Azami Beş Yıl, Ödeme Planı ve Borç Senedi
Kamu zararından doğan alacak, sorumlunun ya da ilgilinin talebi üzerine idarece taksitlendirilebilir (Yönetmelik m.16/1). Taksitlendirme süresi azami beş yıldır ve asıl alacağın faiziyle birlikte bu süre içinde tahsil edilmesi gerekir (m.16/2). Hüküm “taksitlendirilebilir” dediği için idarenin takdir yetkisi vardır; başvurunun gerekçeli, belgeli ve gerçekçi bir ödeme teklifi içermesi bu yüzden önemlidir.
Usul şöyledir: sorumlu yazılı olarak taksit ister; takibe yetkili birim ile sorumlu arasında taksitlendirmenin süresini, taksit sayısını, tutarlarını ve ödeme zamanlarını gösteren bir ödeme planı yapılır; sorumludan, taksitlerini plana uygun ve vadesinde ödeyeceğine dair “borç senedi ve kefaletname” alınır (m.16/4). Belgenin adından da anlaşılacağı üzere idare kefil gösterilmesini isteyebilir; başvurudan önce kefil olabilecek kişiyi belirlemek süreci hızlandırır.
Yetkili makamın onayı beklenirken ödemeye başlanabilir. Sorumlu, dilekçesinde belirttiği ilk taksiti hemen, sonraki taksitleri de düzenli olarak faiziyle birlikte muhasebe birimine ödeyebilir; onayda kararlaştırılan taksit daha yüksek çıkarsa aradaki fark peşin tahsil edilir (m.16/5). Bu hüküm, onay süreci uzadığında faizin işlemeye devam etmesini ve dosyanın icraya gönderilmesini önlemek için kullanılmalıdır.
Genel bütçe kapsamındaki idareler ile özel bütçeli idarelerde, örneğin bakanlıklarda ve üniversitelerde, taksitlendirme 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre yapılır; diğer idarelerde ilgili mevzuat uygulanır (m.16/3). 659 sayılı KHK’ya göre 6183 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan bütün taksit teklifleri sulh hükümleri içinde değerlendirilir (m.9/4) ve başvurunun altmış gün içinde sonuçlandırılması zorunludur; bu sürede sonuçlandırılmayan istek reddedilmiş sayılır (m.9/5). Onay makamı uyuşmazlığın tutarına göre değişir (m.11).
Taksitlerden biri vadesinde ve faiziyle birlikte tam ödenmezse alacağın tamamı muaccel olur ve muaccel olduğu tarihten itibaren 6183 sayılı Kanunun 51’inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında faiziyle birlikte takip edilir (Yönetmelik m.16/6). Gecikme zammı ayrı belirlenen ve dönemine göre kanuni faizden yüksek olabilen bir orandır; ödenemeyecek bir plan imzalamak bu nedenle plansız kalmaktan daha ağır sonuç doğurabilir. Planı gelirinizin taşıyabileceği tutara göre kurun.
Taksitlendirmenin kuralları
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Kim isteyebilir? | Sorumlu ve ilgili (ahiz); yazılı taleple | Yönetmelik m.16/1, 16/4 |
| Azami süre | 5 yıl; asıl alacak faiziyle birlikte bu sürede ödenir | Yönetmelik m.16/2 |
| Hangi kurala göre? | Genel ve özel bütçeli idarelerde 659 sayılı KHK; diğerlerinde ilgili mevzuat | Yönetmelik m.16/3 |
| Sonuçlandırma süresi | 659 sayılı KHK kapsamında 60 gün; sonuçlanmazsa reddedilmiş sayılır | 659 sayılı KHK m.9/5 |
| İstenen belgeler | Ödeme planı; borç senedi ve kefaletname | Yönetmelik m.16/4 |
| Onay beklenirken | İlk taksit hemen, sonrakiler düzenli ödenebilir | Yönetmelik m.16/5 |
| Faiz | Anlaşma tarihindeki oran; taksitlerde yalnızca anaparaya faiz | Yönetmelik m.18/5 |
| Taksit ödenmezse | Borcun tamamı muaccel olur; gecikme zammı oranında faiz işler | Yönetmelik m.16/6 |
Sulh: Asıl Alacaktan ve Faizden Vazgeçilebilir mi?
Yönetmelik, kamu zararından doğan alacağın rızaen veya ilgili mevzuat çerçevesinde sulh yoluyla ödenebileceğini kabul eder (m.13/1). Genel bütçe kapsamındaki ve özel bütçeli idareler için sulhün kuralları 659 sayılı KHK’dadır. İdarelerin dava açmadan veya icra takibine başlamadan önce karşı tarafı sulhe davet etmesi esastır; davette karşı tarafa ödeme, itiraz veya sulh teklifinde bulunmak üzere otuz güne kadar süre verilir. Sulhe daveti uyuşmazlığın tarafı olan kişi de yapabilir; uyuşmazlık icraya intikal etmiş olsa bile sulh teklif edilebilir (m.9/1 ve 9/3).
KHK, maddi ve hukuki nedenlerle kamu menfaati görülmesi hâlinde, yetkili makamın onayıyla asıl alacaktan ve fer’ilerinden kısmen ya da tamamen vazgeçilebileceğini düzenler (m.10/2). Hüküm faizi de kapsar. Ancak kesinleşmiş bir Sayıştay ilamında idarenin alacaktan vazgeçebilmesi için bu şartı gerekçelendirmesi gerekir; sulh başvurusunda gerçekçi hedef bu nedenle çoğu zaman ödeme süresi ve taksit planıdır. Tutar, faiz başlangıcı veya mahsup konusunda somut bir hesap hatası varsa bunu sulh talebinin içinde değil, ayrı bir itirazla ileri sürmek daha doğrudur; çünkü hesap hatasının düzeltilmesi idarenin vazgeçme yetkisine değil, ilamın doğru uygulanmasına ilişkindir.
Sulh anlaşmasına ilişkin tutanak ilam hükmündedir. Vadeye bağlanmış alacaklarda vade dolmadan icraya konulamaz; anlaşma hükümleri yerine getirilmezse alacak muaccel olur ve gecikme zammı oranında faiziyle takip edilir (m.10/3). Sulh hâlinde, üzerinde anlaşılan hususlar hakkında taraflarca dava açılamaz (m.10/4). Bu hükmün Sayıştaydaki kanun yollarını da kapsayıp kapsamadığı konusunda açık bir düzenlemeye ya da Temyiz Kurulu kararına ulaşamadık. Yargılamanın iadesi veya karar düzeltilmesi başvurusu bulunan ya da düşünülen dosyada ihtiyatlı olan, tutanağa bu hakların saklı olduğuna dair açık bir kayıt konulmasını istemek, kabul edilmezse sulh yerine yalnızca taksitlendirme talebiyle yetinmektir.
Belediyeler 659 sayılı KHK’nın kapsamında değildir; Yönetmelik bu idareler için özel mevzuata gönderme yapar (m.10/2-b ve m.16/3). 5393 sayılı Belediye Kanunu, vergi, resim ve harçlar dışında kalan dava konusu belediye uyuşmazlıklarında sulh ile tasfiyeye karar verme görevini kanunda yazılı tutarın üzerindeki uyuşmazlıklar için meclise (m.18/h), anlaşma ile tasfiyeye karar verme görevini encümene (m.34/f) vermiştir. Belediyeye yapılacak taksit ve sulh başvurusunda, talebin yetkili organa sunulmasını da açıkça isteyin. Belediyede görev yapmış başkan ve üyelerin sorumluluğu için Belediye Başkanı, Encümen ve Meclis Üyelerinin Sorumluluğu sayfamıza bakın.
Takas: İdareden Alacağınız Varsa
Kamu zararından doğan alacak, sorumlunun veya ilgilinin idareden tahsili gereken alacağından Türk Borçlar Kanununa göre takas suretiyle tahsil edilebilir (Yönetmelik m.14/1). Bunun için idare ile kişinin karşılıklı olarak alacaklı ve borçlu olması, takas edilecek borç ve alacağın nakit olması, ikisinin de vadesinin gelmiş olması ve takastan önce kişiye, alacağının borcuna mahsup edileceğinin yazıyla bildirilmesi gerekir (m.14/2). Türk Borçlar Kanununa göre takası taraflardan her biri ileri sürebilir ve alacaklardan birinin çekişmeli olması takasa engel değildir (m.139).
Takas iki yönlü bir araçtır. İdareden kesinleşmiş ve vadesi gelmiş bir alacağınız varsa, örneğin ödenmemiş bir harcırah, mahkeme kararıyla hükmedilmiş bir tutar ya da yüklenici olarak hakediş alacağı, takas beyanını siz de yapabilirsiniz; böylece borcun o kısmı için faiz işlemez. Öte yandan idare de size yapacağı bir ödemeyi borcunuza mahsup edebilir. Aylık ve ücret gibi geçim için zorunlu ödemelerde ise yukarıda değindiğimiz sınır geçerlidir (TBK m.144). Yüklenicinin hakedişinden ve teminatından yapılan kesintiler için Sayıştay Kamu Zararı Çıkardı, İdare Parayı Yükleniciden İstiyor sayfamıza bakın.
İcra Takibi: İcra Emri, Yedi Gün ve İcranın Geri Bırakılması
Sayıştay ilamıyla hüküm altına alındığı hâlde rızaen ödenmeyen alacak İcra ve İflas Kanununa göre tahsil edilir (6085 m.53/2; Yönetmelik m.15/1). Kamu zararı alacağı için 6183 sayılı Kanundaki ödeme emri ve idari haciz usulü uygulanmaz; idare, hukuk birimi eliyle icra dairesinde ilamlı takip başlatır. İcra dairesi borçluya icra emri tebliğ eder. İcra emrinde borcun yedi gün içinde ödenmesi, bu süre içinde mal beyanında bulunulması ve borç ödenmezse cebri icraya geçileceği ihtar edilir (İİK m.32). İlamlı takibin genel işleyişi için İlamlı İcra Takibi sayfamıza bakın.
İlamlı takipte borca itiraz yolu yoktur; ancak borçlu yedi gün içinde icra mahkemesine başvurarak borcun zamanaşımına uğradığını, ertelendiğini (imhal) ya da ödendiğini (itfa) ileri sürüp icranın geri bırakılmasını isteyebilir. Ödeme ve erteleme iddiasının resmî nitelikte ya da usulüne göre onaylanmış bir belgeyle ispatlanması gerekir (İİK m.33/1). Sayıştay ilamlarında bu yol en çok üç durumda işe yarar: borç icra emrinden önce idareye ödenmişse, idareyle onaylanmış bir taksit planı varken takip başlatılmışsa ya da aynı ilam maddesinin borcu başka bir sorumlu veya ahiz tarafından kapatılmışsa. İdarenin tahsilat makbuzu, taksitlendirme onayı ve borcun kapandığına dair resmî yazısı başvurunun belgeleridir.
İcra emrinin tebliğinden sonraki döneme ilişkin ödeme ve erteleme iddiaları her zaman ileri sürülebilir; fakat bunların noterce düzenlenmiş veya onaylanmış belgelere ya da icra tutanağına dayanması zorunludur (m.33/2). Bu yüzden takip başladıktan sonra ödemeyi idarenin veznesine değil, icra dosyasına yapın. Borçlu olmadığı parayı ödemek zorunda kalan kişinin geri alma (istirdat) davası açma hakkı saklıdır (m.33). İlama dayanan takip, son işlemden itibaren on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (m.39).
Maaş Haczi ve Emekli Aylığı
İcra aşamasında maaşlar, borçlu ve ailesinin geçinmesi için icra memurunca gerekli görülen tutar indirildikten sonra haczedilebilir; ancak haczedilecek tutar maaşın dörtte birinden az olamaz. Birden fazla haciz varsa sıraya konur ve sırada önde olan haczin kesintisi bitmeden sonraki için kesintiye geçilmez (İİK m.83). Maaşın haczedilebileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar geçerli değildir (m.83/a). Hangi ödemelerin maaş sayıldığı ve kesintinin nasıl hesaplandığı için Haczedilemeyen Mal ve Haklar: Maaş Haczi ile Maaş Haczi Hesaplama sayfalarımıza bakın.
Emekliler için ayrı bir koruma vardır. 5510 sayılı Kanuna göre bağlanan gelir, aylık ve ödenekler, Sosyal Güvenlik Kurumunun kendi alacakları ile nafaka borçları dışında haczedilemez; haczi yasaklanan gelir ve aylıkların haczine ilişkin talepler, borçlunun muvafakati bulunmadıkça icra müdürü tarafından reddedilir (m.93/1). Sayıştay ilamından doğan borç bu istisnalar arasında değildir. Emekli olduktan sonra ilam kesinleşen görevlinin emekli aylığına, muvafakati olmadan haciz konulamaz; buna karşılık taşınmazı, aracı ve diğer birikimleri, İİK m.82’deki haczedilmezlik hâlleri saklı kalmak üzere haczedilebilir. İdareyle taksit planı yapılırken imzalanan belgelerde emekli aylığından kesintiye muvafakat anlamına gelen bir kayıt bulunup bulunmadığına dikkat edin.
Aylıktan kesinti ile maaş haczi arasındaki fark
| Konu | Aylıktan kesinti (idare eliyle) | Maaş haczi (icra dairesi eliyle) |
|---|---|---|
| Şart | Sorumlunun yazılı isteği ya da muvafakati | İcra takibi ve haciz yazısı; rıza aranmaz |
| Tutar | Aylık net ödemelerin dörtte birinden az, üçte birinden çok olamaz | Maaşın dörtte birinden az olamaz |
| Ek maliyet | Yok; yalnızca işleyen faiz | Takip giderleri borçluya aittir |
| Birden fazla borç | İdareyle yapılan plana göre | Hacizler sıraya konur |
| Emekli aylığı | Yalnızca kişinin isteğiyle | Muvafakat yoksa haczedilemez (5510 m.93) |
| Dayanak | Yönetmelik m.13/3, 13/4 | İİK m.59, 83, 83/a |
İhtiyati Haciz: İlam Tebliğ Edilmeden Malvarlığına Tedbir
Tahsil süreci her zaman ilamın kesinleşmesini beklemez. İcra ve İflas Kanununda ihtiyati haciz için öngörülen şartlar varsa ve idarenin üst yöneticisi de gerekli görürse, mahkeme kararı veya Sayıştay ilamı tebliğ edilinceye kadar, alacağı güvence altına almak amacıyla yetkili mahkemeden karar alınarak sorumluların ve ilgililerin mal, hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulabilir (Yönetmelik m.11/1). İhtiyati haciz kural olarak vadesi gelmiş bir para borcu için istenir; vadesi gelmemiş borçta ise ancak borçlunun belirli bir yerleşim yerinin bulunmaması ya da mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanması gibi hâllerde mümkündür (İİK m.257).
İdare, kararın verildiği tarihten itibaren on gün içinde icra dairesinden kararın uygulanmasını istemezse ihtiyati haciz kendiliğinden kalkar (Yönetmelik m.11/2; İİK m.261). Sorgu veya yargılama sürerken taşınmaz devri, hesap boşaltma gibi işlemler bu tedbirin gerekçesi olabileceği gibi, ileride açılacak tasarrufun iptali davalarına da konu olabilir. İhtiyati hacze itiraz ve teminat karşılığı kaldırma yolları için İhtiyati Haciz Geldi: Ne Yapmalı? sayfamıza bakın.
Birden Fazla Sorumlu ve Ahiz: İdare Kimden İster?
Sorumlular, ilamda yer alan kamu zararından tek başlarına veya birlikte tazmin ile yükümlüdür (6085 m.7/3). İlamların çoğunda tazmin tutarı harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi ve diğer sorumlulara “müştereken ve müteselsilen” yükletilir. Müteselsil borçta alacaklı, borcun tamamının ya da bir kısmının ifasını dilerse borçluların hepsinden, dilerse yalnızca birinden isteyebilir ve borçluların sorumluluğu borcun tamamı ödeninceye kadar sürer (TBK m.163). İdare bu nedenle icra takibini malvarlığı araştırmasında en elverişli görünen sorumluya yöneltebilir; “önce diğerinden isteyin” savunması idareye karşı ileri sürülemez. Kimin hangi sıfatla sorumlu tutulduğu için Kamu Zararından Kim Sorumlu? sayfamıza bakın.
Buna karşılık borçlulardan birinin yaptığı ödeme diğerlerini de o oranda borçtan kurtarır (TBK m.166/1). İç ilişkide, aksi kararlaştırılmadıkça ya da aradaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlular birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludur; payından fazlasını ödeyen, fazlayı diğerlerinden isteyebilir ve ödediği tutar oranında alacaklının haklarına halef olur (m.167 ve 168). Rücu için İdarenin Kamu Görevlisine Rücu Hakkı ve Sayıştay Sorgusu Geldi sayfamızın birlikte sorumluluk bölümüne bakın.
Borcu ödedikten sonra diğer sorumlulara ve fazla ödemeyi alan kişiye nasıl gidileceği, kusur payı, iki yıllık rücu süresi ve dilekçe örnekleri için Sayıştay tazminini ödedim, kimden geri alırım rehberimize bakın.
Fazla ödemeyi alan kişi, yani ahiz, çoğu dosyada zararın asıl kaynağıdır. İdare, ahizi de geri ödeme sürecine dâhil eder (Yönetmelik m.5/2) ve ahizden yapılan tahsilat sorumluların borcunu azaltır. Temyiz Kurulu 02.10.2024 tarihli ve 57197 sayılı kararında, yüklenici firmadan yasal faiziyle birlikte yapılan tahsilatın ek ilam hükmünün kısmen infazı niteliğinde olduğunu belirtmiştir. Ödeme yapmadan önce idareye, aynı ilam maddesi için ahizden ve diğer sorumlulardan bugüne kadar tahsil edilen tutarı yazıyla sorun; aksi hâlde aynı zarar iki kez tahsil edilmiş olur ve fazlayı geri almak ayrı bir uğraş gerektirir.
Ödemenin biçimi de önemlidir. Temyiz Kurulu 15.05.2024 tarihli ve 56819 sayılı kararında, tazmin hükmünün muhatabının kamu görevlisi olan sorumlular olduğunu ve hükmolunan tutarın para olarak, hüküm tarihinden işleyecek faiziyle idareye ödenmesi gerektiğini belirtmiş; ahizin iki aracını “şartlı hibe” yoluyla belediyeye devretmesinin kamu zararıyla ilişkilendirilemeyeceğini, bunun yalnızca bağış sayılacağını kabul etmiştir. Aynı kararda, muhasebe işlem fişiyle bildirilen nakit tahsilat ise ilamın infazı sayılmıştır. Borcu kapatmak isteyen kişi, sorumlu ya da ahiz olsun, ödemeyi nakden ve ilamın sayısı ile maddesi belirtilerek yapmalıdır. Fazla ödemeyi alan kişiden geri isteme için Sebepsiz Zenginleşme sayfamıza bakın.
Hükümden Sonra Yapılan Ödeme ve Kesinleşmeden Sonraki Yollar
Hükümden sonra yapılan ödeme tazmin hükmünü ortadan kaldırmaz; hükmü yerine getirir. Temyiz Kurulu 19.11.2025 tarihli ve 58655 sayılı kararında, sorumlunun temyiz dilekçesinde hüküm tarihinden sonra düzenlenmiş tahsilat belgelerini bildirmesini esasa ve usule ilişkin bir itiraz saymamış ve hükmü oyçokluğuyla onamıştır. Ödedikten sonra “tazmin hükmü kalksın” diye temyize gitmek sonuç vermez; yapılacak şey makbuzu idareye ve gerekirse icra dosyasına sunmaktır. Yargılamadan önce, sorgu üzerine yapılan tahsilat ise farklıdır: ilamda tahsil edilmek suretiyle ilişiği giderilen hususlar ayrıca gösterilir (6085 m.51/2-f). Sorgu üzerine ödeme yapmış ve yargılama sonunda sorumlu bulunmamışsanız, ilamda tahsilatın yersiz olduğu ve iade gerekçesi yer alır (m.51/2-g).
Kesinleşmiş ilama karşı karar düzeltilmesi ve yargılamanın iadesi başvuruları tahsilatı kendiliğinden durdurmaz. Bu yolların süreleri, teminat karşılığında icranın geciktirilmesi ve dilekçe örnekleri için Sayıştay kararına karşı karar düzeltilmesi ve yargılamanın iadesi rehberimize bakın.
Kesinleşmiş ilama karşı sınırlı yollar vardır. Yargılamanın iadesi, hesapta maddi hata, mükerrerlik, hükme etkili belgede sahtecilik ya da yargılama sırasında bulunmayan ve hükme etki edebilecek belgelerin sonradan ortaya çıkması gibi sebeplerle, ilamın tebliğinden itibaren beş yıl içinde istenebilir (m.56/2 ve 56/3). Bu istem ilamın icrasını durdurmaz; dilekçeyi inceleyen daire gerekli görürse, kanunen geçerli teminat karşılığında icranın geciktirilmesine karar verebilir (m.56/4). Hüküm fıkrasındaki hesap yanlışlıkları ile tarafların ad ve sıfatına ilişkin yanlışlıkların düzeltilmesi ve müphem kararın açıklanması da istenebilir (m.52/2). Tutar ilamdan sonra azalır ya da hüküm kalkarsa, fazla ödenen kısmın iadesi idareden istenir; her ödemenin hangi ilam maddesine mahsuben yapıldığının makbuzda yazılı olması bu yüzden önemlidir.
Zamanaşımı ve Alacağın Silinmesi
Kamu zararı, zararın meydana geldiği yılı izleyen malî yılın başından başlamak üzere, zamanaşımını kesen ve durduran genel hükümler saklı kalmak kaydıyla onuncu yılın sonuna kadar tespit ve tahsil edilemezse zamanaşımına uğrar (5018 m.74; Yönetmelik m.19). Asıl alacak zamanaşımına uğramışsa faizi de uğrar; ancak zamanaşımına uğramış olsa bile rızaen yapılan ödemeler kabul edilir (m.19/3 ve 19/4). Zamanaşımı Türk Borçlar Kanunundaki hâllerde kesilir ve durur; borcun bir senetle kabul edilmesi ya da mahkeme kararıyla belirlenmesi hâlinde yeni süre on yıldır (m.20). İcra aşamasında ayrıca ilama dayanan takibin on yıllık zamanaşımı işler (İİK m.39) ve zamanaşımı itirazı icra mahkemesine yapılır (m.33).
İcra dosyası yıllarca işlemsiz bırakılmışsa icra mahkemesinden icranın geri bırakılması istenebilir; süre hesabı ve dilekçe örneği için kamu zararında zamanaşımı ve faiz hesabı rehberimize bakın.
Malvarlığı araştırmasında sorumluya ve ilgiliye ait malvarlığı bulunamazsa alacağın silinmesine ilişkin hükümler uygulanır (Yönetmelik m.15/3). Zorunlu veya mücbir sebeplerle takip ve tahsil imkânı kalmayan ya da takibat gideri asıl alacaktan fazla olacağı anlaşılan, dava ve icra takibine konu olmamış alacaklardan merkezî yönetim bütçe kanununda gösterilen tutara kadar olanları kayıtlardan çıkarmaya üst yönetici yetkilidir; bunun dışındaki alacaklardan vazgeçilmesi genel ve özel bütçeli idarelerde 659 sayılı KHK’ya, diğer idarelerde özel mevzuata göre yapılır (m.21). Silme idarenin kendiliğinden yaptığı bir işlemdir; sorumlunun talep edebileceği bir hak olarak düzenlenmemiştir.
Dilekçe Örneği 1: Taksitlendirme Talebi
Aşağıdaki örnek, bir üniversitede gerçekleştirme görevlisi olarak sorumlu tutulmuş ve ilamı kesinleşmiş görevli için hazırlanmıştır. Üniversite özel bütçeli idare olduğundan başvuru 659 sayılı KHK’ya da dayanmaktadır.
… ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE
(Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı)
BAŞVURAN: … (T.C. kimlik no, görevi, adresi)
VEKİLİ: Av. … (adres)
İLGİ: a) Sayıştay … Dairesinin … tarihli ve … sayılı ilamı. b) Rektörlüğünüzün … tarihli ve … sayılı yazısı.
KONU: İlamın … numaralı maddesinden doğan borcun taksitlendirilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. İlam ve borç (6085 sayılı Kanun m.53). İlgi (a) ilamın … numaralı maddesiyle … TL’nin, müvekkilin de aralarında bulunduğu sorumlulardan müştereken ve müteselsilen tazminine karar verilmiştir. İlam kesinleşmiş, ilgi (b) yazı ile müvekkilden … TL asıl alacak ve … TL faiz olmak üzere toplam … TL’nin ödenmesi istenmiştir.
2. Taksitlendirme talebi (Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.16/1 ve m.16/2; 659 sayılı KHK m.9/4). Müvekkil borcu ödeme iradesindedir; ancak tutarı bir defada ödeme imkânı yoktur. Borcun … ay vadeyle, her ayın … günü ödenecek … TL’lik eşit taksitlerle ödenmesini teklif ediyoruz. Teklif edilen süre Yönetmelikte öngörülen beş yıllık azami sürenin içindedir.
3. Ödeme gücü (Yönetmelik m.16/4). Müvekkilin aylık net geliri … TL’dir; eşi çalışmamakta, … çocuğu öğrenim görmektedir. Üzerine kayıtlı tek taşınmaz ailesiyle birlikte oturduğu konuttur (Ek-1, Ek-2). Teklif edilen taksit, müvekkilin gelirine göre düzenli olarak ödeyebileceği en yüksek tutardır; plan bu tutar üzerinden kurulduğunda taksitlerin aksamadan ödeneceği açıktır.
4. İlk taksitin ödenmesi (Yönetmelik m.16/5). Başvurumuzun sonucu beklenmeden ilk taksit olan … TL, … tarihinde muhasebe birimine yatırılmıştır (Ek-3). Onay alınıncaya kadar izleyen taksitler de aynı gün ödenecektir.
5. Faizin hesabı (6085 sayılı Kanun m.53/2; Yönetmelik m.18/2 ve m.18/5). İlamda faizin başlangıcı hüküm tarihi olan … olarak gösterilmiştir. Ödeme planında anapara ile faizin ayrı ayrı gösterilmesini, anlaşma tarihine kadar işlemiş faizin hüküm tarihinden başlatılarak hesaplanmasını ve taksitlerde yalnızca anaparaya faiz yürütülmesini talep ediyoruz.
6. Diğer sorumlular ve ahizden yapılan tahsilat (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.166/1). Borç, ilamın aynı maddesinde sorumlu tutulan … ve … ile müteselsildir; zarara konu ödemeyi alan kişi de … dır. Bu kişilerce bugüne kadar yapılan ödemeler müvekkilin borcunu aynı oranda sona erdirir. Tahsilat izleme dosyasındaki kayıtlara göre aynı ilam maddesi için yapılan tahsilatların tarih ve tutarlarının tarafımıza bildirilmesini ve ödeme planının kalan borç üzerinden düzenlenmesini talep ediyoruz.
7. Borç senedi ve saklı tutulan haklar (Yönetmelik m.16/4; 6085 sayılı Kanun m.56). Plan onaylandığında müvekkil borç senedi ve kefaletnameyi imzalayacaktır; kefil olarak … gösterilmektedir (Ek-4). Bu başvuru ve imzalanacak belgeler, müvekkilin ilama karşı yargılamanın iadesi yoluna başvurma hakkı saklı tutularak sunulmaktadır.
8. Başvurunun sonuçlandırılması (659 sayılı KHK m.9/1 ve m.9/5). İcra takibine başlanmadan önce karşı tarafın sulhe davet edilmesi esastır ve taksit teklifinin altmış gün içinde sonuçlandırılması gerekir. Müvekkil ödemeye başlamış olduğundan, başvurumuz sonuçlandırılıncaya kadar dosyanın icra takibi için hukuk birimine gönderilmemesini talep ediyoruz.
SONUÇ VE TALEP
9. Açıklanan nedenlerle ilgi (a) ilamın … numaralı maddesinden doğan borcun, diğer sorumlular ve ahizden yapılan tahsilatlar düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden … ay vadeyle ve aylık … TL taksitle ödenmesine ilişkin teklifimizin kabulünü, ödeme planının tarafımıza bildirilmesini ve başvurumuz sonuçlandırılıncaya kadar icra takibine geçilmemesini vekâleten arz ve talep ederiz. … / … / 2026
Başvuran Vekili
Av. …
EKLER: 1) Maaş bordrosu. 2) Tapu kaydı ve aile nüfus kayıt örneği. 3) İlk taksite ilişkin alındı. 4) Kefilin kimlik ve gelir belgeleri. 5) Vekâletname.
Dilekçe Örneği 2: Borç Hesabına İtiraz ve Mahsup Talebi
İkinci örnek, belediyede harcama yetkilisi olarak sorumlu tutulmuş bir görevliye gönderilen ödeme yazısındaki hesaba ilişkindir. Yazıda faiz ödeme tarihlerinden başlatılmış, önceki ödeme tamamen faize sayılmış ve yükleniciden yapılan tahsilat düşülmemiştir.
… BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
(Malî Hizmetler Müdürlüğü)
BAŞVURAN: … (T.C. kimlik no, adresi)
VEKİLİ: Av. … (adres)
İLGİ: a) Sayıştay … Dairesinin … tarihli ve … sayılı ilamı. b) Başkanlığınızın … tarihli ve … sayılı ödeme yazısı.
KONU: İlgi (b) yazıdaki borç hesabının düzeltilmesi ve yapılan tahsilatların mahsubu talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. İlam ve ödeme yazısı (6085 sayılı Kanun m.53). İlgi (a) ilamın … numaralı maddesiyle … TL’nin müvekkil ile gerçekleştirme görevlisi …’dan müştereken ve müteselsilen tazminine karar verilmiştir. İlgi (b) yazıda müvekkilden … TL asıl alacak ve … TL faiz olmak üzere toplam … TL istenmiştir. Müvekkil ilamın gereğini yerine getirecektir; itirazımız yalnızca yazıya ekli hesap cetvelinedir.
2. Faizin başlangıç tarihi (6085 sayılı Kanun m.53/2; Yönetmelik m.18/2). Hesap cetvelinde faiz, zarara konu ödemelerin yapıldığı … ve … tarihlerinden başlatılmıştır. Oysa Sayıştay ilamında gösterilen tazmin tutarı hüküm tarihinden itibaren kanuni faize tabidir ve ilgi (a) ilamda faiz başlangıcı … olarak yazılıdır. Sayıştay Temyiz Kurulu da 08.10.2025 tarihli ve 58510 sayılı kararında, işlemin gerçekleştiği tarihten faiz yürütülmesine ilişkin daire hükmünü, 6085 sayılı Kanunun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faiz olarak düzeltmiştir. Ödeme tarihleri ile hüküm tarihi arasındaki döneme ait … TL faizin hesaptan çıkarılması gerekir.
3. Faiz oranı ve faize faiz yürütülmesi (3095 sayılı Kanun m.1 ve m.3; Yönetmelik m.18/4 ve m.18/6). Kanuni faiz, işlediği her dönemde o dönemin oranıyla ve yalnızca asıl alacak üzerinden hesaplanır. Hesap cetvelinde her yıl sonunda işlemiş faiz asıl alacağa eklenmiş ve sonraki yılın faizi bu toplam üzerinden yürütülmüştür. Borç aslına faiz eklenerek yeniden faiz yürütülemez. Cetvelin, 31.05.2024 tarihine kadar, 01.06.2024 ile 30.07.2026 arası ve 31.07.2026’dan sonrası için ayrı ayrı ve basit faizle yeniden düzenlenmesini talep ediyoruz.
4. Müvekkilin önceki ödemesinin mahsubu (Yönetmelik m.18/3). Müvekkil … tarihinde … TL ödemiştir (Ek-1). Hesap cetvelinde bu tutarın tamamı faize sayılmış, asıl alacak aynen bırakılmıştır. Ödeme alacak aslı ile faizin tamamını karşılamıyorsa, ödenen tutar alacak aslına ve faizine orantılı olarak mahsup edilir. Mahsubun bu kurala göre yeniden yapılması ve asıl alacağın ödeme tarihinden itibaren azalan tutar üzerinden faizlendirilmesi gerekir.
5. Yükleniciden yapılan tahsilat (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.166/1; Yönetmelik m.5/2). Zarara konu fazla ödemeyi alan yüklenici … şirketinin … tarihli hakedişinden … TL kesildiği, müvekkile verilen belgelerden anlaşılmaktadır (Ek-2). Aynı ilam maddesi için yükleniciden ve diğer sorumludan yapılan her tahsilat müvekkilin borcunu o oranda sona erdirir; Temyiz Kurulu 02.10.2024 tarihli ve 57197 sayılı kararında yükleniciden yapılan tahsilatı ilam hükmünün kısmen infazı saymıştır. Bu tutar ilgi (b) yazıda borçtan düşülmemiştir.
6. Doğru tutarın ödenmesi (Yönetmelik m.7/B ve m.13). Müvekkil, yukarıdaki esaslara göre yeniden hesaplanacak tutarı bildirildiği tarihte ödeyecektir. İhtilafsız olan … TL bugün muhasebe birimine yatırılmıştır (Ek-3). Rızaen ödeme iradesi bulunduğundan, hesap düzeltilip tarafımıza bildirilinceye kadar dosyanın icra takibi için gönderilmemesini; talebimizin sulh ile tasfiye kapsamında değerlendirilmesi gerekiyorsa yetkili organa sunulmasını talep ediyoruz.
SONUÇ VE TALEP
7. Açıklanan nedenlerle; faizin ilamda yazılı hüküm tarihinden başlatılmasını, faizin dönemsel oranlarla ve basit faiz olarak yeniden hesaplanmasını, müvekkilin … tarihli ödemesinin asıl alacak ve faize orantılı olarak mahsup edilmesini, yükleniciden ve diğer sorumludan yapılan tahsilatların borçtan düşülmesini, düzeltilmiş hesap cetvelinin ve tahsilat izleme dosyasındaki kayıtların bir örneğinin tarafımıza gönderilmesini ve bu işlemler tamamlanıncaya kadar icra takibine geçilmemesini vekâleten arz ve talep ederiz. … / … / 2026
Başvuran Vekili
Av. …
EKLER: 1) … tarihli ödeme alındısı. 2) Yüklenici hakedişindeki kesintiye ilişkin belge. 3) İhtilafsız tutara ilişkin alındı. 4) Vekâletname.
Temyiz Kurulu Kararları: Tahsil ve İnfaz
Aşağıdaki kararların tamamı Sayıştay Başkanlığının karar veri tabanından okunmuş; çoğunluk görüşü karşı oydan ayrılarak tarih ve tutanak numaraları kaynağıyla karşılaştırılmıştır.
Tahsil aşamasına ilişkin Temyiz Kurulu kararları
| Karar | Konu | Sonuç |
|---|---|---|
| Temyiz Kurulu, 08.10.2025, 58510 | Daire kararında faizin işlem tarihinden başlatılması | Faiz başlangıcı hüküm tarihi olarak düzeltilerek tasdik (oyçokluğu) |
| Temyiz Kurulu, 31.01.2024, 56431 | Kamu zararı tutarının kişi borcu hesabına kaydedilmesi | Kayıt tahsilat değildir; “ilişilecek husus bulunmadığı” hükmü bozuldu (oyçokluğu) |
| Temyiz Kurulu, 19.11.2025, 58655 | Temyizde hükümden sonraki tahsilatın bildirilmesi | Esasa ve usule ilişkin itiraz değildir; tasdik (oyçokluğu) |
| Temyiz Kurulu, 02.10.2024, 57197 | Yükleniciden yasal faiziyle yapılan tahsilat | Ek ilam hükmünün kısmen infazı; karar düzeltme reddi (oyçokluğu) |
| Temyiz Kurulu, 15.05.2024, 56819 | Ahizin araçlarını şartlı hibe yoluyla belediyeye devretmesi | Kamu zararıyla ilişkilendirilemez, yalnızca bağıştır; nakit tahsilat ilamın infazıdır (oyçokluğu) |
Tahsil Aşamasında Sık Yapılan Hatalar
- İdarenin yazısındaki tutarı hesap cetvelini görmeden ödemek. Faiz başlangıcı ve mahsup hataları en sık bu aşamada gözden kaçar.
- Faizin ödeme tarihinden başlatılmasına itiraz etmemek. Sayıştay ilamında faiz hüküm tarihinden işler.
- Kısmi ödeme yaparken makbuza ilam sayısını ve maddesini yazdırmamak.
- Taksit başvurusunu sözlü yapmak ya da onayı beklerken hiç ödeme yapmamak. Yönetmelik onay beklenirken ödemeye izin verir.
- Ödenemeyecek bir taksit planı imzalamak. Tek taksitin aksaması borcun tamamını muaccel kılar ve borca gecikme zammı oranında faiz işlemeye başlar.
- Diğer sorumlulardan ve ahizden yapılan tahsilatı sormamak.
- Borcu ayni devirle, bağışla ya da başka bir ad altında kapatmaya çalışmak. Ödeme nakden ve ilama mahsuben yapılmalıdır.
- İcra emrindeki yedi günlük süreyi mal beyanı vermeden geçirmek.
- İcra takibi başladıktan sonra ödemeyi icra dosyası yerine idareye yapmak ve belgeyi dosyaya sunmamak.
- Ödedikten sonra hükmün kaldırılması için temyize gitmek. Hükümden sonraki ödeme hükmün infazıdır.
- Sorgu ya da yargılama sürerken taşınmaz ve araç devri yapmak. Bu işlemler ihtiyati haciz gerekçesi olabilir.
Hukukçular Evi Bu Aşamada Ne Yapar?
Kesinleşmiş ya da kesinleşmek üzere olan Sayıştay ilamlarında önce ilamın hüküm fıkrasını, idarenin ödeme yazısını ve hesap cetvelini birlikte inceliyor; faiz başlangıcını, uygulanan oranları, önceki ödemelerin mahsubunu ve diğer sorumlular ile ahizden yapılan tahsilatı kontrol ediyoruz. Hesapta hata varsa düzeltme başvurusunu, ödeme gücüne göre taksitlendirme ve sulh başvurusunu hazırlıyor, idareyle yazışmaları yürütüyoruz. İcra takibi başlamışsa icranın geri bırakılması, maaş ve emekli aylığı haczine ilişkin şikâyetler ile ihtiyati hacze itiraz süreçlerini takip ediyor; şartları bulunan dosyalarda yargılamanın iadesi ve karar düzeltilmesi başvurularını, borç ödendikten sonra da diğer sorumlulara ve ahize karşı rücu davalarını yürütüyoruz.
İlamı ve idareden gelen yazıyı tebliğ tarihleriyle birlikte 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz. Sorgu aşamasındaki savunma için Sayıştay Sorgusuna Savunma Dilekçesi Örnekleri sayfamıza bakabilirsiniz.
İlgili Rehberler
- Sayıştay Sorgusu Geldi: Kamu Görevlisi İçin İlk 30 Gün
- Sayıştay Sorgusuna Savunma Dilekçesi Örnekleri
- Sayıştay İlamına Temyiz ve Temyiz Dilekçesi Örneği
- Kamu Zararından Kim Sorumlu? Harcama Yetkilisi, Gerçekleştirme Görevlisi, Muhasebe Yetkilisi
- Belediye Başkanı, Encümen ve Meclis Üyeleri Kamu Zararından Sorumlu mu?
- Sayıştay Kamu Zararı Çıkardı, İdare Parayı Yükleniciden İstiyor
- İdarenin Kamu Görevlisine Rücu Hakkı
- Sayıştay Tazminini Ödedim, Kimden Geri Alırım? Diğer Sorumlulara ve Ahize Rücu
- Sayıştay Raporundan Ceza Soruşturmasına: Suç Duyurusu, Soruşturma İzni ve İtiraz
- Sayıştay Kararına Karşı Son Yollar: Karar Düzeltilmesi ve Yargılamanın İadesi
- Kamu Zararında Zamanaşımı ve Faiz Hesabı: On Yıl, Hüküm Tarihi, Kanuni Faiz
- Mevzuata Aykırı Atama ve Unvan Değişikliği Nedeniyle Kamu Zararı: Maaş Farkı Kimden İstenir?
- Sosyal Denge Tazminatı ve Kamu Zararı: Tavan Aşımı, 26.11.2022 Affı ve Sorumluluk
- İşçi Ödemelerinde Kamu Zararı: Belediye Şirketi İşçileri, Toplu İş Sözleşmesi ve Akdi İkramiye
- Sözleşmeli Personelde Kamu Zararı: Ücret Tavanı, Kısmi Zamanlı Avukat ve Ek Ödeme
- Fazla Çalışma, Harcırah ve Huzur Hakkında Kamu Zararı: Zabıta-İtfaiye Maktu Ücret, Yolluk, Komisyon
- Tahsil Edilmeyen Belediye Gelirlerinde Kamu Zararı: Kira, Vergi, Para Cezası ve Zamanaşımı
- Avukatlık Vekâlet Ücreti ve Hizmet Alımında Kamu Zararı: Dağıtım, Üst Sınır, Serbest Avukat
- İhale ve Yapım İşlerinde Kamu Zararı: Fiyat Farkı, Süre Uzatımı, İş Artışı, Doğrudan Temin
- İlamlı İcra Takibi: İcra Emri ve İcranın Geri Bırakılması
- Haczedilemeyen Mal ve Haklar: Maaş Haczi
- Maaş Haczi Hesaplama
- İhtiyati Haciz Geldi: Ne Yapmalı?
- Sebepsiz Zenginleşme ve Geri İsteme (TBK m.77)
- İdare Hukuku Rehberi
- Kamu İhale Hukuku Rehberi
- Dilekçe Örnekleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sayıştay ilamı kesinleşince borç ne zaman ödenmelidir?
İlam kesinleştikten sonra doksan gün içinde yerine getirilir ve bundan idarenin üst yöneticisi sorumludur (6085 m.53/1). İdare ilamı aldıktan sonra beş iş günü içinde alacağı kayıtlara alır, ardından ödeme yazısı gönderir. Yazıdaki süre içinde ödeme yapmak ya da taksit talebinde bulunmak, dosyanın icraya gönderilmesini önlemenin yoludur.
Sayıştay ilamında faiz hangi tarihten başlar?
Hüküm tarihinden. 6085 sayılı Kanun m.53/2’ye göre ilamda gösterilen tazmin tutarı hüküm tarihinden itibaren kanuni faize tabidir. Temyiz Kurulu 08.10.2025 tarihli ve 58510 sayılı kararında, faizi işlemin gerçekleştiği tarihten başlatan daire hükmünü bu yönde düzeltmiştir.
2026’da kanuni faiz oranı kaçtır?
Kanuni faiz 01.06.2024 ile 30.07.2026 arasında yıllık yüzde 24 olarak uygulanmıştır. 7589 sayılı Kanunla değişen 3095 sayılı Kanun m.1’e göre 31.07.2026’dan itibaren oran, Merkez Bankasının önceki yıl sonundaki reeskont oranının yüzde seksenidir; 2026 yılının kalanı için yıllık yüzde 31’dir. Borç birden fazla döneme yayılıyorsa her dönem kendi oranıyla hesaplanır.
Kamu zararı borcu taksitle ödenebilir mi?
Evet. Sorumlunun yazılı talebi üzerine idare borcu azami beş yıla kadar taksitlendirebilir; ödeme planı yapılır ve borç senedi ile kefaletname alınır (Yönetmelik m.16). Onay beklenirken ilk taksit hemen ödenebilir. Taksitlerden biri ödenmezse borcun tamamı muaccel olur.
Taksit başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?
Genel bütçe kapsamındaki ve özel bütçeli idarelerde taksit teklifleri 659 sayılı KHK’ya göre değerlendirilir ve altmış gün içinde sonuçlandırılmayan başvuru reddedilmiş sayılır (m.9/4 ve 9/5). Belediyeler gibi diğer idarelerde kendi mevzuatı uygulanır.
İdare maaşımdan kendiliğinden kesinti yapabilir mi?
Yönetmelik aylıktan kesintiyi sorumlunun yazılı isteğine ya da sulh hâlinde yazılı muvafakatine bağlamıştır; kesinti aylık net ödemelerin dörtte birinden az, üçte birinden çok olamaz (m.13). Yazılı irade yoksa idarenin yolu icra takibidir ve maaş haczi icra dairesi eliyle uygulanır.
Sayıştay borcu için maaşın ne kadarı haczedilir?
İcra aşamasında İİK m.83 uygulanır: haczedilecek tutar maaşın dörtte birinden az olamaz ve birden fazla haciz varsa sıraya konur. Ayrıntılı hesap için Maaş Haczi Hesaplama sayfamıza bakabilirsiniz.
Emekli aylığına Sayıştay ilamı nedeniyle haciz konulabilir mi?
5510 sayılı Kanun m.93’e göre bu Kanun gereğince bağlanan gelir ve aylıklar, Sosyal Güvenlik Kurumunun alacakları ve nafaka borçları dışında haczedilemez; borçlunun muvafakati yoksa icra müdürü haciz talebini reddeder. Sayıştay ilamından doğan borç bu istisnalar arasında değildir. Taşınmaz, araç ve diğer malvarlığı ise İİK m.82’deki istisnalar dışında haczedilebilir.
Aynı ilamda birden fazla sorumlu varsa idare borcun tamamını benden isteyebilir mi?
Evet. Tazmin müştereken ve müteselsilen hükmedilmişse idare borcun tamamını dilediği sorumludan isteyebilir (TBK m.163). Ödeyen sorumlu, payından fazlasını diğer sorumlulardan isteyebilir (TBK m.167). Başkasının yaptığı ödeme de sizin borcunuzu o oranda azaltır (TBK m.166).
Fazla ödemeyi alan kişi parayı iade ederse benim borcum biter mi?
Ahizden yapılan nakit tahsilat ilamın infazı sayılır ve sorumluların borcunu o oranda azaltır; Temyiz Kurulu 02.10.2024 tarihli ve 57197 sayılı kararında yükleniciden yapılan tahsilatı ilam hükmünün kısmen infazı kabul etmiştir. Ödemenin nakden ve ilama mahsuben yapılması gerekir; ayni bağış bu sonucu doğurmaz (15.05.2024, 56819).
Borcu ödedikten sonra temyize gidersem tazmin hükmü kalkar mı?
Hayır. Hükümden sonra yapılan ödeme hükmün infazıdır ve tek başına temyiz sebebi değildir. Temyiz Kurulu 19.11.2025 tarihli ve 58655 sayılı kararında yalnızca tahsilat bildiren temyiz başvurusunda hükmü onamıştır.
İcra emri geldi; itiraz edebilir miyim?
İlamlı takipte borca itiraz yoktur. Yedi gün içinde icra mahkemesine başvurarak borcun ödendiğini, ertelendiğini ya da zamanaşımına uğradığını belgeleriyle ileri sürüp icranın geri bırakılmasını isteyebilirsiniz (İİK m.33). Aynı süre içinde mal beyanında bulunulmalıdır (İİK m.32).
Yargılamanın iadesini istersem icra durur mu?
Kendiliğinden durmaz. 6085 sayılı Kanun m.56/4’e göre yargılamanın iadesi istemi ilamın icrasını alıkoymaz; dilekçeyi inceleyen daire gerekli görürse, kanunen geçerli teminat karşılığında icranın geciktirilmesine karar verebilir.
Kamu zararı borcu kaç yılda zamanaşımına uğrar?
Kamu zararı, zararın meydana geldiği yılı izleyen malî yılın başından itibaren onuncu yılın sonuna kadar tespit ve tahsil edilemezse zamanaşımına uğrar (5018 m.74). Borcun senetle kabulü hâlinde yeni on yıllık süre başlar (Yönetmelik m.20). İlama dayanan icra takibi de son işlemden itibaren on yılda zamanaşımına uğrar (İİK m.39).
Kaynakça
- 6085 sayılı Sayıştay Kanunu.
- 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu.
- Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (27.09.2006 tarihli ve 2006/11058 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı; 15.06.2019 tarihli ve 30802 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1147 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla değişik).
- 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname.
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu.
- 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun (16.07.2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunun 10’uncu maddesiyle değişik m.1; yürürlük 31.07.2026).
- 20.05.2024 tarihli ve 8485 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (21.05.2024 tarihli ve 32552 sayılı Resmî Gazete) ve 2005/9831 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı; Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının yayımladığı kanuni ve temerrüt faiz oranları tablosu.
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.93; 5393 sayılı Belediye Kanunu m.18 ve 34.
- Sayıştay Temyiz Kurulunun 31.01.2024 tarihli ve 56431, 15.05.2024 tarihli ve 56819, 02.10.2024 tarihli ve 57197, 08.10.2025 tarihli ve 58510, 19.11.2025 tarihli ve 58655 sayılı kararları (Sayıştay Başkanlığı karar veri tabanı).
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; faiz oranları ve hesap örneği yayım tarihi itibarıyla geçerlidir, örnek dilekçeler başvurunun kuruluşunu göstermek içindir ve her dosya kendi ilamı, idare yazısı, belgeleri ve tarihleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
Sayıştay sorgusu veya ilamı mı aldınız? Birlikte değerlendirelim
Otuz günlük savunma süresi, duruşma talebi, altmış günlük temyiz süresi ve tahsil aşaması için sorgunuz ve tebliğ tarihinizle hemen arayın.
Otuz günü kaçırmayın
Sorgunun tebliğinden itibaren otuz gün içinde savunmanızı verin, duruşma talebinizi savunmaya yazın, belgelerinizi idareden yazıyla isteyin. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
İdare Hukuku Rehberi · Kamu İhale Hukuku Rehberi · Kamu Zararı ve Yüklenici · Kamu Görevlisine Rücu · Dilekçe Örnekleri · İletişim


