Fazla Çalışma, Harcırah ve Huzur Hakkında Kamu Zararı 2026: Zabıta ve İtfaiye Maktu Fazla Çalışma Ücreti, Geçici Görev Yolluğu, Konaklama, Meclis ve Komisyon Huzur Hakkı; Sayıştay Savunma ve Temyiz Dilekçesi Örnekleri (5393 m.32, 51; 6245)
17 Kasım 2026

Fazla Çalışma, Harcırah ve Huzur Hakkında Kamu Zararı 2026: Zabıta ve İtfaiye Maktu Fazla Çalışma Ücreti, Geçici Görev Yolluğu, Konaklama, Meclis ve Komisyon Huzur Hakkı; Sayıştay Savunma ve Temyiz Dilekçesi Örnekleri (5393 m.32, 51; 6245)

Fazla çalışma ücreti, harcırah ve huzur hakkı ancak kanunda sayılan kişilere, kanunda sayılan şartlar gerçekleştiğinde ve kanundaki sınır içinde ödenebilir. Zabıta ve itfaiyede maktu fazla çalışma ücreti için hizmetin fiilen yürütülmesi (5393 sayılı Kanun m.51), meclis üyelerine huzur hakkı için toplantının fiilen yapılması ve kanundaki gün sınırı (m.32), geçici görev yolluğu için görevlendirme ve Harcırah Kanununda sayılan giderler aranır. Sayıştay bu şartlardan biri eksik olan ödemeyi kamu zararı sayar; ancak Temyiz Kurulu birçok kararında zararı, hak edilen tutarı aşan kısımla sınırlamıştır.

Bu rehber, belediyelerde zabıta ve itfaiye fazla mesaisi, personelin yolluk ve konaklama giderleri ya da meclis ve komisyon huzur hakları nedeniyle sorgu veya ilam alan belediye başkanı, harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi ve birim amirleri için yazıldı. 2026 yılı üst sınırlarını, Temyiz Kurulunun tazmin ettiği ve aykırılık görmediği uygulamaları, parayı alan kişinin durumunu anlatıyoruz. İki dilekçe örneği var. Sözleşmeli personel ödemeleri için Sözleşmeli Personel İstihdamında Kamu Zararı, sosyal denge ödemeleri için Sosyal Denge Tazminatı ve Kamu Zararı rehberlerimize bakın.

Bu yazının dayanakları. 5393 sayılı Belediye Kanunu m.20, 24, 25, 32, 36 ve 51; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.104/G, 146 ve 178; 6245 sayılı Harcırah Kanunu m.4, 14, 33, 39 ve 42; 7567 sayılı 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli (H) ve (K) cetvelleri; Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği m.19; 5018 sayılı Kanun m.32, 33 ve 71; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu m.7, 48, 52, 54 ve 55; Sayıştay Temyiz Kurulu kararları.

Belediye hesaplarında personel giderlerinin en sık sorgulanan kalemlerinden üçü zabıta ve itfaiye personeline ödenen maktu fazla çalışma ücreti, görevlendirmelerde ödenen yolluk ve konaklama giderleri ile meclis ve komisyon toplantıları için ödenen huzur haklarıdır. Tutarlar tek tek küçük görünür; ancak birkaç yıl ve onlarca kişi için toplandığında ilamlarda ciddi rakamlara ulaşır.

Bu üç ödemenin ortak noktası, her birinin ayrı bir kanun hükmüne ve fiilî bir olguya bağlanmış olmasıdır: hizmetin fiilen yapılması, toplantının fiilen yapılması, görevin fiilen yerine getirilmesi. Savunma da bu olguyu belgelemekle başlar. Sorgu sürecinin genel işleyişi için Sayıştay Sorgusu Geldi: İlk 30 Gün rehberimize bakın.

Ödemelerin Dayanakları ve Sınırları

Belediyede fazla çalışma, huzur hakkı ve harcırah: kim, hangi dayanakla, hangi sınırla?

ÖdemeKimeDayanakSınır
Aylık maktu fazla çalışma ücretiZabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personel (destek hizmeti yürütenler hariç)5393 m.51; Bütçe Kanunu (K) cetveli III-(B)Meclis kararı; nüfusa göre bütçe kanunundaki üst sınır
Saat başı fazla çalışma ücreti657 sayılı Kanuna tabi memurlar657 m.178; (K) cetveli III-(A)Yalnızca kanunda sayılan hâller; 2026 için saat başına 16,55 TL
Huzur hakkıMeclis başkan ve üyeleri5393 m.32Başkan ödeneğinin günlük tutarının üçte biri; kanundaki toplantı günü sayısı
Encümen ödeneğiEncümen başkan ve üyeleri5393 m.36Nüfusa göre gösterge; memur üyelere yarısı
Geçici görev yolluğuGeçici görevle başka yere gönderilenler6245 m.4, 14, 33, 39, 42Bütçe Kanunu (H) cetvelindeki gündelik; konaklamada belge bedeli ve cetveldeki oran

Sayıştay Hangi Bulguları Çıkarıyor?

Fazla çalışma, huzur hakkı ve harcırahta Temyiz Kurulu kararları

BulguTemyiz Kurulunun değerlendirmesiKarar
Zabıta kadrosunda olmayan ya da zabıta hizmetini fiilen yürütmeyen personele maktu ücretÖdeme için zabıta kadrosunda bulunmak ve zabıta hizmetini fiilen yürütmek birlikte aranır; tasdik56968
Zabıta müdürlüğüne bağlı güvenlik amirliğinde görevli zabıta amirine maktu ücretYürütülen hizmetin zabıta hizmeti olmadığı söylenemez; aykırılık yok, bozma58517
İtfaiye teşkilatında destek hizmeti yürütenlere maktu ücretVardiyalı olarak itfaiye hizmetini fiilen yürütenler için zarar yok; itfaiye hizmetiyle ilgisi olmayan işlerde görevlendirilenler için tazmin korunmuştur56803
Yıllık izin günleri için maktu ücretFiilî çalışmaya bağlı ödeme izin günlerinde yapılamaz; tasdik55751
İş havale edilmeyen ihtisas komisyonu üyelerine huzur hakkıKomisyona havale edilmiş iş yoksa ödeme mevzuata aykırıdır; tasdik58677
Kanunda öngörülmeyen müşterek komisyon toplantıları için huzur hakkıZarar, kanundaki toplantı süresini ve gün içindeki toplantı sayısını aşan kısımla sınırlıdır; bozma51142
Su ve kanalizasyon idaresi genel kurulu ile büyükşehir meclisinin aynı gün toplanmasıAyrı tüzel kişilikler söz konusudur; kamu zararı yoktur; bozma47860
Memurlardan oluşan yardım komisyonuna huzur hakkıHuzur hakkı meclis başkan ve üyelerine ait bir haktır; memurlara kanunda olmayan ödeme yapılamaz; tasdik55439
Görevlendirme yazısı olmadan yapılan seyahatlerin giderleriFiilen görev nedeniyle yapılan seyahatte hak edilen gündelik ve konaklama düşülmüş, aşan kısım ile yemek bedelleri tazmin edilmiştir; tasdik52366
Geçici görevde yemek bedeli ve şehir içi taksi ücretiHarcırahın unsurları arasında değildir; karar düzeltme talepleri reddedilmiştir56100, 56100
Konaklamayı kapsayan eğitim bedelinin yanında tam gündelikDaire konaklanan günler için ödenen gündelikleri zarar saymış; esasa itiraz edilmediğinden tasdik50293
Yemek ve konaklaması karşılanan yurt dışı eğitimde ayrıca harcırahMükerrer ödemedir; tasdik48492

Zabıta ve İtfaiyede Maktu Fazla Çalışma Ücreti

Zabıta hizmetleri kesintisiz yürütülür ve zabıta personelinin çalışma süresi 657 sayılı Kanundaki saatlere bağlı olmaksızın düzenlenir. Kanun bunun karşılığını da gösterir: belediye zabıta ve özel güvenlik hizmetlerinde fiilen çalışanlara, fazla mesai ücreti olarak yılı bütçe kanununda belirlenen üst sınırı aşmamak kaydıyla belediye meclisi kararıyla tespit edilen maktu tutar ödenir (5393 m.51).

Uygulamanın ayrıntısı her yıl Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli (K) cetvelindedir. 2026 yılı cetveline göre belediyeler ve bunlara bağlı müstakil bütçeli kuruluşlarda (iktisadi işletmeler hariç), zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele, destek hizmeti yürütenler hariç olmak üzere, meclis kararıyla belirlenen tutar maktu fazla çalışma ücreti olarak ödenir. Bu ücreti alanlara her ne ad altında olursa olsun fazla çalışmaya yönelik başka bir ödeme yapılmaz.

2026 yılında aylık maktu fazla çalışma ücretinin üst sınırları (7567 sayılı Kanun, (K) cetveli III-(B))

Belediye nüfusuAylık üst sınır
10.000’e kadar2.184 TL
10.001 – 50.0002.336 TL
50.001 – 100.0002.580 TL
100.001 – 250.0002.915 TL
250.001 – 1.000.0003.480 TL
1.000.001’den fazla4.045 TL
Ankara, İstanbul ve İzmir dışındaki büyükşehirlerin belediye sınırları içi4.045 TL
Ankara, İstanbul ve İzmir büyükşehir belediye sınırları içi5.371 TL

Cetvel, ödemenin hangi hâllerde fiilî çalışma olmadan da sürdüğünü tek tek sayar: görev sırasında veya görevden dolayı yaralanma ve sakatlanmada tedavi süresince, bir yılda toplamı 30 günü geçmeyen hastalık izninde, itfaiye personelinin görevden dolayı hastalanmasında tedavi süresince ve yurt içinde hizmet içi eğitim ile geçici görevde. Diğer hâllerde ücret, fiilen çalışılan süreyle orantılı ödenir.

Yıllık izin bu listede yoktur. Temyiz Kurulu 20.09.2023 tarihli ve 55751 sayılı kararında, yıllık ve mazeret izinlerinde fiilî çalışmaya bağlı ödemelerin yapılmayacağını düzenleyen 657 sayılı Kanunun 104’üncü maddesinin (G) fıkrasına ve cetvele dayanarak, zabıta personeline yıllık izinli oldukları günler için ödenen maktu ücreti kamu zararı saymış ve tazmin hükmünü oybirliğiyle onamıştır.

Ödemenin kime yapılabileceği konusunda Kurulun ölçüsü, hem kadro hem fiilî görevdir. 26.06.2024 tarihli ve 56968 sayılı kararda zabıta kadrosunda olmayan personel ile zabıta kadrosunda olup zabıta hizmetini fiilen yürütmeyen personele yapılan ödemeler incelenmiş; Kurul, maktu ücret alınabilmesi için fiilen zabıta memurluğu görevinin yürütülmesi ve bu görev yürütülürken zabıta kadrosunda bulunulması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiğini belirterek tazmin hükmünü onamıştır (oyçokluğu). Diğer birimlerden zabıtaya geçici görevlendirilen personelin ancak destek personeli olarak çalıştırılabileceği de aynı kararda vurgulanmıştır.

Buna karşılık zabıta kadrosundaki personelin zabıta müdürlüğü içindeki bir birimde görevlendirilmesi, kendiliğinden zarar doğurmaz. 08.10.2025 tarihli ve 58517 sayılı kararda zabıta amiri kadrosunda olup zabıta müdürlüğüne bağlı koruma ve güvenlik amirliğinde görevlendirilen kişiye yapılan ödeme incelenmiş; Kurul, bu birimde fiilen yapılan hizmetin zabıta hizmeti olmadığı sonucuna varılamayacağını, ödemenin mevzuata aykırı olmadığını ve kamu zararı oluşmadığını kabul ederek daire kararını bozmuştur (oyçokluğu).

İtfaiyede de aynı ölçü uygulanır ve zarar kişi kişi belirlenir. 24.04.2024 tarihli ve 56803 sayılı kararın konusu olan dosyada, büyükşehir belediyesinin itfaiye teşkilatında destek hizmeti yürüten personele yapılan ödemeler sorgulanmıştır. Kurulun daha önce kişilerin fiilen çalışıp çalışmadığının tespiti için verdiği bozma kararı üzerine Daire, vardiyalı olarak itfaiye hizmetini fiilen yürüten 59 personele yapılan ödemeler için ilişilecek husus bulunmadığına, itfaiye hizmetleriyle ilgisi olmayan işlerde görevlendirilen satın alma, iaşe ve ayniyat görevlilerine yapılan ödemeler için ise tazmine karar vermiştir. Bu hüküm onanmış, karar düzeltme talebi de reddedilmiştir (oyçokluğu). Kurul ayrıca ödemenin yapıldığı yılda yürürlükte olan yönetmeliğin esas alınacağını, sonradan yürürlüğe giren yönetmeliğin geçmişe yürütülemeyeceğini belirtmiştir.

Memurlara Saat Başı Fazla Çalışma Ücreti

Zabıta ve itfaiye dışındaki memurlar için kural farklıdır. 657 sayılı Kanunun 178’inci maddesinin (A) fıkrası, günlük çalışma saatleri dışında yapılan fazla çalışmanın ücretle karşılanmasını iki hâlle sınırlar: salgın hastalık ve tabii afet gibi olağanüstü hâller ile fabrika, atölye, şantiye ve işletme gibi yerlerde işçiyle birlikte çalışma saatleri dışında çalışmanın zorunlu olması. (B) fıkrasına göre kurumlar gerektiğinde personeli ücret vermeksizin fazla çalıştırabilir; bu durumda her sekiz saat için bir gün izin verilir.

2026 yılı (K) cetveline göre 178’inci madde uyarınca saat başına ödenecek fazla çalışma ücreti 16,55 TL’dir. Bu hâllerin dışında memurlara fazla mesai adıyla ödeme yapılması, kanunda öngörülmeyen ödeme niteliği taşır.

Huzur Hakkı: Meclis ve Komisyon Toplantıları

Meclis başkan ve üyelerine, meclis ve komisyon toplantılarına katıldıkları her gün için, belediye başkanına ödenen aylık brüt ödeneğin günlük tutarının üçte birini geçmemek üzere meclisçe belirlenecek miktarda huzur hakkı ödenir. Huzur hakkı ödenecek gün sayısı Kanunun 20, 24 ve 25’inci maddelerindeki toplantı günü sayısından fazla olamaz ve aynı gün için birden fazla huzur hakkı ödenemez (5393 m.32).

Gün sınırlarını bu üç madde çizer. Meclis toplantılarının süresi bütçe görüşmesine rastlayan toplantıda en çok yirmi, diğerlerinde en çok beş gündür (m.20). Meclis toplantısını izleyen dönemde imar komisyonu kendisine havale edilen işleri en fazla on iş günü, diğer ihtisas komisyonları beş iş günü içinde sonuçlandırır (m.24). Denetim komisyonu çalışmasını kırk beş iş günü içinde tamamlar (m.25).

Komisyon huzur hakkının ön şartı, komisyona havale edilmiş bir işin bulunmasıdır. 10.12.2025 tarihli ve 58677 sayılı kararda ihtisas komisyonlarına meclis veya meclis başkanı tarafından havale edilmiş iş olmadığı hâlde komisyonlarda görevlendirilen meclis üyelerine ödenen huzur hakları kamu zararı sayılmış; ödeme emri belgelerini imzalayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu da onanmıştır (oybirliği).

Aynı ölçü ödemelerin bir kısmını kurtarabilir. 17.03.2021 tarihli ve 49248 sayılı kararda Kurul, iş havale edilen iki komisyonun havale yapılan aylardaki ödemelerini ve her meclis toplantısından sonra imar tadilat dosyaları havale edilen imar komisyonunun ayda on iş günü toplanmasını mevzuata uygun bulmuş; havale bulunmayan diğer komisyonlar için yapılan ödemeleri zarar saymıştır (oyçokluğu).

Kanunda öngörülmeyen bir toplantı biçimi de ödemenin tamamını zarar hâline getirmeyebilir. 02.03.2022 tarihli ve 51142 sayılı kararda ihtisas komisyonlarının üyelerinden oluşan “müşterek komisyon” toplantıları için ödenen huzur hakları incelenmiş; Kurul, zararın ancak üyelerin kanundaki toplantı sürelerini ve gün içindeki toplantı miktarını aşan tutarda huzur hakkı almaları hâlinde doğacağını belirterek hükmü bozmuş ve zararın yeniden hesaplanmasını istemiştir (oyçokluğu).

Aynı gün yasağının sınırı da 01.07.2020 tarihli ve 47860 sayılı kararda çizilmiştir: büyükşehir belediyesine bağlı su ve kanalizasyon idaresinin genel kurulu ile büyükşehir belediye meclisi ayrı tüzel kişiliklere ait organlar olduğundan, aynı gün iki toplantıya katılan üyelere yapılan ödeme kamu zararı sayılmamış ve hüküm bozulmuştur (oyçokluğu).

Huzur hakkı yalnızca meclis başkan ve üyelerine ait bir haktır. 07.06.2023 tarihli ve 55439 sayılı kararda belediye başkanınca memurlar arasından oluşturulan yardım komisyonunun üyelerine huzur hakkı adıyla yapılan ödeme incelenmiş; Kurul, memurlara Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemeyeceğini düzenleyen 657 sayılı Kanunun 146’ncı maddesine dayanarak tazmin hükmünü onamıştır (oybirliği). Encümen üyelerine ise huzur hakkı değil, Kanunun 36’ncı maddesindeki aylık ödenek verilir; encümenin memur üyelerine bu tutarın yarısı ödenir.

Harcırah: Geçici Görev Yolluğu ve Konaklama

Geçici bir görevle başka bir yere gönderilen memur ve hizmetliye geçici görev harcırahı olarak yol masrafı ile gündelik verilir; bagaj ile ikametgâh veya görev yeri ile istasyon, iskele ya da durak arasındaki taşıt giderleri de ayrıca ödenir (6245 m.14). Memur veya hizmetli olmamakla birlikte kurumca geçici bir görevle görevlendirilenler de harcırah alabilir (m.4).

Memuriyet mahalli içinde bir yere gönderilenlere gündelik verilmez. Memuriyet mahalli dışına gönderilenlerden öğle ve akşam yemeği saatlerinden birini geçirenlere gündeliğin üçte biri, ikisini geçirenlere üçte ikisi, geceyi de geçirenlere tam gündelik verilir (m.39). Aynı yerde, aynı iş için ve aynı kişiye yurt içinde bir yıllık dönemde 180 günden fazla gündelik verilemez; ilk 90 gün tam, sonraki 90 gün üçte iki oranında ödenir (m.42).

Konaklama gideri, belgelendirilmesi ve belge bedelini aşmaması şartıyla ayrıca ödenir (m.33/d). 2026 yılı (H) cetveline göre bu ödemede görevlendirmenin ilk 10 günü için gündeliğin yüzde 60 artırımlı tutarı, izleyen 80 gün için gündeliğin yüzde 50’si, sonraki 90 gün için yüzde 40’ı esas alınır. Aynı cetvelde memurların yurt içi gündelikleri kadro durumuna göre 850 TL ile 890 TL arasındadır.

Ödeme belgesine görevlendirme yazısı veya harcama talimatı, geçici görev yolluğu bildirimi ve konaklama faturası eklenir (Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği m.19).

Bu belgelerden birinin eksik olması, ödemenin tamamını zarar yapmayabilir. 12.10.2022 tarihli ve 52366 sayılı kararda belediye başkanının görevlendirme yazısı olmadan yaptığı yurt içi seyahatlerin konaklama ve yemek giderleri incelenmiştir. Daire, seyahatlerin görev nedeniyle fiilen yapıldığını kabul ederek Harcırah Kanununa göre hak edilen gündelik ve konaklama tutarı için ilişilecek husus bulunmadığına karar vermiş, yalnızca bu tutarı aşan kısmı ve yemek bedellerini tazmin etmiş; Kurul bu hükmü oybirliğiyle onamıştır.

Kanunda sayılmayan giderler ise ödenemez. 15.11.2023 tarihli ve 56100 sayılı karar tutanağında yer alan iki ayrı maddede, geçici görevdeki personelin yemek bedellerinin ve görev yerinde kullandıkları şehir içi taksi ücretlerinin belediye bütçesinden karşılanması kamu zararı sayılmış, karar düzeltme talepleri oybirliğiyle reddedilmiştir. Kurul, yemek bedelinin harcırahın unsurları arasında bulunmadığını, Kanunun yalnızca ikametgâh veya görev yeri ile otogar, istasyon ya da iskele arasındaki taksi ücretine izin verdiğini belirtmiştir.

Gündeliğin amacı, görev yerinde yapılan yemek ve konaklama giderlerini karşılamaktır. 04.11.2020 tarihli ve 48492 sayılı kararda Kurul bu gerekçeyle, yemek ve konaklaması düzenleyici birlik tarafından karşılanan yurt dışı eğitime katılan personele ayrıca harcırah ödenmesini mevzuata aykırı bulmuş ve tazmin hükmünü onamıştır (oyçokluğu). 20.10.2021 tarihli ve 50293 sayılı kararda da konaklamayı kapsayan eğitim bedeli ödendiği hâlde konaklanan günler için tam gündelik ödenmesine ilişkin tazmin hükmü, esasa itiraz edilmediğinden oybirliğiyle onanmıştır.

Kim Sorumlu, Parayı Alan Ne Olur?

Fazla çalışma, huzur hakkı ve harcırah ödemelerinde sorumluluk

KişiDurumDayanak
Harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisiÖdeme emri belgesini imzalayanlar giderin mevzuata uygunluğunu kontrol etmekle yükümlüdür5018 m.32, 33; 58677
Parayı alan kişi (ahiz)İlamda sorumlu olarak gösterilmediyse temyiz başvurusu yapamaz; başvurusu usulden reddedilir6085 m.52; 55439, 56096
Ödeme yapan sorumluTazmin tutarını ödedikten sonra parayı alana başvurması, sorumlu ile ahiz arasındaki ayrı bir hukuki ilişkidir51142

Hükümden sonra zarar parayı alandan tahsil edilirse bu, ilamın infazı niteliğindedir. 55439 sayılı ve 50293 sayılı kararlarda Kurul tazmin hükmünü onamış, hükümden sonra yapılan tahsilat yönünden yapılacak işlem bulunmadığına karar vermiştir. Ödeme yapan sorumlunun parayı alana başvurması için Sayıştay Tazminini Ödedim: Rücu Davası, sorumluluğun genel kuralları için Kamu Zararından Kim Sorumlu? rehberlerimize bakın.

Savunma Nasıl Kurulur?

  • Fiilî olguyu belgeleyin: zabıta ve itfaiyede nöbet çizelgeleri, görev dağılımı ve puantaj; huzur hakkında meclis başkanlığının havale yazıları ve komisyon raporları; harcırahta görevlendirme onayı, katılım belgesi ve konaklama faturası.
  • Kadro ile fiilî görevi birlikte gösterin; personelin zabıta veya itfaiye müdürlüğü içindeki hangi birimde, hangi hizmeti yürüttüğünü kişi kişi açıklayın (56968, 58517, 56803).
  • Tutarın meclis kararına ve ödeme yılındaki bütçe kanununun üst sınırına uygun olduğunu; izin günlerinde ödeme yapılmadığını ya da cetveldeki istisnalara girdiğini gösterin.
  • Huzur hakkında gün sayısını komisyon ve ay bazında yeniden hesaplayın; havale bulunan ayları ve kanundaki gün sınırını aşmayan ödemeleri ayırın (49248, 51142).
  • Harcırahta görevlendirme belgesi eksikse seyahatin görev nedeniyle fiilen yapıldığını kanıtlayın ve zararın hak edilen gündelik ile konaklamayı aşan kısımla sınırlanmasını isteyin (52366).
  • Aynı gün yasağında toplantıların aynı tüzel kişiye ait olup olmadığını inceleyin (47860).
  • Sorumluluk zincirini çıkarın; ödeme emri belgesinde imzası olmayanların sorumlu tutulmasına itiraz edin.

Savunmanın usulü için Sayıştay Sorgusuna Savunma Dilekçesi Örnekleri, temyiz için Sayıştay İlamına Temyiz rehberlerimize bakın.

Dilekçe Örneği 1: Zabıta Maktu Fazla Çalışma Ücreti Bulgusuna Sorgu Savunması

Aşağıdaki örnek, zabıta müdürlüğüne bağlı denetim ekibinde görevlendirilen zabıta memurlarına ödenen maktu fazla çalışma ücreti nedeniyle sorgu alan harcama yetkilisi adına hazırlanmıştır.

SAYIŞTAY BAŞKANLIĞINA
(… Denetim Grup Başkanlığı)

SAVUNMADA BULUNAN: … (… Belediyesi Zabıta Müdürü, harcama yetkilisi; adresi)
VEKİLİ: Av. … (adres)
İLGİ: … Belediyesi 2025 yılı hesabına ilişkin … tarihli ve … sayılı sorgunun … numaralı maddesi.
KONU: Sorgunun … numaralı maddesine ilişkin savunmamızın sunulması ve duruşma talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Tebliğ ve süre (6085 sayılı Kanun m.48/1). Sorgu müvekkile … tarihinde tebliğ edilmiştir. Savunmamız otuz günlük süre içinde sunulmaktadır.

2. Sorgunun konusu. Sorguda, zabıta memuru kadrosundaki …, … ve …’ın 2025 yılında Zabıta Müdürlüğü bünyesindeki pazar yerleri ve seyyar satıcı denetim ekibinde görevlendirildiği, bu personelin fiilen zabıta hizmeti yürütmediği ve destek hizmeti gördüğü kabul edilerek kendilerine ödenen … TL maktu fazla çalışma ücretinin kamu zararı oluşturduğu ileri sürülmüştür.

3. Ödemenin dayanağı (5393 sayılı Kanun m.51). Kanun, belediye zabıta hizmetlerinde fiilen çalışanlara, yılı bütçe kanununda belirlenen üst sınırı aşmamak kaydıyla belediye meclisi kararıyla tespit edilen maktu tutarın fazla mesai ücreti olarak ödeneceğini düzenler. 2025 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli (K) cetveli de ödemeyi zabıta hizmetlerinde fiilen çalışmaya bağlar ve yalnızca destek hizmeti yürütenleri kapsam dışında bırakır. Ödemenin şartı kadro ve fiilî görevdir; personelin müdürlük içindeki hangi ekipte çalıştığı ayrı bir şart değildir.

4. Kadro ve fiilî görev (5393 sayılı Kanun m.51). Üç personel de zabıta memuru kadrosuna mevzuattaki şartlarla atanmıştır (Ek-1). Pazar yerleri ve seyyar satıcı denetimi, belediye emir ve yasaklarının uygulanması olarak zabıtanın asli görevidir. Personelin yıl boyunca tuttuğu nöbet çizelgeleri, düzenledikleri tespit ve idari yaptırım tutanakları ile ekip görev dağılım çizelgeleri ekte sunulmuştur (Ek-2, Ek-3). Bu belgeler, personelin büroda evrak işi değil, sahada zabıta hizmeti yürüttüğünü göstermektedir.

5. Temyiz Kurulunun uygulaması. Temyiz Kurulu 08.10.2025 tarihli ve 58517 sayılı kararında, zabıta amiri kadrosunda olup zabıta müdürlüğüne bağlı bir amirlikte görevlendirilen kişiye yapılan maktu fazla çalışma ödemesini mevzuata uygun bulmuş, kamu zararı bulunmadığını kabul etmiştir. Kurulun 26.06.2024 tarihli ve 56968 sayılı kararında aradığı iki şart, zabıta kadrosunda bulunmak ve zabıta hizmetini fiilen yürütmektir; somut olayda her iki şart da gerçekleşmiştir.

6. Tutar ve süre (Bütçe Kanunu (K) cetveli; 657 sayılı Kanun m.104/G). Ödenen tutar Belediye Meclisinin … tarihli kararıyla belirlenmiş olup belediyemizin nüfusuna göre bütçe kanunundaki üst sınırın altındadır (Ek-4). Personelin yıllık izinli olduğu günler için ödeme yapılmamış, ücret fiilen çalışılan süreyle orantılı olarak hesaplanmıştır; bu personele fazla çalışma adıyla başka bir ödeme de yapılmamıştır (Ek-5).

7. Zararın kapsamı (5018 sayılı Kanun m.71). Yukarıdaki savunmalarımız saklı kalmak ve kabul anlamına gelmemek kaydıyla, denetim sonucunda herhangi bir gün için fiilî zabıta hizmeti yürütülmediği kanaatine varılırsa, kamu zararının yalnızca o günlere isabet eden tutarla sınırlı tutulması gerekir.

8. Duruşma talebi (Sayıştay Dairelerinin Çalışma Usul ve Esasları). Konunun Dairede görüşülmesi sırasında sözlü açıklamada bulunmak üzere duruşma yapılmasını talep ediyoruz.

SONUÇ VE TALEP

9. Açıklanan nedenlerle sorgunun … numaralı maddesi yönünden müvekkil hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesini, yargılama aşamasında duruşma yapılmasını vekâleten arz ve talep ederiz. … / … / 2026

Savunmada Bulunan Vekili
Av. …

EKLER: 1) Atama onayları ve kadro bilgileri. 2) Nöbet ve görev dağılım çizelgeleri. 3) Tespit ve idari yaptırım tutanakları. 4) Meclis kararı ve üst sınır hesabı. 5) Puantaj ve izin kayıtları. 6) Vekâletname.

Dilekçe Örneği 2: Komisyon Huzur Hakkı Bulgusunda Temyiz

İkinci örnek, ihtisas komisyonlarına iş havale edilmediği gerekçesiyle bir yıl boyunca ödenen komisyon huzur haklarının tamamına hükmedilen tazmine karşı harcama yetkilisi adına hazırlanmış temyiz dilekçesidir.

SAYIŞTAY BAŞKANLIĞINA
(Temyiz Kuruluna sunulmak üzere)

TEMYİZ EDEN: … (T.C. kimlik no; … Belediyesi Yazı İşleri Müdürü, harcama yetkilisi; adresi)
VEKİLİ: Av. … (adres)
İLAM: Sayıştay … Dairesinin … tarihli ve … sayılı ilamının … numaralı maddesi.
HESAP: … Belediyesi 2024 yılı hesabı.
İLAMIN TEBLİĞ TARİHİ: … / … / 2026
KONU: İlamın … numaralı maddesiyle verilen tazmin hükmünün kaldırılması istemi ve duruşma talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Süre (6085 sayılı Kanun m.55/3). İlam müvekkile … tarihinde tebliğ edilmiştir. Temyiz başvurumuz altmış günlük süre içindedir.

2. Temyiz edilen hüküm. İlamda, Belediye Meclisinin ihtisas komisyonlarına 2024 yılında iş havale edilmediği kabul edilerek imar, plan ve bütçe, çevre ve sosyal hizmetler komisyonlarının üyelerine yıl boyunca ödenen huzur haklarının tamamı olan … TL’nin müvekkil ve gerçekleştirme görevlisinden tazminine hükmedilmiştir.

3. Huzur hakkının dayanağı ve sınırı (5393 sayılı Kanun m.24 ve m.32). Meclis üyelerine komisyon toplantılarına katıldıkları her gün için huzur hakkı ödenir. Ödenecek gün sayısı, meclis toplantısını izleyen dönemde imar komisyonu için on, diğer komisyonlar için beş iş günüyle sınırlıdır. Kanunun aradığı, komisyona iş havale edilmiş olması ve toplantının bu sınır içinde yapılmasıdır.

4. Havale edilen işler (5393 sayılı Kanun m.24). İlamın aksine, imar komisyonuna 2024 yılının her meclis toplantısından sonra imar planı değişikliği dosyaları, plan ve bütçe komisyonuna ekim ayında bütçe tasarısı ve yıl içinde ücret tarifeleri havale edilmiştir. Meclis başkanlığının havale yazıları, komisyon raporları ve bu raporların görüşüldüğü meclis kararları ekte ay ay sunulmuştur (Ek-1, Ek-2). Bu belgeler ilamda değerlendirilmemiştir.

5. Temyiz Kurulunun uygulaması. Temyiz Kurulu 17.03.2021 tarihli ve 49248 sayılı kararında, iş havale edilen komisyonlara havalenin yapıldığı aylarda ödenen huzur haklarını ve her meclis toplantısından sonra iş havale edilen imar komisyonunun ayda on iş günü toplanmasını mevzuata uygun bulmuştur. Kurul 02.03.2022 tarihli ve 51142 sayılı kararında da zararın, kanundaki toplantı süresini aşan tutarla sınırlı olduğunu kabul ederek hükmü bozmuştur. İlamda ise havale bulunan aylar ile bulunmayan aylar ayrılmadan tüm ödemeler zarar sayılmıştır.

6. Zararın hesabı (5018 sayılı Kanun m.71; 6085 sayılı Kanun m.7/3). Yukarıdaki açıklamalarımız saklı kalmak ve tazmin hükmünün kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, kamu zararı ancak iş havale edilmeyen ay ve komisyonlar için yapılan ödemeler ile kanundaki gün sınırını aşan ödemelerden ibaret olabilir. Komisyon ve ay bazında hazırladığımız hesap tablosu ekte sunulmuştur (Ek-3).

7. Duruşma talebi (6085 sayılı Kanun m.54/2-e ve m.55/6). Temyiz incelemesinin duruşmalı yapılmasını talep ediyoruz.

SONUÇ VE TALEP

8. Açıklanan nedenlerle, duruşma yapılarak … sayılı ilamın … numaralı maddesiyle verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına, bu talebimiz yerinde görülmezse hükmün bozularak zararın yeniden hesaplanması için dosyanın Dairesine gönderilmesine karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederiz. … / … / 2026

Temyiz Eden Vekili
Av. …

EKLER: 1) Meclis başkanlığı havale yazıları. 2) Komisyon raporları ve meclis kararları. 3) Komisyon ve ay bazında hesap tablosu. 4) Vekâletname.

Örnekler nasıl kullanılmalı? Dilekçeler savunmanın kuruluşunu göstermek içindir. Nöbet çizelgesi, havale yazısı, görevlendirme onayı gibi belgeler her dosyada ayrı ayrı incelenmeden kullanılmamalıdır. Diğer örnekler için Dilekçe Örnekleri sayfamıza bakabilirsiniz.

Karar Künyeleri: Yazıda Dayanılan Kararlar

Kararlar Sayıştay Başkanlığının karar veri tabanından okunmuş; aktarılan görüşlerin kararın çoğunluk gerekçesinde yer aldığı, karşı oy metninden ayrılarak kontrol edilmiştir.

Sayıştay Temyiz Kurulu

KararKonuYazıyla ilgili tespit
Temyiz Kurulu, 10.12.2025, 58677İş havale edilmeyen ihtisas komisyonlarına huzur hakkıKamu zararı; harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlileri sorumlu; tasdik (oybirliği)
Temyiz Kurulu, 08.10.2025, 58517Zabıta müdürlüğüne bağlı güvenlik amirliğindeki zabıta amirine maktu ücretAykırılık ve kamu zararı yok; bozma (oyçokluğu)
Temyiz Kurulu, 26.06.2024, 56968Zabıta kadrosunda olmayan veya fiilen zabıta hizmeti yürütmeyenlere maktu ücretKadro ve fiilî görev birlikte aranır; tasdik (oyçokluğu)
Temyiz Kurulu, 24.04.2024, 56803İtfaiyede destek personeline maktu ücretFiilen itfaiye hizmeti yürüten 59 kişi için zarar yok; diğerleri için tazmin; karar düzeltilmesine mahal olmadığına (oyçokluğu)
Temyiz Kurulu, 15.11.2023, 56100Geçici görevde yemek bedeliKarar düzeltilmesine mahal olmadığına (oybirliği)
Temyiz Kurulu, 15.11.2023, 56100Geçici görevde şehir içi taksi ücretiKarar düzeltilmesine mahal olmadığına (oybirliği)
Temyiz Kurulu, 08.11.2023, 56096Parayı alan kişinin temyiz başvurusuSorumlu olmayan kişinin başvurusu usulden reddedildi (oybirliği)
Temyiz Kurulu, 20.09.2023, 55751Yıllık izin günleri için maktu ücretKamu zararı; tasdik (oybirliği)
Temyiz Kurulu, 07.06.2023, 55439Memurlardan oluşan yardım komisyonuna huzur hakkıKamu zararı; tasdik; hüküm sonrası tahsilat için yapılacak işlem yok (oybirliği)
Temyiz Kurulu, 12.10.2022, 52366Görevlendirme yazısı olmadan yapılan seyahat giderleriHak edilen kısım düşüldü; aşan kısım ve yemek bedeli için tasdik (oybirliği)
Temyiz Kurulu, 02.03.2022, 51142Müşterek komisyon toplantıları için huzur hakkıZarar yalnızca kanuni sınırı aşan kısım; bozma (oyçokluğu)
Temyiz Kurulu, 20.10.2021, 50293Konaklamayı kapsayan eğitim bedeli yanında tam gündelikTasdik; hüküm sonrası tahsilat için yapılacak işlem yok (oybirliği)
Temyiz Kurulu, 17.03.2021, 49248İhtisas komisyonu huzur hakkıHavale olan aylar ve imar komisyonunun ayda on iş günü uygun; diğerleri için tasdik (oyçokluğu)
Temyiz Kurulu, 04.11.2020, 48492Yemek ve konaklaması karşılanan yurt dışı eğitimde ayrıca harcırahMükerrer ödeme; tasdik (oyçokluğu)
Temyiz Kurulu, 01.07.2020, 47860Su ve kanalizasyon idaresi genel kurulu ile büyükşehir meclisinin aynı gün toplanmasıKamu zararı yok; bozma (oyçokluğu)

Sık Yapılan Hatalar

  • Maktu fazla çalışma ücretini zabıta veya itfaiye müdürlüğünün kadrosundaki herkese, fiilî görevine bakmadan ödemek.
  • Diğer birimlerden zabıtaya görevlendirilen personele, destek personeli olarak çalıştıkları hâlde maktu ücret ödemek.
  • Yıllık izin günlerinde maktu ücreti kesmemek; cetveldeki istisnaları geniş yorumlamak.
  • Meclis kararındaki tutarı her yıl bütçe kanunundaki yeni üst sınırla karşılaştırmamak.
  • İhtisas komisyonlarına iş havale edilmediği aylarda da komisyon huzur hakkı ödemek; havale yazılarını dosyada tutmamak.
  • Kanundaki gün sınırlarını komisyon ve ay bazında izlememek.
  • Memurlardan oluşan komisyonlara huzur hakkı adıyla ödeme yapmak.
  • Görevlendirme onayını sonradan düzenlemek ya da hiç düzenlememek.
  • Geçici görevde yemek, şehir içi taksi gibi Harcırah Kanununda sayılmayan giderleri ödemek.
  • Yemek ve konaklaması başka kaynaktan karşılanan görevlerde gündeliği tam ödemek.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?

Fazla çalışma, huzur hakkı ve harcırah bulgularında önce ödemenin bağlandığı fiilî olguyu belgelerle yeniden kuruyoruz: nöbet çizelgeleri, havale yazıları, görevlendirme onayları. Ardından zararı gün, ay ve kişi bazında yeniden hesaplıyor, Temyiz Kurulunun hak edilen kısmı düşen kararlarına dayanarak tutarı daraltıyoruz. Savunmayı sorgu, daire duruşması, temyiz ve karar düzeltme aşamalarında yürütüyoruz.

Belediyelere meclis kararları, komisyon havale düzeni ve görevlendirme süreçleri için yıl başında ön inceleme de yapıyoruz.

Sorguyu ya da ilamı 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz. Savunma süresi otuz, temyiz süresi altmış gündür.

İlgili Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

Zabıta ve itfaiyede maktu fazla çalışma ücreti kime ödenir?

Belediyelerde zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele, destek hizmeti yürütenler hariç olmak üzere, meclis kararıyla belirlenen ve bütçe kanunundaki üst sınırı aşmayan tutar ödenir (5393 m.51; Bütçe Kanunu (K) cetveli).

2026 yılında maktu fazla çalışma ücretinin üst sınırı ne kadar?

7567 sayılı 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli (K) cetveline göre sınır, belediye nüfusuna göre aylık 2.184 TL ile 4.045 TL arasındadır; Ankara, İstanbul ve İzmir büyükşehir belediye sınırları içinde 5.371 TL’dir.

Yıllık izindeyken maktu fazla çalışma ücreti ödenir mi?

Hayır. Temyiz Kurulu 55751 sayılı kararında, fiilî çalışmaya bağlı ödemelerin izinde yapılamayacağını düzenleyen 657 sayılı Kanunun 104/G hükmüne dayanarak yıllık izin günleri için yapılan ödemeyi kamu zararı saymıştır. Cetvel yalnızca yaralanma, 30 güne kadar hastalık izni, görevden doğan hastalık, hizmet içi eğitim ve geçici görev hâllerinde ödemenin sürmesine izin verir.

Başka birimden zabıtaya görevlendirilen personel maktu ücret alabilir mi?

Temyiz Kurulu 56968 sayılı kararında zabıta kadrosunda bulunmak ile zabıta hizmetini fiilen yürütmeyi birlikte aramış, diğer birimlerden görevlendirilenlerin ancak destek personeli olarak çalıştırılabileceğini belirtmiştir (oyçokluğu).

Meclis üyelerine komisyon huzur hakkı ne zaman ödenir?

Komisyona havale edilmiş iş bulunmalı ve toplantı kanundaki gün sınırı içinde yapılmalıdır; imar komisyonu için on, diğer ihtisas komisyonları için beş iş günü (5393 m.24, 32). Havale olmadan yapılan ödemeleri Temyiz Kurulu 58677 sayılı kararında kamu zararı saymıştır.

Aynı gün için birden fazla huzur hakkı ödenebilir mi?

Kanuna göre meclis üyelerine aynı gün için birden fazla huzur hakkı ödenemez. Temyiz Kurulu 47860 sayılı kararında ise su ve kanalizasyon idaresi genel kurulu ile büyükşehir meclisinin ayrı tüzel kişiliklere ait olması nedeniyle aynı gün yapılan iki toplantı için ödemede kamu zararı görmemiştir.

Görevlendirme yazısı olmadan yapılan seyahatte harcırahın tamamı zarar mıdır?

Her zaman değil. Temyiz Kurulu 52366 sayılı kararında, seyahatin görev nedeniyle fiilen yapıldığı anlaşıldığı için hak edilen gündelik ve konaklama tutarının düşüldüğü, yalnızca aşan kısım ile yemek bedellerinin tazmin edildiği hükmü onamıştır.

Geçici görevde yemek ve şehir içi taksi bedeli ödenebilir mi?

Hayır. Temyiz Kurulu 56100 sayılı tutanaktaki kararlarında yemek bedelinin harcırahın unsurları arasında olmadığını, taksi ücretinin yalnızca ikametgâh veya görev yeri ile otogar, istasyon ya da iskele arasında ödenebileceğini belirtmiştir.

Parayı alan meclis üyesi veya personel ilamı temyiz edebilir mi?

İlamda sorumlu olarak gösterilmeyen kişi temyiz başvurusu yapamaz; Temyiz Kurulu 55439 ve 56096 sayılı kararlarında bu başvuruları usulden reddetmiştir. Tazmin tutarını ödeyen sorumlunun parayı alana başvurması ayrı bir hukuki ilişkidir.

Kaynakça

  • 5393 sayılı Belediye Kanunu m.20, 24, 25, 32, 36 ve 51.
  • 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.104/G, 146 ve 178.
  • 6245 sayılı Harcırah Kanunu m.4, 14, 33, 39 ve 42.
  • 7567 sayılı 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu (31.12.2025 tarihli ve 33124 sayılı Resmî Gazete, mükerrer), (H) ve (K) cetvelleri.
  • Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği m.19.
  • 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.32, 33 ve 71; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu m.7, 48, 52, 54 ve 55.
  • Sayıştay Temyiz Kurulunun 01.07.2020 tarihli ve 47860, 04.11.2020 tarihli ve 48492, 17.03.2021 tarihli ve 49248, 20.10.2021 tarihli ve 50293, 02.03.2022 tarihli ve 51142, 12.10.2022 tarihli ve 52366, 07.06.2023 tarihli ve 55439, 20.09.2023 tarihli ve 55751, 08.11.2023 tarihli ve 56096, 15.11.2023 tarihli ve 56100, 24.04.2024 tarihli ve 56803, 26.06.2024 tarihli ve 56968, 08.10.2025 tarihli ve 58517, 10.12.2025 tarihli ve 58677 sayılı kararları (Sayıştay Başkanlığı karar veri tabanı).

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tutarlar 2026 yılı bütçe kanunu cetvellerine göredir ve her yıl yeniden belirlenir. Dilekçe örnekleri savunmanın kuruluşunu göstermek içindir; her dosya kendi meclis kararları, görevlendirme belgeleri ve ödeme dönemleriyle birlikte değerlendirilmelidir.


Sayıştay sorgusu veya ilamı mı aldınız? Birlikte değerlendirelim

Otuz günlük savunma süresi, duruşma talebi, altmış günlük temyiz süresi ve tahsil aşaması için sorgunuz ve tebliğ tarihinizle hemen arayın.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Otuz günü kaçırmayın

Sorgunun tebliğinden itibaren otuz gün içinde savunmanızı verin, duruşma talebinizi savunmaya yazın, belgelerinizi idareden yazıyla isteyin. Telefon: 0554 648 37 15.

İletişime Geçin

Post by Av. Fatma Öztürk