Belediye lehine sonuçlanan dava ve icra takiplerinde karşı taraftan tahsil edilen vekâlet ücreti, 5393 sayılı Kanunun 82’nci maddesinin yollamasıyla 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14’üncü maddesindeki oran ve üst sınırlara göre dağıtılır. Temyiz Kurulu, emanet hesabında izlenen vekâlet ücretinin kamu kaynağı olduğunu, bu sınırların dışında yapılan her ödemenin “mevzuatında öngörülmediği hâlde ödeme” olarak kamu zararı sayılacağını kabul etmektedir. Aynı ölçü serbest avukattan alınan hizmete ve diğer hizmet alımlarına da uygulanır: hizmet alınmadan yapılan ödeme zarardır, fiilen alınan hizmetin karşılığı değildir.
Bu rehber, avukatlık vekâlet ücreti dağıtımı, avukatlık hizmet alımı ya da hizmet alım sözleşmelerindeki ödemeler nedeniyle sorgu veya ilam alan hukuk işleri müdürleri, harcama yetkilileri, gerçekleştirme görevlileri, belediye avukatları ve belediye başkanları için yazıldı. Dağıtım kurallarını, yıllık üst sınırı, katsayı farkı tartışmasını, hukuk servisindeki memurlara ödeme konusundaki görüş ayrılığını ve serbest avukattan hizmet alımını Temyiz Kurulu kararlarıyla anlatıyoruz. İki dilekçe örneği var. Sözleşmeli ve kısmi zamanlı avukatlar için Sözleşmeli Personel İstihdamında Kamu Zararı, gelir alacakları için Tahsil Edilmeyen Belediye Gelirlerinde Kamu Zararı rehberlerimize bakın.
Bu yazının dayanakları. 5393 sayılı Belediye Kanunu m.49 ve 82; 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname m.14 ve 18; Vekalet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik; 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.164; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m.22; 5018 sayılı Kanun m.32, 33 ve 71; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu m.7, 48, 54 ve 55; Anayasa Mahkemesinin Süleyman Kurtel [GK] kararı (B. No: 2016/1808, 22.01.2021); Sayıştay Temyiz Kurulu kararları.
Belediye hukuk servislerinde vekâlet ücreti, avukatların gelirinin önemli bir kısmını oluşturur ve her yıl düzenli olarak dağıtılır. Bu nedenle dağıtımdaki küçük bir yöntem hatası, avukat sayısı ve yıl sayısıyla çarpıldığında büyük tutarlı bir ilama dönüşebilir. Aynı durum, dışarıdan avukat ya da başka bir hizmet satın alınırken yapılan ödemeler için de geçerlidir.
Aşağıda önce vekâlet ücretinin dağıtım kurallarını, sonra Sayıştayın en sık tazmin ettiği uygulamaları ve Temyiz Kurulunun aykırılık görmediği durumları, son olarak serbest avukattan hizmet alımını ve fiilen alınmayan hizmet için yapılan ödemeleri ele alıyoruz. Sorgu sürecinin genel işleyişi için Sayıştay Sorgusu Geldi: İlk 30 Gün rehberimize bakın.
Vekâlet Ücreti Nasıl Dağıtılır?
5393 sayılı Kanunun 82’nci maddesi, belediye lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle karşı taraftan tahsil edilen vekâlet ücretlerinin avukatlara (49’uncu maddeye göre çalıştırılanlar dâhil) ve hukuk servisinde fiilen görev yapan memurlara dağıtımında 1389 sayılı Kanunun kıyasen uygulanacağını düzenler. 1389 sayılı Kanun 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yürürlükten kaldırılmış ve diğer mevzuatta bu Kanuna yapılan atıfların Kararnameye yapılmış sayılacağı hükme bağlanmıştır (659 KHK m.18). Bu nedenle bugün belediyelerde dağıtım, Kararnamenin 14’üncü maddesine göre yapılır.
659 sayılı Kararnamenin 14’üncü maddesine göre dağıtım
| Kural | İçerik | Dayanak |
|---|---|---|
| Toplanma | Tahsil edilen vekâlet ücretleri emanet hesabında toplanır ve hukuk biriminde fiilen görev yapan personele dağıtılır | m.14/2 |
| Yüzde 55 | Dava veya icra dosyasını takip eden hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata | m.14/2-a |
| Yüzde 40 | Dağıtım yılında altı aydan fazla hukuk biriminde fiilen görev yapmış hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara eşit olarak | m.14/2-a |
| Yıllık üst sınır | 10.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarın on iki katı | m.14/2-b |
| Arta kalan tutar | Üst sınırı dolduramayanlara ödenir; yine arta kalan, üçüncü bütçe yılı sonunda idare bütçesine gelir kaydedilir | m.14/2-c |
| Hizmet satın alınan avukat | Bu avukatlara yapılacak ödemeler dağıtım kapsamı dışındadır | m.14/3 |
Üst sınırdaki gösterge rakamı toplu sözleşmeyle artırılabilir. Temyiz Kurulu 28.09.2022 tarihli ve 52338 sayılı kararında 2018 ve 2019 yıllarını kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşmenin 22’nci maddesine göre bu rakamın 20.000 olarak uygulandığını belirtmiştir. Hangi yılda hangi rakamın uygulanacağı, o yıl yürürlükte olan toplu sözleşmeye göre ayrıca kontrol edilmelidir.
Dağıtımın ayrıntıları, Kararnamenin 16’ncı maddesine dayanılarak çıkarılan Vekalet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte düzenlenmiştir (08.07.2012 tarihli ve 28347 sayılı Resmî Gazete). Temyiz Kurulu, emanet hesabında izlenen vekâlet ücretinin belirli şartlarla gelir hesaplarıyla ilişkilendirilse de kamu kaynağı olduğunu, bu kaynaktan mevzuatta öngörülmeyen ödemenin kamu zararı oluşturacağını kabul etmektedir (58205, 56996).
Sayıştay Hangi Bulguları Çıkarıyor?
Vekâlet ücreti ve hizmet alımında Temyiz Kurulu kararları
| Bulgu | Temyiz Kurulunun değerlendirmesi | Karar |
|---|---|---|
| Yıllık üst sınırın aşılması | Kamu zararı; zarar brüt tutar üzerinden hesaplanır; tasdik | 56996 |
| Ocak’ta yıllık üst sınır ödendikten sonra ikinci yarıdaki katsayı artışı için fark ödenmesi | Kamu zararı; karar düzeltme talepleri reddedildi | 52338, 58205, 58816 |
| Hukuk servisinde çalışan memurlara vekâlet ücreti | Kurul çoğunluğu kamu zararı saydı; karşı oy 5393 m.82’ye dayandı | 51387 |
| Kurum yönetmeliğine dayanılarak büro personeline (memur, işçi, sözleşmeli) pay verilmesi | Kanuni dayanak yok; kamu zararı | 52239, 57037 |
| Göreve yeni başlayan avukata önceki yıllarda biriken emanetten pay | Mevzuatta yıl sınırlaması yok; üst sınır içinde ödeme uygun | 48746 |
| Tek avukatlı belediyede kısmi zamanlı avukata yüzde 40’lık pay | Üst sınırı aşmamak kaydıyla uygun; bu kısım tazminattan düşüldü | 56481 |
| Doğrudan temin gerekçesiyle on bir yıl süren avukatlık sözleşmeleri | Hizmet alındığı belgelenmemiş; usul de hatalı; kamu zararı | 56819 |
| Uzmanlık gerektiren dava için serbest avukattan hizmet alımı | Hizmet alınmış, sözleşmeye uygun ödeme; kamu zararı yok | 52363 |
| Araç kiralama hizmetinde çalışmayan araçlar için ödeme | Alınmamış hizmetin bedeli kamu zararıdır; tasdik | 57836 |
| Teknik şartnamedeki sayıdan eksik personel çalıştırılması | Sözleşmedeki ceza uygulanmadığı için kamu zararı; tasdik | 45831 |
Yıllık Üst Sınır ve Katsayı Farkı
Üst sınırın aşılması, vekâlet ücretinde en açık bulgudur. 03.07.2024 tarihli ve 56996 sayılı kararda büyükşehir belediyesinin hukuk müşavirliğinde avukatlara yıllık üst sınır aşılarak ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. Daire sorgudaki tutarın bir kısmını mevzuata uygun bulmuş, kalanını tazmin etmiştir. Sorumlular zararın gelir ve damga vergisi düşülmeden brüt tutar üzerinden hesaplandığını ileri sürmüş; Kurul, Kararnamede yıllık üst sınırın brüt tutar olarak belirlendiğini, bu nedenle zararın da brüt tutar üzerinden hesaplanmasının mevzuata uygun olduğunu belirterek hükmü oybirliğiyle onamıştır.
Katsayı farkı konusunda ise Kurulun istikrarlı bir çizgisi vardır. Avukatlara yılın Ocak ayında, ilk yarıdaki memur aylık katsayısıyla hesaplanan yıllık üst sınırın tamamı ödenmiş, Temmuz veya Ağustos’ta yeni katsayıya göre aradaki fark ayrıca ödenmiştir. Kurul 52338 sayılı, 09.07.2025 tarihli ve 58205 sayılı ve 11.02.2026 tarihli ve 58816 sayılı kararlarında bu fark ödemesini kamu zararı saymış ve karar düzeltme taleplerini oyçokluğuyla reddetmiştir.
58816 sayılı kararda sorumlular, “mevzuatında öngörülmediği hâlde ödeme yapılması” hâlinin yalnızca mal ve hizmet alımlarına özgü olduğunu da ileri sürmüştür. Kurul, 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinin (g) bendinde böyle bir sınırlama bulunmadığını belirterek bu iddiayı kabul etmemiştir. Bu kararların hepsi, yıllık tutarın yılın başında tek seferde ödendiği olaylara ilişkindir.
Hukuk Servisindeki Memurlar ve Büro Personeli: Tartışmalı Alan
659 sayılı Kararnamenin ilk metni, vekâlet ücretinin yüzde 5’inin hukuk biriminde görev yapan diğer personele verilmesini öngörüyordu. Bu ibare 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kaldırılmış, 666 sayılı Kararnamenin ilgili hükmü ise Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir. Öte yandan 5393 sayılı Kanunun 82’nci maddesi, dağıtımdan yararlanacaklar arasında hukuk servisinde fiilen görev yapan memurları açıkça saymaktadır.
Temyiz Kurulu 23.03.2022 tarihli ve 51387 sayılı kararında hukuk işleri müdürlüğünde çalışan iki memura yapılan ödemeyi kamu zararı saymıştır. Çoğunluğa göre iptal kararı, yeni bir kanuni düzenleme yapılmadan eski hükmün yeniden uygulanmasına imkân vermez; mevcut düzenlemede hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukat dışındaki personele ödeme yapılamaz. Karşı oy ise belediyelerde memurlara dağıtımın temel hükmünün hâlen yürürlükte olan 5393 sayılı Kanunun 82’nci maddesi olduğunu, Anayasa Mahkemesinin iptal ve hak ihlali kararları ile idari yargı kararları karşısında sorumlulara kusur yüklenemeyeceğini belirtmiştir.
Sorumlular bu dosyada Anayasa Mahkemesinin Süleyman Kurtel kararına dayanmıştır. Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu 22.01.2021 tarihli ve 2016/1808 başvuru numaralı bu kararda mülkiyet hakkının ihlal edildiğine hükmetmiştir. Temyiz Kurulunun 29.06.2022 tarihli ve 52239 sayılı kararında aktarıldığına göre Anayasa Mahkemesi, hukuk biriminde görev yapan diğer personele pay verilmesine ilişkin düzenlemenin kanun hükmünde kararnameyle kaldırılmasını kanunilik güvencesine aykırı bulmuş, ihlalin ancak kanuni düzenlemeyle giderilebileceğini belirterek kararı Türkiye Büyük Millet Meclisine bildirmiştir. Temyiz Kurulu ise bu kararın ve 10.07.2024 tarihli ve 57037 sayılı kararın gerekçesinde, başka bir kişi hakkında verilen bireysel başvuru kararının somut ödemeye emsal olamayacağını belirtmiştir.
Bu iki karar, belediyelere bağlı genel müdürlüklerde kurum yönetmeliğine dayanılarak hukuk birimindeki memur, işçi ve sözleşmeli büro personeline vekâlet ücreti ödenmesine ilişkindir. Kurul, kanuni dayanak bulunmadığı için yönetmelikle pay verilemeyeceğini kabul etmiştir (oyçokluğu). 57037 sayılı kararda harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi olan avukatların yanında diğer sorumlu sıfatıyla bazı avukatlar ve sözleşmeli personel de tazmin hükmünde yer almıştır. Belediyelerde memurlar bakımından 5393 sayılı Kanunun 82’nci maddesine dayanan savunma güçlüdür, ancak Kurul çoğunluğunun bugünkü görüşü aksi yöndedir.
Yeni Başlayan Avukat ve Kısmi Zamanlı Avukat
Her ödeme zarar değildir. 27.01.2021 tarihli ve 48746 sayılı kararda belediyede tam zamanlı avukat olarak istihdam edilip 2014 yılı ortasında göreve başlayan kişiye, işe başlamadan önceki yıllarda tahsil edilip emanet hesabında biriken tutardan üst sınır içinde ödeme yapılması incelenmiştir. Kurul, Kararnamenin yıl ayrımı yapmadan emanet hesabında toplanan ücretlerden söz ettiğini, ödemenin göreve başlanan yılla sınırlı olduğuna dair bir hüküm bulunmadığını belirterek ilişilecek husus bulunmadığına dair kararı onamıştır (oyçokluğu).
Kısmi zamanlı avukatta da benzer bir sonuç vardır. 14.02.2024 tarihli ve 56481 sayılı kararda tek avukatı bulunan belediyede kısmi zamanlı sözleşmeli avukata vekâlet ücretinin tamamı ödenmiş; Kurul, karar düzeltme aşamasında yüzde 55’e ek olarak yüzde 40’lık kısmın da üst sınırı aşmamak kaydıyla bu avukata ödenebileceğini kabul ederek bu kısmı tazminattan düşmüştür (oyçokluğu). Sözleşmeli avukatın ücreti için Sözleşmeli Personel İstihdamında Kamu Zararı rehberimize bakın.
Serbest Avukattan Hizmet Alımı
Belediye, ihtiyaç hâlinde serbest avukattan hizmet satın alabilir. Bu avukata yapılan ödemeler vekâlet ücreti dağıtımının kapsamı dışındadır (659 KHK m.14/3). Avukatlık ücreti sözleşmeyle kararlaştırılır; asgari ücret tarifesinin altında ücret kararlaştırılamaz ve dava sonunda karşı tarafa yüklenecek vekâlet ücreti avukata aittir (1136 sayılı Kanun m.164). Alım, 4734 sayılı Kanundaki usullere uygun yapılmalıdır.
Sayıştayın baktığı iki şey vardır: hizmet gerçekten alındı mı ve alım doğru usulle mi yapıldı? 15.05.2024 tarihli ve 56819 sayılı kararda belediye başkanı ile iki avukat arasında danışmanlık ve dava takibi için düzenlenen sözleşmeler on bir yılı aşkın süre devam etmiştir. Sözleşmeler, ihtiyaçla ilgili özel bir hakka sahip tek kişiden alıma izin veren 4734 sayılı Kanunun 22’nci maddesinin (b) bendine dayandırılmış; ancak Kurul, avukatların böyle bir hakka sahip olmadığını, piyasa fiyat araştırması yapılmadığını, süreklilik arz eden alımların doğrudan teminle yapılamayacağını ve bu yolla personel mevzuatına aykırı avukat istihdamı yapıldığını belirtmiştir. Avukatların hizmet verdiği de belgelenemediğinden tazmin hükmü onanmış, karar düzeltme talebi reddedilmiştir (oyçokluğu). Avukatlardan birinin belediyeye yaptığı şartlı bağış, tazmin borcunun ödenmesi sayılmamış; bağış olarak değerlendirilmiştir.
Hizmet gerçekten alınmışsa sonuç farklıdır. 05.10.2022 tarihli ve 52363 sayılı kararda, belediyeye bağlı bir idarenin KDV alacağının takibi için sözleşme yapılan serbest avukat davayı yürütmüş, sonradan yapılan yasal düzenleme nedeniyle idare davadan feragat etmek zorunda kalmıştır. Kurul, avukatın sözleşme gereği ücretin tamamına hak kazandığını, ödemenin mevzuata aykırı olmadığını belirterek ilişilecek husus bulunmadığına dair kararı onamıştır (oyçokluğu).
Diğer Hizmet Alımlarında Fiilen Alınmayan Hizmet
Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması kamu zararı sebebidir (5018 m.71/b). Bu kural, personel veya araç sayısına dayanan hizmet alımlarında hakediş belgelerinin ötesine bakılmasını gerektirir.
19.03.2025 tarihli ve 57836 sayılı kararda büyükşehir belediyesinin park ve bahçe hizmetlerinde kullanılmak üzere araç kiraladığı işte, araç takip sistemi kayıtlarına göre çalışmadığı anlaşılan araçlar puantaj cetvelinde çalışmış gibi gösterilerek ödeme yapılmıştır. Kurul, teknik şartnamede ödemenin puantaj cetveline göre yapılacağının yazılmasının çalışmayan araç için ödeme yapılacağı anlamına gelmediğini, alınmamış hizmet karşılığı ödenen tutarın kamu zararı olduğunu belirterek hükmü onamış; hükümden sonraki tahsilat belgelerini daireye göndermiştir (oyçokluğu).
06.03.2019 tarihli ve 45831 sayılı kararda teknik şartnamede 60 personel çalıştırılacağı öngörülen kanal bakım ve temizlik hizmetinde ilk üç ay 59 personel çalıştırıldığı, bazı personelin de eksik gün çalıştığı, buna rağmen şartnamedeki cezanın uygulanmadığı tespit edilmiştir. Kurul, yüklenicinin geç işe başlatılan engelli personeli temin için çalışma yaptığını gösteren belge sunulmadığını belirterek tazmin hükmünü onamıştır (oyçokluğu).
Kim Sorumlu?
Vekâlet ücreti ve hizmet alımında sorumluluk
| Görevli | Durum | Karar |
|---|---|---|
| Harcama yetkilisi (çoğunlukla hukuk işleri müdürü) ve gerçekleştirme görevlisi | Dağıtım listesini onaylayan ve ödeme emri belgesini imzalayanlar | 51387, 58816 |
| Avukatlar ve diğer personel | Harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi avukatların yanında diğer sorumlu sıfatıyla avukatlar ve sözleşmeli personel de tazmin hükmünde yer alabilir | 57037 |
| Belediye başkanı | Mevzuata aykırı hizmet sözleşmesini imzalayan ve harcama yetkilisi olan başkan sorumlu tutulmuştur | 56819 |
| Hizmet alımında muayene ve kabul, hakediş görevlileri | Puantaj ve kayıtları denetlemeden ödeme onaylayanlar | 57836 |
Sorumluluğun genel kuralları için Kamu Zararından Kim Sorumlu?, ödenen tazminatın parayı alana rücu edilmesi için Sayıştay Tazminini Ödedim: Rücu Davası rehberlerimize bakın.
Savunma Nasıl Kurulur?
- Üst sınırı, ödemenin yapıldığı dönemdeki katsayı ve o yıl yürürlükte olan toplu sözleşmedeki gösterge rakamıyla yeniden hesaplayın.
- Dağıtım tablosunu dosya bazında yüzde 55, yüzde 40 ve arta kalan dağıtım olarak ayırın; altı ay şartını personel bazında belgeleyin.
- Yıllık tutarın tek seferde ödendiği ve sonradan fark ödendiği bir durumda Kurulun yerleşik çizgisini dikkate alın (52338, 58205, 58816).
- Hukuk servisindeki memurlara ödemede 5393 sayılı Kanunun 82’nci maddesini, karşı oy gerekçesini ve kusur unsurunu birlikte ileri sürün (51387).
- Göreve yeni başlayan avukata önceki yılların emanetinden yapılan ödemede 48746 sayılı karara dayanın.
- Serbest avukattan alınan hizmette dilekçe, duruşma tutanağı ve UYAP kayıtlarıyla hizmetin fiilen alındığını gösterin (52363).
- Hizmet alımlarında puantajı araç takip ve giriş-çıkış kayıtlarıyla karşılaştırın; eksik personelde yüklenicinin temin çabasını belgeleyin.
Savunmanın usulü için Sayıştay Sorgusuna Savunma Dilekçesi Örnekleri, temyiz için Sayıştay İlamına Temyiz rehberlerimize bakın.
Dilekçe Örneği 1: Hukuk Servisindeki Memura Vekâlet Ücreti Bulgusuna Sorgu Savunması
Aşağıdaki örnek, hukuk işleri müdürlüğünde fiilen görev yapan memurlara vekâlet ücretinden pay verildiği gerekçesiyle sorgu alan hukuk işleri müdürü (harcama yetkilisi) adına hazırlanmıştır.
SAYIŞTAY BAŞKANLIĞINA
(… Denetim Grup Başkanlığı)
SAVUNMADA BULUNAN: … (… Belediyesi Hukuk İşleri Müdürü, harcama yetkilisi; adresi)
VEKİLİ: Av. … (adres)
İLGİ: … Belediyesi 2025 yılı hesabına ilişkin … tarihli ve … sayılı sorgunun … numaralı maddesi.
KONU: Sorgunun … numaralı maddesine ilişkin savunmamızın sunulması ve duruşma talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Tebliğ ve süre (6085 sayılı Kanun m.48/1). Sorgu müvekkile … tarihinde tebliğ edilmiştir. Savunmamız otuz günlük süre içinde sunulmaktadır.
2. Sorgunun konusu. Sorguda, Hukuk İşleri Müdürlüğünde fiilen görev yapan memur kadrosundaki … ve …’a 2025 yılında emanet hesabındaki vekâlet ücretlerinden toplam … TL ödendiği, 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede bu personele pay verilmesine imkân bulunmadığı ileri sürülmüştür.
3. Belediyeler için özel hüküm (5393 sayılı Kanun m.82). Belediye lehine sonuçlanan dava ve icra takiplerinde tahsil edilen vekâlet ücretlerinin dağıtımı belediyeler için 5393 sayılı Kanunun 82’nci maddesinde düzenlenmiştir. Bu hüküm, dağıtımdan yararlanacak olanları “avukatlar ve hukuk servisinde fiilen görev yapan memurlar” olarak açıkça saymaktadır. 1389 sayılı Kanuna yapılan atıf yalnızca dağıtımın usulüne ilişkindir; dağıtımdan kimlerin yararlanacağını belirleyen hüküm kanunun kendisidir ve yürürlüktedir.
4. Kararnamedeki değişikliğin etkisi (659 sayılı KHK m.14 ve m.18). Kararnamenin ilk metninde hukuk biriminde görev yapan diğer personele yüzde 5 pay öngörülmüştür. Bu ibareyi kaldıran 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükmü Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir. Bir kanun hükmünde kararnamenin, belediyeler için kanunla tanınan bir hakkı ortadan kaldırması da mümkün değildir. Temyiz Kurulunun 23.03.2022 tarihli ve 51387 sayılı kararındaki karşı oy gerekçesinde de aynı tespit yer almaktadır.
5. Anayasa Mahkemesi kararı (Anayasa m.35). Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, Süleyman Kurtel başvurusunda (B. No: 2016/1808, 22.01.2021), hukuk biriminde görev yapan diğer personele vekâlet ücretinden pay verilmesine ilişkin düzenlemenin kanun hükmünde kararnameyle kaldırılmasını kanunilik güvencesine aykırı bularak mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar vermiş ve kararı Türkiye Büyük Millet Meclisine bildirmiştir. Bu belirsizlik ortamında, yürürlükteki kanun hükmüne dayanılarak yapılan ödemede müvekkile kusur yüklenemez.
6. Kusur unsurunun bulunmaması (5018 sayılı Kanun m.71). Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmalinden kaynaklanan mevzuata aykırı işlem sonucunda doğar. Müvekkil, ödemeyi yürürlükteki kanun hükmüne ve Belediye Meclisinin … tarihli kararıyla kabul edilen dağıtım yönergesine dayanarak yapmıştır (Ek-1). Ödeme, yalnızca hukuk servisinde fiilen görev yapan iki memura ve emanet hesabındaki tutarın dağıtım esaslarına uygun olarak yapılmıştır (Ek-2).
7. Tutarın hesabı (659 sayılı KHK m.14/2-c). Yukarıdaki savunmalarımız saklı kalmak ve kabul anlamına gelmemek kaydıyla, memurlara ödenen tutar avukatların üst sınırını dolduramadığı yıllarda arta kalan kısımdan karşılanmıştır. Bu tutar avukatlara ödenmiş olsaydı yine dağıtıma konu olacaktı; zarar hesabında arta kalan dağıtım ayrıca değerlendirilmelidir (Ek-3).
8. Duruşma talebi (Sayıştay Dairelerinin Çalışma Usul ve Esasları). Konunun Dairede görüşülmesi sırasında sözlü açıklamada bulunmak üzere duruşma yapılmasını talep ediyoruz.
SONUÇ VE TALEP
9. Açıklanan nedenlerle sorgunun … numaralı maddesi yönünden müvekkil hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesini, yargılama aşamasında duruşma yapılmasını vekâleten arz ve talep ederiz. … / … / 2026
Savunmada Bulunan Vekili
Av. …
EKLER: 1) Meclis kararı ve dağıtım yönergesi. 2) Görevlendirme onayları ve dağıtım tabloları. 3) Arta kalan dağıtım hesabı. 4) Vekâletname.
Dilekçe Örneği 2: Serbest Avukattan Hizmet Alımı Bulgusunda Temyiz
İkinci örnek, uzmanlık gerektiren bir dava için serbest avukattan alınan hizmetin bedelini “hizmet alınmadan ödeme” sayan tazmin hükmüne karşı belediye başkanı adına hazırlanmış temyiz dilekçesidir.
SAYIŞTAY BAŞKANLIĞINA
(Temyiz Kuruluna sunulmak üzere)
TEMYİZ EDEN: … (T.C. kimlik no; … Belediye Başkanı; adresi)
VEKİLİ: Av. … (adres)
İLAM: Sayıştay … Dairesinin … tarihli ve … sayılı ilamının … numaralı maddesi.
HESAP: … Belediyesi 2024 yılı hesabı.
İLAMIN TEBLİĞ TARİHİ: … / … / 2026
KONU: İlamın … numaralı maddesiyle verilen tazmin hükmünün kaldırılması istemi ve duruşma talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Süre (6085 sayılı Kanun m.55/3). İlam müvekkile … tarihinde tebliğ edilmiştir. Temyiz başvurumuz altmış günlük süre içindedir.
2. Temyiz edilen hüküm. İlamda, Belediye aleyhine açılan … TL değerindeki tazminat davasının takibi için Av. … ile yapılan sözleşme kapsamında ödenen … TL’nin, hizmet alındığına dair belge bulunmadığı gerekçesiyle müvekkil ile gerçekleştirme görevlisinden tazminine hükmedilmiştir.
3. Hizmetin fiilen alındığı (5018 sayılı Kanun m.71/b). Av. … davada Belediyeyi temsil etmiş, cevap ve ikinci cevap dilekçelerini vermiş, keşif ve üç duruşmaya katılmış, bilirkişi raporuna itiraz etmiştir. UYAP dosya kayıtları, duruşma tutanakları ve dilekçe örnekleri ekte sunulmuştur (Ek-1). İlamda bu belgeler değerlendirilmeden hizmetin alınmadığı sonucuna varılmıştır. Dava, Belediye lehine … tarihinde sonuçlanmıştır (Ek-2).
4. Ücretin dayanağı (1136 sayılı Kanun m.164). Avukatlık ücreti yazılı sözleşmeyle ve asgari ücret tarifesinin altında olmamak üzere kararlaştırılmıştır (Ek-3). Ödenen tutar sözleşmedeki ücretle aynıdır. Temyiz Kurulu 05.10.2022 tarihli ve 52363 sayılı kararında, hizmeti fiilen yürüten serbest avukata sözleşme gereği yapılan ödemede kamu zararı bulunmadığını kabul etmiştir.
5. Alımın usulü (4734 sayılı Kanun m.22). Alım, sürekli bir istihdam ilişkisi değil, tek bir davaya özgü hizmet olarak doğrudan temin usulüyle ve piyasa fiyat araştırması yapılarak gerçekleştirilmiştir (Ek-4). Bu yönüyle, süreklilik arz eden avukatlık hizmetinin yıllarca doğrudan teminle alındığı Temyiz Kurulunun 15.05.2024 tarihli ve 56819 sayılı kararındaki olaydan açıkça ayrılmaktadır.
6. Dağıtım hükümleriyle ilişkisi (659 sayılı KHK m.14/3). Hizmet satın alınan avukata yapılacak ödemeler vekâlet ücreti dağıtımının kapsamı dışındadır. Ödeme, dağıtım üst sınırına değil sözleşmeye tabidir.
7. Duruşma talebi (6085 sayılı Kanun m.54/2-e ve m.55/6). Temyiz incelemesinin duruşmalı yapılmasını talep ediyoruz.
SONUÇ VE TALEP
8. Açıklanan nedenlerle, duruşma yapılarak … sayılı ilamın … numaralı maddesiyle verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına, bu talebimiz yerinde görülmezse hükmün bozularak dosyanın Dairesine gönderilmesine karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederiz. … / … / 2026
Temyiz Eden Vekili
Av. …
EKLER: 1) UYAP kayıtları, dilekçe ve duruşma tutanakları. 2) Karar örneği. 3) Avukatlık sözleşmesi. 4) Doğrudan temin ve piyasa araştırması belgeleri. 5) Vekâletname.
Karar Künyeleri: Yazıda Dayanılan Kararlar
Kararlar Sayıştay Başkanlığının karar veri tabanından okunmuş; aktarılan görüşlerin kararın çoğunluk gerekçesinde yer aldığı, karşı oy metninden ayrılarak kontrol edilmiştir.
Sayıştay Temyiz Kurulu
| Karar | Konu | Yazıyla ilgili tespit |
|---|---|---|
| Temyiz Kurulu, 11.02.2026, 58816 | Ocak’ta üst sınır ödendikten sonra katsayı farkı | Kamu zararı; 5018 m.71/g yalnızca alımlara özgü değil; karar düzeltilmesine mahal olmadığına (oyçokluğu) |
| Temyiz Kurulu, 09.07.2025, 58205 | Aynı konu | Emanet hesabındaki vekâlet ücreti kamu kaynağıdır; karar düzeltilmesine mahal olmadığına (oyçokluğu) |
| Temyiz Kurulu, 19.03.2025, 57836 | Kiralanan araçların çalışmadığı süreler için ödeme | Kamu zararı; tasdik (oyçokluğu) |
| Temyiz Kurulu, 15.05.2024, 56819 | Doğrudan teminle yıllarca süren avukatlık sözleşmeleri | Hizmet alındığı belgelenmemiş; karar düzeltilmesine mahal olmadığına (oyçokluğu) |
| Temyiz Kurulu, 10.07.2024, 57037 | Hukuk birimindeki memur, işçi ve sözleşmeli personele pay | Kamu zararı; karar düzeltilmesine mahal olmadığına (oyçokluğu) |
| Temyiz Kurulu, 03.07.2024, 56996 | Yıllık üst sınırın aşılması | Zarar brüt tutar üzerinden; tasdik (oybirliği) |
| Temyiz Kurulu, 05.10.2022, 52363 | Serbest avukattan hizmet alımı | Kamu zararı yok; tasdik (oyçokluğu) |
| Temyiz Kurulu, 29.06.2022, 52239 | Kurum yönetmeliğiyle büro personeline pay | Kanuni dayanak yok; tasdik (oyçokluğu) |
| Temyiz Kurulu, 28.09.2022, 52338 | Katsayı farkı ödemesi | Kamu zararı; karar düzeltilmesine mahal bulunmadığına (oyçokluğu) |
| Temyiz Kurulu, 23.03.2022, 51387 | Hukuk servisindeki memurlara pay | Kamu zararı; tasdik (oyçokluğu, karşı oy 5393 m.82) |
| Temyiz Kurulu, 27.01.2021, 48746 | Yeni başlayan avukata önceki yılların emanetinden pay | Mevzuata aykırılık yok; tasdik (oyçokluğu) |
| Temyiz Kurulu, 06.03.2019, 45831 | Hizmet alımında eksik personel | Kamu zararı; tasdik (oyçokluğu) |
Sık Yapılan Hatalar
- Yıllık tutarın tamamını Ocak’ta ödeyip Temmuz’da katsayı farkı ödemek.
- Üst sınırı net tutar üzerinden izlemek; brüt sınırı gözden kaçırmak.
- Gösterge rakamını o yıl yürürlükteki toplu sözleşmeyle karşılaştırmamak.
- Kurum yönetmeliği veya iç yönergeyle büro personeline pay tanımak.
- Altı ay fiilî görev şartını personel bazında kontrol etmemek.
- Arta kalan tutarı üçüncü bütçe yılı sonunda gelir kaydetmemek.
- Serbest avukatla yıllarca süren sözleşmeleri doğrudan teminle yenilemek.
- Dışarıdan alınan avukatlık hizmetinin dosya bazında belgelerini saklamamak.
- Hizmet alımlarında puantajı araç takip ve giriş-çıkış kayıtlarıyla karşılaştırmadan hakediş ödemek.
- Teknik şartnamedeki eksik personel cezasını uygulamamak.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?
Vekâlet ücreti bulgularında dağıtım tablolarını dosya, kişi ve dönem bazında yeniden kuruyor; üst sınırı ilgili dönemin katsayısı ve toplu sözleşme hükmüyle tekrar hesaplıyoruz. Hukuk servisindeki memurlara ödeme gibi Kurul içinde görüş ayrılığı bulunan konularda savunmayı kanun hükmü, Anayasa Mahkemesi kararları ve kusur unsuru üzerinden kuruyoruz. Hizmet alımlarında hizmetin fiilen alındığını gösteren belgeleri derliyoruz.
Belediye hukuk birimlerine dağıtım yönergesi, toplu sözleşme hükümleri ve avukatlık hizmet alımı sözleşmeleri için ön inceleme de yapıyoruz.
Sorguyu ya da ilamı 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz. Savunma süresi otuz, temyiz süresi altmış gündür.
İlgili Rehberler
- Sayıştay Sorgusu Geldi: Kamu Görevlisi İçin İlk 30 Gün
- Sayıştay Sorgusuna Savunma Dilekçesi Örnekleri
- Sayıştay İlamına Temyiz ve Temyiz Dilekçesi Örneği
- Kamu Zararından Kim Sorumlu? Harcama Yetkilisi, Gerçekleştirme Görevlisi, Muhasebe Yetkilisi
- Belediye Başkanı, Encümen ve Meclis Üyeleri Kamu Zararından Sorumlu mu?
- Sayıştay Tazminini Ödedim: Rücu Davası
- Sayıştay Kararına Karşı Son Yollar: Karar Düzeltilmesi ve Yargılamanın İadesi
- Kamu Zararında Zamanaşımı ve Faiz Hesabı
- Sözleşmeli Personel İstihdamında Kamu Zararı
- Fazla Çalışma, Harcırah ve Huzur Hakkında Kamu Zararı
- Tahsil Edilmeyen Belediye Gelirlerinde Kamu Zararı
- İhale ve Yapım İşlerinde Kamu Zararı: Fiyat Farkı, Süre Uzatımı, İş Artışı, Doğrudan Temin
- İşçi Ödemelerinde Kamu Zararı
- İdare Hukuku Rehberi
- Dilekçe Örnekleri
Sıkça Sorulan Sorular
Belediyede vekâlet ücreti hangi kurallara göre dağıtılır?
5393 sayılı Kanunun 82’nci maddesi 1389 sayılı Kanunun kıyasen uygulanmasını öngörür; bu Kanun yürürlükten kaldırıldığından atıf 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye yapılmış sayılır (659 KHK m.18). Dağıtım Kararnamenin 14’üncü maddesindeki oran ve üst sınıra göre yapılır.
Vekâlet ücretinin yıllık üst sınırı nedir?
Kararnameye göre 10.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarın on iki katıdır (m.14/2-b). Gösterge rakamı toplu sözleşmeyle artırılabildiğinden ilgili yılın toplu sözleşmesi kontrol edilmelidir.
Yılın ikinci yarısında katsayı artınca fark ödenebilir mi?
Yıllık tutarın tamamı Ocak’ta ödendiyse hayır. Temyiz Kurulu 52338, 58205 ve 58816 sayılı kararlarında sonradan ödenen katsayı farkını kamu zararı saymıştır.
Hukuk servisindeki memurlara vekâlet ücreti ödenebilir mi?
Tartışmalıdır. 5393 sayılı Kanunun 82’nci maddesi memurları sayar; ancak Temyiz Kurulu çoğunluğu 51387 sayılı kararında, 659 sayılı Kararnamede bu personele pay öngörülmediği gerekçesiyle ödemeyi kamu zararı saymıştır. Karar oyçokluğuyla verilmiş, karşı oy 82’nci maddeye dayanmıştır.
İşçi ve sözleşmeli büro personeline pay verilebilir mi?
Temyiz Kurulu 52239 ve 57037 sayılı kararlarında, kurum yönetmeliğine dayanılarak büro personeline yapılan ödemeyi kanuni dayanağı olmadığı için kamu zararı saymıştır.
Yeni başlayan avukat önceki yıllarda biriken vekâlet ücretinden pay alabilir mi?
Temyiz Kurulu 48746 sayılı kararında, mevzuatta yıl sınırlaması bulunmadığını belirterek üst sınır içinde yapılan ödemede aykırılık görmemiştir.
Belediye serbest avukattan hizmet satın alabilir mi?
Alabilir; bu avukata yapılan ödemeler dağıtım kapsamı dışındadır (659 KHK m.14/3). Ancak hizmetin fiilen alındığı belgelenmeli ve alım 4734 sayılı Kanundaki usule uygun yapılmalıdır (52363, 56819).
Hizmet alımında çalışmayan araç veya eksik personel için ödeme kamu zararı mıdır?
Evet. Temyiz Kurulu 57836 sayılı kararında çalışmayan araçlar için yapılan ödemeyi, 45831 sayılı kararında eksik personel çalıştırıldığı hâlde ceza uygulanmamasını kamu zararı saymıştır.
Vekâlet ücreti neden kamu kaynağı sayılıyor?
Temyiz Kurulu, tahsil edilip emanet hesabında izlenen vekâlet ücretinin belirli şartlarla gelir hesaplarıyla ilişkilendirilse de kamu kaynağı olduğunu, mevzuatta öngörülmeyen ödemenin kamu zararı oluşturacağını kabul etmektedir (58205, 56996).
Kaynakça
- 5393 sayılı Belediye Kanunu m.49 ve 82; 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname m.14, 16 ve 18; Vekalet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (08.07.2012 tarihli ve 28347 sayılı Resmî Gazete).
- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.164; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m.22.
- 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.32, 33 ve 71; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu m.7, 48, 54 ve 55.
- Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, Süleyman Kurtel başvurusu, B. No: 2016/1808, 22.01.2021.
- Sayıştay Temyiz Kurulunun 06.03.2019 tarihli ve 45831, 27.01.2021 tarihli ve 48746, 23.03.2022 tarihli ve 51387, 29.06.2022 tarihli ve 52239, 28.09.2022 tarihli ve 52338, 05.10.2022 tarihli ve 52363, 15.05.2024 tarihli ve 56819, 03.07.2024 tarihli ve 56996, 10.07.2024 tarihli ve 57037, 19.03.2025 tarihli ve 57836, 09.07.2025 tarihli ve 58205, 11.02.2026 tarihli ve 58816 sayılı kararları (Sayıştay Başkanlığı karar veri tabanı).
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; üst sınırdaki gösterge rakamı ve katsayılar her yıl değişebilir. Dilekçe örnekleri savunmanın kuruluşunu göstermek içindir; her dosya kendi dağıtım tabloları, sözleşmeleri ve ödeme belgeleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
Sayıştay sorgusu veya ilamı mı aldınız? Birlikte değerlendirelim
Otuz günlük savunma süresi, duruşma talebi, altmış günlük temyiz süresi ve tahsil aşaması için sorgunuz ve tebliğ tarihinizle hemen arayın.
Otuz günü kaçırmayın
Sorgunun tebliğinden itibaren otuz gün içinde savunmanızı verin, duruşma talebinizi savunmaya yazın, belgelerinizi idareden yazıyla isteyin. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
İdare Hukuku Rehberi · Kamu İhale Hukuku Rehberi · Kamu Zararı ve Yüklenici · Kamu Görevlisine Rücu · Dilekçe Örnekleri · İletişim


