Sayıştay, işçi ödemelerinde iki ölçüye bakar: ödeme kanunun koyduğu sınırın içinde mi ve toplu iş sözleşmesinin kendi hükmüne uygun mu? Taşerondan belediye şirketine geçirilen işçilerin ücret ve sosyal hakları, Yüksek Hakem Kurulunca karara bağlanan toplu iş sözleşmesinin bitimine kadar o sözleşmenin sağladığı tutarı aşamaz (375 sayılı KHK geçici m.23 ve 24); bu sınırı aşan akdi ikramiye, seyyanen zam ve ek yardımlar için tazmin hükümleri onanmıştır. Sınır dışında kalan dosyalarda ise zarar çoğunlukla sözleşmenin yanlış uygulanmasından doğar: brüt yerine net ödeme, şartı taşımayana zam, kapsam dışı işçiye sosyal yardım.
Bu rehber, belediyelerde ve belediye şirketlerinde işçilere yapılan ödemeler nedeniyle sorgu ya da ilam alan belediye başkanı, başkan yardımcısı, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlileri için yazıldı. Kadroya ve şirkete geçen işçilere uygulanan sınırı, Temyiz Kurulunun akdi ikramiye, ek gıda yardımı ve seyyanen zam kararlarını, toplu iş sözleşmesinin yanlış uygulanmasından doğan bulguları ve sorumluluğun kimde kaldığını anlatıyoruz. İki dilekçe örneği var: sorgu savunması ve temyiz. Memur ve sözleşmeli personele yapılan sosyal denge ödemeleri için Sosyal Denge Tazminatı ve Kamu Zararı rehberimize bakın.
Bu yazının dayanakları. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname geçici m.23 ve 24 (696 sayılı KHK m.127; 7079 sayılı Kanun m.118); 6772 sayılı Kanun m.1, 3 ve 4; 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.32, 33 ve 71; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu m.7, 48, 55 ve 57; Sayıştay Temyiz Kurulu kararları.
Belediyelerde personel giderinin büyük bölümü artık işçi ücretlerinden oluşuyor. 2018 yılında alt işveren işçilerinin kadroya ve belediye şirketlerine geçirilmesiyle birlikte Sayıştay denetiminde yeni bir bulgu alanı açıldı: şirketle sendika arasında imzalanan toplu iş sözleşmesine dayanılarak belediye bütçesinden yapılan ödemeler.
Bu dosyalarda sorumlular çoğu zaman “toplu iş sözleşmesinde yazıyor, ödemek zorundaydık” savunmasını yapar. Temyiz Kurulu kararları bu savunmanın nerede geçerli olduğunu, nerede olmadığını göstermektedir. Sorgu aşamasının genel işleyişi için Sayıştay Sorgusu Geldi: İlk 30 Gün rehberimize bakın.
Sayıştay İşçi Ödemelerinde Neye Bakar?
İlk ölçü, sözleşmenin üstündeki kuraldır. Temyiz Kurulu 07.06.2023 tarihli ve 55401 sayılı kararında bunu açıkça ifade etmiştir: sözleşmeyle yapılan düzenlemeler kanuna ve düzenleyici normlara aykırı olamaz; aykırı olarak sözleşmeye konulan hükümlerin geçerliliği yoktur. Toplu iş sözleşmesinde yazılı olması, kanunun sınırladığı bir ödemeyi hukuka uygun hâle getirmez.
Sözleşmeli personel işçi statüsünde değildir; ücret tavanı, ek ödeme ve kısmi zamanlı çalıştırma kuralları 5393 sayılı Kanunun 49’uncu maddesinde ayrıca düzenlenmiştir. Ayrıntı için sözleşmeli personel istihdamında kamu zararı rehberimize bakın.
İkinci ölçü, sözleşmenin kendisidir. Kanuna aykırı olmayan bir sözleşmede tarafları bağlayan, sözleşmenin metnidir. 08.11.2023 tarihli ve 56076 sayılı kararda Kurul, tarafların nihai iradesini yansıtan ve taraflar bakımından bağlayıcı olanın toplu iş sözleşmesi hükümleri olduğunu belirtmiş; sözleşmede brüt olarak öngörülen yakacak yardımının net tutar üzerinden ödenmesini kamu zararı saymıştır (oybirliği).
Bu iki ölçü savunmanın yönünü belirler. Bulgu kanundaki sınıra dayanıyorsa tartışma sınırın o işçilere ve o döneme uygulanıp uygulanmayacağıdır. Bulgu sözleşmenin yanlış uygulanmasına dayanıyorsa tartışma metnin yorumu ve işçinin şartları taşıyıp taşımadığıdır.
Kadroya ve Belediye Şirketine Geçen İşçiler: Geçici 23 ve 24’üncü Maddeler
696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 23’üncü madde alt işveren işçilerinin kamu idarelerinde sürekli işçi kadrolarına, geçici 24’üncü madde ise il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında çalışanların bu idarelerin şirketlerinde işçi statüsüne geçirilmesini düzenler.
Her iki maddede aynı sınır yer alır. Geçirilen işçilerin ücreti ile diğer malî ve sosyal hakları, geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitimine kadar, bu toplu iş sözleşmesinin uygulanması suretiyle oluşan ücret ile diğer malî ve sosyal haklardan fazla olamaz. Sınırın iki unsuru vardır: bir tavan ve bir süre. Tavan, Yüksek Hakem Kurulu sözleşmesinin sağladığı haklardır; süre, o sözleşmenin bitimidir.
İşçilere ayrıca 6772 sayılı Kanun uyarınca ilave tediye ödenir: belediyeler ve bunlara bağlı teşekküllerde çalışan işçilere her yıl için birer aylık istihkakları tutarında ilave tediye yapılır; Cumhurbaşkanı kararıyla bir aylık istihkakı geçmemek üzere bir ilave tediye daha yapılabilir (m.1 ve m.3). İlave tediye kanundan doğar; toplu iş sözleşmesiyle kararlaştırılan akdi ikramiye ise ondan ayrıdır ve aşağıdaki kararların konusudur.
Sayıştay Hangi Bulguları Çıkarıyor?
İşçi ödemelerinde bulgu türleri
| Bulgu | Temyiz Kurulunun değerlendirmesi | Karar |
|---|---|---|
| Şirket toplu iş sözleşmesiyle akdi ikramiye ödenmesi | Yüksek Hakem Kurulu sözleşmesinde yer almayan ikramiyenin belediye bütçesinden ödenmesi mevzuata aykırıdır; tasdik | 55401, 57001 |
| Şirkete geçirilen işçilere ek gıda yardımı | Mevzuata aykırı ilave ödeme; tasdik | 56807 |
| Şirketlerin yaptığı seyyanen zammın belediye bütçesinden ödenmesi | Dairece tazmine hükmedilmiş; hüküm temyizde bozulmuştur | 56911 |
| Geçiş şartlarını taşımayan ihale kapsamındaki işçilerin şirkete geçirilmesi | Sorumluluk ve esas yeniden incelenmek üzere bozma | 55400 |
| Saat başına ücret alan, kısmi süreli çalışanlara toplu iş sözleşmesi hakları | Toplu iş sözleşmesi kapsamında olmayanlara ücret farkı, sosyal yardım ve ikramiye ödenemez; tasdik | 56730, 58812 |
| Sözleşmedeki şartı taşımayan işçiye sorumluluk zammı | Şartı taşıyan işçiye yapılan ödeme düşülerek hüküm düzeltilerek onanmıştır | 56480 |
| Brüt öngörülen yardımın net ödenmesi | Sözleşme hükmüne aykırı; tasdik | 56076 |
| İşçiye memur eliyle yürütülmesi gereken müdürlüğe vekâlet karşılığı ödeme | Kamu zararı; tasdik | 56989 |
Akdi İkramiye: Yüksek Hakem Kurulu Sözleşmesi mi, Şirket Sözleşmesi mi?
Bu alandaki temel karar 55401 sayılı karardır. Olayda büyükşehir belediyesinin şirketine 02.04.2018 tarihinde geçirilen işçilere Yüksek Hakem Kurulunca karara bağlanan ve süresi 30.06.2020 tarihinde sona erecek toplu iş sözleşmesi uygulanmaktadır. Şirket, 06.03.2019 tarihinde sendikayla 01.03.2019-30.06.2020 dönemini kapsayan ayrı bir toplu iş sözleşmesi imzalamış ve bu sözleşmeyle Ramazan ve Kurban bayramlarından önce on birer yevmiye olmak üzere yılda toplam yirmi iki yevmiye tutarında akdi ikramiye ödenmesini kararlaştırmıştır.
Kurul, Yüksek Hakem Kurulu sözleşmesinde yer almayan akdi ikramiyenin şirket sözleşmesine dayanılarak belediye bütçesinden ödenmesini mevzuata aykırı bulmuş ve tazmin hükmünü onamıştır (oyçokluğu). Aynı ilam maddesine ilişkin karar düzeltme talebi 03.07.2024 tarihli ve 57001 sayılı kararla reddedilmiştir (oyçokluğu).
Kararın savunma bakımından en önemli yönü tarihtir. Sınır, Yüksek Hakem Kurulu sözleşmesinin bitimine kadar geçerlidir. Sorguya konu ödemelerin bu sözleşmenin bitiminden sonraki döneme ait olup olmadığı, o işçi grubunu kapsayan sözleşmenin hangi tarihte sona erdiği ve ödemenin Yüksek Hakem Kurulu sözleşmesinde karşılığı bulunup bulunmadığı tek tek incelenmelidir.
Geçişin Kendisi Tartışmalıysa ve Seyyanen Zam
Bazı dosyalarda sorun ödemenin tutarında değil, işçinin şirkete geçirilmesindedir. 07.06.2023 tarihli ve 55400 sayılı kararda, ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığı hâlde ihale kapsamında çalışan işçilerin geçici 24’üncü madde uyarınca şirket kadrosuna geçirildiği ve bu nedenle toplu iş sözleşmesinden doğan ödemelerin yapıldığı ileri sürülmüştür. Kurul sorumluların itirazlarını kabul etmiş, sorumluluğun ve esasın somut olay özelinde yeniden incelenmesi için tazmin hükmünü bozmuştur (oyçokluğu).
05.06.2024 tarihli ve 56911 sayılı karara konu dosyada ise belediye şirketlerinden doğrudan hizmet alımı kapsamında çalıştırılan işçilerin ücretlerine şirketlerce yapılan seyyanen zam belediye bütçesinden ödenmiştir. Daire, belediye başkanını, toplu iş sözleşmesinde imzası bulunan ya da görüşmelere katılan üç başkan yardımcısını ve ödeme emri belgelerini imzalayan harcama yetkilisi ile gerçekleştirme görevlilerini sorumlu tutmuş; hüküm Temyiz Kurulunca bozulmuştur. Bu iki karar, şirket üzerinden yapılan ödemelerde tazmin hükmünün kesin olmadığını, her dosyada geçişin ve ödemenin dayanağının ayrıca tartışılabildiğini gösterir.
Ek Yardımlar ve Sözleşmenin Yanlış Uygulanması
08.05.2024 tarihli ve 56807 sayılı kararda, taşeron işçi olarak çalışırken belediye şirketi kadrosuna geçirilen işçilere “ek gıda yardımı” adı altında ilave ödeme yapılması kamu zararı sayılmış, tazmin hükmü onanmıştır (oyçokluğu). Aynı kararda, usulüne uygun olarak görevlendirilmemiş olmasının gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı da belirtilmiştir.
Sözleşmenin kendi hükmüne aykırı ödemeler ayrı bir gruptur. 14.02.2024 tarihli ve 56480 sayılı kararda toplu iş sözleşmesinde belirtilen şartları taşımayan işçilere sorumluluk zammı ödenmesi kamu zararı sayılmış; ancak şartları taşıdığı anlaşılan işçiye yapılan ödeme tazmin tutarından düşülerek hüküm düzeltilerek onanmıştır (oyçokluğu). Bu karar, işçi bazında belge sunulduğunda tutarın azaltılabildiğini gösterir.
17.04.2024 tarihli ve 56730 sayılı kararda, yalnızca çalıştıkları saat başına ücret alan ve personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında sayılamayacak kişilere toplu iş sözleşmesinden doğan ücret farkı, sosyal yardım ve ikramiye ödenemeyeceği kabul edilmiş (oyçokluğu); aynı ilam maddesine ilişkin bir karar düzeltme talebi de 04.02.2026 tarihli ve 58812 sayılı kararla oybirliğiyle reddedilmiştir. 26.06.2024 tarihli ve 56989 sayılı kararda ise işçi kadrosundaki bir kişiye, memurlar eliyle yürütülmesi gereken bir müdürlüğe vekâlet etmesi karşılığında toplu iş sözleşmesine dayanılarak günlük yevmiyesinin yüzde 70 fazlasının ödenmesi kamu zararı sayılmıştır (oyçokluğu).
Kim Sorumlu?
İşçi ödemelerinde sorumluluk
| Görevli | Kararlardaki durum | Karar |
|---|---|---|
| Ödeme emrini imzalayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi | Tazmin hükümlerinin asıl muhatabıdır; sorumluluk işçi ve ödeme bazında paylaştırılmıştır | 56480 |
| Usulüne uygun görevlendirilmeyen gerçekleştirme görevlisi | Görevlendirmenin usulsüz olması sorumluluğu ortadan kaldırmaz | 56807 |
| Belediye başkanı | Sözleşmeye dayalı ödemelerde diğer sorumlu olarak hükme dâhil edilebilmektedir | 56480, 56911 |
| Toplu iş sözleşmesini imzalayan ya da görüşmelere katılan başkan yardımcıları | Dairece sorumlu tutulmuş; hüküm temyizde bozulmuştur | 56911 |
Sorumluluğun genel kuralları için Kamu Zararından Kim Sorumlu?, belediye başkanının konumu için Belediye Başkanı, Encümen ve Meclis Üyeleri Kamu Zararından Sorumlu mu? rehberlerimize bakın.
Savunma Nasıl Kurulur?
İşçi ödemelerinde savunma eksenleri
| Eksen | Gösterilecek olan | Dayanak |
|---|---|---|
| Sınır bu ödemeye uygulanmaz | İşçinin geçiş kapsamında olup olmadığı; Yüksek Hakem Kurulu sözleşmesinin bitim tarihi; ödemenin ait olduğu dönem | 375 KHK geçici m.23, m.24 |
| Ödeme sözleşmeye uygundur | Sözleşme metni; işçinin şartı taşıdığını gösteren belgeler; brüt ve net hesap | 56076, 56480 sayılı kararlar |
| Tutar hatalıdır | İşçi bazında döküm; şartı taşıyan işçilere yapılan ödemelerin ayrılması | 56480 sayılı karar |
| Sorumluluk | Sözleşmeyi kimin imzaladığı; ödeme emrindeki imzalar; görev dönemi | 6085 m.7/3; 56911 sayılı karar |
Savunmanın usulü için Sayıştay Sorgusuna Savunma Dilekçesi Örnekleri, temyiz için Sayıştay İlamına Temyiz, onanan hükümlere karşı karar düzeltilmesi rehberlerimize bakın.
Dilekçe Örneği 1: Akdi İkramiye Bulgusuna Sorgu Savunması
Aşağıdaki örnek, belediye şirketi işçilerine şirket toplu iş sözleşmesine göre ödenen akdi ikramiye nedeniyle sorgu alan harcama yetkilisi adına hazırlanmıştır.
SAYIŞTAY BAŞKANLIĞINA
(… Denetim Grup Başkanlığı)
SAVUNMADA BULUNAN: … (… Daire Başkanı, harcama yetkilisi; adresi)
VEKİLİ: Av. … (adres)
İLGİ: … Belediyesi 2025 yılı hesabına ilişkin … tarihli ve … sayılı sorgunun … numaralı maddesi.
KONU: Sorgunun … numaralı maddesine ilişkin savunmamızın sunulması ve duruşma talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Tebliğ ve süre (6085 sayılı Kanun m.48/1). Sorgu müvekkile … tarihinde tebliğ edilmiştir. Savunmamız otuz günlük süre içinde sunulmaktadır.
2. Sorgunun konusu. Sorguda, Belediyenin … A.Ş.’den yaptığı hizmet alımı kapsamında çalışan işçilere, Şirket ile … Sendikası arasında imzalanan toplu iş sözleşmesine dayanılarak 2025 yılında … TL akdi ikramiye ödendiği, bu ödemenin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 24’üncü maddesindeki sınırı aştığı ileri sürülmüş; müvekkil hakediş ödeme emri belgelerini imzalayan harcama yetkilisi olarak sorumlu gösterilmiştir.
3. Sınırın süresi (375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname geçici m.24). Geçici 24’üncü maddedeki sınır süresiz değildir. Madde, şirkete geçirilen işçilerin ücret ve sosyal haklarının, Yüksek Hakem Kurulunca karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitimine kadar bu sözleşmenin sağladığı hakları aşamayacağını düzenler. Bu işçileri kapsayan Yüksek Hakem Kurulu sözleşmesi … tarihinde sona ermiştir (Ek-1). Sorguya konu ödemeler 2025 yılına aittir ve bu tarihten sonra, Şirket ile Sendika arasında … tarihinde imzalanan toplu iş sözleşmesine göre yapılmıştır (Ek-2).
4. Temyiz Kurulu kararının kapsamı. Sorguda dayanılan 07.06.2023 tarihli ve 55401 sayılı Temyiz Kurulu kararı, Yüksek Hakem Kurulu sözleşmesinin yürürlükte olduğu dönemde, o sözleşmede yer almayan bir ikramiyenin ödenmesine ilişkindir. Kararda sınırın bu sözleşmenin bitiminden sonra da süreceğine ilişkin bir tespit yoktur. Somut olayda ödeme, sınırın sona erdiği tarihten sonraki döneme aittir.
5. Ödemenin dayanağı (5018 sayılı Kanun m.32 ve m.33). Müvekkil, hizmet alım sözleşmesine ve Şirketin düzenlediği hakediş belgelerine göre ödeme emri belgesini imzalamıştır. Hakedişe esas işçilik maliyeti, yürürlükteki toplu iş sözleşmesine göre hesaplanmıştır (Ek-3). Ödeme sözleşmeye ve eki belgelere uygundur.
6. Tutarın hesabı (5018 sayılı Kanun m.71). Yukarıdaki savunmalarımız saklı kalmak ve sorumluluğun kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, sorgu tablosuna geçiş kapsamında olmayan, Şirketin sonradan işe aldığı … işçiye yapılan ödemeler de dâhil edilmiştir. Geçici 24’üncü maddedeki sınır yalnızca bu madde uyarınca geçirilen işçiler için öngörülmüştür (Ek-4).
7. Duruşma talebi (Sayıştay Dairelerinin Çalışma Usul ve Esasları). Konunun Dairede görüşülmesi sırasında sözlü açıklamada bulunmak üzere duruşma yapılmasını talep ediyoruz.
SONUÇ VE TALEP
8. Açıklanan nedenlerle sorgunun … numaralı maddesi yönünden müvekkil hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesini, yargılama aşamasında duruşma yapılmasını vekâleten arz ve talep ederiz. … / … / 2026
Savunmada Bulunan Vekili
Av. …
EKLER: 1) Yüksek Hakem Kurulu kararı ve süresine ilişkin belgeler. 2) Şirket toplu iş sözleşmesi. 3) Hizmet alım sözleşmesi ve hakediş belgeleri. 4) İşçi bazında döküm ve işe giriş tarihleri. 5) Vekâletname.
Dilekçe Örneği 2: Sorumluluk Zammı Bulgusunda Temyiz
İkinci örnek, toplu iş sözleşmesindeki şartları taşımayan işçilere sorumluluk zammı ödendiği gerekçesiyle verilen tazmin hükmüne karşı harcama yetkilisi adına hazırlanmış temyiz dilekçesidir.
SAYIŞTAY BAŞKANLIĞINA
(Temyiz Kuruluna sunulmak üzere)
TEMYİZ EDEN: … (T.C. kimlik no; … Müdürü; adresi)
VEKİLİ: Av. … (adres)
İLAM: Sayıştay … Dairesinin … tarihli ve … sayılı ilamının … numaralı maddesi.
HESAP: … Belediyesi 2024 yılı hesabı.
İLAMIN TEBLİĞ TARİHİ: … / … / 2026
KONU: İlamın … numaralı maddesiyle verilen tazmin hükmünün kaldırılması, bu mümkün görülmezse düzeltilmesi istemi ve duruşma talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Süre (6085 sayılı Kanun m.55/3). İlam müvekkile … tarihinde tebliğ edilmiştir. Temyiz başvurumuz altmış günlük süre içindedir.
2. Temyiz edilen hüküm. İlamda, Belediye ile … Sendikası arasında imzalanan toplu iş sözleşmesinin … maddesinde ekip sorumlusu olarak görevlendirilen işçilere ödenmesi öngörülen sorumluluk zammının, bu şartı taşımayan on iki işçiye ödendiği kabul edilmiş ve … TL’nin müvekkil ile gerçekleştirme görevlisinden tazminine hükmedilmiştir.
3. İşçilerin şartı taşıması (6085 sayılı Kanun m.55/2-a). İlamda adı geçen işçilerden dokuzu, ödemenin yapıldığı dönemde … Müdürlüğünün … tarihli ve … sayılı görevlendirme yazılarıyla ekip sorumlusu olarak görevlendirilmiştir (Ek-1). Daire bu yazıları, dosyaya sorgudan sonra sunuldukları gerekçesiyle değerlendirmemiştir. Görevlendirme yazıları ödeme tarihlerinden önceki tarihlidir ve Belediyenin evrak kayıtlarında yer almaktadır (Ek-2). Bu dokuz işçi yönünden ödeme sözleşmeye uygundur.
4. Temyiz Kurulunun uygulaması (5018 sayılı Kanun m.71). Temyiz Kurulu 14.02.2024 tarihli ve 56480 sayılı kararında, aynı nitelikteki bir dosyada şartı taşıdığı anlaşılan işçiye yapılan ödemeyi tazmin tutarından düşmüş ve hükmü düzelterek onamıştır. Somut olayda şartı taşıdığı belgelenen dokuz işçiye yapılan … TL’nin tazmin tutarından çıkarılması gerekir.
5. Kalan üç işçi (5018 sayılı Kanun m.71/1). Yukarıdaki açıklamalarımız saklı kalmak ve tazmin hükmünün kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, kalan üç işçi fiilen ekip sorumluluğu görevini yürütmüş, görevlendirmeleri sözlü talimatla yapılmıştır; bu durum birim amirinin yazısıyla doğrulanmıştır (Ek-3). Sözleşme, zammın ödenmesini görevin yürütülmesine bağlamıştır; yazılı görevlendirmenin sonradan yapılmış olması işçinin görevi yürüttüğü gerçeğini değiştirmez.
6. Sorumluluğun paylaştırılması (6085 sayılı Kanun m.7/3). Müvekkil, ilamdaki ödemelerin yalnızca … ve … aylarına ait ödeme emri belgelerini imzalamıştır; diğer aylara ait belgelerde imzası yoktur (Ek-4). Hüküm, tutarın tamamı için müvekkili sorumlu tutmuştur. Sorumluluk imzalanan ödeme belgeleriyle sınırlı olarak belirlenmelidir.
7. Duruşma talebi (6085 sayılı Kanun m.54/2-e ve m.55/6). Temyiz incelemesinin duruşmalı yapılmasını talep ediyoruz.
SONUÇ VE TALEP
8. Açıklanan nedenlerle, duruşma yapılarak … sayılı ilamın … numaralı maddesiyle verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına, bu talebimiz yerinde görülmezse şartı taşıdığı belgelenen işçilere yapılan ödemeler düşülerek ve müvekkilin sorumluluğu imzaladığı ödeme belgeleriyle sınırlanarak hükmün düzeltilmesine karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederiz. … / … / 2026
Temyiz Eden Vekili
Av. …
EKLER: 1) Görevlendirme yazıları. 2) Evrak kayıt dökümü. 3) Birim amirinin yazısı. 4) Ödeme emri belgeleri. 5) Vekâletname.
Karar Künyeleri: Yazıda Dayanılan Kararlar
Kararlar Sayıştay Başkanlığının karar veri tabanından okunmuş; aktarılan görüşlerin kararın çoğunluk gerekçesinde yer aldığı, karşı oy metninden ayrılarak kontrol edilmiştir.
Sayıştay Temyiz Kurulu
| Karar | Konu | Yazıyla ilgili tespit |
|---|---|---|
| Temyiz Kurulu, 04.02.2026, 58812 | Saat başına ücret alan işçilere toplu iş sözleşmesi hakları (aynı ilam maddesine ilişkin karar düzeltme) | Karar düzeltilmesine mahal olmadığına (oybirliği) |
| Temyiz Kurulu, 03.07.2024, 57001 | Akdi ikramiye (aynı ilam maddesine ilişkin karar düzeltme) | Karar düzeltilmesine mahal olmadığına (oyçokluğu) |
| Temyiz Kurulu, 26.06.2024, 56989 | İşçiye müdürlüğe vekâlet karşılığı yüzde 70 fazla yevmiye | Kamu zararı; tasdik (oyçokluğu) |
| Temyiz Kurulu, 05.06.2024, 56911 | Şirket işçilerine seyyanen zammın belediye bütçesinden ödenmesi | Dairenin tazmin hükmü bozulmuştur; dosya birleştirilerek daireye gönderildi (oybirliği) |
| Temyiz Kurulu, 08.05.2024, 56807 | Şirkete geçirilen işçilere ek gıda yardımı | Tasdik (oyçokluğu); usulsüz görevlendirme gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğunu kaldırmaz |
| Temyiz Kurulu, 17.04.2024, 56730 | Saat başına ücret alanlara ücret farkı, sosyal yardım ve ikramiye | Toplu iş sözleşmesi kapsamında değiller; tasdik (oyçokluğu) |
| Temyiz Kurulu, 14.02.2024, 56480 | Şartı taşımayan işçilere sorumluluk zammı | Şartı taşıyan işçiye yapılan ödeme düşüldü; düzeltilerek tasdik (oyçokluğu) |
| Temyiz Kurulu, 08.11.2023, 56076 | Brüt öngörülen yakacak yardımının net ödenmesi | Sözleşme metni bağlayıcıdır; tasdik (oybirliği) |
| Temyiz Kurulu, 07.06.2023, 55401 | Şirket sözleşmesiyle yılda 22 yevmiye akdi ikramiye | Kanuna aykırı sözleşme hükmü geçersizdir; tasdik (oyçokluğu) |
| Temyiz Kurulu, 07.06.2023, 55400 | Geçiş şartları tartışmalı işçilere toplu iş sözleşmesi ödemeleri | Bozma (oyçokluğu) |
Sık Yapılan Hatalar
- “Toplu iş sözleşmesinde yazıyor” savunmasıyla yetinmek; sözleşme hükmünün kanundaki sınıra uygunluğunu tartışmamak.
- Yüksek Hakem Kurulu sözleşmesinin bitim tarihini ve ödemenin ait olduğu dönemi belgelememek.
- Geçiş kapsamındaki işçilerle şirketin sonradan işe aldığı işçileri ayırmamak.
- Sözleşmede brüt yazılan yardımı net ödemek.
- Zam ve tazminatlarda işçinin şartı taşıdığını gösteren görevlendirme yazısını ödeme belgesine eklememek.
- Kısmi süreli ve saat ücretli çalışanları sözleşme kapsamında saymak.
- İşçiye memur kadrosuna vekâlet ettirip bunun karşılığında ek ödeme yapmak.
- Temyizde işçi bazında belge sunmamak; tutarın tamamına itirazla yetinmek.
- Usulsüz görevlendirildiğini ileri sürerek gerçekleştirme görevlisinin sorumlu olmayacağını varsaymak.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?
İşçi ödemelerine ilişkin dosyalarda önce ödemeleri işçi, dönem ve dayanak bazında ayırıyor; geçiş kapsamını, Yüksek Hakem Kurulu sözleşmesinin süresini ve şirket sözleşmesinin hükümlerini belgeleriyle karşılaştırıyoruz. Sözleşmenin yanlış uygulandığı ileri sürülen dosyalarda her işçi için şartın taşındığını gösteren belgeleri topluyor, tazmin tutarını yeniden hesaplıyoruz. Savunmayı sorgu, daire duruşması, temyiz ve karar düzeltme aşamalarında yürütüyoruz.
Yeni toplu iş sözleşmesi görüşmelerinden önce belediyelere ve belediye şirketlerine, Temyiz Kurulu kararlarında tazmin konusu olmuş hükümler yönünden ön inceleme yapıyoruz.
Sorguyu ya da ilamı ve toplu iş sözleşmesini 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz. Savunma süresi otuz, temyiz süresi altmış gündür.
İlgili Rehberler
- Sayıştay Sorgusu Geldi: Kamu Görevlisi İçin İlk 30 Gün
- Sayıştay Sorgusuna Savunma Dilekçesi Örnekleri
- Sayıştay İlamına Temyiz ve Temyiz Dilekçesi Örneği
- Kamu Zararından Kim Sorumlu? Harcama Yetkilisi, Gerçekleştirme Görevlisi, Muhasebe Yetkilisi
- Belediye Başkanı, Encümen ve Meclis Üyeleri Kamu Zararından Sorumlu mu?
- Sayıştay İlamı Kesinleşti: Kamu Zararı Nasıl Tahsil Edilir?
- Sayıştay Tazminini Ödedim, Kimden Geri Alırım?
- Sayıştay Kararına Karşı Son Yollar: Karar Düzeltilmesi ve Yargılamanın İadesi
- Kamu Zararında Zamanaşımı ve Faiz Hesabı
- Mevzuata Aykırı Atama ve Unvan Değişikliği Nedeniyle Kamu Zararı
- Sosyal Denge Tazminatı ve Kamu Zararı
- Sözleşmeli Personelde Kamu Zararı: Ücret Tavanı, Kısmi Zamanlı Avukat ve Ek Ödeme
- Fazla Çalışma, Harcırah ve Huzur Hakkında Kamu Zararı: Zabıta-İtfaiye Maktu Ücret, Yolluk, Komisyon
- Tahsil Edilmeyen Belediye Gelirlerinde Kamu Zararı: Kira, Vergi, Para Cezası ve Zamanaşımı
- Avukatlık Vekâlet Ücreti ve Hizmet Alımında Kamu Zararı: Dağıtım, Üst Sınır, Serbest Avukat
- İhale ve Yapım İşlerinde Kamu Zararı: Fiyat Farkı, Süre Uzatımı, İş Artışı, Doğrudan Temin
- İdare Hukuku Rehberi
- Dilekçe Örnekleri
Sıkça Sorulan Sorular
Toplu iş sözleşmesinde yazan bir ödeme kamu zararı sayılabilir mi?
Evet. Temyiz Kurulu 55401 sayılı kararında, sözleşmeyle yapılan düzenlemelerin kanuna ve düzenleyici normlara aykırı olamayacağını, aykırı hükümlerin geçerliliğinin bulunmadığını belirtmiştir.
Belediye şirketine geçen işçilere akdi ikramiye ödenebilir mi?
Yüksek Hakem Kurulunca karara bağlanan toplu iş sözleşmesinin bitimine kadar, bu sözleşmenin sağladığı hakları aşan ödeme yapılamaz (375 KHK geçici m.24). Kurul 55401 sayılı kararında bu dönemde şirket sözleşmesiyle ödenen yılda 22 yevmiyelik akdi ikramiyeyi mevzuata aykırı bulmuştur.
Bu sınır süresiz mi?
Hayır. Madde sınırı, Yüksek Hakem Kurulunca karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitimine kadar öngörür. Ödemenin hangi döneme ait olduğu bu nedenle belirleyicidir.
Şirket işçilerine ek gıda yardımı verilmesi kamu zararı mı?
Temyiz Kurulu 56807 sayılı kararında, şirket kadrosuna geçirilen işçilere ek gıda yardımı adı altında yapılan ilave ödemeyi kamu zararı saymış ve tazmin hükmünü onamıştır.
Sözleşmede brüt yazan yardım net ödenirse ne olur?
Aradaki fark kamu zararı sayılır. Kurul 56076 sayılı kararında, tarafları bağlayanın sözleşme metni olduğunu belirterek brüt öngörülen yakacak yardımının net ödenmesine ilişkin tazmin hükmünü oybirliğiyle onamıştır.
Şartı taşımayan işçiye ödenen zamdan kim sorumlu?
Ödeme emrini imzalayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi. 56480 sayılı kararda sorumluluk ödeme bazında paylaştırılmış, şartı taşıdığı anlaşılan işçiye yapılan ödeme ise tazmin tutarından düşülmüştür.
Kısmi süreli çalışanlar toplu iş sözleşmesinden yararlanır mı?
Kurul 56730 sayılı kararında, yalnızca çalıştıkları saat başına ücret alan ve personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında sayılamayacak kişilere toplu iş sözleşmesinden doğan ücret farkı, sosyal yardım ve ikramiye ödenemeyeceğini kabul etmiştir.
Toplu iş sözleşmesini imzalayan başkan yardımcısı sorumlu olur mu?
56911 sayılı karara konu dosyada daire, sözleşmede imzası bulunan ya da görüşmelere katılan başkan yardımcılarını da sorumlu tutmuş; hüküm Temyiz Kurulunca bozulmuştur. Sorumluluk her dosyada ayrıca tartışılmaktadır.
İlave tediye ile akdi ikramiye aynı şey mi?
Hayır. İlave tediye 6772 sayılı Kanundan doğar ve işçilere her yıl için birer aylık istihkakları tutarında ödenir. Akdi ikramiye toplu iş sözleşmesiyle kararlaştırılır ve kadroya ya da şirkete geçen işçilerde kanundaki sınıra tabidir.
Tazmin hükmü onandı; tutar azaltılabilir mi?
İşçi bazında belge sunulabiliyorsa evet. 56480 sayılı kararda şartı taşıyan işçiye yapılan ödeme düşülerek hüküm düzeltilmiştir. Temyiz Kurulu kararına karşı on beş gün içinde karar düzeltilmesi de istenebilir.
Kaynakça
- 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname geçici m.23 ve 24.
- 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması Hakkında Kanun m.1, 3 ve 4.
- 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.32, 33 ve 71; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu m.7, 48, 54, 55 ve 57.
- Sayıştay Temyiz Kurulunun 07.06.2023 tarihli ve 55400, 07.06.2023 tarihli ve 55401, 08.11.2023 tarihli ve 56076, 14.02.2024 tarihli ve 56480, 17.04.2024 tarihli ve 56730, 08.05.2024 tarihli ve 56807, 05.06.2024 tarihli ve 56911, 26.06.2024 tarihli ve 56989, 03.07.2024 tarihli ve 57001, 04.02.2026 tarihli ve 58812 sayılı kararları (Sayıştay Başkanlığı karar veri tabanı).
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; dilekçe örnekleri savunmanın kuruluşunu göstermek içindir ve her dosya kendi toplu iş sözleşmesi, geçiş belgeleri, ödeme dönemleri ve işçi bazındaki kayıtlarıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Sayıştay sorgusu veya ilamı mı aldınız? Birlikte değerlendirelim
Otuz günlük savunma süresi, duruşma talebi, altmış günlük temyiz süresi ve tahsil aşaması için sorgunuz ve tebliğ tarihinizle hemen arayın.
Otuz günü kaçırmayın
Sorgunun tebliğinden itibaren otuz gün içinde savunmanızı verin, duruşma talebinizi savunmaya yazın, belgelerinizi idareden yazıyla isteyin. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
İdare Hukuku Rehberi · Kamu İhale Hukuku Rehberi · Kamu Zararı ve Yüklenici · Kamu Görevlisine Rücu · Dilekçe Örnekleri · İletişim


