KOSGEB Destekli İşletmeyi Kapatmak, Devretmek veya Birleştirmek 2026: Destek Ne Zaman Geri İstenir? Mücbir Sebep, Finansal Yetersizlik, Ölüm ve Tasfiye
17 Kasım 2026

KOSGEB Destekli İşletmeyi Kapatmak, Devretmek veya Birleştirmek 2026: Destek Ne Zaman Geri İstenir? Mücbir Sebep, Finansal Yetersizlik, Ölüm ve Tasfiye

KOSGEB desteği alan işletmenin destek süresi içinde kapanması veya tasfiyeye girmesi desteğin sonlandırılmasına yol açar; ancak sonlandırma kendiliğinden iade demek değildir. Kapanma işletmenin kastı veya ağır kusuru olmaksızın ölüm, ağır kaza, ağır hastalık, tutukluluk, yangın, deprem, su basması, hırsızlık, finansal yetersizlik veya benzeri bir sebepten kaynaklanmışsa ödenen geri ödemesiz destek ve faiz/kâr payı desteği geri istenmez (Girişimci Destek Programı Yönergesi m.32/6 ve 32/8; Kapasite Geliştirme Destek Programı Yönergesi m.25/3 ve 28/17). Kapanma gerekçesini sunmayan işletme hakkında ise uygunsuzluk tespit formu düzenlenir ve destek yasal faiziyle istenir (KOSGEB Uygunsuzluk Yönergesi m.7/6). Destek süresinde işletmenin devri veya başka bir işletmeyle birleşmesi kurul veya uygulama birimi tarafından değerlendirilir; destekle alınan makine satılamaz, kiralanamaz, devredilemez, rehin gösterilemez, hacizler 7 gün içinde bildirilir. Girişimci desteğinde girişimcinin ortaklık payı destek süresince yüzde ellinin altına düşemez. Unvan veya tür değişikliği ise bildirimle destek sürecini durdurmaz.

Bu yazı, KOSGEB’den girişimci desteği, kapasite geliştirme desteği veya faiz/kâr payı desteği almış ve işletmesini kapatmak, devretmek, başka bir şirketle birleştirmek, şirket türünü değiştirmek ya da şahıs işletmesini şirkete dönüştürmek isteyen girişimciler, işletme sahipleri ve şirket ortakları ile işletme sahibini kaybeden mirasçılar için hazırlandı. Hangi işlemin desteği sonlandırdığı, hangi hâlde iadenin istenmediği, KOSGEB’e nasıl bildirim yapılacağı ve iade istendiğinde hangi yolların açık olduğu madde numaralarıyla anlatılır; sonunda kapanma gerekçesi dilekçesi ve menfi tespit davası dilekçe örnekleri yer alır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Bu yazının dayanakları. 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi m.224/2; KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği (RG 13.01.2024, 32428) m.6, 8, 9 ve 10; KOSGEB Uygunsuzluk Yönergesi (YG-02/03, revizyon tarihi 12.02.2026) m.3/1-j, 7, 8, 13, 15 ve 16; Girişimci Destek Programı Yönergesi (Rev.16, 06.11.2026) m.5, 13, 16, 29, 32, 34, 35, 37, 38 ve 39; Kapasite Geliştirme Destek Programı Yönergesi (Rev.15, 09.10.2026) m.25, 27, 28 ve 30; Kapasite Geliştirme Destek Programı Taahhütnamesi (Rev.5); KOBİ Dijital Dönüşüm Destek Programı Taahhütnamesi (Rev.02) md.15; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.136, 152, 153, 159, 180, 541, 545, 547 ve 553; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.23 ve 202; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.599, 605, 606, 641 ve 681; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.72, 193 ve 294; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.2 ve 17; Uyuşmazlık Mahkemesi ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi kararları. Metin 17 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır.

KOSGEB desteği alan birçok işletme, destek süresi dolmadan zorlanır: satışlar beklenen düzeye ulaşmaz, ortaklar ayrılır, daha büyük bir şirketle birleşme fırsatı çıkar ya da işletme sahibi vefat eder. Bu noktada en sık sorulan soru aynıdır: İşletmeyi kapatırsam veya devredersem KOSGEB aldığım desteği geri ister mi? Cevap, desteğin türüne, işlemin destek süresinin içinde mi dışında mı yapıldığına ve en önemlisi işlemin gerekçesinin KOSGEB’e zamanında ve belgeli olarak sunulup sunulmadığına bağlıdır.

Aşağıda önce sürelerin ve mevzuatın çerçevesi, ardından kapanış, mücbir sebep ve finansal yetersizlik, devir ve birleşme, unvan ve tür değişikliği, hisse devri, makine satışı ve haciz, taşınma, ölüm, konkordato ve iflas ile şirket tasfiyesi tek tek ele alınıyor. İade yazısı gelmişse süreler ve itiraz için KOSGEB iade yazısı yazımıza, desteğin geri istenmesinin genel çerçevesi için Devlet Desteği İadesi Merkezi sayfasına bakabilirsiniz.

Hangi Süre İçinde Kısıt Var? Destek Süresi, Proje Süresi ve İzleme

KOSGEB mevzuatında kapanış, devir ve birleşme kuralları ağırlıklı olarak “destek süresi” veya “proje süresi” içinde uygulanır. Bu süre programdan programa değişir ve çoğu zaman işletmenin kuruluş tarihiyle değil, başvurunun onaylandığı veya kredinin kullandırıldığı tarihle başlar.

Programlara göre destek süresi ve izleme

Program ve destekSüreİzlemeDayanak
Girişimci Destek Programı, iş kurma desteği24 ay; başvurunun onaylanarak evrak kaydına alındığı tarihten başlarBirinci yılın bitiminden sonra 30 gün içinde ve ikinci yılın son 90 günü içinde; destek süresinin bitiminden bir yıl sonra program sonrası izlemeGDP Yönergesi m.5/3-4, 29 ve 34
Girişimci Destek Programı, iş geliştirme desteğiProje süresi 24 ay; geri ödemeli kısım proje bitiminden sonra 12 ay ödemesiz, sonra üçer aylık 4 eşit taksitDönemsel izleme ve proje sonuç raporuGDP Yönergesi m.8/3, 30, 33 ve 37
Girişimci Destek Programı, iş geliştirme faiz/kâr payı desteğiKredi vadesi kadar, 36 ayHer üç aylık dönemin bitiminden sonra 30 gün içindeGDP Yönergesi m.13/5 ve 31
Kapasite Geliştirme Destek Programı, faiz/kâr payı desteğiProje süresi; finansman sözleşmesi proje süresini aşabilirDönemsel izleme; proje bitiminden bir yıl sonra proje sonrası izlemeKapasite Yönergesi m.27 ve 28/15

Sürenin bitmesi her kısıtı ortadan kaldırmaz. Kapasite Geliştirme programında proje süresi bittikten sonra da kredi vadesi boyunca destek ödemeleri sürebilir ve bu dönemdeki devir, birleşme, tasfiye ve kapanış için ayrı kurallar vardır (Kapasite Yönergesi m.28/16-17). Girişimci desteğinde ise iş geliştirme desteğinin geri ödemeli kısmı proje bittikten sonra taksitlerle ödenir; işletme kapansa bile taksit borcu devam eder.

Önce kendi programınızın yönergesini indirin. Bu yazıdaki madde numaraları Girişimci Destek Programı Yönergesi’nin 06.11.2026 tarihli 16 numaralı revizyonuna ve Kapasite Geliştirme Destek Programı Yönergesi’nin 09.10.2026 tarihli 15 numaralı revizyonuna aittir. Başka bir programdan veya eski bir revizyondan destek aldıysanız başvuru tarihinizde yürürlükte olan yönerge ve onayladığınız taahhütname esas alınır.

Mevzuat Zinciri: Yönetmelik, Uygunsuzluk Yönergesi, Program Yönergesi ve Taahhütname

KOSGEB’in kapanış ve devirle ilgili kuralları tek bir metinde değildir. Genel çerçeve Yönetmelik’te, iade usulü Uygunsuzluk Yönergesi’nde, programa özgü kurallar ise her programın kendi yönergesinde yer alır. İşletmenin elektronik ortamda onayladığı taahhütname bu metinlerin tamamını sözleşmenin parçası yapar.

Kapanış, devir ve birleşmede uygulanan KOSGEB mevzuatı

DüzenlemeMaddeNe söyler?
4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesim.224/2KOSGEB bütün işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabidir; destek iadesi uyuşmazlıkları adli yargıda görülür
KOSGEB Destek Programları Yönetmeliğim.9/1Mevzuata uygun olmayan durumda destek süreci durdurulur; uygunsuzluk giderilmezse destek yasal faiziyle tahsil edilir
Yönetmelikm.9/2Deprem, yangın, su baskını, genel salgın, terör, savaş gibi mücbir sebeplerde destek sürecinin durdurulmasına veya devamına KOSGEB Başkanı karar verir
Yönetmelikm.10/2KOBİ niteliği kaybedilmeden önce uygun bulunan başvurular kazanılmış hak sayılır, ödemeler yapılır
Uygunsuzluk Yönergesim.3/1-jKapanma: gerçek kişi işletmesinde vergi dairesindeki mükellefiyet kaydının sona ermesi, diğer işletmelerde ticaret sicil kaydının silinerek ilan edilmesi
Uygunsuzluk Yönergesim.7/2Giderilebilecek uygunsuzluk için 30 gün süre verilir; gerekirse 30 güne kadar ek süre
Uygunsuzluk Yönergesim.7/6Mevzuata aykırı kapanan işletmede kapanma gerekçesi sunulmazsa, gerekçe kurulda uygun görülmezse veya tebligat ulaşmayıp kurul iadeye karar verirse uygunsuzluk tespit formu düzenlenir
Uygunsuzluk Yönergesim.8Suç oluşturan uygunsuzlukta veya başvuru şartları taşınmıyorsa desteğin tamamı, diğer hâllerde yalnızca uygunsuzluğun oluştuğu destek tutarı istenir
Girişimci Destek Programı Yönergesim.32Sonlandırma: devir ve birleşme, il değişikliği, tasfiye ve kapanış, girişimcinin vefatı; mücbir sebep ve finansal yetersizlikte iadenin istenmemesi
GDP Yönergesim.16/5Girişimcinin işletmedeki ortaklık payı en az yüzde elli olmalı ve destek süresinde yüzde ellinin altına düşmemelidir
GDP Yönergesim.39/8 ve 39/13Unvan ve tür değişikliği bildirilir, destek sürer; destekli makine, teçhizat, kalıp ve yazılım destek süresince satılamaz, kiralanamaz, devredilemez, rehin gösterilemez
Kapasite Geliştirme Destek Programı Yönergesim.25, 28/16-17, 30/13, 30/17, 30/20 ve 30/21Proje süresi içinde ve sonrasında devir, birleşme, tasfiye ve kapanış; unvan ve tür değişikliği; taşınır kısıtları; KOBİ niteliği; başvuru aşamasında devir
Taahhütnamemd.2 ve md.12Bilgilerde değişiklik olursa yeni bilgilerin verilmesi; uyuşmazlıklarda Ankara mahkemeleri ve icra daireleri

Bu zincirde iki kavram birbirinden ayrılmalıdır. Sonlandırma, desteğin bundan sonrası için durdurulmasıdır; bekleyen ödemeler yapılmaz. İade ise daha önce ödenmiş desteğin geri istenmesidir. Yönergeler, sonlandırmayı çoğu hâlde zorunlu, iadeyi ise sonlandırmanın sebebine bağlı kılar. Bu ayrım, kapanmak zorunda kalan bir işletmenin savunmasının temelidir.

İşletmeyi Kapatmak: Destek Süresi İçinde ve Sonrasında

Uygunsuzluk Yönergesi kapanmayı açıkça tanımlar: gerçek kişi işletmelerinde vergi dairesi nezdindeki mükellefiyet kaydının sonlandırılması, diğer işletmelerde ticaret sicil kaydının silinerek ilan edilmesi (m.3/1-j). Fiilen faaliyeti durdurmak tek başına kapanma değildir; ancak izleme formlarında faaliyetsizlik olumsuz değerlendirme sebebidir.

  • Girişimci Destek Programı: Destek süresi içinde işletmenin tasfiyesinin başlaması veya kapanması hâlinde destek sonlandırılır (m.32/5). Desteği sonlandırılan, tasfiyesi başlayan veya kapanan işletmeye ödeme yapılmaz (m.35/11).
  • Kapasite Geliştirme Destek Programı: Proje süresi içinde tasfiyenin başlaması veya kapanma hâlinde bekleyen ödemeler yapılmaz ve kurul destek programının sonlandırılmasına karar verir (m.25/1-c ve 25/2). Proje süresi bittikten sonraki kapanışta da destek süreci durdurulur ve durum kurula sunulur (m.28/17).
  • KOBİ Dijital Dönüşüm Destek Programı: İşletme, taahhütnamesinde tasfiyenin başlaması veya kapanma hâlinde bu tarihten itibaren 15 gün içinde durumu KOSGEB’e bildireceğini taahhüt eder (Taahhütname md.15, Rev.02).
  • Her iki programda da sonlandırmadan sonra iade sorusu ayrıca değerlendirilir; kapanmanın gerekçesi burada belirleyicidir.

Uygunsuzluk Yönergesi, mevzuata aykırı kapanan işletmelerde üç durumda uygunsuzluk tespit formu düzenleneceğini söyler: kapanma gerekçesinin hiç sunulmaması, tebligat yapılmasına rağmen gerekçenin kurulda uygun görülmemesi ve tebligat ulaşmayıp kurulda desteğin iadesine karar verilmesi (m.7/6). Bu hükmün pratik anlamı şudur: KOSGEB’e yazı göndermeden işletmeyi kapatan ve e-tebligat kutusunu takip etmeyen girişimci, kendisini savunma fırsatını kaybeder. Bilinen adreslerde bulunamayan veya tebligatın ulaşmadığı yararlanıcı hakkında da kurul değerlendirmesinden sonra uygunsuzluk tespit formu düzenlenir (m.7/7).

Kapanmadan önce yazı verin. Kapanış kararını verdiğiniz anda, mükellefiyet terkini veya tasfiye başvurusundan önce, uygulama birimine kapanma gerekçesini ve belgelerini içeren bir dilekçe verin. Dilekçe, kurulun “gerekçe sunulmadı” sonucuna varmasını engeller ve mücbir sebep değerlendirmesinin kayda geçmesini sağlar. Örnek dilekçe aşağıdadır.

Gerçek kişi işletmelerinde işi bırakma bildirimi ve mükellefiyetin sona ermesi için işi bırakma ve mükellefiyetin sona ermesi, şahıs işletmesinin kapatılması için şahıs işletmesi kapatma yazılarımıza bakabilirsiniz.

Mücbir Sebep ve Finansal Yetersizlik: İadenin İstenmediği Hâller

Program yönergelerinin en önemli ve en az bilinen hükmü budur. Sonlandırmanın sebebi işletmenin kastı veya ağır kusuru olmaksızın ortaya çıkmış ve faaliyeti engelleyecek nitelikteyse, ödenmiş geri ödemesiz destek ve faiz/kâr payı desteği geri istenmez. Sayılan sebepler arasında “finansal yetersizlik” de vardır. Yani işletmenin iflas etmeden, kusuru olmaksızın ayakta kalamayacak hâle gelmesi, belgelendiği takdirde iadeyi engelleyen bir sebep olarak kabul edilebilir.

Sonlandırmada iadenin istenmediği hâller

DestekKim karar verir?İade istenmeyen hâlAksi hâlde
GDP iş kurma desteği (geri ödemesiz)Uygulama birimiKast veya ağır kusur olmaksızın faaliyeti engelleyen ölüm, ağır kaza, ağır hastalık, tutukluluk, yangın, deprem, su basması, hırsızlık, finansal yetersizlik veya benzeri gerekçeÖdenen destek ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsil edilir (m.32/6)
GDP iş geliştirme desteği (geri ödemeli kısım)KurulAynı gerekçelerGeri ödemeli destekler kurul karar tarihinde muaccel olur, yasal faiziyle istenir; teminat nakde çevrilebilir (m.32/7). Gerekçe kabul edilirse borç normal geri ödeme sürecine göre ödenir
GDP iş geliştirme faiz/kâr payı desteğiUygulama birimiAynı gerekçelerÖdenen faiz/kâr payı desteği yasal faiziyle tahsil edilir (m.32/8)
Kapasite Geliştirme, proje süresi içindeKurulKast veya ağır kusur olmaksızın faaliyeti engelleyen ölüm, ağır kaza, ağır hastalık, tutukluluk, yangın, deprem, su basması, hırsızlık, finansal yetersizlik veya kurulca uygun bulunan benzeri gerekçeFaiz/kâr payı desteği yasal faiziyle Uygunsuzluk Yönergesi’ne göre tahsil edilir (m.25/3-4)
Kapasite Geliştirme, proje süresi bittikten sonraKurulAynı gerekçelerAynı sonuç (m.28/17)

Değerlendirme kendiliğinden yapılmaz; karar merciine sunulan bilgi ve belgeler doğrultusunda yapılır. Bu nedenle finansal yetersizlik iddiası somut verilerle desteklenmelidir: son dönem mali tablolar ve mizan, satış ve tahsilat düşüşünü gösteren beyannameler, vadesi geçmiş borç dökümü, icra takipleri, kredi kartı ve banka borçları, kira ve SGK borçları, sektördeki daralmayı gösteren belgeler. Sağlık sebebinde hastane raporları, yangın veya hırsızlıkta itfaiye ve kolluk tutanakları, tutuklulukta mahkeme belgeleri dosyaya konmalıdır.

“Kast veya ağır kusur” şartı da dikkatle ele alınmalıdır. Kapanmadan kısa süre önce kâr dağıtılması, destekli makinelerin ilişkili bir kişiye veya şirkete aktarılması, aynı işin başka bir unvanla sürdürülmesi ya da işletmenin kendisinin iradi olarak terk edilmesi, kurulun gerekçeyi kabul etmemesine yol açabilir. Buna karşılık piyasa koşulları, büyük bir müşterinin kaybı, beklenmeyen maliyet artışları veya tahsil edilemeyen alacaklar nedeniyle ortaya çıkan zorluk, kusur değil risk gerçekleşmesidir.

Yönetmelik ayrıca deprem, yangın, su baskını, genel salgın, terör ve savaş gibi genel mücbir sebeplerde destek sürecinin durdurulmasına veya devamına KOSGEB Başkanı’nın karar vereceğini düzenler (m.9/2). Bölgesel afetlerde bu tür genel kararlar çıkabilir; afet bölgesindeki işletmeler bu kararları ayrıca takip etmelidir.

İşletmeyi Devretmek veya Başka Bir İşletmeyle Birleşmek

Destek süresi içinde işletmenin devri veya başka bir işletmeyle birleşmesi her iki programda da otomatik iade sebebi değildir; değerlendirme konusudur.

  • Girişimci Destek Programı: Devir veya birleşme, iş geliştirme desteğinde kurul, iş kurma ve faiz/kâr payı desteğinde uygulama birimi tarafından “destek programından yararlanma koşulları” çerçevesinde değerlendirilir; desteğin devamına veya sonlandırılmasına karar verilir (m.32/3). Bu koşulların başında girişimcinin yüzde elli ortaklık payı şartı gelir (m.16/5).
  • Kapasite Geliştirme Destek Programı: Proje süresi içinde devir veya birleşmede bekleyen ödemeler yapılmaz, durum kurula sunulur; finansal kuruluş finansman sözleşmesine devam ediyorsa kurul projenin devamına veya sonlandırılmasına karar verir (m.25/1-b ve 25/2). Proje süresi bittikten sonraki devir veya birleşmede finansal kuruluş sözleşmeye devam eder ve kurul da uygun görürse ödemeler sürer (m.28/16).
  • Başvuru aşamasında: Kapasite Geliştirme’de proje başvurusu ile kabul kararının evrak kaydına alındığı tarih arasında gerçekleşen devir veya birleşme bu tarihten önce bildirilirse destekten sorumlu daire başkanlığı sürecin devamına veya iptaline karar verir; bildirilmezse proje iptal edilir ve iptal 15 gün içinde işletmeye bildirilir (m.30/21).

Uyuşmazlık Mahkemesi’nin 27.11.2023 tarihli kararına konu olayda, ileri girişimci desteği alan bir limited şirket destek süreci devam ederken başka bir şirketle bir anonim şirket çatısı altında birleşmişti. Girişimcinin payı birleşmeden önce yüzde yüz iken birleşme sonrasında yüzde yirmiye düşmüştü. Kurul destek programını sonlandırmış ve desteklerin ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle geri istenmesine karar vermişti; Uyuşmazlık Mahkemesi bu işleme karşı davanın adli yargıda görüleceğine hükmetmiştir (E.2023/225, K.2023/670). Bu olay, birleşmenin kendisinden çok yüzde elli şartının bozulmasının sonuç doğurduğunu gösterir.

Şirketler hukuku bakımından birleşmenin yönü önemlidir. Devralma şeklinde birleşmede devrolunan şirket birleşmenin tescili ile sona erer ve bütün aktif ve pasifi kendiliğinden devralan şirkete geçer (6102 sayılı Kanun m.136, 152/3 ve 153/1). Tam bölünmede de bölünen şirket sona erer (m.159). Yararlanıcı devralan şirketse tüzel kişiliği devam eder; devrolunan şirketse yararlanıcı ortadan kalkar ve destek ilişkisi devralan şirkete geçer. KOSGEB’in değerlendirmesi bu iki durumda farklı olabilir; birleşme kararından önce uygulama birimine yazılı bilgi verilmeli ve görüş istenmelidir.

Şahıs işletmesinin devri ise farklı bir hukuki rejime tabidir. Bir işletmeyi aktif ve pasifleriyle devralan kişi, devri alacaklılara bildirdiği veya ilan ettiği tarihten itibaren işletmenin borçlarından sorumlu olur; önceki borçlu da iki yıl süreyle devralanla birlikte müteselsilen sorumludur (6098 sayılı Kanun m.202). Devirden önce doğmuş bir KOSGEB iade borcu bu kapsamda devralana da yöneltilebilir; devir sözleşmesinde bu riskin dağılımı açıkça yazılmalıdır.

Unvan Değişikliği, Tür Değiştirme ve Şahıs İşletmesinden Şirkete Geçiş

Unvan veya tür değişikliği iki programda da sorun yaratmaz: işletme bu değişikliği uygulama birimine bildirir, bilgileri güncellenir ve destek sürecine devam edilir (GDP Yönergesi m.39/8; Kapasite Yönergesi m.30/13). Yeni türe dönüştürülen şirket eskisinin devamıdır (6102 sayılı Kanun m.180). Limited şirketin anonim şirkete dönüşmesi bu kapsamdadır.

Şahıs işletmesinden şirkete geçiş ise teknik olarak tür değiştirme değildir. Türk Ticaret Kanunu’ndaki tür değiştirme hükümleri şirketler arasında uygulanır; şahıs işletmesinin bir sermaye şirketine geçmesi, işletmenin yeni kurulan şirkete devri anlamına gelir ve yararlanıcının vergi kimliği değişir. Bu nedenle bu geçiş, destek süresi içinde yapılıyorsa devir hükümleri çerçevesinde değerlendirilmeye açıktır. Girişimci desteğinde girişimcinin yeni şirkette en az yüzde elli payla ortak olması şartı gözetilmeli, geçişten önce uygulama birimine yazılı başvuru yapılmalıdır.

Tür değiştirmenin şartları için tür değiştirme ve nevi değişikliği yazımıza bakabilirsiniz.

Hisse Devri ve Girişimcinin Yüzde Elli Payı

Girişimci Destek Programı’nda girişimcinin başvuru yaptığı işletmedeki ortaklık payı en az yüzde elli olmalıdır ve destek programı süresinde yüzde ellinin altına düşemez (GDP Yönergesi m.16/5). Dijital şirket tanımına uyan işletmelerde iş kurma desteği, teknogirişim rozeti sahibi işletmelerde ise iş kurma, iş geliştirme ve iş geliştirme faiz/kâr payı desteği için bu şart aranmaz.

Bu kural, destek süresi içinde yapılacak hisse devirlerinin, sermaye artırımlarının ve yeni ortak alımlarının sınırını çizer. Girişimci payının bir kısmını devredebilir; ancak devirden sonra yüzde elli veya üzerinde kalmalıdır. Sermaye artırımına girişimcinin katılmaması da payını sulandırarak aynı sonucu doğurabilir. Kapasite Geliştirme programında ayrıca bir pay oranı şartı yoktur; ancak işletme taahhütnamede KOSGEB’e verdiği bilgilerde değişiklik olması hâlinde yeni bilgileri vereceğini taahhüt eder (Taahhütname md.2).

Pay devri ticaret siciline tescil edildiğinde KOSGEB’in bu değişikliği öğrenmesi zor değildir. Değişikliği gizlemek yerine önceden bildirmek ve yüzde elli şartının korunduğunu belgelemek, hem uygunsuzluk riskini hem de yanıltıcı bilgi iddiasını önler. Pay devrinin şekli için anonim ve limited şirkette pay devri yazımıza bakabilirsiniz.

Destekli Makineyi Satmak, Kiralamak, Rehin Vermek ve Haciz

Destek kapsamında satın alınan makine, teçhizat, kalıp ve yazılımın mülkiyeti işletmeye aittir; ancak destek süresi boyunca bu taşınırlar satılamaz, başka kişi, kurum veya kuruluşlara hiçbir şekilde kiralanamaz, devredilemez ve rehin gösterilemez (GDP Yönergesi m.39/13-a; Kapasite Yönergesi m.30/17-a). Girişimci desteğinde tek istisna, taşınırın Kredi Garanti Fonu kefalet mektubuyla satın alınması hâlinde KGF lehine kefalet karşılığı rehin, bloke veya hapis hakkı tesis edilebilmesidir.

  • Taşınırlara ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz veya haciz konulursa işletme durumu 7 gün içinde bütün belgeleriyle birlikte KOSGEB’e yazılı olarak bildirir. Bildirim yapılmazsa destek yasal faiziyle tahsil edilir; bildirilirse taşınırların mülkiyet durumunu kurul değerlendirir (GDP m.39/13-b; Kapasite m.30/17-b).
  • Tasfiyesi başlayan veya kapanan işletme için bu kısıtlar uygulanmaz (GDP m.39/13-c; Kapasite m.30/17-c). Tasfiye sürecinde makinelerin satılması, tek başına ayrı bir uygunsuzluk sebebi değildir.
  • Destek süresi dolduktan sonra yapılan satış ve kiralama bu hükmün kapsamı dışındadır.

Haciz bildirimi için öngörülen 7 günlük süre çok kısadır ve hacizle birlikte işletmenin gündemi zaten yoğundur. Bu süre kaçırılırsa haczin kendisi değil, bildirimin yapılmaması iade sebebi olur. Haciz tutanağının tebliğ edildiği gün KOSGEB’e yazı verilmesi, icra dosyasının ve borcun dökümünün eklenmesi gerekir. Haczin kaldırılması için haczin kaldırılması talebi yazımıza bakabilirsiniz.

İşletmeyi Başka Bir İle Taşımak

Girişimci desteğinde iş geliştirme ve iş geliştirme faiz/kâr payı desteği başvurusu kapsamında, başvuru tarihinden destek süresinin sonuna kadar işletmenin başvuru yaptığı ilden farklı bir ile taşınması kurul veya uygulama birimi tarafından değerlendirilir ve desteğin devamına veya sonlandırılmasına karar verilir. Kamu otoritesinin yaptığı değişiklikler bu kuralın dışındadır (GDP Yönergesi m.32/4).

Taşınmanın, işletmenin kastı veya ağır kusuru olmaksızın, başvuru yapılan ilde faaliyeti engelleyen ölüm, ağır kaza, ağır hastalık, tutukluluk, yangın, deprem, su basması, hırsızlık veya benzeri bir gerekçeyle oluştuğuna karar verilirse desteğin devamına karar verilebilir. Aynı il içinde adres değişikliği bu hükmün konusu değildir; ancak taşınmadan önce uygulama birimine bildirim yapılması ve izleme ziyaretlerinin yeni adreste yapılabileceğinin teyit edilmesi gerekir.

İşletme Sahibinin veya Girişimcinin Ölümü

Ölüm, yönergelerde iadenin istenmemesine yol açabilecek sebeplerin başında sayılır. Sonlandırmanın işletmenin kastı veya ağır kusuru olmaksızın faaliyeti engelleyen ölüm nedeniyle oluştuğuna karar verilirse ödenen geri ödemesiz destek ve faiz/kâr payı desteği geri istenmez (GDP Yönergesi m.32/6 ve 32/8; Kapasite Yönergesi m.25/3 ve 28/17-a).

  • Şahıs işletmesinde işletme sahibinin ölümüyle mükellefiyet sona erer ve işletme kapanmış olur; destek sonlandırılır ve mirasçılar ölüm belgesiyle birlikte iadenin istenmemesi talebinde bulunur.
  • Sermaye şirketlerinde girişimcinin destek süresi içinde vefatı hâlinde, iş kurma ve iş geliştirme faiz/kâr payı desteğinde uygulama birimi, iş geliştirme desteğinde kurul desteğin devamına veya sonlandırılmasına karar verir (GDP m.32/5). Şirket faaliyetine devam ediyorsa destek de sürebilir.
  • İş geliştirme desteğinin geri ödemeli kısmı ödenmiş bir destek değil, borçtur. Gerekçe kabul edilirse geri ödemeli destekler normal geri ödeme sürecine göre tahsil edilir; kabul edilmezse muaccel olur (GDP m.32/7).

Mirasçılar mirası bir bütün olarak kazanır ve tereke borçlarından müteselsilen sorumludur (4721 sayılı Kanun m.599 ve 641). Miras üç ay içinde reddedilebilir; ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır (m.605 ve 606). Paylaşmadan sonra da mirasçılar, alacaklının rıza göstermediği tereke borçlarından paylaşmanın veya sonraki muacceliyetin tarihinden itibaren beş yıl süreyle müteselsilen sorumludur (m.681).

Bu nedenle mirasçılar iki işi aynı anda yürütmelidir: KOSGEB’e ölümü bildirip iadenin istenmemesini talep etmek ve üç aylık ret süresi dolmadan terekenin borç durumunu değerlendirmek. KOSGEB borcu dışında banka ve vergi borçları da varsa, reddi miras seçeneği mirasın reddi yazımızda anlatılmıştır.

Konkordato ve İflas

İflas, şirketin tasfiyesinin başlaması anlamına gelir; yönergelere göre tasfiyenin başlaması desteğin sonlandırılması sebebidir. Konkordato ise işletmeyi ayakta tutmayı amaçlar; ancak konkordato talebi çoğu zaman finansal yetersizliğin en açık belgesidir ve destek sürecinin olumsuz değerlendirilmesine yol açabilir.

  • Konkordato mühleti içinde borçlu aleyhine 6183 sayılı Kanun’a göre yapılanlar dahil hiçbir takip yapılamaz, önceden başlamış takipler durur, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz (2004 sayılı Kanun m.294). KOSGEB alacağı da bu kurala tabidir.
  • İflasın açılması borçlu aleyhine haciz yoluyla yapılan takipleri durdurur; iflasın tasfiyesi süresince bu takiplerden hiçbiri yapılamaz (m.193). KOSGEB alacağını iflas masasına kaydettirir.
  • Sonlandırma kararı verildiğinde iade sorusu yine mücbir sebep değerlendirmesine bağlıdır. Finansal yetersizlik yönergelerde açıkça sayıldığından, konkordato ve iflas belgeleri bu değerlendirmede işletme lehine kullanılabilecek en güçlü delillerdir.

Konkordato projesi hazırlanırken KOSGEB alacağının ve olası iade talebinin projede doğru sınıflandırılması gerekir. Henüz iade istenmemiş bir destek için kurul kararı beklenmeli, iade istenmişse alacağın tutarı ve faizi ayrıca denetlenmelidir.

Şirket Tasfiyesi, Sicilden Silinme ve İhya

Sermaye şirketinin kapanması tasfiye ile olur. Tasfiye memurları, alacaklı oldukları şirket defterlerinden veya belgelerden anlaşılan ve yerleşim yerleri bilinen kişileri taahhütlü mektupla, diğerlerini Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ve internet sitesinde birer hafta arayla yapılacak üç ilanla alacaklarını bildirmeye çağırır (6102 sayılı Kanun m.541). Tasfiye sona erince şirket unvanının sicilden silinmesi istenir ve silinme tescil ve ilan edilir (m.545).

  • KOSGEB’e iade borcu bulunan veya iade talebi beklenen bir şirket, tasfiye sırasında KOSGEB’i bilinen alacaklı olarak çağırmalı ve borcu ya ödemeli ya da tasfiye planında karşılık ayırmalıdır.
  • Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, alacaklılar şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden şirketin yeniden tescilini isteyebilir (m.547). KOSGEB alacağı ödenmeden silinen şirket bu yolla ihya edilebilir.
  • Tasfiye memurları, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ederlerse şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludur (m.553). Bilinen bir alacaklıyı yok sayarak tasfiyeyi kapatan tasfiye memuru kişisel sorumlulukla karşılaşabilir.

KOSGEB destek iadesi alacağı özel hukuk alacağıdır ve Uygunsuzluk Yönergesi tahsil için dava ve icra takibini öngörür. Bu nedenle ortaklar, kural olarak şirketin KOSGEB borcundan şirket ortağı sıfatıyla kişisel olarak sorumlu değildir; kişisel sorumluluk kefalet, sulh aşamasında verilen teminat veya şirketler hukukunun genel sorumluluk kuralları üzerinden gündeme gelir. Tasfiye süreci için şirket tasfiyesi nasıl yapılır, ihya için ek tasfiye ve ihya davası, tasfiye memurunun sorumluluğu için tasfiye memuru yazılarımıza bakabilirsiniz.

Birleşme ve Büyüme Sonrası KOBİ Niteliğinin Kaybı

Birleşme veya büyüme, işletmenin KOBİ niteliğini kaybetmesine yol açabilir. Yönetmelik bu durumu korur: KOBİ niteliği kaybedilmeden önce uygun bulunan destek programı başvuruları, KOBİ niteliği kaybedilse bile kazanılmış hak olarak değerlendirilir ve ödemeler yapılır; kaybedildikten sonra yeni başvuru yapılamaz (KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği m.10/2).

Kapasite Geliştirme Yönergesi de program başlangıç tarihinde KOBİ niteliği taşıyan işletmelerin sonraki yıl beyanına göre bu niteliği kaybetmesi hâlinde desteklerin kazanılmış hak sayılacağını tekrarlar (m.30/20). Bu nedenle KOBİ ölçeğinin aşılması, tek başına sonlandırma veya iade sebebi değildir; birleşme değerlendirmesi devir ve birleşme hükümlerine göre yapılır.

Pasif Durum, Yeniden Aktifleşme ve Yeni Destek

Uygunsuzluk tespit edildiğinde yararlanıcı KOBİ Bilgi Sistemi’nde derhal pasif hâle getirilir; yeni başvuruları kabul edilmez ve bekleyen ödemeleri yapılmaz (Uygunsuzluk Yönergesi m.7/1-b). Kapanışın gerekçesi kabul edilmediyse aynı girişimcinin daha sonraki destek başvuruları da bu kayıttan etkilenir.

  • Hukuki süreç başlamamış ve suç unsuru yoksa alacağın peşin ödenmesi, sulh ve taksitlendirme yapılıp ilk taksitin ödenmesi veya mahsup ile yararlanıcı aktif hâle getirilir (m.13).
  • Alacak davası reddedilip karar kesinleşirse veya kabul edilip alacak tahsil edilirse yararlanıcı yine aktifleştirilir (m.14/2).
  • Bu hâller dışında pasif kayıt, üzerinden beş yıl geçmekle kendiliğinden kalkar (m.16/2). Aktifleştirilen işletmenin KOSGEB’e borcu varsa yeni desteklerden doğan alacakları öncelikle bu borca mahsup edilir.

Kapanmış bir işletmenin sahibinin aynı adreste ve aynı faaliyet alanında yeni bir işletme açıp girişimci desteğine başvurması da ayrı bir risk taşır. Uyuşmazlık Mahkemesi’nin 2020 tarihli kararına konu olayda KOSGEB, yeni girişimcinin işletmesinin aynı adreste aynı isimle daha önce faaliyet gösteren bir işletmenin ortaklık yapısı bozulmadan muvazaalı biçimde devri olduğunu tespit ederek desteği geri istemiş; girişimci önceki işletmenin terk edildiğini ve kendisinin yeni kira sözleşmesiyle işyerini açtığını savunmuştu (E.2019/778, K.2020/110).

Yargı Kararları: Görev, Birleşme ve Muvazaa

KOSGEB’in kapanış, devir ve birleşme nedeniyle verdiği sonlandırma ve iade kararlarına karşı yol idare mahkemesi değil, adli yargıdır. KOSGEB bütün işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabidir (4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi m.224/2) ve Uyuşmazlık Mahkemesi bu tür uyuşmazlıklarda istikrarlı olarak adli yargıyı görevli saymaktadır.

Yargı kararları: KOSGEB’de devir, birleşme ve iade uyuşmazlıkları

KararOlaySonuç
Uyuşmazlık Mahkemesi, 27.11.2023, E.2023/225, K.2023/670İleri girişimci desteği sürerken şirketin başka bir şirketle birleşmesi; girişimcinin payının yüzde yüzden yüzde yirmiye düşmesi; desteğin sonlandırılması ve yasal faiziyle geri istenmesiDavanın adli yargıda görülmesi gerektiğine karar verildi; karşı oyda idari yargının görevli olduğu savunuldu
Uyuşmazlık Mahkemesi, 16.10.2023, E.2023/207, K.2023/656İleri girişimci desteğinde KOSGEB’e yanıltıcı bilgi verildiği gerekçesiyle desteğin sonlandırılması ve geri tahsiliAdli yargı görevli
Uyuşmazlık Mahkemesi, 24.02.2020, E.2019/778, K.2020/110Yeni girişimci desteğinde işletmenin, aynı adreste aynı isimle faaliyet gösteren önceki işletmenin muvazaalı devri olduğu iddiasıyla desteğin geri istenmesiAdli yargı görevli
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 16.10.2025, E.2025/2139, K.2025/1858KOSGEB’in destek iadesi için açtığı davaKOSGEB tacir olmadığından ve uyuşmazlık ticari dava sayılmadığından asliye hukuk mahkemesi görevli

Bu kararlar, kapanış ve birleşme dosyalarında esas tartışmanın asliye hukuk mahkemesinde, menfi tespit veya KOSGEB’in açtığı alacak davası içinde yapılacağını gösterir. Bu davalarda yönergeler ve taahhütname genel işlem koşulu niteliğinde değerlendirilebilir; belirsiz hükümler düzenleyenin aleyhine yorumlanır (6098 sayılı Kanun m.23). Dava ve icra aşamalarının ayrıntısı için KOSGEB iade yazısı yazımıza bakabilirsiniz.

Savunmada Sonuç Veren Dayanaklar

  1. Sonlandırma ile iadenin ayrılığı. Yönergeler kapanış ve tasfiyede sonlandırmayı zorunlu, iadeyi ise sebebe bağlı tutar. Kurul veya uygulama birimi iade kararından önce mücbir sebep değerlendirmesi yapmak zorundadır (GDP m.32/6-8; Kapasite m.25/3-4 ve 28/17). Bu değerlendirme yapılmadan verilen iade kararı eksiktir.
  2. Finansal yetersizlik. Yönergeler finansal yetersizliği açıkça iadeyi engelleyen sebepler arasında sayar. Mali tablolar, borç dökümü, icra takipleri ve sektör verileriyle belgelenen yetersizlik, kast veya ağır kusur bulunmadıkça iadeyi önler.
  3. Gerekçenin zamanında sunulması. Uygunsuzluk Yönergesi gerekçe sunmayan veya tebligat ulaşmayan işletmeyi uygunsuz sayar (m.7/6). Kapanmadan önce verilmiş, tarih ve sayı alınmış gerekçe dilekçesi bu iddiayı ortadan kaldırır.
  4. Yararlanma koşullarının korunması. Devir ve birleşme, “destek programından yararlanma koşulları” çerçevesinde değerlendirilir (GDP m.32/3). Girişimcinin yüzde elli payı ve diğer koşullar korunuyorsa sonlandırma için gerekçe zayıftır.
  5. Finansal kuruluşun devamı ve kazanılmış hak. Kapasite Geliştirme’de finansal kuruluş kredi sözleşmesine devam ediyorsa kurul projenin devamına karar verebilir (m.25/2 ve 28/16); KOBİ niteliğinin kaybı kazanılmış hakkı ortadan kaldırmaz (Yönetmelik m.10/2; Kapasite m.30/20).
  6. İade edilecek tutarın sınırı. Suç oluşturmayan ve başvuru şartlarını etkilemeyen bir aykırılıkta yalnızca uygunsuzluğun oluştuğu destek tutarı istenebilir (Uygunsuzluk Yönergesi m.8). Tek bir makinenin satışı için bütün desteğin istenmesi bu hükme aykırıdır.
  7. Belirsiz hükmün yorumu. Yönerge ve taahhütname hükümleri KOSGEB tarafından önceden hazırlanmış genel işlem koşullarıdır; açık ve anlaşılır değilse veya birden çok anlama geliyorsa düzenleyenin aleyhine yorumlanır (6098 sayılı Kanun m.23). “İşletmenin başka bir işletme ile birleşmesi” ifadesinin devralan konumundaki yararlanıcıyı kapsayıp kapsamadığı bu açıdan tartışılabilir.

Sonuç Vermeyen Savunmalar

  • “KOSGEB’e bildirmeye gerek görmedik, sicilden silindik.” Gerekçe sunulmadan kapanma Uygunsuzluk Yönergesi’ne göre başlı başına uygunsuzluk sebebidir.
  • “Payımızı yüzde yirmiye düşüren birleşme ticari bir zorunluluktu.” Girişimci desteğinde yüzde elli şartı açıktır; Uyuşmazlık Mahkemesi kararına konu olayda bu şartın bozulması sonlandırma ve iade ile sonuçlanmıştır.
  • “Haciz bize değil, makineye konuldu.” Destekli taşınıra konulan haczin 7 gün içinde bildirilmemesi iade sebebidir.
  • “Makineyi tasfiyeden önce sattık.” Kısıtın kalktığı an tasfiyenin başlamasıdır; tasfiyeden önceki satış destek süresi içindeki satış sayılır.
  • “İdare mahkemesinde dava açtık.” KOSGEB işlemlerine karşı görevli yargı yeri adli yargıdır; idare mahkemesinde açılan dava görev yönünden reddedilir ve zaman kaybettirir.
  • “İşletme kapanınca borç da bitti.” Şahıs işletmesinde borç işletme sahibinin kişisel borcudur; şirkette ise borç ödenmeden silinen şirket ihya edilebilir.

Adım Adım: Kapanış, Devir veya Birleşmeden Önce

  1. Destek aldığınız programı, başvuru tarihindeki yönerge revizyonunu ve destek süresinin bitiş tarihini belirleyin.
  2. İşlem destek süresinden sonraya bırakılabiliyorsa bırakın; bırakılamıyorsa gerekçesini belgeleyin.
  3. Kapanışta gerekçe dilekçesini, devir veya birleşmede bilgi ve görüş dilekçesini işlemden önce uygulama birimine verin; tarih ve sayı alın. KOBİ Dijital Dönüşüm desteğinde tasfiye veya kapanış en geç 15 gün içinde bildirilmelidir.
  4. Girişimci desteğinde pay devri, sermaye artırımı veya birleşmeden sonra girişimcinin payının yüzde elli veya üzerinde kalacağını hesaplayın.
  5. Destekli makineleri satmayın, kiralamayın, rehin vermeyin; haciz gelirse 7 gün içinde KOSGEB’e bildirin.
  6. E-tebligat kutusunu kapanıştan sonra da takip edin; kurul kararı ve iade yazısı buraya gelir.
  7. Kurul veya uygulama birimi iade kararı verirse 7 günlük itiraz ve 30 günlük ödeme veya sulh süresini kaçırmayın.
  8. Gerekçe kabul edilmezse menfi tespit davasını değerlendirin; dava asliye hukuk mahkemesinde açılır.

Kapanış, devir veya birleşmeden önce hazırlanacak belgeler

BelgeNe işe yarar?Nereden alınır?
Taahhütname, başvuru formu ve destek onay yazılarıHangi program ve revizyonun uygulanacağını, destek süresini gösterirKOBİ Bilgi Sistemi
Destek ödeme dekontları ve izleme formlarıÖdenen tutarı ve izleme sonuçlarını gösterirKOBİ Bilgi Sistemi, banka
Son iki yılın mali tabloları, beyannameler, mizanFinansal yetersizliği gösterirMali müşavir, Gelir İdaresi
Borç dökümü, icra takipleri, banka yazışmalarıKusur dışı finansal zorluğu gösterirİcra daireleri, bankalar
Sağlık raporu, ölüm belgesi, yangın, hırsızlık veya afet tutanaklarıMücbir sebebi belgelerHastane, nüfus müdürlüğü, itfaiye, kolluk, AFAD
Ticaret sicil kayıtları, birleşme sözleşmesi, pay devir sözleşmesiYararlanıcının devam edip etmediğini ve ortaklık oranlarını gösterirTicaret sicil müdürlüğü, şirket
Destekli makinelerin listesi ve bulunduğu yerTaşınır kısıtlarına uyulduğunu gösterirİşletme kayıtları
Finansal kuruluşun kredi sözleşmesine devam yazısıKapasite Geliştirme’de devamın şartıdırBanka

Kapanma Gerekçesi ve İadenin İstenmemesi Talebi Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki örnek, girişimci desteğiyle kurduğu işletmeyi finansal yetersizlik nedeniyle kapatmak zorunda kalan bir işletme sahibi için, mükellefiyet terkinden önce verilmek üzere hazırlanmıştır. Sağlık, ölüm, yangın veya afet gibi sebeplerde B ve C bölümleri o sebebe göre yeniden yazılır.

KOSGEB [İL] MÜDÜRLÜĞÜNE

BİLDİRİMDE BULUNAN: [ad soyad] — [işletme unvanı], [adres], [vergi numarası]

VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres]

DESTEK: Girişimci Destek Programı kapsamında [tarih] tarihinde başlayan iş kurma desteği

KONU: İşletmenin kapanma gerekçesinin bildirilmesi ve ödenen geri ödemesiz desteğin iadesinin istenmemesine karar verilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR

A. Girişimci Destek Programı Yönergesi m.32/5 ve Uygunsuzluk Yönergesi m.7/6: Kapanma kararının ve gerekçesinin önceden bildirildiği

1. Müvekkil, [faaliyet konusu] alanında [tarih] tarihinde kurduğu işletmesi için Müdürlüğünüzden iş kurma desteği almış, bugüne kadar [tutar] TL destek ödemesi yapılmıştır. İşletme, aşağıda açıklanan nedenlerle faaliyetine devam edemeyecek duruma gelmiştir. Müvekkil, vergi dairesindeki mükellefiyet kaydını sonlandırmadan önce kapanma kararını ve gerekçesini bu dilekçeyle bildirmektedir.

B. Girişimci Destek Programı Yönergesi m.32/6: Kapanmanın finansal yetersizlikten kaynaklandığı

2. İşletmenin aylık satışları [dönem] döneminde [tutar] TL iken [dönem] döneminde [tutar] TL’ye düşmüştür. İşletmenin en büyük müşterisi olan [müşteri] [tarih] tarihinde sözleşmeyi sona erdirmiş, [tutar] TL tutarındaki alacak tahsil edilememiş ve bu alacak için [icra dairesi] [dosya numarası] sayılı takip başlatılmıştır. Aynı dönemde işyeri kirası yüzde [oran] artmıştır.

3. Müvekkil işletmeyi sürdürmek için [tarih] tarihinde [tutar] TL tutarında kişisel kredi kullanmış, kendi birikimini işletmeye aktarmıştır. Buna rağmen [tutar] TL tutarında vadesi geçmiş borç oluşmuştur. Mali tablolar, beyannameler, borç dökümü ve icra takip belgeleri ektedir. Yönerge, sonlandırmanın işletmenin kastı veya ağır kusuru bulunmaksızın finansal yetersizlik nedeniyle oluştuğuna karar verilmesi hâlinde ödenen geri ödemesiz desteğin iadesinin istenmeyeceğini düzenlemektedir.

C. Girişimci Destek Programı Yönergesi m.32/6: Kast veya ağır kusurun bulunmadığı

4. Müvekkil işletmeden kâr dağıtmamış, destekle alınan makine ve ekipmanı satmamış, kiralamamış ve kimseye devretmemiştir. Aynı faaliyet başka bir unvan altında veya başka bir kişi adına sürdürülmemektedir. Destek süresi boyunca izleme formları Müdürlüğünüzce olumlu değerlendirilmiştir.

D. Girişimci Destek Programı Yönergesi m.39/13: Destekli taşınırların durumu

5. Destek kapsamında alınan [makinelerin listesi] halen [adres] adresinde bulunmaktadır. Yönerge, tasfiyesi başlayan veya kapanan işletmeler için taşınırlara ilişkin satış ve devir yasağının uygulanmayacağını öngörmektedir; buna rağmen müvekkil, Müdürlüğünüzün kararı verilinceye kadar bu taşınırlar üzerinde herhangi bir tasarrufta bulunmayacaktır.

E. Uygunsuzluk Yönergesi m.8: Aksi kanaat hâlinde iade edilecek tutarın sınırı

6. Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, gerekçenin uygun bulunmaması hâlinde dahi kapanmanın suç oluşturan bir uygunsuzluk olmadığı ve müvekkilin başvuru şartlarını taşıdığı açıktır. Bu durumda Yönerge yalnızca uygunsuzluğun oluştuğu destek tutarının iadesinin istenebileceğini öngörmektedir.

SONUÇ VE İSTEM

7. Açıklanan nedenlerle, işletmenin kapanmasının müvekkilin kastı veya ağır kusuru bulunmaksızın finansal yetersizlik nedeniyle oluştuğuna ve ödenen geri ödemesiz desteğin iadesinin istenmemesine karar verilmesini, kararın e-tebligat adresine bildirilmesini talep ederiz. Hukuki yollara başvurma hakkımız saklıdır. [tarih]

Bildirimde Bulunan Vekili
Av. [ad soyad]

EKLER: 1) Vekâletname 2) Son iki yılın mali tabloları ve beyannameleri 3) Borç dökümü ve icra takip belgeleri 4) Müşteri yazışmaları ve kira artış belgeleri 5) Kişisel kredi sözleşmesi ve hesap dökümleri 6) Destekli makinelerin listesi ve fotoğrafları

Birleşme Gerekçeli İadeye Karşı Menfi Tespit Davası Dilekçesi Örneği

Bu örnek, Kapasite Geliştirme Destek Programı’ndan faiz/kâr payı desteği alan ve proje süresi içinde başka bir şirketi devralarak birleşen, buna rağmen desteği sonlandırılıp ödenen destek yasal faiziyle istenen bir şirket için hazırlanmıştır. Yararlanıcının devrolunan şirket olduğu dosyalarda B ve C bölümlerinin yeniden kurulması gerekir.

ANKARA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA

İHTİYATİ TEDBİR TALEPLİDİR

DAVACI: [şirket unvanı] — [adres], [vergi numarası]

VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres]

DAVALI: Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) — Ankara

DAVA DEĞERİ: [tutar] TL

KONU: Davalının [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı iade yazısıyla istenen [tutar] TL faiz/kâr payı desteği ve yasal faizi nedeniyle davalıya borçlu olmadığımızın tespiti istemidir.

AÇIKLAMALAR

A. 6100 sayılı Kanun m.2 ve 17 ile 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi m.224/2: Görevli ve yetkili mahkeme

1. Davalı bütün işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabidir. Uyuşmazlık Mahkemesi, birleşme nedeniyle desteğin sonlandırılması ve geri istenmesine ilişkin uyuşmazlığın adli yargıda görüleceğine karar vermiştir (27.11.2023, E.2023/225, K.2023/670). Davalı tacir olmadığından uyuşmazlık ticari dava değildir ve asliye hukuk mahkemesi görevlidir (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 16.10.2025, E.2025/2139, K.2025/1858). Taahhütnamede Ankara mahkemeleri yetkili kılınmıştır.

B. Kapasite Geliştirme Destek Programı Yönergesi m.25/1-b ve 25/2: Müvekkil şirketin birleşmede devralan olduğu ve yararlanıcı olarak devam ettiği

2. Müvekkil şirket, Kapasite Geliştirme Destek Programı kapsamında [tarih] tarihinde başlayan projesi için [banka] ile kredi sözleşmesi imzalamış ve davalıdan [tutar] TL faiz/kâr payı desteği almıştır. Proje süresi içinde, [tarih] tarihinde tescil edilen birleşmeyle [devrolunan şirket] şirketini devralmıştır. Birleşmede müvekkil devralan şirkettir; tüzel kişiliği, unvanı, vergi numarası, ortaklık çoğunluğu ve yönetimi değişmemiştir. Devrolunan şirket sona ermiş, malvarlığı müvekkile geçmiştir.

3. Yönerge, işletmenin devri veya başka bir işletmeyle birleşmesi hâlinde ve finansal kuruluşun finansman sözleşmesine devam etmesi durumunda kurulun projenin devamına veya sonlandırılmasına karar vereceğini öngörmektedir. [Banka] [tarih] tarihli yazısıyla kredi sözleşmesine aynı şartlarla devam ettiğini bildirmiştir. Proje kapsamındaki makineler müvekkil şirkette, proje adresinde ve amacına uygun kullanılmaktadır. Dönemsel izleme formlarında projenin ilerleyişini olumsuz etkileyen bir husus tespit edilmemiştir. Kurul bu olguları değerlendirmeden yalnızca birleşmenin varlığına dayanarak sonlandırma ve iade kararı vermiştir.

C. 6098 sayılı Kanun m.23: Belirsiz hükmün düzenleyen aleyhine yorumlanması gerektiği

4. Yönerge ve taahhütname davalı tarafından önceden ve tek taraflı hazırlanmış, müvekkilin elektronik ortamda onayına sunulmuştur. “İşletmenin başka bir işletme ile birleşmesi” ifadesi, yararlanıcının sona erdiği birleşmeyi mi, yoksa yararlanıcının devam ettiği ve başka bir şirketi bünyesine kattığı birleşmeyi de mi kapsadığı bakımından açık değildir. Genel işlem koşullarındaki açık ve anlaşılır olmayan veya birden çok anlama gelen hüküm düzenleyenin aleyhine ve karşı tarafın lehine yorumlanır.

D. KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği m.10/2 ve Kapasite Geliştirme Yönergesi m.30/20: Büyümenin kazanılmış hakkı ortadan kaldırmadığı

5. Birleşme sonrasında müvekkilin çalışan sayısı ve net satışları artmış, bu nedenle sonraki yıl beyanında KOBİ niteliği sınırına yaklaşmıştır. Yönetmelik ve Yönerge, program başlangıcında KOBİ niteliği taşıyan işletmenin bu niteliği sonradan kaybetmesi hâlinde desteklerin kazanılmış hak olarak değerlendirileceğini açıkça düzenlemektedir. Programın amacı olan kapasite artışı tam da bu birleşmeyle gerçekleşmiştir.

E. KOSGEB Uygunsuzluk Yönergesi m.8: Aksi kanaat hâlinde iade edilecek tutarın sınırı

6. Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, birleşmenin bir uygunsuzluk sayılması hâlinde dahi suç teşkil eden bir durum yoktur ve müvekkil başvuru şartlarını taşımaktadır. Yönerge bu durumda yalnızca uygunsuzluğun oluştuğu destek tutarının iadesinin istenebileceğini öngörmektedir. Birleşme tarihinden önce ödenen ve projenin o tarihe kadar gerçekleşen kısmına ilişkin desteğin iadesi bu hükümle bağdaşmaz.

F. 2004 sayılı Kanun m.72: İhtiyati tedbir talebi

7. Davalının iade yazısında otuz gün içinde ödeme yapılmazsa yasal yollara başvurulacağı bildirilmiştir. Takipten önce açılan bu davada, alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere belirlenecek teminat karşılığında icra takibinin durdurulmasına ihtiyati tedbir yoluyla karar verilmesini talep ederiz.

SONUÇ VE İSTEM

8. Açıklanan nedenlerle, teminat karşılığında icra takibinin durdurulmasına ihtiyati tedbir yoluyla karar verilmesine, yapılacak yargılama sonunda müvekkil şirketin davalıya [tutar] TL ve yasal faizi nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederiz. [tarih]

Davacı Vekili
Av. [ad soyad]

EKLER: 1) Vekâletname 2) Taahhütname ve destek onay yazıları 3) İade yazısı ve kurul kararı 4) Birleşme sözleşmesi ve ticaret sicil gazetesi 5) Bankanın kredi sözleşmesine devam yazısı 6) Dönemsel izleme formları 7) Makinelerin bulunduğu yere ilişkin tespit ve fotoğraflar

Sık Yapılan Hatalar

  • KOSGEB’e yazı vermeden mükellefiyet kaydını sonlandırmak veya şirketi sicilden sildirmek.
  • Kapanıştan sonra e-tebligat kutusunu takip etmemek ve kurul kararını kaçırmak.
  • Finansal yetersizliği belgelemeden yalnızca “işler kötü gitti” demek.
  • Destekli makineyi kapanıştan önce satmak veya bir tanıdığa devretmek.
  • Haciz tutanağını 7 gün içinde KOSGEB’e bildirmemek.
  • Girişimci desteğinde pay devri veya birleşmeyle girişimcinin payını yüzde ellinin altına düşürmek.
  • Birleşme veya şahıs işletmesinden şirkete geçişi önceden bildirmemek.
  • Şirket tasfiyesinde KOSGEB’i alacaklı olarak çağırmamak ve borcu karşılıksız bırakmak.
  • KOSGEB kararına karşı idare mahkemesinde dava açmak.
  • Mirasçıların ölüm bildirimini ve reddi miras değerlendirmesini üç aylık süre dolmadan yapmamak.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?

Hukukçular Evi Ankara’da Av. Fatma Öztürk ve ekibi, KOSGEB desteği almış işletmelerin kapanış, devir, birleşme, pay devri ve şirketleşme kararlarını, işlem yapılmadan önce destek mevzuatıyla birlikte planlar. Programın revizyonu ve destek süresi belirlenir, kapanış gerekçesi belgelenir, uygulama birimine verilecek dilekçe hazırlanır, birleşme ve pay devri yapısı yüzde elli şartı ve kurul değerlendirmesi gözetilerek kurulur.

İade yazısı gelmişse itiraz, sulh ve taksitlendirme, menfi tespit davası ve KOSGEB’in açtığı alacak davası ile icra takibinde savunma; şirket tasfiyesi, ihya ve mirasçıların sorumluluğu aynı strateji içinde yürütülür. KOSGEB Başkanlığı Ankara’dadır ve taahhütnamelerde Ankara mahkemeleri yetkilidir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan arayabilirsiniz.

İlgili Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

KOSGEB desteği aldıktan sonra işletmemi kapatırsam desteği geri öder miyim?

Her zaman değil. Destek süresi içinde kapanış veya tasfiye desteğin sonlandırılmasına yol açar; ancak kapanma kast veya ağır kusur olmaksızın ölüm, ağır kaza, ağır hastalık, tutukluluk, yangın, deprem, su basması, hırsızlık, finansal yetersizlik veya benzeri bir sebepten kaynaklanmışsa ödenen geri ödemesiz destek ve faiz/kâr payı desteği geri istenmez (GDP Yönergesi m.32/6 ve 32/8; Kapasite Yönergesi m.25/3).

İşletmenin batması finansal yetersizlik sayılır mı?

Yönergeler finansal yetersizliği iadeyi engelleyen sebepler arasında açıkça sayar. Değerlendirme kurul veya uygulama birimine sunulan bilgi ve belgelere göre yapılır; mali tablolar, satış düşüşü, borç dökümü ve icra takipleriyle belgelenmesi ve kâr dağıtımı veya varlık aktarımı gibi kusurlu davranışların bulunmaması gerekir.

KOSGEB’e haber vermeden kapanırsam ne olur?

Kapanma gerekçesi sunulmazsa, gerekçe kurulda uygun görülmezse veya tebligat ulaşmayıp kurul iadeye karar verirse uygunsuzluk tespit formu düzenlenir, işletme pasif hâle getirilir ve destek yasal faiziyle istenir (Uygunsuzluk Yönergesi m.7/6). Gerekçe dilekçesini kapanmadan önce vermek en güvenli yoldur.

KOSGEB açısından kapanma ne zaman gerçekleşmiş sayılır?

Gerçek kişi işletmelerinde vergi dairesi nezdindeki mükellefiyet kaydının sonlandırılmasıyla, diğer işletmelerde ticaret sicil kaydının silinerek ilan edilmesiyle (Uygunsuzluk Yönergesi m.3/1-j). Tasfiyenin başlaması da yönergelerde sonlandırma sebebi olarak ayrıca sayılır.

Destek süresi içinde şirketimi başka bir şirketle birleştirebilir miyim?

Birleşme yasak değildir, ancak değerlendirme konusudur. Girişimci desteğinde kurul veya uygulama birimi birleşmeyi destekten yararlanma koşulları çerçevesinde değerlendirip devam veya sonlandırma kararı verir (m.32/3). Kapasite Geliştirme’de finansal kuruluş kredi sözleşmesine devam ediyorsa kurul projenin devamına karar verebilir (m.25/2). Birleşmeden önce uygulama birimine yazılı bilgi verilmelidir.

Girişimci desteği aldıktan sonra hisselerimi satabilir miyim?

Destek süresi içinde girişimcinin ortaklık payı yüzde ellinin altına düşemez (GDP Yönergesi m.16/5). Payın bir kısmı devredilebilir; ancak devirden sonra yüzde elli veya üzerinde kalmalıdır. Dijital şirket ve teknogirişim rozeti sahibi işletmeler için bu şartın aranmadığı hâller vardır.

Limited şirketimi anonim şirkete çevirirsem destek devam eder mi?

Evet. Unvan ve tür değişikliği uygulama birimine bildirilir, işletme bilgileri güncellenir ve destek sürecine devam edilir (GDP Yönergesi m.39/8; Kapasite Yönergesi m.30/13). Yeni türe dönüştürülen şirket eskisinin devamıdır (6102 sayılı Kanun m.180).

Şahıs işletmemi şirkete dönüştürürsem ne olur?

Bu geçiş teknik olarak tür değiştirme değil, işletmenin yeni şirkete devridir ve yararlanıcının vergi kimliği değişir. Destek süresi içinde yapılıyorsa devir hükümlerine göre değerlendirilebilir; girişimcinin yeni şirkette en az yüzde elli payla ortak olması ve geçişten önce uygulama birimine başvurulması gerekir.

KOSGEB desteğiyle aldığım makineyi satabilir miyim?

Destek süresi boyunca destekli makine, teçhizat, kalıp ve yazılım satılamaz, kiralanamaz, devredilemez ve rehin gösterilemez (GDP m.39/13; Kapasite m.30/17). Tasfiyesi başlayan veya kapanan işletme için bu kısıt uygulanmaz; destek süresi dolduktan sonra da serbesttir.

Destekli makineme haciz konuldu, ne yapmalıyım?

Haciz, ihtiyati haciz veya ihtiyati tedbir konulduğu tarihten itibaren 7 gün içinde bütün belgeleriyle birlikte KOSGEB’e yazılı olarak bildirilmelidir. Bildirim yapılmazsa destek yasal faiziyle tahsil edilir; bildirilirse taşınırların durumu kurulca değerlendirilir.

İşletme sahibi vefat ederse mirasçılar desteği geri öder mi?

Ölüm, iadenin istenmemesine yol açan sebepler arasında sayılır; mirasçıların ölüm belgesiyle birlikte bu yönde talepte bulunması gerekir. Sermaye şirketlerinde girişimcinin vefatında desteğin devamına veya sonlandırılmasına karar verilir (GDP m.32/5). Geri ödemeli destek borcu ise terekeye aittir; mirasçılar mirası üç ay içinde reddedebilir (4721 sayılı Kanun m.606).

Şirket tasfiye edilip sicilden silinirse KOSGEB borcu ne olur?

Tasfiyede KOSGEB bilinen alacaklı olarak çağrılmalı ve borç ödenmeli veya karşılık ayrılmalıdır (6102 sayılı Kanun m.541). Borç ödenmeden silinen şirket alacaklının talebiyle ihya edilebilir (m.547); kusurlu tasfiye memurları alacaklılara karşı sorumludur (m.553).

KOSGEB’in kapanış veya birleşme nedeniyle verdiği iade kararına karşı nerede dava açılır?

Adli yargıda, asliye hukuk mahkemesinde. KOSGEB bütün işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabidir; Uyuşmazlık Mahkemesi birleşme ve muvazaa iddiasıyla verilen iade kararlarına karşı davalarda adli yargıyı görevli saymıştır. Taahhütnamelerde Ankara mahkemeleri yetkili kılınmıştır.

Kaynakça

  • 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (RG 15.07.2018, 30479) m.224/2.
  • KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği (RG 13.01.2024, 32428) m.6, 8, 9 ve 10.
  • KOSGEB Uygunsuzluk Yönergesi (YG-02/03, revizyon tarihi 12.02.2026) m.3, 7, 8, 13, 14, 15 ve 16.
  • KOSGEB Girişimci Destek Programı Yönergesi (Rev.16, 06.11.2026) m.5, 8, 13, 16, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 37, 38 ve 39.
  • KOSGEB Kapasite Geliştirme Destek Programı Yönergesi (Rev.15, 09.10.2026) m.25, 27, 28 ve 30; Kapasite Geliştirme Destek Programı Taahhütnamesi (Rev.5, 20.08.2026); KOBİ Dijital Dönüşüm Destek Programı Taahhütnamesi (Rev.02) md.15.
  • 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.136, 152, 153, 159, 180, 541, 545, 547 ve 553.
  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.23 ve 202; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.599, 605, 606, 641 ve 681.
  • 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.72, 193 ve 294; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.2 ve 17.
  • Uyuşmazlık Mahkemesi, 24.02.2020, E.2019/778, K.2020/110; 16.10.2023, E.2023/207, K.2023/656; 27.11.2023, E.2023/225, K.2023/670.
  • Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 16.10.2025, E.2025/2139, K.2025/1858.

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her dosya destek alınan programın başvuru tarihindeki yönergesi, onaylanan taahhütname, ödeme ve izleme kayıtları ile birlikte değerlendirilmelidir.


KOSGEB destekli işletmenizi kapatmadan, devretmeden veya birleştirmeden önce konuşalım

Kapanma gerekçesi dilekçesi, finansal yetersizlik dosyası, birleşme ve pay devri planı, iade yazısına itiraz, sulh ve taksitlendirme ile menfi tespit davası için taahhütnameniz ve destek ödeme dökümünüzle hemen arayın.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Süreyi kaçırmayın

Destekli makineye konulan haczi bildirmek için 7 gün, uygunsuzluğu gidermek için 30 gün, iade yazısına itiraz için 7 gün, ödeme veya sulh teklifi için 30 gün, mirası reddetmek için 3 ay. Telefon: 0554 648 37 15.

İletişime Geçin

Post by Av. Fatma Öztürk