KOSGEB’in destek iadesi yazısı iki süre başlatır: itiraz için 7 gün, ödeme veya sulh ve taksitlendirme teklifi için tebliğden itibaren 30 gün (KOSGEB Uygunsuzluk Yönergesi m.10/2). İstenen tutara, desteğin ödendiği tarihten itibaren yasal faiz eklenir (KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği m.9/1; Yönerge m.11). Otuz gün içinde ödeme veya sulh olmazsa dosya, dava ve icra takibi için Hukuk Müşavirliğine gönderilir (Yönerge m.12). KOSGEB bütün işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabi olduğundan uyuşmazlık idare mahkemesinde değil adli yargıda görülür (4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi m.224/2; Uyuşmazlık Mahkemesi, 27.11.2023, E.2023/225, K.2023/670). Borçlu olmadığını düşünen işletme, takipten önce veya sonra menfi tespit davası açabilir (2004 sayılı Kanun m.72). Suç oluşturmayan ve başvuru şartlarını etkilemeyen aykırılıkta yalnızca uygunsuzluğun oluştuğu destek tutarı istenebilir (Yönerge m.8).
Bu yazı, KOSGEB’den destek iadesi yazısı alan, KOBİ Bilgi Sistemi’nde pasif duruma alınan veya hakkında icra takibi ya da alacak davası başlatılan işletme sahipleri, girişimciler ve şirket yöneticileri için hazırlandı. İade yazısının unsurları, yedi ve otuz günlük süreler, faiz hesabı, 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye göre sulh ve taksitlendirme, görevli mahkeme ve menfi tespit davası madde numaralarıyla anlatılır; sonunda üç dilekçe örneği yer alır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Bu yazının dayanakları. 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi m.224 ve m.227; 3624 sayılı Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Teşvik ve Muafiyetleri Kanunu m.14 ve m.18; KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği (RG 13.01.2024, 32428) m.6, 8, 9, 10 ve 11; KOSGEB Uygunsuzluk Yönergesi (YG-02/03, revizyon tarihi 12.02.2026) m.3-16 ve geçici m.1-2; Kapasite Geliştirme Destek Programı Taahhütnamesi (Rev.5, 20.08.2026) ve KOBİ Dijital Dönüşüm Destek Programı Taahhütnamesi (Rev.02, 11.05.2026); 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname m.9, 10 ve 11; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.62, 66, 67 ve 72; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.2, 6, 10, 17, 106, 127 ve 190; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.20, 21, 24, 25, 78, 82, 146, 583 ve 584; 3095 sayılı Kanun m.1 ve m.3; 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.158, 168, 204 ve 207; Uyuşmazlık Mahkemesi, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi ve Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi kararları. Metin 17 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır.
KOSGEB iade yazısı çoğu işletmeye, desteğin alınmasından aylar hatta yıllar sonra gelir. Yazı geldiğinde işletme zaten KOBİ Bilgi Sistemi’nde pasif duruma alınmıştır: yeni başvurusu kabul edilmez, bekleyen ödemesi yapılmaz. Yazının kendisi ise bir mahkeme kararı ya da ödeme emri değildir. KOSGEB bu alacağı kendi kararıyla haczedemez; tahsil için mahkemeye veya icra dairesine gitmek zorundadır.
Bu fark, yazıya nasıl karşılık verileceğini belirler. Süreler kısadır ama seçenek tektir denemez: itiraz edilebilir, ödenebilir, sulh ve taksit teklif edilebilir ya da borcun bulunmadığının tespiti için dava açılabilir. Aşağıda her seçeneğin dayanağı ve sonucu ayrı ayrı anlatılıyor. Uygunsuzluk sürecinin genel çerçevesi ile TKDK ve TÜBİTAK desteklerindeki iade usulü için Devlet Desteği İadesi Merkezi sayfasına bakabilirsiniz.
İade Yazısında Ne Yazar? Sekiz Unsur, İki Süre
Uygunsuzluk Yönergesi, iade yazısında nelerin bulunacağını tek tek sayar. Yazı, ilgilinin bilinen adresine imzası alınarak veya Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir (m.10/1). İlk iş, yazıyı bu sekiz unsur bakımından okumaktır.
İade yazısında bulunması gereken sekiz unsur (Yönerge m.10/2)
| Unsur | Yazıda ne aranır? | Sizin kontrol edeceğiniz nokta |
|---|---|---|
| Borcun miktarı | İadesi istenen destek tutarı | Tutar, hesabınıza geçen destek ödemeleriyle kalem kalem örtüşüyor mu? Desteğin tamamı mı, yalnızca bir kalemi mi isteniyor? |
| Borcun sebebi | Tespit edilen uygunsuzluk | Uygunsuzluk Tespit Formu’ndaki tespit ve ihlal edildiği söylenen mevzuat hükmü açıkça yazılmış mı? |
| Faiz başlangıç tarihi | Yasal faizin işletildiği tarih | Her destek ödemesi için ayrı tarih mi alınmış, yoksa tek tarih mi? |
| Ödeme yeri | Ödemenin yapılacağı hesap | Ödeme yapılacaksa açıklamaya dosya bilgisi ve varsa ihtirazi kayıt yazılır |
| İtiraz mercii | İtirazın sunulacağı birim | İtiraz, yazıda gösterilen mercie yazılı olarak ve tarih alınarak verilir |
| 7 günlük itiraz süresi | Sürenin yazıda bildirilmesi | Süre tebliğ tarihinden hesaplanır; elektronik tebligatta tebliğ tarihi ayrıca belirlenir |
| Teminatlı alacakta sulh | Teminatın süresi ve tutarı taksit süresinin sonuna kadar uzatılarak sulh istenebileceği, aksi hâlde teminatın nakde çevrileceği | Geri ödemeli destekte teminat mektubunun süresi ve tutarı |
| 30 günlük süre | Alacağın tebliğden itibaren otuz gün içinde yasal faiziyle ödenmesi veya sulh ve taksitlendirme teklif edilmesi; aksi hâlde yasal yollara başvurulacağı | Otuzuncu günün tarihi; ödeme, sulh veya dava kararının bu tarihten önce verilmesi |
Mevzuat Zinciri: Kararname, Yönetmelik, Yönerge ve Taahhütname
KOSGEB’in desteği geri isteme yetkisi tek bir metinden doğmaz. Kuruluş hükmü Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde, geri isteme kuralı Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmelik’te, usul Başkanlık oluruyla yürürlüğe giren Yönerge’de, işletmenin yükümlülükleri ise programın kendi yönergesinde ve taahhütnamede yer alır.
KOSGEB destek iadesinin mevzuattaki dayanakları
| Düzenleme | Madde | Ne düzenler? |
|---|---|---|
| 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi | m.224/2 | KOSGEB, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile ilgili, tüzel kişiliği olan, özel bütçeli bir kamu kuruluşudur ve bütün işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabidir |
| 3624 sayılı Kanun | m.14 | Başkanlık bütçesinin gelirleriyle ilgili alacaklar 6183 sayılı Kanun’a göre tahsil edilir. Bu hüküm aidat gibi bütçe gelirlerine ilişkindir |
| 3624 sayılı Kanun | m.18 | Başkanlığın malları Devlet malı hükmündedir |
| KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği | m.6 | Başvuru, değerlendirme, uygulama ve ödeme süreçleri Başkanlığın hazırladığı düzenleyici işlemlerle yürütülür. Başvuru yapılmış olması KOSGEB’i taahhüt altına sokmaz |
| Yönetmelik | m.8 | Destekten yararlananlar denetime tabidir; her türlü hesap, bilgi, belge ve kaydı ibraz etmek, malların fiilî durumunu göstermek zorundadır |
| Yönetmelik | m.9/1 | KOSGEB mevzuatına uygun olmayan durum tespit edilirse destek süreci durdurulur, yeni başvurular uygunsuzluk bitene kadar kabul edilmez. Uygunsuzluk giderilmezse destek tutarı KOSGEB alacağı olarak yasal faiziyle tahsil edilir |
| Yönetmelik | m.9/2 | Deprem, yangın, su baskını, genel salgın, terör, savaş ve seferberlik gibi mücbir sebeplerde destek sürecinin durdurulmasına veya devamına KOSGEB Başkanı karar verir |
| KOSGEB Uygunsuzluk Yönergesi | m.3-16 | Uygunsuzluğun tanımı, tespiti, giderme süresi, iadesi istenecek tutar, tebliğ, itiraz, faiz, hukuki işlem ve pasif durumdan çıkış |
| Program yönergesi ve uygulama esasları | — | Her programın kendi yükümlülükleri: makinenin elde tutulma süresi, istihdam, devir ve kapanış kuralları. Programda tanımlı işlem adımı varsa önce o uygulanır (Yönerge m.1/3) |
| Taahhütname | — | İşletmenin elektronik ortamda onayladığı idari, mali ve hukuki taahhütler; yetkili mahkeme kaydı |
| 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname | m.9-11 | Dava ve icra takibinden önce sulhe davet, sulh ve taksitlendirme, sulh tutanağının hükmü |
| 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu | m.62, 67 ve 72 | Ödeme emrine itiraz, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları |
Bu zincirde iki nokta savunmayı doğrudan etkiler. Birincisi, Yönetmelik iadeyi uygunsuzluğun giderilmemesine bağlamıştır; giderme imkânı tanınmadan istenen iade bu hükümle denetlenir. İkincisi, 3624 sayılı Kanun’un 14’üncü maddesi 6183 sayılı Kanun’a yalnızca bütçe gelirleriyle ilgili alacaklar için gönderme yapar. Destek iadesinde Yönerge’nin gösterdiği yol yasal yollardır, yani dava ve icra takibidir (m.10/2-g, m.12). Yönerge, 19.09.2009 tarihinden önceki alacaklar için 6183 sayılı Kanun’a göre gecikme zammı uygulanacağını ayrıca belirtir (geçici m.1).
Yazı Gelmeden Önce Ne Oldu? Tespit Formu, Pasif Durum, Giderme Süresi
İade yazısı sürecin başı değil, ortasıdır. Ondan önce bir tespit yapılmış, bir form düzenlenmiş ve işletme sistemde pasif duruma alınmıştır. Bu adımlardan biri atlanmışsa itirazın ve davanın ilk konusu budur.
İade yazısına gelene kadar süreç
| Aşama | Ne olur? | Dayanak |
|---|---|---|
| Tespit | Uygunsuzluk; uygulama birimince, Başkanlık denetim birimlerince veya diğer kamu denetim birimlerince tespit edilir | Yönerge m.5 |
| Tespit formu | Uygunsuzluk açık, net ve ayrıntılı biçimde Uygunsuzluk Tespit Formu’na işlenir ve evrak kaydına alınır | m.7/1-a |
| Pasif durum | İşletme KOBİ Bilgi Sistemi’nde derhal pasif hâle getirilir; yeni başvurusu kabul edilmez, bekleyen ödemesi yapılmaz | m.7/1-b |
| Muhasebe kaydı | Formun kayda alınmasından itibaren beş iş günü içinde alacak muhasebe kayıtlarına alınır; alacak takip dosyası açılır | m.9 |
| Giderme süresi | Uygunsuzluk giderilebilir nitelikteyse otuz gün süre verilir; süre içinde istenirse müdür onayıyla otuz güne kadar ek süre verilebilir | m.7/2-a |
| Giderilme | Uygunsuzluk giderilirse Uygunsuzluk Giderilme Formu kayda alınır ve süreç kapanır | m.7/2-b |
| İade yazısı | Uygunsuzluk sürede giderilmezse veya giderilemez nitelikteyse, ödeme yapılmışsa desteğin yasal faiziyle iadesi istenir | m.7/3 ve m.10 |
| Hukuki işlem | Süresinde ödeme veya sulh olmazsa dosya Hukuk Müşavirliğine gönderilir | m.7/3-b ve m.12 |
Yönerge iki güvence içerir. Uygunsuzluk Tespit Formu düzenlenmeyen yararlanıcı hakkında veri tabanında yasaklama kararı verilemez, hukuki işlem başlatılması da istenemez (m.16/1). Giderilebilir uygunsuzlukta ise iade ancak verilen süre sonuçsuz kaldığında istenebilir (m.7/3). Elinizdeki yazı doğrudan iade istiyorsa KOSGEB uygunsuzluğu giderilemez saymıştır; bu nitelendirme tartışılabilir.
Giderilebilir mi, giderilemez mi?
Yönerge’ye göre destek sürecini, desteğin ödenmesini ve yararlanıcının mevcut durumunu etkilemeyen, verilecek sürede tamamlanması hâlinde destek sürecinin devamına engel olmayan aykırılık giderilebilir uygunsuzluktur. Bunları etkileyen ve sürecin devamına engel olan aykırılık giderilemez sayılır (m.3/d-e). Sonradan sunulabilen bir belge, gecikmeyle yapılan bir bildirim, izleme günü işletmede bulunmayan ama mülkiyeti korunan bir makine ilk gruba girer. Bu hâllerde otuz günlük süre verilmeden iade istenmesi Yönerge’ye aykırıdır.
Kapanan işletme ve ulaşılamayan yararlanıcı
Destek mevzuatına aykırı biçimde kapanan işletmede; kapanma gerekçesi sunulmazsa, sunulan gerekçe kurulda uygun görülmezse veya tebligat ulaşmadığı için kurul iadeye karar verirse uygunsuzluk tespit formu düzenlenir (m.7/6). Vergi ve sicil kaydı sürdüğü hâlde bilinen adreslerinde bulunamayan yararlanıcının durumu da kurulda değerlendirilir (m.7/7). Adres değişikliğini ve kapanışı KOSGEB’e bildirmeyen işletme, savunma yapamadan iade kararıyla karşılaşır. Finansal yetersizlik, ölüm veya hastalık nedeniyle kapanışta iadenin istenmediği hâller ile devir ve birleşme kuralları için KOSGEB destekli işletmeyi kapatmak, devretmek veya birleştirmek yazımıza bakabilirsiniz.
Yedi Günlük İtiraz: Kime Yapılır, Neyi Değiştirir?
İtiraz, iade yazısında gösterilen mercie yapılır ve uygulama birimi tarafından değerlendirilerek sonuçlandırılır (m.10/3). Yönerge itirazın incelenmesini iki ayrı kurala bağlar.
- Denetim raporuna dayanan uygunsuzluk: Uygunsuzluk Başkanlık denetim biriminin veya başka bir kamu denetim biriminin raporuna dayanıyorsa, uygulama birimi gerek görürse o birimin görüşünü alabilir (m.10/3-a).
- Kurul kararına dayanan tahsil: Değerlendirme ve Karar Kurulunun tahsil kararına yapılan itiraz, kararın esasına ilişkinse kararın yetkili kurulca alındığı belirtilerek reddedilir. İtiraz, var olan bir belgenin dikkate alınmaması veya kurula sehven yanlış bilgi verilmesi gibi KOSGEB kaynaklı bir maddi hataya ilişkinse kurul yeniden karar verir (m.10/3-b).
Bunun pratik anlamı şudur: kurul kararına karşı “karar yanlıştır” demek yetmez. İtiraz, kurulun önünde bulunmayan belgeyi veya kurula yanlış aktarılan olguyu somut olarak göstermelidir. Uygunsuzluk bir kurul kararına değil uygulama biriminin tespitine dayanıyorsa itirazda uygunsuzluğun hiç oluşmadığı, giderilebilir olduğu, istenen tutarın fazla olduğu ve faizin yanlış hesaplandığı ileri sürülebilir.
İtiraz etmemek borcu kesinleştirir mi?
Yönerge, yedi gün içinde itiraz edilmemesine borcun kesinleşmesi gibi bir sonuç bağlamaz. İtiraz etmeyen işletme de mahkemede borçlu olmadığını ileri sürebilir. İtirazın değeri başka yerdedir: dosyaya savunmanızı ve belgelerinizi erken sokar, kurulun yeniden karar vermesinin tek yoludur ve ileride açılacak davada KOSGEB’in hangi belgeyi bilerek dikkate almadığını gösterir. İtiraz ile otuz günlük süre birbirinden bağımsız işler; itirazın sonucunu beklerken otuzuncu gün geçebilir. Bu yüzden itiraz dilekçesinde, itiraz sonuçlanıncaya kadar hukuki işlem başlatılmaması da ayrıca istenmelidir.
Otuz Günlük Süre: Ödemek, Sulh Teklif Etmek, Beklemek veya Dava Açmak
Otuz günlük süre, KOSGEB’in dava ve icra yoluna gitmeden önce tanıdığı son süredir. Dayanağı 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’dir: idarelerin adli yargıda dava açmadan veya icra takibine başlamadan önce karşı tarafı sulhe davet etmesi esastır ve sulhe davette ifa, itiraz veya sulh teklifi için otuz güne kadar süre verilir (m.9/1).
Otuz günlük süre içinde dört seçenek
| Seçenek | Sonucu | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Tamamını ödemek | Hukuki süreç başlamamışsa ve olay suç unsuru taşımıyorsa uygunsuzluk kaydı kapatılır, işletme yeniden aktif duruma gelir (m.13) | Borca itirazınız varsa ödeme ihtirazi kayıtla yapılmalıdır. Borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse, ancak kendisini borçlu sanarak ödediğini ispat ederse geri isteyebilir (6098 sayılı Kanun m.78) |
| Sulh ve taksitlendirme teklif etmek | Sulh yapılıp ilk taksit peşin ödenince uygunsuzluk kaydı kapatılır (m.7/3-a, m.13) | Sulh tutanağı ilam hükmündedir; üzerinde anlaşılan hususlar hakkında dava açılamaz (659 sayılı KHK m.10/3-4) |
| İtiraz edip beklemek | Otuz gün dolunca dosya Hukuk Müşavirliğine gönderilir; KOSGEB dava açar veya icra takibi başlatır (m.12) | Pasif durum sürer, yasal faiz işlemeye devam eder |
| Menfi tespit davası açmak | Borcun bulunup bulunmadığına mahkeme karar verir | Takipten önce açılan davada teminat karşılığında takibin durdurulması istenebilir (2004 sayılı Kanun m.72/2) |
Hangi seçeneğin doğru olduğu üç soruya bağlıdır: uygunsuzluk gerçekten oluştu mu, istenen tutar ve faiz doğru mu, işletmenin kısa sürede yeniden KOSGEB desteğine ihtiyacı var mı. Borcun bir bölümü haklı, bir bölümü tartışmalıysa seçenekler birleştirilebilir: haklı görülen kalem için sulh, tartışmalı kalem için dava.
Ne Kadarı İstenebilir? Yönerge m.8’deki Sınır
İade yazılarında en sık yapılan hata, tek bir kalemdeki aykırılık yüzünden programda ödenen desteğin tamamının istenmesidir. Yönerge tutarı ikiye ayırır (m.8):
- Desteğin tamamı: Uygunsuzluğun konusu suç teşkil ediyorsa veya yararlanıcının program başvuru şartlarını taşımadığı tespit edilmişse, ilgili destek programı kapsamında ödenen destek tutarının tamamı istenir.
- Yalnızca uygunsuzluğun oluştuğu tutar: Diğer bütün durumlarda sadece uygunsuzluğun oluştuğu destek tutarının iadesi istenir.
Makine, yazılım, personel ve belgelendirme gibi birden çok kalemden destek alan bir işletmede uygunsuzluk yalnızca bir makineye ilişkinse, başvuru şartları etkilenmiyor ve fiil suç oluşturmuyorsa diğer kalemlerin iadesi istenemez. İade yazısındaki tutar bu ölçüyle denetlenir; itirazda ve davada asıl talep reddedilse bile tutarın bu sınıra indirilmesi ayrıca istenir.
Programın kendi yönergesi daha lehe bir kural içeriyor olabilir. Yönerge, destek programının uygulama esaslarında tanımlı işlem adımı varsa öncelikle onun uygulanacağını söyler (m.1/3). Örneğin Kapasite Geliştirme Destek Programı’nda işletmenin kastı veya ağır kusuru olmaksızın gerçekleşen ölüm, ağır hastalık, yangın, deprem veya finansal yetersizlik gibi sebeplerle programın sonlandırılması hâlinde ödenmiş faiz veya kâr payı desteğinin iadesi istenmez (Program Yönergesi m.25/3). Dosyanızdaki programın yönergesini iade yazısıyla birlikte okuyun.
Faiz: Yasal Faiz, Başlangıç Tarihi ve Hesap
KOSGEB alacağına yasal faiz uygulanır. Geri ödemesiz destekte de geri ödemeli destekte de faiz, desteğin ödendiği tarihten tahsilatın yapılacağı tarihe kadar işletilir (Yönerge m.11/1-2). Taahhütnamelerde de işletme, talep edilen tutarı yasal faiziyle ve herhangi bir ihtar ve ihbara gerek kalmaksızın geri ödemeyi taahhüt eder.
Yasal faiz oranı (3095 sayılı Kanun m.1)
| Dönem | Yıllık oran |
|---|---|
| 01.01.2006 – 31.05.2024 | %9 |
| 01.06.2024 – 30.07.2026 | %24 |
| 31.07.2026 tarihinden itibaren | %31 |
Yasal faiz her gün için o gün yürürlükte olan oranla hesaplanır. Destek birkaç yıl önce ödenmişse hesap birden fazla dönemden geçer.
Örnek: 17.11.2022’de ödenen 500.000 TL desteğin 17.11.2026’daki yasal faizi
| Dönem | Gün | Oran | Faiz |
|---|---|---|---|
| 17.11.2022 – 31.05.2024 | 562 | %9 | 69.287,67 TL |
| 01.06.2024 – 30.07.2026 | 790 | %24 | 259.726,03 TL |
| 31.07.2026 – 17.11.2026 | 109 | %31 | 46.287,67 TL |
| Toplam faiz | 1.461 | — | 375.301,37 TL |
Örnek yalnızca hesap yöntemini göstermek içindir. Kendi dosyanızdaki tutarı yasal faiz hesaplama aracıyla dönem dönem hesaplayabilirsiniz; mahsup, zamanaşımı ve icra takibinde kısmi itiraz için destek iadesinde faiz hesabı yazımıza bakabilirsiniz. İade yazısındaki faiz tablosunda dört nokta denetlenir:
- Faiz türü yasal faiz mi? Sulh bozulmadıkça gecikme zammı oranı uygulanamaz.
- Destek birden çok tarihte ödenmişse her ödeme için kendi ödeme tarihi mi esas alınmış?
- Oran değişiklikleri dönemlerine göre mi uygulanmış, yoksa bütün süreye güncel oran mı yürütülmüş?
- İşlemiş faize yeniden faiz yürütülmüş mü? Kanuni faiz hesaplanırken mürekkep faiz yürütülemez (3095 sayılı Kanun m.3).
Kısmi ödeme yapacaksanız bir kuralı bilin: yapılan tahsilat alacak aslı ile faizin tamamını karşılamıyorsa ödenen tutar öncelikle faizden mahsup edilir (Yönerge m.11/4). Anaparayı azaltmak için yapılan küçük ödemeler bu yüzden beklenen sonucu vermez.
Sulh ve Taksitlendirme: 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname m.9-11
Borç tartışmasızsa ya da işletmenin kısa sürede yeniden KOSGEB desteğine ihtiyacı varsa asıl konu ödeme planıdır. KOSGEB alacaklarında sulh ve taksitlendirme, 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile KOSGEB’in bu konudaki usul ve esaslarına göre yapılır (Yönerge m.10/4). 6183 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan bütün taksit teklifleri bu Kararname’nin sulh hükümleri çerçevesinde değerlendirilir (m.9/4).
Sulh ve taksitlendirmenin hukuki sonuçları
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Teklif süresi | İade yazısının tebliğinden itibaren otuz gün; dava veya icra takibi başladıktan sonra da sulh teklif edilebilir | Yönerge m.10/2-g; 659 sayılı KHK m.9/1 ve m.9/3 |
| Karar süresi | Sulh başvurusu altmış gün içinde sonuçlandırılır; sonuçlandırılmazsa istek reddedilmiş sayılır | 659 sayılı KHK m.9/5 |
| Sürelerin durması | Sulhe davet yazısının tebliğiyle uyuşmazlık konusu alacağın tabi olduğu kanuni süreler durur; sulh sağlanamazsa bu husus tutanağa bağlanır ve süreler yeniden işler | 659 sayılı KHK m.10/5 |
| Kapsam | Asıl olan ihtilafın tamamının çözümüdür; kamu menfaati görüldüğünde kısmi sulh de mümkündür | 659 sayılı KHK m.10/1 |
| Vazgeçme | Maddi ve hukuki nedenlerle kamu menfaati görülürse asıl alacaktan ve fer’ilerinden kısmen veya tamamen vazgeçilebilir; yetkili makam tutara göre belirlenir | 659 sayılı KHK m.10/2 ve m.11 |
| Tutanağın hükmü | Sulh tutanağı ilam hükmündedir ve ilamların icrasına ilişkin hükümlere göre infaz edilir; vadeye bağlanan alacakta vade dolmadan icraya konulamaz | 659 sayılı KHK m.10/3 |
| Taksitlerin ödenmemesi | Alacak muaccel olur ve muacceliyet tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanun’un 51’inci maddesindeki gecikme zammı oranında faizle takip edilir | 659 sayılı KHK m.10/3 |
| Dava yasağı | Sulh hâlinde üzerinde anlaşılan hususlar hakkında dava açılamaz | 659 sayılı KHK m.10/4 |
| Pasif durum | Sulh yapılıp ilk taksit peşin ödenince uygunsuzluk kaydı kapatılır, işletme aktif hâle gelir | Yönerge m.7/3-a ve m.13 |
Sulh tutanağını imzalamadan önce
Tablodaki iki satır birlikte okunmalıdır. Sulh tutanağı ilam hükmündedir; taksit aksarsa KOSGEB’in artık dava açmasına gerek kalmaz, tutanağı doğrudan icraya koyar. Faiz de değişir: yasal faiz yerine gecikme zammı oranı uygulanır. Bu oran 13.11.2025 tarihinden itibaren aylık %3,7’dir; yıllık %31 olan yasal faizin belirgin biçimde üzerindedir. Ödeyemeyeceğiniz bir planı imzalamak, borcu ağırlaştırır.
İkinci nokta dava yasağıdır. Tutarın tamamı üzerinde sulh olan işletme, sonradan uygunsuzluğun bulunmadığını veya tutarın fazla hesaplandığını ileri süremez. İtirazınız olan kalem varsa bunu sulhün dışında bırakan bir metin isteyin; Kararname kısmi sulhe izin verir. Faiz hesabına itirazınız varsa doğru hesabı teklifinize ekleyin.
Taksit süresi ve istenen belgeler
Taksit sayısını ve süresini KOSGEB’in kendi usul ve esasları belirler; bu metin Resmî Gazete’de yayımlanmaz. 2020 tarihli metinde taksit süresi alacağın tutarına göre kademelendirilmiş ve üst sınır altmış ay olarak belirlenmiş, ilk taksitin sulh talebinden itibaren en geç altmış gün içinde ödenmesi ve borçludan borç senedi ile kefaletname alınması öngörülmüştü. Güncel kademeleri ve istenen belgeleri, iade yazısını gönderen müdürlükten yazılı olarak isteyin. Kefaletname imzalayan kişi şirketin borcundan kişisel olarak sorumlu hâle gelir; bu belgeyi kimin imzalayacağı baştan düşünülmelidir.
Geri ödemeli destekte teminat
Geri ödemeli destek teminat karşılığında verilir. İadesi istenen tutar önce teminat nakde çevrilerek tahsil edilir, kalan tutar için tahsilat süreci başlatılır (Yönerge m.11/1). Sulh istenecekse mevcut teminatın süresinin ve tutarının taksit süresinin sonuna kadar uzatılması gerekir; aksi hâlde teminat nakde çevrilir (m.10/2-f). Teminat mektubunun paraya çevrilmesine karşı yollar için teminat mektubunun haksız nakde çevrilmesi yazısına bakabilirsiniz.
Mahsup ve takas
Uygunsuzluktan doğan alacak, işletmenin KOSGEB’den olan alacağıyla takas edilebilir (m.10/5). Aktif hâle getirilen işletmenin KOSGEB’e borcu sürüyorsa, yararlanacağı yeni desteklerden doğan alacakları öncelikle mevcut borcuna mahsup edilir (m.16/2-b).
Otuz Gün Geçti: Hukuk Müşavirliği, Dava ve İcra Takibi
Süresinde ödeme yapılmaz, sulh ve taksitlendirme istenmez veya sulh yapılıp taksitler ödenmezse uygulama birimi dosyayı hukuki işlem başlatılmak üzere Hukuk Müşavirliğine gönderir. Uygunsuzluk suç unsuru içeriyorsa dosya her durumda gönderilir (Yönerge m.12/1). Bu aşamadan sonra KOSGEB’in iki yolu vardır: alacak davası açmak veya icra takibi başlatmak. Her ikisinde de süreyi artık mahkemenin ya da icra dairesinin tebligatı başlatır.
- İcra takibi: Ödeme emrine, tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edilir (2004 sayılı Kanun m.62). Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur; itiraz süresinde değilse takip alacağın tamamı için devam eder (m.66). Borcun yalnızca bir kısmına itiraz ediliyorsa itiraz edilen kısım ve miktar açıkça gösterilmelidir; aksi hâlde itiraz edilmemiş sayılır.
- İtirazın iptali davası: KOSGEB, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde mahkemede itirazın iptalini isteyebilir. İtirazın haksızlığına karar verilirse borçlu, hükmolunan tutarın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilir; takibinde haksız ve kötü niyetli görülen alacaklı için de aynı tazminat söz konusudur (m.67).
- Alacak davası: KOSGEB doğrudan dava açarsa cevap dilekçesi, dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki hafta içinde verilir (6100 sayılı Kanun m.127). Zamanaşımı ve yetki itirazı gibi savunmalar bu dilekçede ileri sürülür.
Dava veya takip başladıktan sonra da sulh kapısı kapanmaz; dava konusu edilmiş veya icraya intikal etmiş uyuşmazlıklarda da sulh teklif edilebilir (659 sayılı KHK m.9/3). Ödeme emrine itiraz süreci için ödeme emrine itiraz ve itirazın iptali ve icra inkâr tazminatı yazılarına bakabilirsiniz.
Görevli ve Yetkili Mahkeme: İdare Mahkemesi Değil, Asliye Hukuk
KOSGEB’e karşı idare mahkemesinde iptal davası açmak, bu dosyalarda en çok zaman kaybettiren hatadır. Uyuşmazlık Mahkemesi aynı gerekçeyi dört kararında tekrarlamıştır: ilgili mevzuatta KOSGEB’in bütün işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabi olduğu açıkça belirtilmiş ve bu konuda herhangi bir istisnaya yer verilmemiştir. Bu yüzden kamu gücünün verdiği üstün yetkiler kullanılarak kurulmuş tek taraflı bir idari işlemden söz edilemez; KOSGEB işleminin iptali istemiyle açılan dava özel hukuk hükümlerine göre adli yargıda görülür.
KOSGEB uyuşmazlıklarında görevli yargı ve mahkeme kararları
| Karar | Olay | Sonuç |
|---|---|---|
| Uyuşmazlık Mahkemesi, 24.02.2020, E.2019/778, K.2020/110 | Yeni girişimci desteğinin iadesinin istenmesi; dava idare mahkemesinde açılmış | Adli yargı görevli; idare mahkemesinin görevlilik kararı kaldırıldı |
| Uyuşmazlık Mahkemesi, 16.10.2023, E.2023/207, K.2023/656 | İleri girişimci desteğinin sonlandırılması ve geri tahsiline ilişkin kurul kararının iptali istemi | Adli yargı görevli |
| Uyuşmazlık Mahkemesi, 27.11.2023, E.2023/225, K.2023/670 | İşletmenin başka bir şirketle birleşmesi nedeniyle desteğin sonlandırılması ve yasal faiziyle geri istenmesi | Adli yargı görevli; idare mahkemesinin görevlilik kararı kaldırıldı |
| Uyuşmazlık Mahkemesi, 07.01.2025, E.2024/448, K.2025/57 | Ar-Ge, Ür-Ge ve İnovasyon Destek Programı proje başvurusunun reddi; asliye hukuk mahkemesi görevsizlik kararı vermiş | Adli yargı görevli; asliye hukuk mahkemesinin görevsizlik kararı kaldırıldı |
| Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 16.10.2025, E.2025/2139, K.2025/1858 | KOSGEB’in açtığı alacak davası: destekle alınan forkliftin işletici kuruluşun adresinde bulunmadığı gerekçesiyle 70.000 TL geri ödemeli desteğin ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsili istemi; asliye hukuk ve asliye ticaret mahkemeleri karşılıklı görevsizlik kararı vermiş | Asliye hukuk mahkemesi görevli: davacı tacir değildir, uyuşmazlık mutlak veya nispi ticari dava niteliği taşımaz |
| Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi, 03.11.2020, E.2020/595, K.2020/610 | Kredi faiz desteğinde istihdam taahhüdünün yerine getirilmediği iddiası; işletmenin açtığı menfi tespit davası ve KOSGEB’in karşı davası | Yargıtay bozma kararına uyularak görevsizlik: görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir |
Uyuşmazlık Mahkemesinin dört kararı da oy çokluğuyla verilmiştir; karşı oylarda idari yargının görevli olduğu savunulmuştur. Çoğunluk görüşü 2020’den 2025’e değişmemiştir.
Asliye hukuk mu, asliye ticaret mi?
Adli yargıda malvarlığı haklarına ilişkin davalarda, aksine bir düzenleme bulunmadıkça görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir (6100 sayılı Kanun m.2). İşletmenin tacir olması davayı kendiliğinden ticari dava yapmaz. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, KOSGEB’in bir işletici kuruluşa karşı açtığı destek iadesi davasında KOSGEB’in tacir olmadığını ve uyuşmazlığın ticari dava sayılmadığını belirterek asliye hukuk mahkemesini görevli saymıştır. Bakırköy’deki menfi tespit davasında da Yargıtay aynı gerekçeyle asliye ticaret mahkemesinin kararını görev yönünden bozmuştur.
Bu nitelendirmenin bir sonucu daha vardır. Konusu para olan ticari davalarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (6102 sayılı Kanun m.5/A). Uyuşmazlık ticari dava sayılmadığında bu şart uygulanmaz. Yine de dava açılmadan önce bu nokta dosyanın özelliklerine göre kontrol edilmelidir.
Yetkili mahkeme
KOSGEB taahhütnamelerinde anlaşmazlıkların çözümünde Ankara mahkemelerinin ve icra müdürlüklerinin yetkili olacağı yazılıdır (Kapasite Geliştirme Destek Programı Taahhütnamesi m.12; KOBİ Dijital Dönüşüm Destek Programı Taahhütnamesi m.12). Yetki sözleşmesini yalnızca tacirler ve kamu tüzel kişileri kendi aralarında yapabilir (6100 sayılı Kanun m.17). İşletme sahibi tacir değilse bu kayıt onu bağlamaz ve genel kurallar uygulanır: davalının yerleşim yeri mahkemesi (m.6) ve sözleşmeden doğan davalarda ifa yeri mahkemesi (m.10). Menfi tespit davası ise takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yerde veya davalının yerleşim yerinde açılır (2004 sayılı Kanun m.72/8). KOSGEB takibi işletmenin bulunduğu yerde başlatmışsa dava orada, takip yoksa davalı KOSGEB’in bulunduğu Ankara’da açılır.
Menfi Tespit Davası: Borçlu Olmadığınızı Mahkemeye Tespit Ettirmek
İdare mahkemesinde iptal davası açılamadığına göre, iade yazısına karşı işletmenin elindeki dava menfi tespit davasıdır. Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için bu davayı açabilir (2004 sayılı Kanun m.72/1). Tespit davası açanın güncel bir hukuki yararı bulunmalıdır (6100 sayılı Kanun m.106/2). İade yazısı tebliğ edilmiş, alacak muhasebe kayıtlarına alınmış ve işletme pasif duruma getirilmişse bu yarar somuttur.
Menfi tespit davası: takipten önce ve sonra
| Konu | Takipten önce açılan dava | Takipten sonra açılan dava |
|---|---|---|
| Takibe etkisi | Mahkeme, alacağın yüzde on beşinden aşağı olmayan teminat karşılığında icra takibinin durdurulmasına ihtiyati tedbir yoluyla karar verebilir | Takibin durdurulmasına karar verilemez |
| Tedbirin konusu | Takibin durdurulması | Yüzde on beşten aşağı olmayan teminatla, icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi |
| Dava borçlu lehine sonuçlanırsa | Takip derhal durur; hüküm kesinleşince icra eski hâle iade edilir | Aynı |
| Dava alacaklı lehine sonuçlanırsa | Tedbir kalkar; alacaklının tedbir yüzünden alacağını geç almasından doğan zararı teminattan karşılanır ve bu zarar yüzde yirmiden aşağı belirlenemez | Aynı |
| Borç ödenmişse | — | Tedbir kararı alınmamış ve borç ödenmişse davaya istirdat davası olarak devam edilir |
İspat yükü
İspat yükü, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir (6100 sayılı Kanun m.190). Desteğin iadesini isteyen KOSGEB’dir; uygunsuzluğun oluştuğunu, giderilemez nitelikte olduğunu ve istenen tutarın Yönerge’nin 8’inci maddesine uygun hesaplandığını o ortaya koymalıdır. İşletme ise uygunsuzluğu giderdiğini, mücbir sebebin bulunduğunu veya ödeme yaptığını ileri sürüyorsa bunları kendisi ispatlar. Dava açmadan önce dosyanın belgeleri bu ayrıma göre toplanır.
Beklemek mi, dava açmak mı?
Menfi tespit davası açmak zorunlu değildir; işletme KOSGEB’in açacağı davayı veya başlatacağı takibi bekleyip orada da savunma yapabilir. Beklemenin iki maliyeti vardır: pasif durum sürer ve yasal faiz işlemeye devam eder. Dava açmanın maliyeti ise harç, tedbir istenecekse teminat ve davanın kaybedilmesi hâlinde yukarıdaki tazminat riskidir. Uygunsuzluk tespitine güçlü belgelerle karşı çıkılabiliyorsa ve işletmenin yeniden desteğe ihtiyacı varsa erken dava anlamlıdır. Mahkeme kararıyla haklılığı ortaya çıkan işletmenin, uygunsuzluk tespitinden önce faturası düzenlenmiş giderleri için destek ödemesi süre kısıtına bakılmaksızın yapılabilir (Yönerge m.15/2-c).
Borç takip sırasında ödenmek zorunda kalınmışsa ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde istirdat davası açılabilir (2004 sayılı Kanun m.72/7). Ayrıntı için takipten önce ve sonra menfi tespit davası ile menfi tespit ve istirdat davası yazılarına bakabilirsiniz.
Taahhütnamedeki Kayıtlar ve Genel İşlem Koşulları
KOSGEB özel hukuk hükümlerine tabi olduğuna göre, işletmenin elektronik ortamda onayladığı taahhütname de özel hukukun sözleşme kurallarıyla değerlendirilir. Taahhütname, KOSGEB’in çok sayıda işletmeye aynı metinle sunduğu, önceden ve tek başına hazırladığı bir metindir; Türk Borçlar Kanunu bu tür hükümleri genel işlem koşulu sayar (m.20).
Taahhütnamelerde işletme, destek mevzuatında ileride yapılacak değişiklikler doğrultusunda yapılacak işlemleri baştan kabul ettiğini ve hiçbir hak talep etmeyeceğini beyan eder. Bu kayıtlar üç hüküm bakımından tartışılabilir:
- Değiştirme yasağı (m.24): Düzenleyene, tek yanlı olarak karşı taraf aleyhine sözleşmenin bir hükmünü değiştirme veya yeni düzenleme getirme yetkisi veren kayıtlar yazılmamış sayılır. Destekten sonra yürürlüğe giren ve işletmenin yükünü ağırlaştıran bir kuralın geriye dönük uygulanmasına bu hükümle karşı çıkılır.
- İçerik denetimi (m.25): Genel işlem koşullarına, dürüstlük kurallarına aykırı olarak karşı tarafın aleyhine veya onun durumunu ağırlaştırıcı hükümler konulamaz.
- Yazılmamış sayılma (m.21): Karşı tarafın menfaatine aykırı genel işlem koşullarının sözleşmenin kapsamına girmesi, bu koşullar hakkında açıkça bilgi verilmesine ve içeriğini öğrenme imkânı sağlanmasına bağlıdır.
Bu savunma tek başına iade borcunu ortadan kaldırmaz; uygunsuzluğun dayandığı kural işletmenin başvuru tarihinde zaten yürürlükteyse sonuç vermez. Değeri, sonradan değişen kuralların ve ağır sonuçlu kayıtların uygulanmasını sınırlamasındadır. Konunun genel çerçevesi için genel işlem koşulları yazısına bakabilirsiniz.
Savunmada İşe Yarayan Dayanaklar
- Yönerge m.7/1-a ve m.16/1: Uygunsuzluk açık, net ve ayrıntılı biçimde tespit formuna işlenmelidir. Form düzenlenmemişse yasaklama kararı verilemez, hukuki işlem başlatılamaz.
- Yönerge m.3/d-e ve m.7/2: Giderilebilir uygunsuzlukta otuz günlük süre verilmeden iade istenemez.
- Yönetmelik m.9/1: İade, uygunsuzluğun giderilmemesine bağlıdır. Uygunsuzluk iade yazısından önce veya itiraz süresinde giderilmişse talebin dayanağı kalmaz.
- Yönerge m.8: Suç ve başvuru şartı dışındaki hâllerde yalnızca uygunsuzluğun oluştuğu destek tutarı istenebilir.
- Yönerge m.10/3-b: Kurulun önünde bulunmayan belge veya kurula yanlış aktarılan bilgi, kararın yeniden alınmasını sağlar.
- Yönetmelik m.9/2: Deprem, yangın, su baskını, genel salgın, terör ve benzeri mücbir sebepler destek sürecinin durdurulmasını veya devamını gerektirir.
- Yönetmelik m.10/2: KOBİ niteliği kaybedilmeden önce uygun bulunan başvurular kazanılmış hak sayılır ve ödemeleri yapılır.
- Program yönergesi: Programın kendi sonlandırma ve iade kuralları Uygunsuzluk Yönergesi’nden önce uygulanır (Yönerge m.1/3).
- Yönerge m.11 ve 3095 sayılı Kanun m.3: Faiz yasal faizdir, her ödemenin kendi tarihinden işler ve faize faiz yürütülmez.
- 6098 sayılı Kanun m.24 ve m.25: Taahhütnamedeki tek yanlı değiştirme kayıtları ve ağırlaştırıcı hükümler denetime tabidir.
- 6098 sayılı Kanun m.146 ve m.82: Kanunda aksine hüküm yoksa her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir; talep sebepsiz zenginleşmeye dayandırılıyorsa iki yıllık ve on yıllık süreler gündeme gelir. Zamanaşımı ilk cevapla ileri sürülmelidir. Sulhe davet yazısının tebliğiyle kanuni sürelerin durduğu da hesaba katılır (659 sayılı KHK m.10/5).
- 6100 sayılı Kanun m.190: Uygunsuzluğun varlığını ve tutarını KOSGEB ispatlar.
Pasif Durumdan Çıkış ve Yeniden Destek Alabilmek
Birçok işletme için iade tutarından daha ağır olan sonuç, KOBİ Bilgi Sistemi’nde pasif duruma alınmaktır. Pasif durumdaki işletmenin yeni başvurusu kabul edilmez. Yönerge çıkış yollarını tek tek sayar.
Pasif durumdan çıkış yolları
| Durum | Aktif hâle gelme koşulu | Dayanak |
|---|---|---|
| Hukuki süreç başlamamış, suç unsuru yok | Alacağın peşin ödenmesi; sulh ve taksitlendirme yapılıp ilk taksitin peşin ödenmesi; alacağın mahsup edilmesi | Yönerge m.13 |
| Suç duyurusu yapılmış | Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kesinleşmesi | m.14/1-a |
| Ceza davası açılmış | Beraat kararı verilmesi ve söz konusu tutar için özel taahhütname verilmesi | m.14/1-b |
| Alacak davası kabul edilmiş | Kararın kesinleşmesi ve alacağın tahsil edilmesi | m.14/2-a |
| Alacak davası reddedilmiş | Ret kararının kesinleşmesi | m.14/2-b |
| Dava temyiz aşamasında | Söz konusu tutar için özel taahhütname verilmesi | m.14/2-c |
| Diğer hâller | Pasif hâle getirmenin üzerinden beş yıl geçmesi. KOSGEB aleyhine işlenen suçtan mahkûm olanlarda süre mahkûmiyetin kesinleşmesinden başlar | m.16/2-a |
Pasif dönemin iki ayrıntısı önemlidir. Uygunsuzluğun tespitinden uyuşmazlığın bitmesine kadar geçen dönem, destek mevzuatındaki sürelerin ilerlemesini durdurmaz (m.15/1); devam eden projenizin süresi işlemeye devam eder. Buna karşılık alacak için hukuk yoluna başvurulmamışsa, uygunsuzluğa konu olmayan destekler süre kısıtı ihlal edilmediği ölçüde sürdürülebilir ve ödenebilir (m.15/2-b). Pasife alınan işletme durumunun yeniden değerlendirilmesini uygulama biriminden isteyebilir; uygun görülenler aktifleştirilir (m.16/1).
Ceza Boyutu: Ödemek Suç Duyurusunu Önlemez
Yönerge, dolandırıcılık, gerçeğe aykırı beyan, resmî veya özel belgede sahtecilik gibi suç sayılan fiilleri de uygunsuzluk sayar (m.4). Suç unsuru taşıyan bir durum tespit edildiğinde sulh ve ödeme süreci yine işletilir, ama sonucu farklıdır: alacak tahsil edilse veya sulh ve taksitlendirme yapılsa bile dosya suç duyurusunda bulunulması için Hukuk Müşavirliğine gönderilir (m.7/4-a). Destek ödemesi hiç yapılmamışsa dosya yalnızca suç duyurusu için gönderilir (m.7/4-b).
- Nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158/1-e): Dolandırıcılığın kamu kurum ve kuruluşlarının zararına işlenmesi hâlinde üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası verilir; bu bentte hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
- Resmî belgede sahtecilik (TCK m.204/1): İki yıldan beş yıla kadar hapis.
- Özel belgede sahtecilik (TCK m.207): Bir yıldan üç yıla kadar hapis.
Ödemenin ceza dosyasındaki karşılığı etkin pişmanlıktır: dolandırıcılıkta zararın kovuşturma başlamadan önce tamamen giderilmesi hâlinde cezanın üçte ikisine kadarı, kovuşturma başladıktan sonra ve hüküm verilmeden önce giderilmesi hâlinde yarısına kadarı indirilir (TCK m.168/1-2). Suç iddiası bulunan dosyada desteğin tamamı istenir (Yönerge m.8) ve pasif durumdan çıkış ceza yargılamasının sonucuna bağlanır (m.14/1). İade, sulh ve ceza savunması bu yüzden birlikte planlanmalıdır. Ayrıntı için devlet desteğinde sahte fatura ve etkin pişmanlık, kamu desteğinde sahte fatura ve nitelikli dolandırıcılık ile belgede sahtecilik yazılarına bakabilirsiniz.
Borçtan Kim Sorumlu? Şahıs İşletmesi, Şirket ve Kefil
İade borcunun muhatabı desteği alan yararlanıcıdır. Destek bir şahıs işletmesine verilmişse işletme sahibi borçtan kişisel malvarlığıyla sorumludur. Destek bir şirkete verilmişse borçlu şirkettir.
TKDK alacaklarında şirket ortağı ve kanuni temsilci hakkında 6183 sayılı Kanun’a göre ödeme emri düzenlenebilir. KOSGEB destek iadesinde Yönerge’nin gösterdiği yol dava ve icra takibi olduğundan, ortak ve müdürün kişisel sorumluluğu o Kanun’un 35 ve mükerrer 35’inci maddeleri üzerinden değil, şu yollarla gündeme gelir:
- Kefalet: Geri ödemeli destekte veya sulh aşamasında kefalet veren kişi borçtan kişisel olarak sorumlu olur. Kefalet yazılı yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azami miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz; kefil bu hususları ve müteselsil kefil sıfatını kendi el yazısıyla yazmalıdır (6098 sayılı Kanun m.583). Evli kişinin kefaletinde eşin yazılı rızası aranır; ticaret şirketinin ortak veya yöneticisinin şirketle ilgili verdiği kefalette bu rıza aranmaz (m.584).
- Ceza sorumluluğu: Sahte belge ve gerçeğe aykırı beyan hâllerinde sorumluluk fiili işleyen gerçek kişilere aittir.
- Şirketler hukuku: Şirketin borcunu ödeyememesi hâlinde yöneticinin sorumluluğu genel kurallara göre ayrıca değerlendirilir; ayrıntı için şirket batarsa yönetici, müdür veya ortak şahsen sorumlu mu sayfasına bakın.
Hazırlanacak Belgeler
KOSGEB iade dosyasında toplanacak belgeler
| Belge | Neden gerekli? |
|---|---|
| İade yazısı, tebliğ zarfı veya e-tebligat kaydı | Yedi ve otuz günlük sürelerin başlangıcı; yazının sekiz unsuru |
| Uygunsuzluk Tespit Formu | Tespit edilen uygunsuzluk, ihlal edildiği söylenen hüküm, faiz başlangıç tarihi |
| Varsa giderme süresi verilen yazı ve cevabınız | Yönerge m.7/2’deki usulün izlenip izlenmediği |
| Kurul kararı ve kurula davet yazısı | İtirazın m.10/3-b kapsamında kurulacağı zemin |
| Taahhütname, program yönergesi ve uygulama esaslarının başvuru tarihindeki metni | İşletmenin yükümlülüklerinin ve uygulanacak kuralın tespiti |
| Destek ödeme dekontları ve hesap ekstresi | Tutarın ve her ödemenin tarihinin denetimi; faiz hesabı |
| İzleme tutanakları ve denetim raporu | Tespitin nasıl ve hangi tarihte yapıldığı |
| Fatura, sevk irsaliyesi, demirbaş kaydı, servis kayıtları, SGK bildirgeleri | Uygunsuzluğun oluşmadığının veya giderildiğinin ispatı |
| Mücbir sebebe ilişkin resmî belgeler | Yönetmelik m.9/2 savunması |
| Teminat mektubu veya kefalet belgeleri | Geri ödemeli destekte teminatın durumu ve kişisel risk |
| Mali tablolar ve nakit akışı | Sulh teklifinde ödeme planının dayanağı |
Adım Adım: İade Yazısı Geldiğinde Ne Yapılır?
- Tebliğ tarihini belirleyin; yedinci ve otuzuncu günü takvime işleyin.
- Yazıyı sekiz unsur bakımından okuyun; Uygunsuzluk Tespit Formu’nu ve varsa kurul kararını isteyin.
- Uygunsuzluğun giderilebilir olup olmadığını ve size giderme süresi verilip verilmediğini kontrol edin.
- İstenen tutarı Yönerge’nin 8’inci maddesine, faizi ödeme tarihlerine ve dönemsel oranlara göre yeniden hesaplayın.
- Yedi gün içinde belgeli itirazınızı verin; itiraz sonuçlanıncaya kadar hukuki işlem başlatılmamasını isteyin.
- Otuzuncu günden önce kararınızı verin: ihtirazi kayıtla ödeme, sulh ve taksitlendirme teklifi veya menfi tespit davası.
- Sulh teklif ediyorsanız itiraz ettiğiniz kalemi sulhün dışında bırakın; ödeyebileceğiniz bir plan önerin.
- KOSGEB’den dava dilekçesi veya ödeme emri gelirse iki haftalık cevap ve yedi günlük itiraz sürelerini kaçırmayın.
- Dosyada suç iddiası varsa ödeme ve sulh kararını ceza savunmasıyla birlikte verin.
KOSGEB İade Yazısına İtiraz Dilekçesi Örneği
Bu örnek, denetimde istenen belgelerin süresinde sunulmadığı gerekçesiyle desteğin tamamı geri istenen bir işletme için hazırlanmıştır. İtiraz, iade yazısında gösterilen mercie yedi gün içinde yazılı olarak verilir. Makinenin izleme günü işletmede bulunmaması hâline ilişkin başka bir örnek Devlet Desteği İadesi Merkezi sayfasındadır.
KOSGEB [İL] MÜDÜRLÜĞÜNE
İTİRAZ EDEN: [İşletme unvanı] — [adres], [vergi kimlik numarası]
VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres]
İLGİ: [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı iade yazınız ile [tarih] tarihli Uygunsuzluk Tespit Formu.
KONU: İlgi yazıya itirazımızın kabulü ile uygunsuzluk kaydının kaldırılması istemidir.
TEBLİĞ TARİHİ: [tarih]
AÇIKLAMALAR
A. Uygunsuzluk Yönergesi m.10/2-e: İtirazın süresinde olduğu
1. İlgi yazı müvekkile [tarih] tarihinde tebliğ edilmiştir. Bu dilekçe yedi günlük itiraz süresi içinde sunulmaktadır.
B. Uygunsuzluk Yönergesi m.4: İstenen belgelerin mevcut olduğu
2. Müvekkil, [program adı] kapsamında [tarih] tarihli kararla desteklenmiş ve kendisine [tarihler] tarihlerinde toplam [tutar] TL destek ödenmiştir.
3. Uygunsuzluk Tespit Formu’nda, [tarih] tarihli denetimde istenen [belgelerin adı] belgelerinin süresinde sunulmadığı belirtilmiştir. Bu belgeler müvekkilin kayıtlarında mevcuttur ve bu dilekçenin ekinde sunulmuştur.
4. Belgelerin denetim sırasında verilememesinin sebebi [sebep: mali müşavir değişikliği, arşivin taşınması, yetkilinin hastalığı gibi] hâlidir. Belgelerin içeriği, desteğe konu giderin gerçekleştiğini ve ödemesinin yapıldığını göstermektedir.
C. Uygunsuzluk Yönergesi m.3/d ve m.7/2: Durumun giderilebilir nitelikte olduğu
5. Bir belgenin geç sunulması, destek sürecini, desteğin ödenmesini ve müvekkilin mevcut durumunu etkilemeyen, kısa sürede tamamlanabilen bir eksikliktir. Yönerge’nin 7’nci maddesinin ikinci fıkrası bu hâlde otuz günlük giderme süresi verilmesini öngörür. Müvekkile bu süre tanınmadan doğrudan iade istenmiştir.
6. Eksiklik bu dilekçeyle giderilmiştir. KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin birinci fıkrası iadeyi uygunsuzluğun giderilmemesine bağlamaktadır; uygunsuzluk giderildiğine göre iade talebinin dayanağı kalmamıştır.
D. Uygunsuzluk Yönergesi m.8: İstenen tutarın sınırı
7. İlgi yazıda program kapsamında ödenen desteğin tamamı istenmiştir. Yönerge’nin 8’inci maddesine göre desteğin tamamı yalnızca uygunsuzluğun suç teşkil etmesi veya başvuru şartlarının taşınmadığının tespiti hâlinde istenebilir. Dosyada böyle bir tespit yoktur. İtirazımız kabul edilmese dahi iade, belgesi istenen [gider kalemi] için ödenen [tutar] TL ile sınırlı kalmalıdır.
E. Uygunsuzluk Yönergesi m.11: Faiz hesabının hatalı olduğu
8. İlgi yazıda faiz, toplam tutar üzerinden ve tek bir başlangıç tarihiyle hesaplanmıştır. Destek [sayı] ayrı tarihte ödenmiştir. Yasal faiz her ödeme için kendi ödeme tarihinden başlatılmalı ve oran değişiklikleri dönemlerine göre uygulanmalıdır. Bu esasa göre hazırlanan hesap tablosu ektedir.
SONUÇ VE İSTEM
9. Açıklanan nedenlerle itirazımızın kabulüne, Uygunsuzluk Giderilme Formu düzenlenerek uygunsuzluk kaydının kaldırılmasına ve müvekkilin KOBİ Bilgi Sistemi’ndeki pasif durumunun sona erdirilmesine; bu talep yerinde görülmezse iade tutarının [tutar] TL ile sınırlandırılmasına ve faizin yeniden hesaplanmasına; itirazımız sonuçlandırılıncaya kadar hukuki işlem başlatılmamasına karar verilmesini talep ederiz. [tarih]
İtiraz Eden Vekili
Av. [ad soyad]
EKLER: 1) Vekâletname 2) Denetimde istenen belgeler 3) Gecikmenin sebebine ilişkin belgeler 4) Destek ödeme dekontları 5) Faiz hesap tablosu
Sulh ve Taksitlendirme Teklifi Dilekçesi Örneği
Bu örnek, iade tutarının bir bölümünü kabul eden, kalan bölümüne itiraz eden ve kabul ettiği bölüm için taksit isteyen bir işletme için hazırlanmıştır. Teklif, iade yazısının tebliğinden itibaren otuz gün içinde verilir.
KOSGEB [İL] MÜDÜRLÜĞÜNE
TEKLİFTE BULUNAN: [İşletme unvanı] — [adres], [vergi kimlik numarası]
VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres]
İLGİ: [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı iade yazınız.
KONU: 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında sulh ve taksitlendirme teklifimizin sunulmasıdır.
TEBLİĞ TARİHİ: [tarih]
AÇIKLAMALAR
A. 659 sayılı KHK m.9 ve Uygunsuzluk Yönergesi m.10/2-g: Teklifin süresinde olduğu
1. İlgi yazı müvekkile [tarih] tarihinde tebliğ edilmiştir. Bu teklif, yazıda bildirilen otuz günlük süre içinde sunulmaktadır.
B. 659 sayılı KHK m.10/1: Sulhün kapsamı
2. İlgi yazıda müvekkilden [tutar] TL destek tutarı ile işlemiş yasal faizi istenmiştir. Müvekkil, bu tutarın [gider kalemi] için ödenen [tutar] TL’lik bölümünü kabul etmekte ve bu bölüm için sulh teklif etmektedir.
3. Kalan [tutar] TL’lik bölüme ilişkin itirazımız [tarih] tarihli dilekçemizle sunulmuştur ve saklıdır. Bu teklif, itiraz edilen bölüm bakımından borcun kabulü anlamına gelmez. Kararname’nin 10’uncu maddesinin birinci fıkrası kısmi sulhe izin vermektedir; sulh tutanağının yalnızca kabul edilen bölümü kapsayacak şekilde düzenlenmesini talep ediyoruz.
C. Uygunsuzluk Yönergesi m.11 ve 3095 sayılı Kanun m.3: Faiz hesabı
4. Kabul edilen [tutar] TL’nin yasal faizi, desteğin ödendiği [tarih] tarihinden bu güne kadar dönemsel oranlarla hesaplandığında [tutar] TL’dir. Hesap tablosu ektedir. İşlemiş faize yeniden faiz yürütülmemesini talep ediyoruz.
D. 659 sayılı KHK m.9/4: Ödeme planı
5. Müvekkilin mali durumunu gösteren son dönem mali tabloları ve nakit akış tablosu ektedir. Müvekkil, kabul ettiği tutarı [sayı] eşit taksitte, ilk taksit [tarih] tarihinde olmak üzere ödemeyi teklif etmektedir.
6. [Geri ödemeli destekte:] Mevcut [tarih] tarihli ve [tutar] TL tutarlı teminat mektubunun süresi, taksit süresinin sonuna kadar uzatılacaktır.
E. Uygunsuzluk Yönergesi m.13: Pasif durumun kaldırılması
7. Sulh tutanağının imzalanması ve ilk taksitin ödenmesiyle birlikte Uygunsuzluk Giderilme Formu’nun düzenlenmesini ve müvekkilin KOBİ Bilgi Sistemi’nde aktif hâle getirilmesini talep ediyoruz.
SONUÇ VE TALEP
8. Açıklanan nedenlerle [tutar] TL destek tutarı ve [tutar] TL yasal faiz bakımından sulh ve taksitlendirme teklifimizin kabulüne, sulh tutanağının itiraz ettiğimiz bölüm dışarıda bırakılarak düzenlenmesine ve ilk taksitin ödenmesiyle müvekkilin aktif hâle getirilmesine karar verilmesini talep ederiz. [tarih]
Teklifte Bulunan Vekili
Av. [ad soyad]
EKLER: 1) Vekâletname 2) Faiz hesap tablosu 3) Mali tablolar ve nakit akış tablosu 4) Ödeme planı 5) İtiraz dilekçesinin alındı örneği
Menfi Tespit Davası Dilekçesi Örneği
Bu örnek, KOSGEB henüz icra takibi başlatmadan açılan, ihtiyati tedbir istemli menfi tespit davası için hazırlanmıştır. Görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.
ANKARA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE
İhtiyati tedbir istemlidir.
DAVACI: [İşletme unvanı] — [adres], [vergi kimlik numarası]
VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres]
DAVALI: Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) — [adres]
DAVA KONUSU: Davalının [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı iade yazısıyla istediği [tutar] TL destek tutarı ve yasal faizi bakımından davacının borçlu olmadığının tespiti istemidir.
DAVA DEĞERİ: [tutar] TL
AÇIKLAMALAR
A. 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi m.224/2 ve 6100 sayılı Kanun m.2: Görev
1. Davalı Başkanlık bütün işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabidir. Uyuşmazlık Mahkemesi, davalının desteği sonlandırma ve geri isteme işlemlerine karşı açılan davaların adli yargıda görüleceğine karar vermiştir (27.11.2023, E.2023/225, K.2023/670). Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi de davalının destek iadesine ilişkin davasında asliye hukuk mahkemesini görevli saymıştır (16.10.2025, E.2025/2139, K.2025/1858).
B. 2004 sayılı Kanun m.72 ve 6100 sayılı Kanun m.106: Hukuki yarar
2. Davalı, [tarih] tarihli iade yazısıyla müvekkilden [tutar] TL destek tutarının yasal faiziyle ödenmesini istemiş, aksi hâlde yasal yollara başvuracağını bildirmiştir. Müvekkil aynı gerekçeyle KOBİ Bilgi Sistemi’nde pasif duruma alınmış, yeni destek başvuruları engellenmiştir. Müvekkilin borçlu olmadığının tespitinde güncel hukuki yararı vardır.
C. Uygunsuzluk Yönergesi m.4 ve m.7/1-a: Uygunsuzluğun bulunmadığı
3. Müvekkil, [program adı] kapsamında [tarih] tarihinde desteklenmiş ve kendisine [tarihler] tarihlerinde toplam [tutar] TL destek ödenmiştir.
4. Davalı, [tarih] tarihli Uygunsuzluk Tespit Formu’nda [tespitin özeti] gerekçesine dayanmıştır. [Tespite karşılık gelen olgu ve belge.] Müvekkil destek mevzuatına ve taahhütnameye aykırı davranmamıştır.
5. Uygunsuzluğun oluştuğunu ispat yükü, desteğin iadesini isteyen davalıdadır. Davalının tespit formu, ihlal edildiği ileri sürülen hükmü ve olguyu açık ve ayrıntılı biçimde göstermemektedir.
D. Uygunsuzluk Yönergesi m.7/2 ve Yönetmelik m.9/1: Giderme imkânı tanınmadığı
6. Bir eksiklik bulunduğu kabul edilse dahi bu, destek sürecini ve desteğin ödenmesini etkilemeyen, kısa sürede tamamlanabilen bir durumdur. Davalı, Yönerge’nin öngördüğü otuz günlük giderme süresini vermeden iade istemiştir. Eksiklik [tarih] tarihinde giderilmiş ve durum davalıya [tarih] tarihli itiraz dilekçesiyle bildirilmiştir. Yönetmelik iadeyi uygunsuzluğun giderilmemesine bağladığından talebin dayanağı kalmamıştır.
E. Uygunsuzluk Yönergesi m.8 ve m.11: Tutar ve faiz
7. Davalı, program kapsamında ödenen desteğin tamamını istemiştir. Dosyada suç teşkil eden bir fiil veya başvuru şartlarının taşınmadığı yönünde bir tespit yoktur. Yönerge’nin 8’inci maddesine göre bu hâlde yalnızca uygunsuzluğun oluştuğu destek tutarı istenebilir. Davalının faiz hesabı da toplam tutar üzerinden ve tek tarihle yapılmıştır.
F. 2004 sayılı Kanun m.72/2: İhtiyati tedbir
8. Davalı henüz icra takibi başlatmamıştır. Takibin başlaması hâlinde müvekkilin banka hesapları ve işletme varlıkları haczedilecek, ticari faaliyeti duracaktır. Alacağın yüzde on beşi oranındaki teminat karşılığında, bu davaya konu alacak için başlatılacak icra takibinin durdurulmasına ihtiyati tedbir yoluyla karar verilmesini talep ediyoruz.
SONUÇ VE İSTEM
9. Açıklanan nedenlerle teminat karşılığında icra takibinin durdurulmasına ihtiyati tedbir yoluyla karar verilmesine; yargılama sonunda müvekkilin davalıya [tarih] tarihli iade yazısına konu [tutar] TL destek tutarı ve faizi bakımından borçlu olmadığının tespitine; bu istem yerinde görülmezse borcun [tutar] TL ile sınırlı olduğunun tespitine; yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ederiz. [tarih]
Davacı Vekili
Av. [ad soyad]
EKLER: 1) Vekâletname 2) İade yazısı ve tebliğ belgesi 3) Uygunsuzluk Tespit Formu 4) Taahhütname ve program yönergesi 5) Destek ödeme dekontları 6) Uygunsuzluğun bulunmadığına veya giderildiğine ilişkin belgeler 7) İtiraz dilekçesi ve cevabı 8) Faiz hesap tablosu
KOSGEB icra takibi başlatmışsa süreç değişir; ilamsız icra takibine itiraz ve itirazın iptali davası yazısına bakabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar
- İade yazısını ödeme emri sanıp panikle ödemek ya da hiç önemsemeyip otuz günü geçirmek.
- KOSGEB’e karşı idare mahkemesinde iptal davası açmak.
- Asliye ticaret mahkemesinde dava açmak; dosyanın görevsizlikle asliye hukuk mahkemesine gönderilmesini beklemek.
- Kurul kararına karşı, yeni belge veya maddi hata göstermeden yalnızca kararın yanlış olduğunu söyleyen bir itiraz vermek.
- Tek kalemdeki aykırılık için desteğin tamamının istenmesine itiraz etmemek.
- Faiz hesabını kontrol etmeden toplam tutarı kabul etmek.
- İtiraz ettiği tutarı da kapsayan sulh tutanağını imzalamak.
- Ödeyemeyeceği bir taksit planını kabul edip gecikme zammı oranındaki faizle karşılaşmak.
- Borca itirazı varken ihtirazi kayıt koymadan ödeme yapmak.
- Adres değişikliğini, kapanışı veya devri KOSGEB’e bildirmemek; e-tebligat kutusunu takip etmemek.
- Suç iddiası bulunan dosyada, ödemenin suç duyurusunu önleyeceğini düşünmek.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?
Hukukçular Evi Ankara’da Av. Fatma Öztürk ve ekibi, KOSGEB iade dosyalarını yazının geldiği günden başlayarak yürütür. İlk hafta içinde iade yazısı, tespit formu ve programın başvuru tarihindeki mevzuatı incelenir; uygunsuzluğun niteliği, istenen tutar ve faiz yeniden hesaplanır ve itiraz dilekçesi verilir. Otuz günlük süre dolmadan işletmeyle birlikte yol seçilir: ihtirazi kayıtlı ödeme, kısmi sulh ve taksitlendirme veya menfi tespit davası. KOSGEB’in açtığı alacak davalarında ve başlattığı icra takiplerinde savunma, dosyada suç iddiası varsa ceza savunması aynı strateji içinde yürütülür.
KOSGEB Başkanlığı Ankara’da olduğu için bu davaların önemli bölümü Ankara mahkemelerinde görülür. İlk görüşmeye iade yazısı, tespit formu, taahhütname ve destek ödeme dekontlarıyla gelmeniz yeterlidir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan arayabilirsiniz.
İlgili Rehberler
- Devlet Desteği İadesi Merkezi: KOSGEB, TKDK-IPARD ve TÜBİTAK
- Kırsal Kalkınma Hibesi ve Kalkınma Ajansı Desteği Geri İstendi
- Ar-Ge Merkezi ve Teknopark Teşviki Geri İstendi: Ceza, Uzlaşma ve Dava
- İhracat Desteği Geri İstendi: DFİF İadesi, Müeyyide ve İptal Davası
- SGK Prim Teşviki Geri İstendi: Gecikme Cezası, Teşvik Yasağı, İtiraz ve İş Mahkemesinde Dava
- Devlet Desteği İadesi Dilekçe Örnekleri: 38 Dilekçe
- Tarımsal Destekte Haksız Ödeme: Faiziyle Geri Alma ve 5 Yıl Men
- Destek İadesinde Faiz Hesabı: Yasal Faiz, Gecikme Zammı Oranı ve Faize İtiraz
- Devlet Desteğinde Sahte Fatura: Nitelikli Dolandırıcılık, VUK 359 ve Etkin Pişmanlık
- KOSGEB Destekli İşletmeyi Kapatmak, Devretmek veya Birleştirmek
- IPARD Yatırımını 5 Yıl Dolmadan Satmak, Kiralamak, Leasing ve Hisse Devri
- IPARD’da Yapay Oluşturulmuş Koşul İddiası: Ret, Fesih ve Hibe İadesine Karşı Savunma
- TÜBİTAK Projem Yürürlükten Kaldırıldı: Kast Kararı ve Destek İadesi
- TKDK IPARD Sözleşme Feshi, Borç Bildirim Mektubu ve Ödeme Emri
- Takipten Önce ve Sonra Menfi Tespit Davası (İİK m.72)
- Menfi Tespit ve İstirdat Davası: Teminat ve Tazminat
- Ödeme Emrine İtiraz (İİK m.62)
- İlamsız İcra Takibine İtiraz ve İtirazın İptali Davası
- İtirazın İptali ve İcra İnkâr Tazminatı (İİK m.67-69)
- Yasal Faiz Hesaplama
- Gecikme Zammı Hesaplama Aracı
- Genel İşlem Koşulları (TBK m.20-25)
- E-Tebligat Geldi: Süre Ne Zaman Başlar?
- Esnaf ve Küçük Tacir İcra Takibiyle Karşılaşınca: İlk 30 Gün
- Teminat Mektubunun Haksız Nakde Çevrilmesi
- Kamu Desteğinde Sahte Fatura ve Nitelikli Dolandırıcılık
- Şirket Batarsa Yönetici, Müdür veya Ortak Şahsen Sorumlu mu?
- KOSGEB ve KOBİ Destekleri: Başvuru Rehberi
- İcra ve İflas Hukuku Rehberi
- Ticaret Hukuku Rehberi
- Dilekçe Örnekleri
Sıkça Sorulan Sorular
KOSGEB iade yazısına kaç gün içinde itiraz edilir?
Yedi gün içinde. İade yazısında itiraz mercii ve yedi günlük itiraz süresi gösterilir (KOSGEB Uygunsuzluk Yönergesi m.10/2). İtiraz uygulama birimince değerlendirilir. Elektronik tebligatta yazı, elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır (7201 sayılı Kanun m.7/a).
KOSGEB’e borcu ödemek için ne kadar sürem var?
İade yazısının tebliğinden itibaren otuz gün. Bu süre içinde alacak yasal faiziyle ödenir veya sulh ve taksitlendirme teklif edilir; aksi hâlde dosya dava ve icra takibi için Hukuk Müşavirliğine gönderilir (Yönerge m.10/2-g ve m.12).
KOSGEB iade yazısına karşı idare mahkemesinde dava açabilir miyim?
Hayır. KOSGEB bütün işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabidir (4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi m.224/2). Uyuşmazlık Mahkemesi, desteğin sonlandırılması ve geri istenmesine ilişkin işlemlere karşı açılan davaların adli yargıda görüleceğine karar vermiştir (27.11.2023, E.2023/225, K.2023/670). Görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.
KOSGEB hesabıma doğrudan haciz koyabilir mi?
İade yazısı ödeme emri değildir. Yönerge’ye göre süresinde ödeme veya sulh olmazsa alacağın tahsili için yasal yollara, yani dava ve icra takibine başvurulur. İcra takibinde ödeme emrine yedi gün içinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve haciz yapılabilir; itiraz edilirse takip durur ve KOSGEB’in itirazın iptali davası açması gerekir (2004 sayılı Kanun m.62, 66 ve 67).
KOSGEB desteğin tamamını mı geri ister?
Her zaman değil. Uygunsuzluk suç teşkil ediyorsa veya başvuru şartlarının taşınmadığı tespit edilmişse program kapsamında ödenen desteğin tamamı istenir. Diğer hâllerde yalnızca uygunsuzluğun oluştuğu destek tutarı istenebilir (Yönerge m.8).
KOSGEB iadesinde hangi faiz uygulanır ve hangi tarihten başlar?
Yasal faiz uygulanır ve desteğin ödendiği tarihten tahsilat tarihine kadar işletilir (Yönerge m.11). Yasal faiz 31.05.2024 tarihine kadar yıllık %9, 01.06.2024 ile 30.07.2026 arasında %24, 31.07.2026 tarihinden itibaren %31’dir. Faize faiz yürütülmez (3095 sayılı Kanun m.3).
KOSGEB borcunu taksitle ödeyebilir miyim?
Evet. İade yazısının tebliğinden itibaren otuz gün içinde 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında sulh ve taksitlendirme teklif edilebilir. Sulh yapılıp ilk taksit peşin ödenince uygunsuzluk kaydı kapatılır. Taksit süresini KOSGEB’in kendi usul ve esasları belirler; güncel koşullar müdürlükten yazılı olarak öğrenilmelidir.
Sulh yaptıktan sonra taksitleri ödeyemezsem ne olur?
Alacak muaccel olur ve muacceliyet tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanun’un 51’inci maddesindeki gecikme zammı oranında faizle takip edilir; bu oran 13.11.2025 tarihinden itibaren aylık %3,7’dir. Sulh tutanağı ilam hükmünde olduğundan KOSGEB dava açmadan tutanağı icraya koyabilir (659 sayılı KHK m.10/3).
Sulh yaparsam sonradan dava açabilir miyim?
Sulh hâlinde üzerinde anlaşılan hususlar hakkında dava açılamaz (659 sayılı KHK m.10/4). Borcun bir bölümüne itirazınız varsa o bölümü sulhün dışında bırakan kısmi bir sulh isteyin; Kararname buna izin verir (m.10/1).
Menfi tespit davası açarsam KOSGEB’in icra takibi durur mu?
Takipten önce açılan davada mahkeme, alacağın yüzde on beşinden aşağı olmayan teminat karşılığında takibin durdurulmasına ihtiyati tedbir yoluyla karar verebilir. Takipten sonra açılan davada takip durdurulamaz; yalnızca icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi istenebilir (2004 sayılı Kanun m.72).
Borcu ödersem yeniden KOSGEB desteği alabilir miyim?
Hukuki süreç başlamamışsa ve olay suç unsuru taşımıyorsa, alacağın peşin ödenmesi, sulh yapılıp ilk taksitin ödenmesi veya alacağın mahsup edilmesiyle işletme yeniden aktif hâle getirilir ve yeni başvuruları kabul edilir (Yönerge m.13). Bunların dışında pasif durum, üzerinden beş yıl geçince kendiliğinden kalkar (m.16/2).
KOSGEB’e ödeme yaparsam suç duyurusu yapılmaz mı?
Uygunsuzluk suç unsuru taşıyorsa alacak tahsil edilse veya sulh yapılsa bile dosya suç duyurusunda bulunulması için Hukuk Müşavirliğine gönderilir (Yönerge m.7/4). Ödemenin ceza dosyasındaki etkisi etkin pişmanlık hükümleri çerçevesinde değerlendirilir (TCK m.168).
Şirketin KOSGEB borcundan ortak veya müdür kişisel olarak sorumlu olur mu?
Borçlu, desteği alan şirkettir. Kişisel sorumluluk; geri ödemeli destekte veya sulh aşamasında kefalet verilmişse kefalet üzerinden, suç oluşturan fiillerde ceza sorumluluğu üzerinden ve şirketler hukukunun genel kuralları çerçevesinde gündeme gelir. Şahıs işletmesinde işletme sahibi borçtan kişisel malvarlığıyla sorumludur.
Kaynakça
- 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (RG 15.07.2018, 30479) m.224 ve m.227.
- 3624 sayılı Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Teşvik ve Muafiyetleri Kanunu (RG 20.04.1990, 20498) m.14 ve m.18.
- KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği (RG 13.01.2024, 32428) m.6, 8, 9, 10 ve 11.
- KOSGEB Uygunsuzluk Yönergesi (YG-02/03, revizyon tarihi 12.02.2026).
- KOSGEB Kapasite Geliştirme Destek Programı Taahhütnamesi (Rev.5, 20.08.2026); KOBİ Dijital Dönüşüm Destek Programı Taahhütnamesi (Rev.02, 11.05.2026).
- 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname (RG 02.11.2011, 28103) m.9, 10 ve 11.
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.62, 66, 67 ve 72; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.2, 6, 10, 17, 106, 127 ve 190.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.20, 21, 24, 25, 78, 82, 146, 583 ve 584; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.4, 5 ve 5/A.
- 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun m.1 ve m.3; 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a; 6183 sayılı Kanun m.51.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.158, 168, 204 ve 207.
- Uyuşmazlık Mahkemesi, 24.02.2020, E.2019/778, K.2020/110; 16.10.2023, E.2023/207, K.2023/656; 27.11.2023, E.2023/225, K.2023/670; 07.01.2025, E.2024/448, K.2025/57.
- Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 16.10.2025, E.2025/2139, K.2025/1858.
- Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi, 03.11.2020, E.2020/595, K.2020/610.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her dosya kendi taahhütnamesi, destek aldığı programın başvuru tarihindeki mevzuatı, belgeleri ve süreleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
KOSGEB iade yazısı mı geldi? Yedi ve otuz günlük süreler dolmadan değerlendirelim
İtiraz dilekçesi, tutar ve faiz hesabının denetimi, kısmi sulh ve taksitlendirme, menfi tespit davası, KOSGEB’in açtığı dava ve icra takibinde savunma için iade yazınız ve tespit formunuzla hemen arayın.
Süreyi kaçırmayın
İtiraz için 7 gün, ödeme veya sulh teklifi için 30 gün, icra ödeme emrine itiraz için 7 gün, dava dilekçesine cevap için iki hafta. Süreler yazının size ulaşmasıyla işlemeye başlar. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
Ticaret Hukuku Rehberi · İcra ve İflas Hukuku Rehberi · İdare Hukuku Rehberi · Ceza Hukuku Rehberi · Dilekçe Örnekleri · İletişim


