Dampinge karşı kesin önlem, yürürlüğe girdiği veya damping ve zarar incelemesini birlikte kapsayan son gözden geçirmenin sonuçlandığı tarihten itibaren 5 yıl sonra kendiliğinden sona erer; ancak yerli üreticiler bitişten en geç 3 ay önce başvurursa nihai gözden geçirme soruşturması (NGGS) açılır ve önlem soruşturma bitene kadar yürürlükte kalır (İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik m.35; 99/13482 sayılı Karar m.7). İthalatçı ve yabancı üretici bu soruşturmaya 37 gün içinde soru formu ve görüşle katılabilir. Önlemin yürürlüğe girmesinden bir yıl sonra ithalatçı veya ihracatçı, koşulların önemli ölçüde değiştiğini gösteren delillerle ara gözden geçirme de isteyebilir (m.34). 2026’da süresi dolan 13 önlemin tamamı için NGGS açılmış, 2025-2026’da sonuçlanan 11 NGGS’nin hepsinde önlem sürdürülmüştür.
Bu rehber, dampinge karşı önleme tabi ürün ithal eden Türk firmaları, Türkiye’ye ihracat yapan yabancı üreticiler ve önlemin süresini takip eden satın alma ve hukuk birimleri için yazıldı. Önlemin ne zaman sona erdiğini, sona erme ilanını, NGGS’nin nasıl açıldığını ve Bakanlığın neye baktığını, soruşturmaya katılmanın yolunu, 2025-2026’daki bütün NGGS sonuçlarını, ara gözden geçirme, kısmi ara gözden geçirme ve askıya alma taleplerini, Danıştay’ın bu konudaki kararlarını ve süresi dolan önlemin gümrükteki sonucunu anlatıyor. Sonunda üç dilekçe örneği yer alıyor.
18.11.2026 güncellemesi
Kesik elyaf ipliğine ilişkin nihai gözden geçirme soruşturması, 18.11.2026 tarihli 2026/32 sayılı Tebliğle önlemin aynen devamıyla sonuçlandı; önlem 18.11.2031’e kadar uygulanacak. Ayrıntılar son dakika haberimizde, değerlendirme bu rehberin 18.11.2026 Gelişmesi bölümündedir.
Bu yazının dayanakları. 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun m.15 ve Ek m.2; 99/13482 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar m.7, 8 ve 9; İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (RG 30.10.1999, 23861) m.22, 23, 24, 25, 26, 30, 34, 35, 36, 37, 40, 41 ve 42; Gümrük Yönetmeliği m.205; DTÖ Dampinge Karşı Önlemler Anlaşması (GATT 1994’ün VI’ncı maddesinin uygulanmasına ilişkin anlaşma) m.11.
Uygulama verileri, İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2025 ve 2026 tarihli 76 tebliğin Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki resmî metinlerinden ve Ticaret Bakanlığının nihai bildirim raporlarından; yargı kararları Danıştay’ın karar arama sisteminden alınmıştır. Metin 17 Kasım 2026 itibarıyla hazırlanmıştır.
Dampinge karşı önlemler kâğıt üzerinde beş yıllıktır. Uygulamada ise birçok önlem yirmi yılı aşkın süredir yürürlüktedir. Almanya ve ABD menşeli süspansiyon tipi PVC’ye 2003’te konulan önlem, 2009, 2015 ve 2021’deki gözden geçirmelerle devam etmiş, 3 Temmuz 2026’da yeniden nihai gözden geçirmeye alınmıştır (Tebliğ No: 2026/25). Çin menşeli kapı kilitlerine 2003’te, bilyalı kalemlere ve Malezya menşeli lateks ipliğe 2004’te konulan önlemler için de 2026’da yeni NGGS’ler açılmıştır (Tebliğ No: 2026/8, 2026/26, 2026/12).
Bu tablo ithalatçı için iki sonuç doğurur. Birincisi, “önlemin süresi doluyor” beklentisiyle sevkiyat ve fiyat planı yapmak risklidir; NGGS açılış tebliğleri çoğu zaman bitiş tarihinden birkaç gün önce yayımlanmaktadır. İkincisi, önlemin şeklini ve oranını değiştirmenin en gerçekçi yolu gözden geçirme soruşturmalarına süresinde ve belgeyle katılmaktır. Bu soruşturmaların yerli üretici tarafı, yani NGGS başvurusunun nasıl hazırlanacağı yerli üretici rehberimizde anlatılmıştır. Bu yazı soruşturmanın karşı tarafına, ithalatçıya ve yabancı üreticiye odaklanıyor. Genel çerçeve için Damping Soruşturması ve Dampinge Karşı Vergi Merkezi sayfamıza bakabilirsiniz.
Hangi Durumdasınız? İlk Bakılacak Belge ve İlk Adım
Duruma göre ilk adım
| Durum | İlk bakılacak belge | Süre | İlk adım |
|---|---|---|---|
| Önlemin beşinci yılı başladı | Altı ayda bir yayımlanan sona erme ilan tebliği | Yerli üretici için bitişten en geç 3 ay önce | Bitiş tarihinin ve NGGS ihtimalinin takibi; sözleşme ve sevkiyat planının buna göre yapılması |
| NGGS açıldı | Açılış tebliği ve başvurunun gizli olmayan özeti | Bildirimden veya yayımdan itibaren 37 gün | Soru formu ve görüş yazısı; yabancı tedarikçinin katılımının sağlanması |
| NGGS sürüyor | Nihai bildirim raporu | Raporda verilen süre | Rakamlı ve belgeli itiraz; dinleme toplantısı talebi |
| NGGS sonucunda önlem devam etti | Sonuç tebliği ve Bilgilendirme Raporu | Yayımdan itibaren 60 gün | Danıştay’da iptal davası değerlendirmesi; yeni beş yılın takvime işlenmesi |
| Önlem en az bir yıldır yürürlükte ve koşullar değişti | Kesin önlem tebliği, güncel fiyat ve pazar verileri | Süre sınırı yok; yürürlükten itibaren 1 yıl geçmiş olmalı | Ara gözden geçirme başvurusu (Yönetmelik m.34) |
| Muaf veya düşük oranlı firmanın unvanı ya da yapısı değişti | Önlem tebliğindeki firma tablosu | Değişiklikten önce | Kısmi ara gözden geçirme başvurusu |
| Pazar koşulları geçici olarak değişti | Arz sıkıntısı, mücbir sebep veya ek mali yükümlülük verileri | Önlem en az 1 yıldır yürürlükte olmalı (mücbir sebepte aranmaz) | Askıya alma talebi (Karar m.9) |
| Fiilî damping marjının ödenen vergiden düşük olduğunu düşünüyorsunuz | Gümrük beyannameleri ve ödeme belgeleri | Tahsilden itibaren 6 ay | İade başvurusu (Yönetmelik m.37) |
Beş Yıl Kuralı: Önlem Ne Zaman Sona Erer?
Kesin önlemler, zararın etkisini ortadan kaldırmaya yetecek süre kadar yürürlükte kalır. Bu süre, önlemin yürürlüğe girdiği tarihten veya damping ya da sübvansiyon incelemesi ile zarar incelemesini birlikte kapsayan en son gözden geçirme soruşturmasının sonuçlandığı tarihten itibaren beş yıldır (Karar m.7; Yönetmelik m.35/1). Beş yılın sonunda önlem, ayrı bir işleme gerek olmaksızın yürürlükten kalkar. Süresi biten ve yürürlükten kaldırılan önlemler de Resmî Gazete’de bir tebliğle ilan edilir.
Süre hesabında dikkat edilecek nokta, hangi soruşturmanın süreyi yeniden başlattığıdır. Nihai gözden geçirme soruşturması damping ve zararı birlikte incelediği için, sonuç tebliğinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yeni bir beş yıl başlar. Yalnızca damping veya yalnızca zarar incelemesiyle sınırlı bir ara gözden geçirme ise beş yıllık süreyi yeniden başlatmaz. Etkisiz kılma soruşturmasında damping ve zarar incelenmediğinden, bu soruşturma da beş yıllık süreyi yeniden başlatmaz.
Beş yıllık sürenin başlangıcı
| Soruşturma | Süreyi yeniden başlatır mı? | Dayanak |
|---|---|---|
| Esas damping soruşturması sonucunda kesin önlem | Evet; ilk beş yıl yürürlük tarihinden başlar | Karar m.7; Yönetmelik m.35/1 |
| Nihai gözden geçirme soruşturması | Evet; damping ve zarar birlikte incelendiği için yeni beş yıl sonuç tebliğinden başlar | Yönetmelik m.35/1 |
| Damping ve zararı birlikte kapsayan ara gözden geçirme | Evet | Yönetmelik m.34/2, 35/1 |
| Yalnız damping veya yalnız zarar incelemesine sınırlı ara gözden geçirme | Hayır | Yönetmelik m.35/1 |
| Yeni ihracatçı incelemesi | Hayır; yalnızca başvuran firmanın oranını belirler | Yönetmelik m.36 |
| Etkisiz kılma soruşturması | Hayır; bu soruşturmada damping ve zarar incelenmez | Yönetmelik m.35/1, 38 |
Beş yıl kuralı uluslararası bir yükümlülüktür. DTÖ Dampinge Karşı Önlemler Anlaşması’nın 11.3 maddesi, kesin önlemin beş yıl içinde sona erdirilmesini, ancak bu tarihten önce açılan bir gözden geçirmede önlemin sona ermesinin damping ve zararın devamına veya yeniden meydana gelmesine yol açmasının muhtemel olduğu belirlenirse önlemin sürdürülebileceğini öngörür. 3577 sayılı Kanun’un 15’inci maddesi, Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde bu Anlaşmanın dikkate alınacağını belirtir. Bu atıf, özellikle yabancı üreticilerin görüş yazılarında önemlidir.
Sona Erme İlanı ve NGGS Başvurusu: Kim, Ne Zaman, Nasıl?
Yürürlükten kalkacak önlemler, beş yıllık sürenin son yılı içinde Resmî Gazete’de yayımlanan bir tebliğle ilan edilir (Yönetmelik m.35/2). Ticaret Bakanlığı bu ilanları altı aylık dönemler hâlinde yapmaktadır: 2026’nın ilk yarısında sona erecek önlemler 16 Temmuz 2025’te (Tebliğ No: 2025/15), ikinci yarısında sona erecekler 6 Şubat 2026’da (Tebliğ No: 2026/4), 2027’nin ilk yarısında sona erecekler 14 Ağustos 2026’da (Tebliğ No: 2026/28) ilan edilmiştir.
NGGS başvurusunu yalnızca ürünün yerli üreticileri veya yerli üretim dalı adına hareket ettiğini belgeleyen kişi ve kuruluşlar yapabilir. Başvuru, Bakanlığın internet sitesindeki formla, yeterli delillerle desteklenerek ve önlemin sona erme tarihinden en geç üç ay önce, başvuranın kendi KEP adresinden Bakanlığın KEP adresine gönderilir (Tebliğ No: 2026/28 m.5). Soruşturma re’sen de açılabilir. İthalatçının veya yabancı üreticinin NGGS açılmaması için başvuru aşamasında resmî bir itiraz yolu yoktur; bu tarafların söz hakkı soruşturma açıldıktan sonra başlar.
2027’nin ilk yarısında süresi dolacak önlemler (Tebliğ No: 2026/28)
| Ürün | Önlem tebliği | Bitiş tarihi | NGGS başvurusu için son gün |
|---|---|---|---|
| Tek silindirli, su soğutmasız motorlar (8408.90.41.90.00) | 2021/52 | 15.01.2027 | 15.10.2026 |
| Bisiklet dış ve iç lastikleri ile bu lastikleri içeren tekerlekler | 2022/3 | 20.01.2027 | 20.10.2026 |
| Motosiklet dış ve iç lastikleri ile bu lastikleri içeren tekerlekler | 2022/4 | 20.01.2027 | 20.10.2026 |
| Salon tipi sıcak ve soğuk hava cihazları (fancoil) | 2022/1 | 02.02.2027 | 02.11.2026 |
| Sodyum formiat | 2022/2 | 02.02.2027 | 02.11.2026 |
| Temperlenmiş veya lamine edilmiş emniyet camları | 2022/7 | 23.02.2027 | 23.11.2026 |
| Poliester levha, film ve şeritler (3920.62.19, 3920.69, 3921.90.10) | 2022/8 | 06.03.2027 | 06.12.2026 |
| Protez dişlerin bağlantı parçaları | 2022/12 ve 2025/4 | 14.04.2027 | 14.01.2027 |
| Camdan tencere, tava ve çaydanlık kapakları | 2022/13 | 13.05.2027 | 13.02.2027 |
| Transmisyon zincirleri ve aksamı | 2022/14 | 13.05.2027 | 13.02.2027 |
| Merkezi iklimlendirme ve proses soğutma chiller’ları | 2022/17 | 14.06.2027 | 14.03.2027 |
2026’da Ne Oldu? Süresi Dolan Önlemler ve Açılan NGGS’ler
2026 yılında süresi dolacağı ilan edilen 13 önlemin tamamı için nihai gözden geçirme soruşturması açılmıştır. Açılış tebliğleri, aşağıdaki tabloda görüldüğü gibi, önlemin bitiş tarihinden birkaç gün önce yayımlanmıştır. İthalatçı açısından bunun anlamı açıktır: bitiş tarihi gelmeden önlemin kalkacağını varsaymak yanlıştır.
2026’da süresi dolan önlemler ve açılan NGGS’ler
| Ürün ve menşe | İlk önlem | Bitiş tarihi | NGGS açılış tebliği |
|---|---|---|---|
| Poliester filament iplik (5402.47) — ÇHC, Hindistan, Malezya | 2014 | 09.01.2026 | 2025/45 (31.12.2025) |
| Sentetik filament dokuma kumaş (54.07) — ÇHC, Çin Tayvanı, Kore, Malezya, Tayland | 2002 | 28.01.2026 | 2026/3 (27.01.2026) |
| Poliester tekstüre iplik (5402.33) — ÇHC, Endonezya, Malezya, Tayland, Vietnam | 2008 | 03.02.2026 | 2026/2 (29.01.2026) |
| Mutfak robotu bıçakları — ÇHC | 2009 | 24.03.2026 | 2026/7 (19.03.2026) |
| Kapı kilitleri ve silindirleri — ÇHC | 2003 | 27.03.2026 | 2026/8 (23.03.2026) |
| PE/PP dokuma brandalar — ÇHC, Vietnam | 2008 | 06.05.2026 | 2026/13 (05.05.2026) |
| Lateks iplik — Malezya | 2004 | 12.05.2026 | 2026/12 (07.05.2026) |
| 13 kg ve altı kaynak makineleri — ÇHC | 2015 | 22.05.2026 | 2026/18 (21.05.2026) |
| Çapa makineleri — ÇHC | 2015 | 28.05.2026 | 2026/19 (24.05.2026) |
| Koagüle suni deri — ÇHC | 2009 | 28.05.2026 | 2026/20 (24.05.2026) |
| Paslanmaz çelik borular — Vietnam | 2021 | 10.07.2026 | 2026/27 (03.07.2026) |
| Süspansiyon tipi PVC — ABD, Almanya | 2003 | 14.07.2026 | 2026/25 (03.07.2026) |
| Plastik bilyalı ve jel kalemler — ÇHC | 2004 | 15.07.2026 | 2026/26 (04.07.2026) |
NGGS açılmadan sona eren önlemler de vardır. Çin menşeli gazlı cep çakmaklarına ve Almanya menşeli laminat parkeye uygulanan önlemler, NGGS başvurusu yapılmadığı için 7 ve 4 Ocak 2025’te sona ermiş ve bu durum Tebliğ No: 2025/3 ile ilan edilmiştir. Aynı ürünün Çin menşeli olanına uygulanan önlem ise NGGS sonucunda devam etmiştir (Tebliğ No: 2026/11). PVC dosyası da benzer bir örnektir: 2008’deki NGGS yalnızca ABD, Almanya, İtalya ve Romanya için açılmış, Belçika, İsrail, Finlandiya, Hollanda, Macaristan ve Yunanistan’a uygulanan önlemler kaldırılmış; İtalya ve Romanya’ya uygulanan önlemler de 2014’te sona ermiştir (Tebliğ No: 2026/25 m.6). Yani NGGS, önlemin hangi ülkeler için devam edeceğini de belirler.
18 Kasım 2026 itibarıyla süren on dört nihai gözden geçirmeyi ve 2027’nin ilk yarısında süresi dolacak on bir önlemi tarihleriyle yürürlükteki dampinge karşı önlemler sayfasında listeledik.
NGGS’de Ne İncelenir? “Devam veya Yeniden Meydana Gelme İhtimali”
Nihai gözden geçirme soruşturmasında Bakanlık, bugün damping olup olmadığını değil, önlem kalkarsa ne olacağını sorar. Soruşturma, önlemin sona ermesiyle dampingin ve zararın devam edeceğine veya yeniden meydana geleceğine dair yeterli deliller varsa açılır. Nihai karar da önlemin sona ermesi hâlinde damping ve zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı konusunda, usulüne uygun olarak belgelendirilen tüm deliller dikkate alınarak verilir (Yönetmelik m.35/5-6; Karar m.7).
Bu ölçüt ileriye dönük bir tahmindir ve ithalatçı açısından ilk bakışta paradoks yaratır. Önlem yürürlükteyken ithalatın azalması, Bakanlık tarafından önlemin işe yaradığının ve kalkması hâlinde ithalatın geri döneceğinin göstergesi olarak okunabilir. İthalatın sürmesi ise dampingin devam ettiğine işaret sayılabilir. Bu nedenle savunma, ithalat rakamlarından çok, ithalatın neden o seviyede olduğunu açıklayan delillere dayanmalıdır: fiyatların önlemden bağımsız olarak değişmesi, üreticinin kapasitesini başka pazarlara yöneltmesi, ürün yelpazesinin değişmesi, yerli üretimin karşılayamadığı talep.
DTÖ Anlaşması’nın 11.3 maddesindeki “likely” ifadesi, DTÖ Temyiz Organı tarafından ABD — Korozyona Dayanıklı Çelik Nihai Gözden Geçirme (DS244) kararında “probable”, yani yalnızca olası değil, kuvvetle muhtemel anlamında yorumlanmıştır. Yönetmeliğin “muhtemel” ifadesi de bu çerçevede okunmalıdır. Bu yorum, Bakanlığın ihtimal değerlendirmesini somut verilere dayandırması gerektiğini savunan görüş yazılarında kullanılabilir.
Bakanlığın 2025’te yürüttüğü iki NGGS’ye ait nihai bildirim raporları, değerlendirmenin nasıl yapıldığını gösteriyor. Çin ve Tayland menşeli bebek ürünlerine ilişkin soruşturmada (Tebliğ No: 2025/27) gözden geçirme dönemi 2022-2024, soruşturma dönemi 2024 yılı olarak belirlenmiş; soru formunu süresinde cevaplayan ithalatçı sayısı 3 olmuş, hiçbir yabancı üretici iş birliği yapmamıştır. Damping ihtimali, esas soruşturmada hesaplanan yüzde 23,67 ve yüzde 33,11 oranındaki marjların, yürürlükteki yüzde 12 ve yüzde 26 oranındaki önlemlerin üzerinde olmasına, Çin’in dünya ihracatındaki yüzde 49,2’lik payına ve Türkiye pazarının büyüklüğüne dayandırılmıştır. Kesik elyaf ipliğine ilişkin soruşturmada (Tebliğ No: 2025/7) ise Endonezya’dan 3 ve Hindistan’dan 2 üretici iş birliği yapmış, ancak yeni damping marjı hesaplanmamış, esas soruşturmalardaki marjlar gösterge olarak kullanılmıştır. Bu soruşturmada Malezya’dan inceleme döneminde hiç ithalat yapılmadığı hâlde Malezya da değerlendirmede tutulmuştur.
Bakanlığın Kullandığı Göstergeler ve Karşı Delil
NGGS’de kullanılan göstergeler ve ithalatçı ile ihracatçının sunabileceği karşı deliller
| Gösterge | Bakanlığın yaklaşımı | Sunulabilecek karşı delil |
|---|---|---|
| Esas soruşturmadaki damping marjı | Yeni hesaplama yapılmazsa eski marj gösterge alınır | Güncel iç piyasa fiyatları, maliyet verileri ve Türkiye’ye ihraç fiyatlarıyla firma bazında yeni hesap |
| Üreticinin kapasitesi ve dünya ihracatındaki payı | Büyük kapasite, Türkiye’ye yönelme ihtimali olarak okunur | Kapasite kullanım oranı, iç pazara ve diğer pazarlara bağlı satış sözleşmeleri, kapasitenin başka ürünlere kaydırılması |
| Türkiye pazarının büyüklüğü ve fiyat duyarlılığı | Yönlendirme kolaylığı olarak değerlendirilir | Türkiye’ye ihraç fiyatının diğer pazarlara ihraç fiyatıyla karşılaştırılması; nakliye ve standart engelleri |
| Önlem yürürlükteyken ithalatın seyri | Azalma önlemin etkisi, devam damping göstergesi sayılabilir | İthalatın ürün çeşidine göre dağılımı; önlem dışı nedenler (talep, döviz, tedarik zinciri) |
| Fiyat kırılması ve fiyat baskısı | Ürün grubu bazında hesaplanır | Ürün tiplerinin yerli üretimle karşılaştırılabilirliği; yerli üretimde bulunmayan tipler |
| Yerli üretim dalının göstergeleri | Bozulma önleme rağmen devam eden zarar, iyileşme önlemin etkisi olarak okunabilir | Bozulmanın ithalat dışı nedenleri (maliyet artışı, ihracat kaybı, verimlilik, kur) |
| Diğer ülkelerin önlemleri | Ticaret sapması ihtimali olarak kullanılabilir | Bu önlemlerin kapsamı, süresi ve kaldırılmış olup olmadıkları |
NGGS Açıldı: İlk 37 Gün
Açılış tebliği yayımlandıktan sonra Bakanlık, bilinen yabancı üreticilere, ilgili ülkenin Ankara’daki büyükelçiliğine ve başvuruda belirtilen veya Bakanlıkça tespit edilen ithalatçılara bildirim gönderir. Bildirimde açılış tebliği, başvurunun gizli olmayan özeti ve soru formlarına erişim bilgisi yer alır. Bildirim alan taraflar için soru formunu cevaplama süresi, bildirimin gönderildiği tarihten itibaren posta süresi dahil 37 gündür. Bildirim almayanlar için süre tebliğin yayımından itibaren başlar (Tebliğ No: 2026/25 m.9-11).
İthalatçılar, yabancı üreticiler ve bunların meslek kuruluşları ilgili taraf sayılır; ancak soruşturmada ilgili taraf olarak dikkate alınmak için soru formunu cevaplamak veya görüş sunmak suretiyle süresi içinde kendini bildirmek gerekir (Yönetmelik m.23; Tebliğ No: 2026/25 m.9/1). Ürünü sanayide girdi olarak kullananlar ve perakende satılan ürünlerde tüketici örgütleri de görüş bildirebilir (Yönetmelik m.24).
NGGS’ye katılım: kim, nasıl gönderir?
| Taraf | Gönderim yolu | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Türkiye’de yerleşik ithalatçı veya kullanıcı | Kendi KEP adresinden ticaretbakanligi@hs01.kep.tr adresine | Yazılı sunumda KEP adresi belirtilmelidir |
| Yurt dışında yerleşik üretici veya ihracatçı | Yazılı olarak posta adresine; ekler yalnızca elektronik ortamda (CD/USB); ayrıca ithebys@ticaret.gov.tr adresine | Temsilci kullanılıyorsa imza yetkilisinin imzaladığı, Türkçe veya İngilizce tercümeli, apostilli vekâletname |
| Bütün taraflar | Türkçe | Soru formu cevapları hariç Türkçe olmayan bilgi, belge ve talep dikkate alınmaz |
| Gizli bilgi sunan taraf | Gizli metin ve gizli olmayan özet birlikte | Özet, esas bilginin makul ölçüde anlaşılmasını sağlamalıdır (Yönetmelik m.22) |
İş birliğine gelmeyen veya yanıltıcı bilgi veren taraf hakkında belirlemeler mevcut verilere göre yapılabilir ve sonuç o taraf için daha az avantajlı olabilir (Yönetmelik m.26). NGGS’de “mevcut veri” çoğunlukla başvuru sahibinin sunduğu bilgiler ve esas soruşturmadaki marjlardır. Soruşturma sırasında taraflar, savunmalarına yardımcı olabilecek gizli olmayan bilgileri görme hakkına sahiptir (m.25). Nihai karardan önce, kararın dayanağı olan önemli bilgi ve bulgular ilgili taraflara bildirilir; uygulamada bu bildirim “nihai bildirim raporu” adıyla yapılmaktadır (m.25). Karşı görüşlerin dile getirilmesi için yazılı talep üzerine dinleme toplantısı düzenlenebilir (m.24).
Yabancı Üretici NGGS’ye Neden Katılmalı?
Yabancı üreticinin NGGS’ye katılmaması, Bakanlığın değerlendirmesini esas soruşturmadaki marjlara ve yerli üreticinin sunduğu verilere bırakmak demektir. Bebek ürünleri soruşturmasında hiçbir yabancı üretici katılmamış ve devam ihtimali esas soruşturma marjlarına dayandırılmıştır. Katılım bir sonuç garantisi değildir; kesik elyaf soruşturmasında iş birliği yapan beş üreticiye rağmen yeni marj hesaplanmamıştır. Ancak firma bazında farklı oran alabilmenin yolu da katılımdan geçer. 2025-2026’da sonuçlanan NGGS’lerde firma bazında farklılaşan oranlar uygulanmaya devam etmiştir: termosifonda Çin’deki bir üretici için yüzde 22, diğerleri için yüzde 49; İtalya’da iki üretici için yüzde 12 ve yüzde 16, diğerleri için yüzde 24 (Tebliğ No: 2025/31). Anında su ısıtıcılarda dört Çinli üretici için yüzde 20,12 ile yüzde 53,41 arası, diğerleri için yüzde 59,65 (Tebliğ No: 2025/32).
Yabancı üreticinin NGGS’deki savunması, damping soruşturmasındaki savunmadan farklıdır. Bu soruşturmada asıl soru bugünkü marj değil, önlem kalkarsa üreticinin Türkiye’ye nasıl bir fiyatla ve hangi miktarda satacağıdır. Bu nedenle üreticinin kapasitesini, iç pazar ve üçüncü ülke satışlarını, Türkiye’ye ihraç fiyatını diğer pazarlara ihraç fiyatlarıyla karşılaştıran ve bunları belgeleyen bir dosya hazırlanmalıdır. İhracatçı savunmasının genel kuralları için ihracatçı rehberimize bakabilirsiniz.
Soruşturma Süresince Önlem Yürürlükte Kalır
Nihai gözden geçirme soruşturması açıldığında önlem, soruşturma sonuçlanıncaya kadar yürürlükte kalmaya devam eder (Yönetmelik m.35/4). Karar’ın 7’nci maddesi ve 3577 sayılı Kanun’un Ek 2’nci maddesi de gözden geçirme soruşturması açılmasının yürürlükteki önlemlerin uygulanmasını engellemediğini belirtir. Önlemin beşinci yılı dolmuş olsa bile, NGGS süresince yapılan ithalatta önlem tahsil edilir.
Soruşturma süresi Yönetmelik’te özel durumlar dışında bir yıl, gerektiğinde Kurul kararıyla en fazla altı ay uzatılabilir olarak düzenlenmiştir (m.30; gözden geçirmelerde m.40 uyarınca uygulanır). DTÖ Anlaşması’nın 11.4 maddesi ise gözden geçirmelerin normal olarak açılıştan itibaren 12 ay içinde tamamlanmasını öngörür. 2025-2026’da sonuçlanan 11 NGGS’nin çoğu 16 ila 18 ayda tamamlanmıştır.
2025-2026’da sonuçlanan NGGS’lerin süresi
| Ürün ve menşe | Açılış | Sonuç | Süre |
|---|---|---|---|
| Poliester tekstüre iplik — Hindistan, Çin Tayvanı | 2023/25 (05.09.2023) | 2025/5 (27.02.2025) | 17,8 ay |
| Özlü kaynak teli — Vietnam | 2023/27 (10.10.2023) | 2025/6 (01.03.2025) | 16,7 ay |
| Devamsız liflerden dokuma kumaş — ÇHC | 2023/38 (26.12.2023) | 2025/11 (23.06.2025) | 17,9 ay |
| Kaynaklı çelik borular — ÇHC, Çin Tayvanı | 2023/39 (24.12.2023) | 2025/12 (23.06.2025) | 18,0 ay |
| Polistiren — İran | 2023/40 (26.12.2023) | 2025/13 (23.06.2025) | 17,9 ay |
| Elektrikli duvar saatleri — ÇHC | 2024/17 (15.05.2024) | 2025/16 (22.07.2025) | 14,2 ay |
| Elektrikli termosifon — ÇHC, İtalya, Sırbistan | 2024/13 (05.04.2024) | 2025/31 (30.08.2025) | 16,8 ay |
| Gazlı anında su ısıtıcı — ÇHC | 2024/37 (18.12.2024) | 2025/32 (30.08.2025) | 8,4 ay |
| Polyester elyaf — Hindistan, Çin Tayvanı, Tayland | 2024/25 (01.08.2024) | 2026/1 (30.01.2026) | 18,0 ay |
| Laminat parke — ÇHC | 2024/39 (28.12.2024) | 2026/11 (14.05.2026) | 16,5 ay |
| Alüminyum folyo — ÇHC | 2024/38 (12.12.2024) | 2026/16 (24.05.2026) | 17,3 ay |
NGGS sonunda önlem kaldırılsa bile, soruşturma süresince ödenen vergiler bu nedenle iade edilmez; çünkü önlem o dönemde hukuken yürürlüktedir. Fiilî damping marjının ödenen vergiden düşük olduğunu ileri süren ithalatçının yolu, tahsilden itibaren altı ay içinde Genel Müdürlüğe yapılacak iade başvurusudur (Yönetmelik m.37). Bu başvuru, ilgili üretici veya ihracatçının normal değer ve ihraç fiyatı bilgilerini içermelidir; karar 12 ayda, gerektiğinde 18 ayda verilir, ödeme karar tarihinden itibaren 90 gün içinde yapılır.
İade başvurusunun içeriği, üreticinin rolü ve iade soruşturmasının gözden geçirmeden farkı dampinge karşı vergi iadesi rehberimizde ayrıntılı olarak anlatılmıştır.
NGGS’nin Sonuçları: Devam, Değişiklik veya Kaldırma
Gözden geçirme soruşturmaları sonunda yürürlükteki önlemin kaldırılmasına, devamına veya değiştirilerek uygulanmasına karar verilebilir (Yönetmelik m.42). Sonuç, Kurul kararıyla belirlenir ve Bakanlık tebliği ile Resmî Gazete’de yayımlanır; tebliğin ekinde soruşturmanın bulgularını içeren Bilgilendirme Raporu yer alır. Önlem devam ederse, sonuç tebliğinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yeni bir beş yıl başlar.
2025-2026’da sonuçlanan NGGS’ler ve sonuçları
| Sonuç tebliği | Ürün ve menşe | Sonuç |
|---|---|---|
| 2025/5 | Poliester tekstüre iplik — Hindistan, Çin Tayvanı | Firma bazlı oranlarla devam; Hindistan için yüzde 6,80 ile yüzde 20,30 arası |
| 2025/6 | Özlü kaynak teli — Vietnam | Devam; bir üretici için yüzde 21,15, diğerleri için yüzde 29,65 |
| 2025/11 | Devamsız liflerden dokuma kumaş — ÇHC | Devam; yüzde 44 |
| 2025/12 | Kaynaklı çelik borular — ÇHC, Çin Tayvanı | Devam; firma bazında yüzde 7,98 ile yüzde 20,50 arası |
| 2025/13 | Polistiren — İran | Devam; yüzde 11,3 |
| 2025/16 | Elektrikli duvar saatleri — ÇHC | Devam; yüzde 23 |
| 2025/31 | Elektrikli termosifon — ÇHC, İtalya, Sırbistan | Firma bazlı oranlarla devam; yüzde 12 ile yüzde 49 arası |
| 2025/32 | Gazlı anında su ısıtıcı — ÇHC | Firma bazlı oranlarla devam; yüzde 20,12 ile yüzde 59,65 arası |
| 2026/1 | Polyester elyaf — Hindistan, Çin Tayvanı, Tayland | Renkli ve diğer tipler için ayrı, firma bazlı oranlarla uygulanmaya devam |
| 2026/11 | Laminat parke — ÇHC | Metrekare başına maktu tutarla devam; beş üretici için 1,60, diğerleri için 2,40 ABD doları |
| 2026/16 | Alüminyum folyo — ÇHC | Devam; yüzde 22 |
Tablodaki on bir soruşturmanın hiçbirinde önlem kaldırılmamıştır. Önlemin oranı ise gözden geçirmelerde değişebilir ve bu değişiklik iki yönlü olabilir. ABD ve Almanya menşeli PVC’ye 2003’te ton başına 45 ABD dolarına varan maktu önlem konulmuş, 2015’te bu önlem ABD için yüzde 18,81, Almanya için yüzde 16,44’e, 2021’deki NGGS’de ise her iki ülke için yüzde 7,93’e indirilmiştir (Tebliğ No: 2026/25 m.6). Buna karşılık Çin, Hindistan ve Malezya menşeli poliester filament ipliğe ilişkin 2017’deki ara gözden geçirmede Hindistan ve Malezya için oran korunurken Çin için kilogram başına 0,15 ve 0,17 ABD dolarından 0,25 ve 0,30 ABD dolarına yükseltilmiştir (Tebliğ No: 2025/45 m.6).
Önlemin Süresi Dolmadan NGGS: Danıştay’ın 2021 Tarihli Kararı
NGGS’nin her zaman beşinci yılın sonunda açılacağı düşünülür. Danıştay’ın bir kararı bunun böyle olmadığını gösteriyor. Tayland menşeli poliester tekstüre ipliğe 2016’da yüzde 6,88 ile yüzde 37,69 arasında önlem konulmuş, bu önlemin 12.11.2021’de sona ermesi gerekiyordu. Çin, Endonezya ve Malezya’ya aynı üründe 2014’te konulan önlemin sona ereceği 2019’da ilan edilince, yerli üretici Tayland ve Vietnam’ı da içeren beş ülke için NGGS başvurusu yapmış ve soruşturma 2019’da açılmıştır (Tebliğ No: 2019/24).
Taylandlı üretici, kendi önlemi sona erme ilanında yer almadığı ve önlemin bitişine 28 ay olduğu hâlde soruşturmaya dahil edilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Danıştay 7. Dairesi, kesin önlemlerin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en az bir yıl sonra ilgili taraflardan birinin talebi üzerine gözden geçirilebileceğini öngören Karar’ın 7’nci maddesine dayanarak, yeterli delil bulunduğu için soruşturmanın beş ülke için açılmasını mevzuata uygun bulmuş ve davayı reddetmiştir (E.2019/3703, K.2021/2623, 02.06.2021).
Bu kararın yabancı üretici açısından sonucu önemlidir: aynı ürüne farklı tarihlerde konulmuş önlemler tek bir NGGS’de birleştirilebilir ve sonuç tebliğiyle hepsi için yeni bir beş yıl başlar. Nitekim Tayland’ı da kapsayan bu önlem 2021’de devam ettirilmiş, 2026’da yeniden NGGS’ye alınmıştır (Tebliğ No: 2026/2).
Ara Gözden Geçirme: Kim, Ne Zaman, Hangi Delille?
Ara gözden geçirme, beş yıllık süreyi beklemeden önlemin değiştirilmesini veya kaldırılmasını sağlayan yoldur. Kesin önlemin yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl geçmiş olması kaydıyla, önleme konu malın ihracatçısı, ithalatçısı veya yerli üreticisi başvurabilir; soruşturma re’sen de açılabilir (Yönetmelik m.34; Karar m.7; 3577 sayılı Kanun Ek m.2). NGGS’den farklı olarak bu yol ithalatçıya ve ihracatçıya da açıktır.
Başvurunun gözden geçirmeyi haklı kılacak delilleri içermesi gerekir. Soruşturma, şu üç durumdan biri için yeterli delil varsa açılır: önlemin uygulanmaya devam edilmesinin dampingi ortadan kaldırmak için gerekli olmaması, önlemin kaldırılması veya değiştirilmesi hâlinde zararın devam etmesinin veya yeniden oluşmasının muhtemel olmaması, ya da yürürlükteki önlemin zarara neden olan dampingi ortadan kaldırmaya yetmemesi. Son durum yerli üreticinin önlemin artırılması için kullandığı yoldur. Soruşturmada damping ve zarar koşullarının önemli ölçüde değişip değişmediği ve önlemin zararı giderme hedefine ulaşıp ulaşmadığı incelenir; damping ve zarar ayrı ayrı veya birlikte incelenebilir (m.34).
Ara gözden geçirmede ileri sürülebilecek değişiklikler
| Değişiklik | Başvuruyu kim yapar? | Örnek delil |
|---|---|---|
| İhraç fiyatlarının kalıcı olarak yükselmesi veya normal değerin düşmesi | İhracatçı, ithalatçı | Firma bazında güncel iç piyasa ve ihraç fiyatları, maliyet yapısı |
| Yerli üretim dalının güçlenmesi, kâr ve pazar payında kalıcı iyileşme | İthalatçı, ihracatçı | Yerli üreticilerin yayımlanmış finansal tabloları, kapasite ve pazar verileri |
| Yerli üretimin talebi karşılayamaması veya belirli tiplerin hiç üretilmemesi | İthalatçı, kullanıcı sanayi | Yerli üreticilerden alınan teklif ve red yazıları, teknik şartnameler |
| Önlemin zararı gidermeye yetmemesi | Yerli üretici | Önlemle birlikte artan ithalat ve süren fiyat kırılması |
| Firmanın yapısında veya unvanında değişiklik | İlgili ihracatçı | Birleşme, devir ve ilişkili şirket belgeleri (kısmi ara gözden geçirme) |
Kısmi Ara Gözden Geçirme: Firma Bazlı Değişiklikler
Ara gözden geçirme belirli bir firma veya belirli bir husus ile sınırlı tutulabilir. 2026’daki bir örnekte, Malezya menşeli duvar tipi split klimalara 2009’dan beri uygulanan önlemden muaf tutulan bir üreticiyle ilişkili olan başka bir Malezya şirketi, bu muafiyetin kendisi için de değerlendirilmesini istemiştir. Şirketin, muafiyetin unvan değişikliği gerekçesiyle kendisi için devam etmesi yönündeki önceki talebi Kurul tarafından uygun bulunmamış; ardından Yönetmeliğin 34’üncü maddesine dayanan başvurusu üzerine kısmi ara gözden geçirme soruşturması açılmıştır. Bakanlık, muaf firma bakımından önleme esas koşulların önemli ölçüde değiştiğini ve soruşturma açılması için haklı delillerin bulunduğunu belirtmiştir (Tebliğ No: 2026/30).
Bir başka örnek, ara gözden geçirmenin iki yönlü işleyişini gösteriyor. Çin menşeli dokuma kumaşlara uygulanan önlemin AB ülkelerine genişletilmesine ilişkin ara gözden geçirmede, İtalya, Hollanda, Avusturya ve Portekiz’de yerleşik birçok üretici önlemden muaf tutulan firmalar arasına eklenmiş; daha önce muaf olan bir İtalyan üretici ise muafiyetten çıkarılarak yüzde 42,44 ve yüzde 21,13 oranındaki önleme tabi tutulmuştur. Soruşturma 27.09.2024’te açılmış, 07.11.2025’te sonuçlanmıştır (Tebliğ No: 2024/29 ve 2025/36).
Muafiyeti veya firma bazlı oranı etkileyen durumlar
| Durum | Muafiyet veya oran kendiliğinden devam eder mi? | Yol |
|---|---|---|
| Firmanın unvanının değişmesi | Hayır; Bakanlık bu talebi uygun bulmayabilir | Değişiklikten önce Bakanlığa bilgi; gerekirse kısmi ara gözden geçirme |
| Üretimin ilişkili başka bir şirkete devri | Hayır | Kısmi ara gözden geçirme (Tebliğ No: 2026/30 örneği) |
| Muaf firmanın önlemi etkisiz kıldığının tespit edilmesi | Hayır; muafiyet kaldırılabilir | Ara gözden geçirme (Tebliğ No: 2025/36 örneği) |
| Soruşturmadan sonra Türkiye’ye ihracata başlayan bağlantısız yeni üretici | Kendisine özgü oran yoktur, “diğerleri” oranı uygulanır | Yeni ihracatçı incelemesi (Yönetmelik m.36) |
Yeni ihracatçı incelemesi ve etkisiz kılma soruşturmalarındaki muafiyet düzeni etkisiz kılma rehberimizde ayrıntılı olarak anlatılmıştır.
Önlemin Askıya Alınması
Pazar koşullarının geçici olarak değişmesi nedeniyle önlemlerin askıya alınması sonucunda yerli üretim dalındaki zararın devam etme veya yinelenme ihtimali bulunmuyorsa ve ilgili üreticilerin görüşleri de dikkate alınmışsa, en az bir yıl yürürlükte bulunan önlemler Kurul kararı ve Bakanlık onayıyla dokuz ay süreyle durdurulabilir; bu süre en fazla bir yıl daha uzatılabilir. Pazar koşullarındaki değişiklik savaş, doğal afet, yangın, grev veya lokavt gibi mücbir sebeplerden kaynaklanıyorsa bir yıllık yürürlük şartı aranmaz. Gerekçe ortadan kalkarsa önlem yeniden yürürlüğe konulabilir (Karar m.9).
Danıştay, ABD menşeli ithalata ayrıca ek mali yükümlülük uygulanması nedeniyle ABD menşeli beyazlatılmamış kraftlayner kâğıda uygulanan dampinge karşı önlemin askıya alınmasını hukuka uygun bulmuştur. Önleme tabi başka bir ülkenin ihracatçısı, askıya almanın kendisi için de uygulanması gerektiğini ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiğini ileri sürmüş; Daire, pazar koşullarının geçici olarak değişmesinin yalnızca ABD menşeli ithalat için geçerli olduğunu, farklı hukuki durumdakilerin farklı kurallara tabi tutulmasının eşitlik ilkesine aykırı olmadığını belirterek davayı reddetmiştir (Danıştay 7. D., E.2019/3715, K.2021/2425 ve E.2019/3720, K.2021/2426, 21.05.2021).
Karar’ın 9’uncu maddesine 2020’de eklenen fıkra uyarınca, aynı mala korunma önlemi de uygulanıyorsa, dampinge karşı önlem korunma önleminin yürürlükte kaldığı süreyle sınırlı olarak kısmen veya tamamen askıya alınabilir ya da türü değiştirilebilir. Bu kararlar ileriye dönük olup daha önce yapılan tahsilatların iadesi istenemez.
Korunma önlemlerinde süre ve uzatma kuralları farklıdır: önlem geçici önlem dahil 4 yılı aşamaz, uzatmalarla toplam süre 10 yılla sınırlıdır, uzatılan önlem önceki son seviyeden daha kısıtlayıcı olamaz ve düzenli olarak liberalize edilir. Bu kuralları ve 2024-2026 uzatma kararlarını korunma önlemi rehberimizde anlattık.
Sonuç Tebliğine Karşı Dava
NGGS veya ara gözden geçirme sonucunda yayımlanan tebliğ, düzenleyici bir işlemdir ve Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihi izleyen günden itibaren altmış gün içinde Danıştay’da iptal davasına konu edilebilir (2577 sayılı Kanun m.7; 2575 sayılı Kanun m.24). Tebliğe dayanılarak yapılan gümrük işlemleri üzerine, tebliğ ve uygulama işlemi birlikte de dava edilebilir.
Danıştay bu davalarda Bakanlığın ekonomik değerlendirmesine geniş takdir alanı tanımaktadır. Yayımlanan kararlarda tebliğlere karşı açılan davaların büyük çoğunluğu reddedilmiştir. Dava dilekçesinde ekonomik değerlendirmeyi tekrar etmek yerine somut usul eksikliklerine odaklanmak daha etkilidir: gizli olmayan özetin savunma yapılamayacak kadar yetersiz olması, nihai bildirimde kararın dayandığı bulguların paylaşılmaması, sunulan delillerin hiç değerlendirilmemesi veya “muhtemel” tespitinin bulgulara dayanmaması. Tebliğe karşı davanın ayrıntıları için Danıştay’da iptal davası rehberimize bakabilirsiniz.
Süresi Dolan Önlem: Gümrükte Ne Olur?
Dampinge karşı önlemin uygulanmasında serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil tarihi esas alınır (Gümrük Yönetmeliği m.205/2). Önlem sona erdikten sonra tescil edilen beyannamelerde önlem uygulanmaz; sona ermeden önce tescil edilen beyannamelerde ise eşya sonra teslim alınsa bile önlem tahsil edilir. Önlem için Üretici/İhracatçı Belgesi aranıyorsa, bu yükümlülük de önlemle birlikte sona erer.
NGGS açılmışsa önlem devam ettiği için bu tarih hesabı değişir. Bu nedenle sevkiyatı “bitiş tarihinden sonra tescil” planına göre ayarlayan ithalatçı, bitiş tarihinden önceki günlerde Resmî Gazete’yi takip etmeli ve sona erme ilanı yayımlanmadan eşyayı önlemsiz olarak beyan etmemelidir. Önlemin sona erdiği, Bakanlıkça yayımlanan “yürürlük süresi sona eren önlemler” tebliğiyle de doğrulanabilir (örneğin Tebliğ No: 2025/3 m.3). Menşe ve gümrük uygulamasında doğabilecek ek tahakkuk riskleri için menşe şüphesiyle ek tahakkuk rehberimize bakabilirsiniz.
Süreler Tek Tabloda
Gözden geçirme soruşturmalarında süreler
| İşlem | Süre | Başlangıç | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Önlemin yürürlüğü | 5 yıl | Yürürlük veya damping ve zararı birlikte kapsayan son gözden geçirmenin sonuçlanması | Karar m.7; Yönetmelik m.35/1 |
| Sona erme ilanı | Beşinci yıl içinde | — | Yönetmelik m.35/2 |
| NGGS başvurusu (yerli üretici) | Bitişten en geç 3 ay önce | — | Yönetmelik m.35/3 |
| Soru formu ve görüş | 37 gün (posta süresi dahil) | Bildirimin gönderilmesi veya tebliğin yayımı | Açılış tebliği |
| Soruşturmanın tamamlanması | 1 yıl; en fazla 6 ay uzatma | Açılış tebliğinin yayımı | Yönetmelik m.30, 40 |
| Ara gözden geçirme başvurusu | Önlemin yürürlüğe girmesinden 1 yıl sonra | Kesin önlemin yürürlüğü | Yönetmelik m.34 |
| Askıya alma | 9 ay; en fazla 1 yıl uzatma | Önlem en az 1 yıl yürürlükte olmalı (mücbir sebepte aranmaz) | Karar m.9 |
| İade başvurusu | 6 ay | Önlemin tahsili | Yönetmelik m.37 |
| Sonuç tebliğine karşı dava | 60 gün | Resmî Gazete’de yayımı izleyen gün | 2577 sayılı Kanun m.7 |
NGGS’de İthalatçı Görüş Yazısı Örneği
Aşağıdaki örnek, nihai gözden geçirme soruşturmasında ithalatçı adına, soru formu cevabıyla birlikte 37 günlük süre içinde sunulmak üzere hazırlanmıştır. Her iddia ekteki belgeye bağlanmalı, gizli bilgiler için gizli olmayan özet ayrıca eklenmelidir.
T.C. TİCARET BAKANLIĞI
İTHALAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE
(Damping ve Sübvansiyon Dairesi)
ANKARA
GÖRÜŞ SUNAN: [Unvan] — vergi kimlik no: [ ], [adres], [kayıtlı elektronik posta adresi]
VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres], [kayıtlı elektronik posta adresi]
İLGİ: [Tarih] tarihli ve [sayı] sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: [yıl/sayı]) ile [ülke] menşeli [ürün] ithalatına yönelik açılan nihai gözden geçirme soruşturması
KONU: Önlemin sona ermesi hâlinde damping ve zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olmadığına ilişkin görüşlerimizin sunulmasıdır.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil şirket, [yıl] yılından bu yana [ürün] ithal etmekte ve bu ürünü [kullanım alanı] alanında [kendi üretiminde girdi olarak kullanmakta / toptan satmaktadır]. Gözden geçirme döneminde müvekkilin ithalatı [miktar] olup bunun yüzde [oran]’ı [ülke]’de yerleşik [tedarikçi] tarafından üretilmiştir. Müvekkil soru formunu süresinde cevaplamış, cevaplar ve ekleri bu yazıyla birlikte sunulmuştur.
A. Yönetmelik m.35 ve Karar m.7: Önlemin sona ermesi hâlinde dampingin devam etmesi muhtemel değildir
2. Başvuruda dampingin devam edeceği iddiası, esas soruşturmada [yıl] yılına ait verilerle hesaplanan marjlara dayandırılmaktadır. Aradan geçen sürede [ülke]’deki üreticilerin iç piyasa fiyatları ve maliyet yapısı önemli ölçüde değişmiştir. Müvekkilin tedarikçisinin [yıl] yılında iç piyasa ortalama satış fiyatı [tutar], Türkiye’ye ortalama ihraç fiyatı ise önlem hariç [tutar] olup aradaki fark yüzde [oran] düzeyindedir. Tedarikçinin fiyat listeleri, faturaları ve bağımsız denetimden geçmiş satış tabloları ektedir.
3. Tedarikçinin kapasite kullanım oranı [yıl] yılında yüzde [oran] olup üretiminin yüzde [oran]’ı iç piyasaya ve [ülkeler]’e yönelik uzun dönemli sözleşmelerle bağlanmıştır. Türkiye’ye ihraç fiyatı, aynı dönemde [ülkeler]’e ihraç fiyatlarının ortalamasının [altında değil / üzerinde]dir. Bu veriler, önlem kalktığında büyük miktarların düşük fiyatla Türkiye’ye yönlendirileceği varsayımını desteklememektedir.
B. Yönetmelik m.35: Önlemin sona ermesi hâlinde zararın devam etmesi veya yeniden meydana gelmesi muhtemel değildir
4. Müvekkilin ithal ettiği [ürün tipi], yerli üretim dalı tarafından üretilmemektedir. Müvekkilin [tarih] ve [tarih] tarihlerinde yerli üreticilerden aldığı teklif taleplerine verilen cevaplar ve teknik şartname karşılaştırması ektedir. Bu tipte yerli üretim bulunmadığından, bu tipin ithalatı yerli üretim dalının satışlarını ve fiyatlarını etkileyemez.
5. Başvurunun gizli olmayan özetinde yer alan göstergelere göre yerli üretim dalının [gösterge]’sinde bozulma görülmektedir. Aynı dönemde ithalatın miktarı [azalmış / yatay seyretmiş], buna karşılık [enerji maliyetleri, ihracat pazarlarındaki talep daralması, kur gelişmeleri] belirgin biçimde değişmiştir. Bu bozulmanın ithalatla değil, bu etkenlerle açıklanabileceğine ilişkin veriler ektedir.
C. 3577 sayılı Kanun m.15 ve DTÖ Dampinge Karşı Önlemler Anlaşması m.11.3: Muhtemel olma tespiti somut verilere dayanmalıdır
6. 3577 sayılı Kanun’un 15’inci maddesi uyarınca Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde Dampinge Karşı Önlemler Anlaşması dikkate alınır. Anlaşmanın 11.3 maddesi, önlemin beş yıl sonunda sona ermesini kural, devamını istisna olarak düzenlemiştir. Bu istisnanın uygulanabilmesi için damping ve zararın devamının yalnızca olası değil, muhtemel olduğunun somut verilerle gösterilmesi gerekir. Esas soruşturmadaki marjlar ile genel ülke istatistikleri, bu tespiti tek başına taşıyamaz.
Ç. Yönetmelik m.42: Önlemin devamına karar verilmesi hâlinde kapsam daraltılmalı veya oran düşürülmelidir
7. Bakanlığınızca aksi kanaate varılması hâlinde, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, Yönetmeliğin 42’nci maddesi uyarınca önlemin değiştirilerek uygulanması mümkündür. Yerli üretimi bulunmayan [ürün tipi] önlem kapsamı dışında bırakılmalı, önlem oranı ise güncel verilerle yeniden belirlenmelidir.
D. Yönetmelik m.24 ve 25: Dinleme toplantısı ve bilgiye erişim
8. Karşı görüşlerin dile getirilebilmesi için dinleme toplantısı düzenlenmesini ve başvuru dosyasında yer alan gizli olmayan bilgilerin, özellikle yerli üretim dalının ekonomik göstergelerine ilişkin özetlerin, savunmamıza imkân verecek ayrıntıda tarafımıza sunulmasını talep ediyoruz.
SONUÇ VE TALEP
9. Açıklanan nedenlerle; önlemin sona ermesi hâlinde damping ve zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olmadığının tespitiyle önlemin yürürlükten kaldırılmasına, aksi kanaat hâlinde [ürün tipi]’nin kapsam dışında bırakılarak ve oran güncel verilere göre yeniden belirlenerek uygulanmasına, dinleme toplantısı düzenlenmesine ve talep edilen bilgilere erişim sağlanmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
[Tarih]
Görüş sunan vekili
Av. [ad soyad]
EKLER: Vekâletname; soru formu cevapları; ithalat dökümü ve gümrük beyannameleri; tedarikçinin fiyat, kapasite ve satış verileri; yerli üreticilerden alınan teklif cevapları ve teknik karşılaştırma; maliyet ve kur verileri; gizli olmayan özet.
Ara Gözden Geçirme Başvurusu Örneği
Kesin önlem yürürlüğe girdikten bir yıl sonra ithalatçı veya ihracatçı tarafından yapılacak başvuru için hazırlanmıştır. Örnek, yerli üretimin bulunmadığı bir ürün tipinin kapsam dışına çıkarılması ve önlemin kaldırılması taleplerini birlikte içermektedir.
T.C. TİCARET BAKANLIĞI
İTHALAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE
(Damping ve Sübvansiyon Dairesi)
ANKARA
BAŞVURAN: [Unvan] — vergi kimlik no: [ ], [adres], [kayıtlı elektronik posta adresi]
VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres], [kayıtlı elektronik posta adresi]
İLGİ: [Tarih] tarihli ve [sayı] sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: [yıl/sayı]) ile [ülke] menşeli [ürün] ithalatında yürürlüğe konulan dampinge karşı kesin önlem
KONU: İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik’in 34’üncü maddesi uyarınca ara gözden geçirme soruşturması açılması talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil şirket, önleme konu [ürün]’ü [kullanım alanı] için ithal etmektedir. Önlem [tarih] tarihinde yürürlüğe girmiştir. Müvekkilin bu tarihten sonraki ithalatı ve ödediği dampinge karşı vergi tutarları ekli tabloda gösterilmiştir.
A. Yönetmelik m.34 ve 3577 sayılı Kanun Ek m.2: Başvuru ehliyeti ve bir yıllık süre
2. Yönetmeliğin 34’üncü maddesi, kesin önlemin yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl geçmiş olması kaydıyla önleme konu malın ithalatçısına ara gözden geçirme başvurusu hakkı tanımaktadır. Müvekkil önleme konu malın ithalatçısıdır ve önlemin yürürlüğe girdiği [tarih] tarihinden bu yana bir yıldan fazla süre geçmiştir.
B. Yönetmelik m.34: Önlemin kaldırılması veya değiştirilmesi hâlinde zararın devam etmesi veya yeniden oluşması muhtemel değildir
3. Yerli üretim dalını oluşturan firmaların kamuya açıklanmış finansal tablolarına göre [yıl] ve [yıl] yıllarında satış hasılatı yüzde [oran], faaliyet kârı yüzde [oran] artmış, kapasite kullanım oranı yüzde [oran]’e ulaşmıştır. Yerli üretim dalı, önlemin yürürlüğe girdiği dönemdeki zararı gidermiş durumdadır.
4. Önlem kapsamındaki [ürün tipi] ise Türkiye’de üretilmemektedir. Müvekkilin bu tip için yerli üreticilere yaptığı [sayı] teklif talebi, ekli yazılarla, üretim yapılmadığı gerekçesiyle cevapsız kalmış veya reddedilmiştir. Bu tipe uygulanan önlem yerli üretimi korumamakta, yalnızca bu tipi girdi olarak kullanan sanayinin maliyetini artırmaktadır.
C. Yönetmelik m.34: Damping koşulları önemli ölçüde değişmiştir
5. Önleme esas soruşturma dönemine göre [ülke]’deki üreticilerin iç piyasa fiyatları yüzde [oran] düşmüş, Türkiye’ye ihraç fiyatları ise yüzde [oran] artmıştır. Bu değişiklik [hammadde fiyatlarındaki gelişme / kapasite yapısındaki değişiklik] gibi kalıcı nedenlere dayanmaktadır. Fiyat verileri ve kaynakları ektedir.
Ç. Yönetmelik m.42 ve Karar m.7: Önlemin kaldırılması veya kapsamın daraltılması
6. Yönetmeliğin 42’nci maddesi, ara gözden geçirme sonucunda önlemin kaldırılmasına veya değiştirilerek uygulanmasına imkân vermektedir. Açıklanan değişiklikler, önlemin kaldırılmasını; bu yönde kanaate varılmaması hâlinde en azından yerli üretimi bulunmayan [ürün tipi]’nin kapsam dışında bırakılmasını haklı kılmaktadır. Soruşturmanın Yönetmeliğin 34’üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca zarar incelemesiyle sınırlı olarak yürütülmesi de mümkündür.
SONUÇ VE TALEP
7. Açıklanan nedenlerle; Yönetmeliğin 34’üncü maddesi uyarınca ara gözden geçirme soruşturması açılmasına, soruşturma sonucunda önlemin yürürlükten kaldırılmasına, aksi kanaat hâlinde [ürün tipi]’nin önlem kapsamı dışında bırakılmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
[Tarih]
Başvuran vekili
Av. [ad soyad]
EKLER: Vekâletname; ithalat ve ödenen vergi tablosu; yerli üretim dalının finansal tabloları ve kapasite verileri; yerli üreticilere yapılan teklif talepleri ve cevapları; teknik şartnameler; fiyat verileri; gizli olmayan özet.
Önlemin Askıya Alınması Talebi Örneği
Pazar koşullarının geçici olarak değişmesi hâlinde, örneğin yerli üretim tesisinde yangın veya uzun süreli arıza nedeniyle arzın kesildiği bir dönemde, kullanıcı sanayi ve ithalatçılar adına sunulmak üzere hazırlanmıştır.
T.C. TİCARET BAKANLIĞI
İTHALAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE
(Damping ve Sübvansiyon Dairesi)
ANKARA
TALEPTE BULUNAN: [Unvan] — vergi kimlik no: [ ], [adres], [kayıtlı elektronik posta adresi]
VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres], [kayıtlı elektronik posta adresi]
İLGİ: [Tarih] tarihli ve [sayı] sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: [yıl/sayı]) ile [ülke] menşeli [ürün] ithalatında uygulanan dampinge karşı önlem
KONU: 99/13482 sayılı Karar’ın 9’uncu maddesi uyarınca önlemin geçici olarak askıya alınması talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil şirket, [ürün]’ü [sektör]’de üretim girdisi olarak kullanmaktadır. Aylık ihtiyacı [miktar] olup bu ihtiyacın yüzde [oran]’ı [tarih] tarihine kadar yerli üreticilerden karşılanmaktaydı.
A. Karar m.9: Önlem en az bir yıldır yürürlüktedir
2. Önlem [tarih] tarihinde yürürlüğe girmiş olup bir yıllık süre dolmuştur. Pazar koşullarındaki değişiklik ayrıca [yangın / doğal afet] gibi bir mücbir sebepten kaynaklandığından, Karar’ın 9’uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca bir yıllık şart zaten aranmamaktadır.
B. Karar m.9: Pazar koşulları geçici olarak değişmiştir
3. Yerli üretim dalının toplam kapasitesinin yüzde [oran]’ını oluşturan [üretici]’nin tesisinde [tarih] tarihinde meydana gelen [yangın / arıza] nedeniyle üretim durmuştur. Üreticinin kamuya yaptığı açıklamaya göre üretimin yeniden başlaması en erken [tarih] tarihinde mümkün olacaktır. Diğer yerli üreticiler müvekkilin ve sektörün ihtiyacını karşılayacak kapasiteye sahip değildir; teklif talepleri ve cevapları ektedir.
C. Karar m.9: Askıya alma yerli üretim dalında zararın devam etmesi veya yinelenmesi ihtimalini doğurmaz
4. Askıya alma süresince yapılacak ithalat, yerli üretim dalının fiilen karşılayamadığı talebi karşılayacaktır. Yerli üretimin yeniden başlamasıyla birlikte önlemin yeniden yürürlüğe konulması Karar’ın 9’uncu maddesi uyarınca her zaman mümkündür. Bu nedenle geçici bir askıya alma, yerli üretim dalının pazar payını ve fiyatlarını kalıcı biçimde etkilemez. İlgili yerli üreticilerin görüşlerinin alınmasına ve müvekkilin bu görüşlere cevap vermesine imkân tanınmasını talep ediyoruz.
Ç. Karar m.9: Süre ve kapsam
5. Askıya almanın dokuz ay süreyle ve yalnızca yerli üretimin durduğu [ürün tipi] için uygulanması yeterlidir. Yerli üretimin bu süreden önce yeniden başlaması hâlinde müvekkil, durumun Bakanlığınıza bildirilmesine itiraz etmeyecektir.
SONUÇ VE TALEP
6. Açıklanan nedenlerle; ilgi Tebliğ ile uygulanan dampinge karşı önlemin, [ürün tipi] yönünden, 99/13482 sayılı Karar’ın 9’uncu maddesi uyarınca dokuz ay süreyle geçici olarak askıya alınmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
[Tarih]
Talepte bulunan vekili
Av. [ad soyad]
EKLER: Vekâletname; yerli üreticinin üretim durmasına ilişkin açıklaması; teklif talepleri ve cevapları; müvekkilin ihtiyaç ve stok tabloları; sektör kuruluşlarının görüş yazıları.
18.11.2026 Gelişmesi: Kesik Elyaf İpliği Nihai Gözden Geçirmesi Önlemin Aynen Devamıyla Sonuçlandı
Bu rehberde 2025-2026’da açılan nihai gözden geçirmeler arasında örnek olarak andığımız kesik elyaf ipliği dosyası, 18 Kasım 2026 tarihli ve 33434 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2026/32) ile sonuçlandı. Çin, Endonezya, Hindistan, Malezya, Pakistan, Tayland ve Vietnam menşeli, 55.08, 55.09 (5509.52, 5509.61 ve 5509.91 hariç), 55.10 (5510.20 hariç) ve 55.11 pozisyonlarındaki “sentetik veya suni devamsız liflerden iplikler” için 2020/8 ve 2020/9 sayılı Tebliğlerle uygulanan önlemler, Yönetmeliğin 42. maddesi çerçevesinde aynen uygulanmaya devam edecek. Oranlar ve firma listesi son dakika haberimizde tablo hâlinde yer alıyor. Bu bölümde dosyanın, yukarıda anlattığımız NGGS kurallarını nasıl somutlaştırdığına bakıyoruz.
Kesik elyaf ipliği NGGS’sinin takvimi
| Aşama | Tarih ve tebliğ | Bu rehberdeki karşılığı |
|---|---|---|
| Sona erme ilanı | 23.07.2024 — Tebliğ No: 2024/22 | Sona erme ilanı ve NGGS başvurusu (Yönetmelik m.35/2) |
| Önlemin normal bitişi | 22.05.2025 (2020/8 ve 2020/9 ile beş yıl) | Beş yıl kuralı (Yönetmelik m.35/1) |
| NGGS açılışı | 21.05.2025 — Tebliğ No: 2025/7 (bitişten bir gün önce) | Açılış tebliğinin bitişe çok yakın yayımlanması |
| Soruşturma süresince | Önlem eski oranlarla tahsil edildi | Soruşturma süresince önlem yürürlükte kalır |
| Sonuç | 18.11.2026 — Tebliğ No: 2026/32; önlem aynen devam | NGGS’nin sonuçları: devam, değişiklik veya kaldırma |
| Yeni bitiş | 18.11.2031 (yürürlükten itibaren 5 yıl; Tebliğ m.5/4) | Yeni beş yıllık dönem; süre dolmadan NGGS açılırsa önlem sürer (m.5/5) |
Soruşturma yaklaşık 18 ay sürdü. Açılıştan sonuca kadar geçen süre, 2025 ve 2026’da sonuçlanan diğer nihai gözden geçirmelerin süreleriyle karşılaştırıldığında uzun bir süredir. Bu sürenin tamamında ithalatçılar önlemi eski oranlarla ödedi. Sonuç tebliği önlemi aynen sürdürdüğü için, soruşturma süresince ödenen vergiler bakımından bir iade konusu doğmadı.
Ölçüt yine “muhtemel olma” oldu. Tebliğ ekindeki Bilgilendirme Raporu’na göre gözden geçirme dönemi 1.1.2022–31.12.2024, soruşturma dönemi 2024 yılıdır. Rapor, ithalatın önlemin varlığıyla birlikte mutlak ve nispi olarak düştüğünü, Malezya’dan inceleme döneminde hiç ithalat yapılmadığını, yerli üretimin pazar payının arttığını kaydediyor; buna rağmen yerli üretim dalının bazı ekonomik göstergelerindeki olumsuz seyrin sürdüğünü ve önlem kalkarsa bu seyrin devam edebileceğini veya artabileceğini değerlendiriyor. Bu, yukarıda anlattığımız ve önlem yürürlükteyken ithalatın azalmasını önlemin etkili olduğunun göstergesi sayan yaklaşımın tipik bir uygulamasıdır: İthalatın düşmesi, önlemin kaldırılması için yeterli görülmedi. Malezya’nın ithalat olmamasına rağmen kapsamda tutulması da, NGGS’nin önlemin hangi ülkeler için devam edeceğini belirlediğini ve ithalat yapılmayan bir ülkenin kendiliğinden kapsam dışına çıkmadığını gösteriyor.
İş birliği tablosu. Rapora göre dört ithalatçı soru formunu süresinde yanıtladı, bir ithalatçı görüşünü süre dışında verdi. Yabancı üreticilerden Endonezya’dan üç ve Hindistan’dan iki firma süresinde yanıt verdi ve iş birliğine gelmiş sayıldı; bir firma soru formunu süre dışında gönderdiği, bir firma da süre uzatımı aldığı hâlde formu göndermediği için iş birliğine gelmemiş sayıldı. 37 günlük sürenin ve süre uzatımının ne kadar belirleyici olduğu bu dosyada açıkça görülüyor. Kullanıcı ve ithalatçılardan oluşan üç ihracatçı birliği de ilgili taraf olma talebinde bulundu. Bu sonuç, NGGS’de ithalatçının tek başına değil, sektör birlikleri ve ortak görüş yazılarıyla hareket etmesinin önemini de gösteriyor.
Bu dosyadan çıkan dersler: 1) Bitiş tarihine güvenip önlemsiz beyan planlamayın; açılış tebliği bitişten bir gün önce yayımlandı. 2) Soru formu süresini ve uzatılmış süreyi kaçırmak iş birliğinin kaybı demektir. 3) İthalatın düşmesi tek başına kaldırma gerekçesi sayılmıyor; karşı delil yerli üretimin göstergelerine yönelmeli. 4) Sonuç tebliğine karşı dava süresi 60 gündür; bu Tebliğ için son gün 18 Ocak 2027 Pazartesi’dir (İYUK m.7, 8). 5) Yeni beş yıllık dönem 18 Kasım 2031’de sona erecek; sona erme ilanı o tarihten önce yayımlanacaktır.
Sık Yapılan Hatalar
- Önlemin bitiş tarihinde kalkacağını varsaymak. 2026’da süresi dolan 13 önlemin tamamı için NGGS açılmış, açılış tebliğleri bitişten 1 ila 11 gün önce yayımlanmıştır.
- NGGS’de bugünkü marjı tartışmakla yetinmek. Soru, önlem kalkarsa ne olacağıdır; kapasite, ihracat yönelimi ve fiyat verisi sunulmalıdır.
- Yabancı tedarikçinin katılımını takip etmemek. Katılım olmazsa değerlendirme esas soruşturma marjlarıyla yapılır.
- 37 günü kaçırmak. Süresinde kendini bildirmeyen taraf ilgili taraf olarak dikkate alınmaz.
- Görüşleri sözlü vermek. Sözlü açıklamalar yazılı olarak sunulmadıkça dikkate alınmaz.
- Gizli olmayan özeti ihmal etmek. Özet olmadan sunulan gizli bilgi değerlendirme dışında kalabilir.
- Ara gözden geçirmenin riskini hesaplamamak. Soruşturma önlemin artırılmasıyla da sonuçlanabilir.
- Unvan veya yapı değişikliğinde muafiyetin süreceğini varsaymak. Muafiyet tüzel kişiliğe bağlıdır.
- NGGS süresince ödenen vergiyi iade edilecek sanmak. Önlem bu dönemde yürürlüktedir; iade ancak Yönetmeliğin 37’nci maddesindeki şartlarla istenebilir.
Hukukçular Evi Gözden Geçirme Soruşturmalarında Ne Yapar?
Müvekkillerimizin ithal ettiği ürünlerdeki önlemlerin bitiş tarihlerini ve sona erme ilanlarını takip ediyor, NGGS açılış tebliği yayımlandığı gün soru formu ve görüş takvimini çıkarıyoruz. İthalatçı soru formunu gümrük beyannameleri ve muhasebe kayıtlarıyla tutarlı biçimde hazırlıyor, yabancı tedarikçinin soruşturmaya katılması için vekâletname, tercüme ve apostil sürecini yönetiyor, kapasite ve fiyat verilerine dayanan görüş yazısını ve nihai bildirime itirazları sunuyoruz.
Ara gözden geçirme, kısmi ara gözden geçirme, askıya alma ve iade başvurularını hazırlıyor; firma unvanı veya yapısı değişen üreticiler için muafiyetin korunmasına yönelik başvuruları yürütüyor, sonuç tebliğine karşı Danıştay’da iptal davasını takip ediyoruz. Büromuz Ankara’dadır; soruşturmayı yürüten Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü ve davalara bakan Danıştay ile aynı şehirde çalışıyoruz.
Önlem tebliğini ve ithalat verilerinizi 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz.
İlgili Rehberler
- Yürürlükteki Dampinge Karşı Önlemler 2026: Ürün, Ülke ve Oran Tablosu
- Üretici/İhracatçı Belgesi: Firma Bazlı Damping Oranı, Belgenin Reddi ve Ek Tahakkuka İtiraz
- Korunma Önlemi Soruşturması: İthalatçı Ne Yapmalı? Ek Mali Yükümlülük, Tarife Kontenjanı ve Uzatma
- Dampinge Karşı Vergi İadesi: Teminat, Geri Verme, İade Soruşturması ve Faiz
- Damping Soruşturması ve Dampinge Karşı Vergi Merkezi
- Ürünüme Damping Soruşturması Açıldı: İthalatçı Ne Yapmalı?
- Türkiye’ye İhracat Yapan Üreticiye Damping Soruşturması: İhracatçı Savunması
- Dampingli İthalattan Zarar Gören Yerli Üretici: Damping Şikâyeti ve NGGS Başvurusu
- Damping Tebliğine Karşı Danıştay’da İptal ve Yürütmeyi Durdurma Davası
- Etkisiz Kılma Soruşturması: İthalatçı ve Üçüncü Ülke Üreticisi
- Menşe Şüphesiyle Dampinge Karşı Vergi Ek Tahakkuku ve Para Cezası
- Çin Menşeli Kaynak Makinelerinde Nihai Gözden Geçirme Soruşturması Ne Anlama Geliyor?
- Ticaret Hukuku Rehberi
- Vergi Hukuku Rehberi
- İdare Hukuku Rehberi
- Dilekçe Örnekleri
Sıkça Sorulan Sorular
Dampinge karşı önlem ne kadar süre uygulanır?
Kesin önlem, yürürlüğe girdiği veya damping ve zarar incelemesini birlikte kapsayan son gözden geçirmenin sonuçlandığı tarihten itibaren beş yıl sonra yürürlükten kalkar (Karar m.7; Yönetmelik m.35/1). Bu süre içinde nihai gözden geçirme soruşturması açılırsa önlem soruşturma sonuçlanıncaya kadar devam eder ve sonuçta yeni bir beş yıl başlayabilir.
Önlemin süresinin dolacağını nereden öğrenirim?
Ticaret Bakanlığı, süresi dolacak önlemleri altı aylık dönemler hâlinde Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğlerle ilan eder. 2027’nin ilk yarısında süresi dolacak önlemler 14 Ağustos 2026 tarihli Tebliğ No: 2026/28 ile ilan edilmiştir.
NGGS’yi kim başlatabilir? İthalatçı başvurabilir mi?
NGGS başvurusunu yalnızca yerli üreticiler veya yerli üretim dalı adına hareket ettiğini belgeleyenler, önlemin bitişinden en geç üç ay önce yapabilir; soruşturma re’sen de açılabilir (Yönetmelik m.35). İthalatçı ve yabancı üretici, soruşturma açıldıktan sonra soru formu ve görüşle katılır.
NGGS sürerken önlem uygulanır mı?
Evet. Önlem soruşturma sonuçlanıncaya kadar yürürlükte kalır (Yönetmelik m.35/4). Beş yıllık süre dolmuş olsa bile bu dönemde yapılan ithalatta önlem tahsil edilir ve sonradan önlem kaldırılsa bile bu nedenle iade edilmez.
NGGS ne kadar sürer?
Yönetmelik bir yıl ve en fazla altı aylık uzatma öngörür (m.30, 40). 2025-2026’da sonuçlanan 11 NGGS 8,4 ila 18 ayda tamamlanmış, çoğu 16-18 ay sürmüştür.
NGGS’ye nasıl katılırım, süre ne kadardır?
Soru formunu cevaplama ve görüş sunma süresi, bildirimin gönderildiği tarihten itibaren posta süresi dahil 37 gündür; bildirim almayanlar için süre tebliğin yayımından başlar. Türkiye’de yerleşikler KEP ile, yurt dışında yerleşikler yazılı olarak ve ayrıca e-posta ile başvurur; bütün yazışmalar Türkçe yapılır.
NGGS sonunda önlem kaldırılabilir mi?
Kaldırılabilir, değiştirilebilir veya aynen devam ettirilebilir (Yönetmelik m.42). 2025-2026’da sonuçlanan 11 NGGS’nin hepsinde önlem sürdürülmüştür. Geçmişte bazı ülkeler için NGGS açılmayarak önlemler sona ermiştir; örneğin PVC’de 2008’de altı ülkeye uygulanan önlem kaldırılmıştır.
Ara gözden geçirmeyi kim, ne zaman isteyebilir?
Kesin önlemin yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl geçmişse ihracatçı, ithalatçı veya yerli üretici başvurabilir; Bakanlık re’sen de açabilir (Yönetmelik m.34). Başvurunun koşulların önemli ölçüde değiştiğini gösteren delilleri içermesi gerekir.
Ara gözden geçirme önlemi artırabilir mi?
Evet. Önlemin dampingi ortadan kaldırmaya yetmediği tespit edilirse önlem artırılabilir. Örneğin poliester filament iplikte 2017’deki ara gözden geçirmede Çin için önlem kilogram başına 0,15 ve 0,17 ABD dolarından 0,25 ve 0,30 ABD dolarına yükseltilmiştir.
Firmamızın unvanı değişti; muafiyet devam eder mi?
Kendiliğinden devam etmez. Malezya’daki bir klima üreticisinin muafiyetinin unvan değişikliği gerekçesiyle ilişkili şirket için devamı talebi uygun bulunmamış, ardından kısmi ara gözden geçirme soruşturması açılmıştır (Tebliğ No: 2026/30).
Önlem askıya alınabilir mi?
Pazar koşulları geçici olarak değişmişse ve askıya alma yerli üretim dalında zararın devam etmesine veya yinelenmesine yol açmayacaksa, en az bir yıldır yürürlükte olan önlem dokuz ay süreyle askıya alınabilir; süre en fazla bir yıl uzatılabilir (Karar m.9). Mücbir sebep hâlinde bir yıllık şart aranmaz.
NGGS sonucuna karşı dava açılabilir mi?
Sonuç tebliğine karşı Resmî Gazete’de yayımını izleyen günden itibaren altmış gün içinde Danıştay’da iptal davası açılabilir. Danıştay, önlemin bitişine 28 ay varken bir ülkenin NGGS’ye dahil edilmesine karşı açılan davayı reddetmiştir (E.2019/3703, K.2021/2623); ekonomik değerlendirmede idareye geniş takdir alanı tanınmaktadır.
Kesik elyaf ipliğindeki nihai gözden geçirme nasıl sonuçlandı?
18 Kasım 2026 tarihli ve 2026/32 sayılı Tebliğ ile Çin, Endonezya, Hindistan, Malezya, Pakistan, Tayland ve Vietnam menşeli kesik elyaf ipliğine uygulanan önlemlerin aynen devamına karar verildi. Önlem 18 Kasım 2031’e kadar uygulanacak.
İthalat azaldıysa önlem kaldırılır mı?
Kendiliğinden kaldırılmaz. Kesik elyaf ipliği dosyasında ithalat önlemin varlığıyla düşmüş, bir ülkeden hiç ithalat yapılmamıştı; Bakanlık yine de önlem kalkarsa damping ve zararın devam etmesini veya yeniden meydana gelmesini muhtemel gördü.
Kaynakça
- 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, m.15 ve Ek m.2.
- 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar, m.7, 8 ve 9.
- İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (RG 30.10.1999, 23861), m.22-27, 30, 34-37 ve 40-42.
- Gümrük Yönetmeliği (RG 07.10.2009, 27369 mükerrer), m.205.
- DTÖ Dampinge Karşı Önlemler Anlaşması (GATT 1994’ün VI’ncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşma), m.11.3 ve 11.4; DTÖ Temyiz Organı, ABD — Korozyona Dayanıklı Karbon Çelik Yassı Mamuller Nihai Gözden Geçirme, WT/DS244/AB/R (2003).
- İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğler: No: 2025/3, 2025/5, 2025/6, 2025/7, 2025/11, 2025/12, 2025/13, 2025/15, 2025/16, 2025/27, 2025/31, 2025/32, 2025/36, 2025/45, 2026/1, 2026/2, 2026/3, 2026/4, 2026/7, 2026/8, 2026/11, 2026/12, 2026/13, 2026/16, 2026/18, 2026/19, 2026/20, 2026/25, 2026/26, 2026/27, 2026/28 ve 2026/30.
- T.C. Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü, Nihai Gözden Geçirme Soruşturması Nihai Bildirim Raporları: Çin Halk Cumhuriyeti ve Tayland menşeli bebek ürünleri (NGS.274.01.2025); kesik elyaf ipliği.
- Danıştay Yedinci Dairesi kararları: E.2019/3703, K.2021/2623 (02.06.2021); E.2019/3715, K.2021/2425 (21.05.2021); E.2019/3720, K.2021/2426 (21.05.2021).
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her soruşturma kendi tebliği, dönemi ve verileriyle birlikte değerlendirilmelidir.
İthal ettiğiniz üründeki önlemin süresi mi doluyor, NGGS mi açıldı? 37 gün dolmadan değerlendirelim
Nihai gözden geçirme, ara gözden geçirme, kısmi ara gözden geçirme, askıya alma ve iade başvuruları için önlem tebliği ve ithalat verilerinizle hemen arayın.
Süreyi kaçırmayın
NGGS’de soru formu ve görüş için 37 gün, sonuç tebliğine karşı dava için 60 gün, fazla ödenen verginin iadesi için tahsilden itibaren 6 ay vardır. Ara gözden geçirme için önlemin yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl geçmiş olmalıdır. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
Damping Merkezi · Ticaret Hukuku Rehberi · Vergi Hukuku Rehberi · İdare Hukuku Rehberi · Dilekçe Örnekleri · İletişim


