Fazla veya yersiz ödenen dampinge karşı vergi dört ayrı yoldan geri alınır: kesin önlem geçici önlem teminatından düşük çıkarsa fark geri ödenir (3577 sayılı Kanun m.14); kanunen ödenmemesi gereken vergi tebliğden itibaren üç yıl içinde gümrük idaresinden geri istenir (Gümrük Kanunu m.211); gerçek damping marjı ödenen vergiden düşükse tahsilden itibaren altı ay içinde Ticaret Bakanlığına iade soruşturması için başvurulur (Yönetmelik m.37); kusurlu veya sözleşmeye aykırı eşya yurt dışına iade edilirse vergi Gümrük Kanunu’nun 213’üncü maddesine göre geri verilir. Danıştay, Gümrük Kanunu’nun 211’inci maddesi uyarınca iade için yanlışlığın inceleme ve yoruma gerek olmadan açıkça anlaşılmasını aramaktadır. Dampinge karşı vergi üzerinden ödenen para cezası bu yolla geri alınabilir.
Bu rehber, dampinge karşı vergiyi veya teminatını ödemiş ithalatçılar, onların gümrük müşavirleri ve mali işler birimleri için yazıldı. Geçici önlem teminatının kesin önlemden sonra ne olacağını, soruşturma teminatlarının iadesini, Gümrük Kanunu’nun 211’inci maddesi uyarınca geri vermeyi ve Danıştay’ın “açık yanlışlık” ölçütünü, ödenen cezanın ve katma değer vergisinin iadesini, gözetim kıymetine yükseltilen beyanlarda iade yolunu kapatan 2021 değişikliğini, kusurlu eşyada iadeyi, iade soruşturmasını ve faizi anlatıyor. Sonunda üç dilekçe örneği yer alıyor.
Bu yazının dayanakları. 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun m.12, 13, 14, 15 ve Ek m.2; 99/13482 sayılı Karar m.5, 6, 9, 10 ve 11; İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik m.37; 4458 sayılı Gümrük Kanunu m.197, 211, 212, 213, 214, 216 ve 242; Gümrük Yönetmeliği m.38, 499-506; 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu m.21 ve 48; Üretici/İhracatçı Belgesine ilişkin Tebliğ No: 2025/1.
Yargı kararları Danıştay’ın karar arama sisteminden, mevzuat metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, Anayasa Mahkemesi kararı Norm Kararlar Bilgi Bankası’ndan alınmıştır. Metin 17 Kasım 2026 itibarıyla hazırlanmıştır.
Dampinge karşı vergi çoğu zaman ithalatçının en büyük vergi kalemidir. Oranlar CIF bedelin yüzde 40’ını, 50’sini aşabilir. Bu nedenle yanlış tarife pozisyonu, yanlış menşe kabulü, soruşturma sırasında alınan teminat ya da sonradan düşen bir oran, ithalatçının kasasından ciddi tutarların çıkmasına yol açar. Bu tutarların geri alınması mümkündür, ancak her durumun yolu, süresi ve başvurulacak makamı farklıdır. Yanlış yola başvurmak veya süreyi kaçırmak, haklı bir talebin reddedilmesine neden olur.
Danıştay kararları bu farkı açıkça gösteriyor. Aynı dönemde ithal edilen motosiklet tekerleklerine ilişkin iade talebi üç yıllık süre geçtiği için reddedilmiş (Danıştay 7. D., E.2021/2616, K.2022/4077), güneş paneli camına ilişkin talep tarife yorumu gerektirdiği için Gümrük Kanunu’nun 211’inci maddesi kapsamında görülmemiş (E.2022/3186, K.2023/4238), buna karşılık önlem kapsamındaki “chiller” ile hiçbir ilgisi olmayan oto buzdolapları için ödenen vergi iade edilmiştir (E.2022/2392, K.2024/4797). Damping soruşturmasının genel çerçevesi için Damping Soruşturması ve Dampinge Karşı Vergi Merkezi sayfamıza bakabilirsiniz.
Hangi Durumdasınız? İade Yolu, Süre ve Başvuru Makamı
Duruma göre iade yolu
| Durum | Yol ve dayanak | Süre | Başvuru makamı |
|---|---|---|---|
| Soruşturma sırasında geçici önlem teminatı verildi, kesin önlem daha düşük çıktı | Farkın geri ödenmesi (3577 sayılı Kanun m.14/1) | Kesin önlem tebliğinden sonra; geri verme hükümleri uyarınca | Teminatın alındığı gümrük idaresi |
| Soruşturma önlemsiz kapatıldı | Teminatın iadesi (m.14/2) | Kapatma tebliğinden sonra | Gümrük idaresi |
| Etkisiz kılma soruşturmasında teminat verildi; tedarikçi muaf tutuldu veya soruşturma kapandı | Teminatın iadesi (Karar m.11) | Sonuç tebliğinden sonra | Gümrük idaresi |
| Menşe şahadetnamesi sonradan ibraz edilmek üzere nakit teminat verildi | Belgenin süresinde ibrazıyla iade (Gümrük Yönetmeliği m.38/2) | Tescilden itibaren 6 ay | Gümrük idaresi |
| Önlem beyan edilip ödendi, menşe şahadetnamesi sonra geldi | Geri verme (Gümrük Yönetmeliği m.38/3) | Tescilden itibaren 6 ay | Gümrük idaresi |
| Eşya önlem kapsamında değildi veya menşe yanlış kabul edildi | Geri verme (GK m.211) | Tebliğden itibaren 3 yıl | Gümrük idaresi; tutara göre bölge müdürlüğü veya Bakanlık |
| Dampinge karşı vergi üzerinden para cezası ödendi | Geri verme (GK m.211) | Tebliğden itibaren 3 yıl | Gümrük idaresi |
| Gerçek damping marjı ödenen vergiden düşük | İade soruşturması (Karar m.10; Yönetmelik m.37) | Tahsilden itibaren 6 ay | Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü |
| Eşya kusurlu veya sözleşmeye aykırı çıktı, yurt dışına iade edilecek | Geri verme (3577 sayılı Kanun m.14/3; GK m.213) | Gümrük mevzuatındaki süreler | Gümrük idaresi |
| Kıymet gözetim kıymetine yükseltilerek beyan edildi | İhtirazi kayıtlı beyan ve itiraz (GK m.242); 211 kapalı | Tebliğden itibaren 15 gün (GK m.242) | Gümrük idaresinin üst makamı |
Dampinge Karşı Vergi İadesinin Yasal Çerçevesi
Dampinge karşı vergi bir ticaret politikası önlemidir ve iadesi iki ayrı mevzuat grubuna dayanır. Birinci grup 3577 sayılı Kanun ve ona bağlı düzenlemelerdir: geçici önlem teminatının kesin önlemle karşılaştırılması, soruşturma kapanınca teminatın iadesi ve gerçek damping marjının ödenen vergiden düşük olması hâlinde iade soruşturması bu grupta yer alır. İkinci grup Gümrük Kanunu’nun geri verme ve kaldırma hükümleridir. 3577 sayılı Kanun’un 15’inci maddesi, gümrük mevzuatının gümrük vergisinin geri verilmesine ilişkin usul ve şekil hükümlerinin dampinge karşı vergide de uygulanacağını öngörür. Bu nedenle tarife veya menşe hatası nedeniyle yersiz ödenen dampinge karşı vergi, gümrük vergisi gibi Gümrük Kanunu’nun 211’inci maddesine göre geri istenir.
İade hükümleri
| Dayanak | Düzenlediği durum | Kararı veren |
|---|---|---|
| 3577 sayılı Kanun m.14/1 | Kesinleşen vergi teminattan yüksekse fark tahsil edilmez; düşükse fark geri ödenir | Kesin önlem tebliği; uygulama gümrük idaresinde |
| 3577 sayılı Kanun m.14/2 | Soruşturma kapatılınca geçici önlemler kaldırılır, teminatlar iade edilir | Kapatma tebliği; uygulama gümrük idaresinde |
| 3577 sayılı Kanun m.14/3 | Satış sözleşmesine aykırılık nedeniyle iade veya imha edilen malın vergisi gümrük mevzuatına göre geri verilir | Gümrük idaresi |
| 3577 sayılı Kanun m.13/2 | Maddi zarar tehdidine dayanan kesin önlemde, Kurul belirleme yapmazsa geçici önlem teminatı iade edilir | Kurul; uygulama gümrük idaresinde |
| 3577 sayılı Kanun Ek m.2; Karar m.11 | Yeni ihracatçı incelemesi ve etkisiz kılma soruşturmasında alınan teminatın iradı veya iadesi | Sonuç tebliği; uygulama gümrük idaresinde |
| Karar m.10; Yönetmelik m.37 | Gerçek damping marjını aşan verginin iadesi | İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu |
| GK m.211 | Kanunen ödenmemesi gerektiği hâlde ödenen vergi | Gümrük idaresi |
| GK m.212 ve 213 | İptal edilen beyanname; kusurlu veya sözleşmeye aykırı eşya | Gümrük idaresi |
| Karar m.9/3 | Korunma önlemi nedeniyle askıya alınan önlemde daha önce yapılan tahsilatın iadesi istenemez | — |
Geçici Önlem Teminatı: Kesin Önlemden Sonra İade mi, İrat mı?
Damping soruşturması sırasında ön belirleme yapılırsa, soruşturmanın açılmasından altmış gün geçtikten sonra teminat şeklinde geçici önlem uygulanabilir. Geçici önlemin süresi dört aydır; ihracatçıların talebiyle altı aya, daha düşük önlemin yeterliliği incelenecekse altı ve dokuz aya kadar çıkarılabilir (3577 sayılı Kanun m.12). Soruşturma sonunda kesin önlem alınırsa geçici önlemler kesin önleme dönüştürülür (Karar m.5).
Dönüşümde iki kural uygulanır. Kesinleşen vergi daha önce alınan teminattan yüksekse fark tahsil edilmez; düşükse fark geri ödenir (3577 sayılı Kanun m.14/1). Soruşturma önlemsiz kapatılırsa teminatların tamamı iade edilir (m.14/2). Kesin önlem maddi zarar tehdidine veya bir üretim dalının kurulmasının gecikmesine dayanıyorsa, teminatın tahsil edilebilmesi için Kurulun geçici önlem alınması sayesinde maddi zarar oluşmadığını belirlemesi gerekir; bu belirleme yapılmazsa teminat iade edilir (m.13).
2025-2026 döneminde bu düzenin uygulandığı dosya, Çin menşeli fotovoltaik panel alüminyum çerçeveleridir. Geçici önlem 13 Aralık 2025’te teminat olarak konulmuş (Tebliğ No: 2025/41), kesin önlem 24 Haziran 2026’da yürürlüğe girmiştir (Tebliğ No: 2026/23). Kesin önlem tebliğinin 5’inci maddesi, geçici önlemin kesin önleme dönüştürüldüğünü ve kesinleşen önlemin 3577 sayılı Kanun’un 14 ve 15’inci maddeleri çerçevesinde tahsil edileceğini, yüksek olduğu hâllerde farkın tahsil edilmeyeceğini, düşük olduğu hâllerde geri ödeneceğini tekrar etmektedir.
Fotovoltaik panel alüminyum çerçeveleri: geçici ve kesin önlem (CIF bedelin yüzdesi)
| Firma | Geçici önlem teminatı (2025/41) | Kesin önlem (2026/23) | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Jiangsu Yuejia Metallic Technology | 14,79 | 38,26 | Fark tahsil edilmez; teminat kesin önleme mahsup edilir |
| Jiangyin Haihong New Energy Technology | 27,20 | 38,26 | Fark tahsil edilmez |
| Anhui Krant, Jiangyin Yuanshuo, Yangzhou Yu Xin, Zhejiang Twinsel | 21,99 | 38,26 | Fark tahsil edilmez |
| Diğerleri | 31,40 | 45,99 | Fark tahsil edilmez |
Bu dosyada kesin önlem bütün firmalar için geçici önlemden yüksek çıktığından iade söz konusu olmamış; geçici önlem döneminde yapılan ithalat, düşük teminat oranında kalmıştır. Kesin önlemin geçici önlemden düşük çıktığı dosyalarda ise fark, teminatı alan gümrük idaresine yapılacak başvuruyla geri istenir. Teminat mektubu verilmişse mektubun kesin önlem tutarını aşan kısmının çözülmesi, nakit teminat verilmişse farkın iadesi talep edilmelidir.
Korunma önlemi soruşturmalarında geçici önlem teminatının akıbeti 2004/7305 sayılı Kararın 5’inci maddesine göre belirlenir ve Danıştay, teminatın kesin önlem tutarını aşan kısmının iadesine ilişkin kararları onamaktadır. PET resin ve İran menşeli düz cam örnekleriyle korunma önlemi rehberimizde açıkladık.
Soruşturma Sırasında Alınan Diğer Teminatlar
Geçici önlem dışında da teminat alınan durumlar vardır. Her birinin iadesi kendi düzenlemesine bağlıdır ve iade, çoğunlukla soruşturma sonuç tebliğinin veya bir belgenin ibrazının ardından gümrük idaresinden istenir.
Teminat türleri ve iade koşulu
| Teminat | Dayanak | İade koşulu |
|---|---|---|
| Etkisiz kılma soruşturması süresince alınan teminat | Karar m.11 | Karar verilen önlem ile mevcut önlem arasındaki farkı aşan kısım iade edilir; soruşturma önlemsiz kapanırsa tamamı iade edilir; muaf tutulan firmanın malı için iade istenir |
| Yeni ihracatçı incelemesi süresince alınan teminat | 3577 sayılı Kanun Ek m.2 | Sonuç kararına göre m.14 uygulanır; firmaya sıfır önlem belirlenirse teminat iade edilir |
| Menşe şahadetnamesinin sonradan ibrazı için nakit teminat | Gümrük Yönetmeliği m.38/2 | Usulüne uygun belge tescilden itibaren 6 ay içinde (mücbir sebeple en fazla 30 gün uzatma) ibraz edilirse iade edilir; kabul edilmezse irat kaydedilir |
| Üretici/İhracatçı Belgesinin denetimi sırasında eşyanın teslimi için teminat | Tebliğ No: 2025/1 m.6/5 | Belgenin doğruluğu ispatlanırsa iade edilir; ispatlanamazsa en yüksek önlem uygulanır |
Üretici/İhracatçı Belgesi konusunda bir uyarı gerekir: belge serbest dolaşıma girişten sonra sunulursa kabul edilmez (Tebliğ No: 2025/1 m.5/7). Belge tescil sırasında unutulmuş ve en yüksek oran ödenmişse, sonradan belge sunularak firma oranının uygulanması ve farkın iadesi istenemez. Bu nedenle belgenin beyannameyle birlikte sunulması, iade hakkının da ön şartıdır. Etkisiz kılma teminatının iadesine ilişkin dilekçe örneği etkisiz kılma rehberimizde yer almaktadır.
Kanunen Ödenmemesi Gereken Vergi: Gümrük Kanunu m.211
Kanunen ödenmemeleri gerektiği hâlde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergileri geri verilir; kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği hâlde tahakkuk ettirilenler kaldırılır (GK m.211/1). Geri verme, vergilerin yükümlüye tebliğ edilmesi ve ilgilinin üç yıl içinde gümrük idaresine başvurması üzerine yapılır. Kontrol ve denetleme sonucunda geri verme hâli idarece tespit edilirse işlem aynı süre içinde doğrudan yapılır; süre mücbir sebep veya beklenmeyen hâllerde uzatılabilir (m.211/2). Gümrük Yönetmeliği’nin 502’nci maddesi de bu sürenin üç yıl olduğunu ve vergilerin yükümlüye tebliğ edildiği tarihte başladığını tekrar eder.
Beyanname üzerinden hesaplanıp ödenen vergilerde ayrı bir tebliğ yapılmaz: beyannamedeki vergi ile idarenin hesapladığı vergi eşitse, eşyanın teslimi tebliğ yerine geçer (GK m.197/3). Teslim çoğunlukla tescille aynı gün veya birkaç gün içinde gerçekleştiğinden, beyanla ödenen vergide süreyi tescil tarihinden hesaplamak en güvenli yoldur; ek tahakkukla ödenen vergide süre ek tahakkuk kararının tebliğinden başlar. Danıştay, 2011-2013 yıllarında tescil edilen 68 beyannameye ilişkin dampinge karşı verginin 2018’de geri istenmesini, süreyi tescilden hesaplayarak üç yıl geçtiği gerekçesiyle reddeden kararı onamıştır (E.2021/2616, K.2022/4077).
Maddenin iki istisnası vardır ve ikisi de dampinge karşı vergi bakımından önemlidir. Vergi ilgili kişinin kasten yaptığı bir tahrifat sonucunda ödenmişse veya ticaret politikası önlemlerine tabi eşyanın gümrük kıymeti yükümlünün kendi beyanıyla artırılmışsa, geri verme talebi kabul edilmez (m.211/1). İkinci istisna 7333 sayılı Kanun’la 2021’de eklenmiştir ve aşağıda ayrıca ele alınmıştır.
“Açık Yanlışlık” Şartı: Danıştay’ın Ölçütü
211’inci madde, her ihtilafı iade yoluyla yeniden tartışmaya açan bir hüküm olarak yorumlanmamaktadır. Danıştay 7. Dairesi ve vergi mahkemeleri, bu madde uyarınca iade yapılabilmesi için verginin açıkça yanlışlıkla alındığının veya fuzulen tahsil edildiğinin, inceleme, araştırma ve yoruma gerek olmaksızın anlaşılabilir olmasını aramaktadır. Tarife sınıflandırması, kıymet tespiti veya teknik inceleme gerektiren uyuşmazlıklar bu yolla değil, tahakkuka karşı süresinde yapılan itiraz ve dava yoluyla çözülür.
Dampinge karşı vergi iadesinde Danıştay kararları
| Olay | Sonuç | Karar |
|---|---|---|
| “Kompresörlü oto buzdolabı” için, önlem kapsamındaki “chiller” sanılarak ödenen dampinge karşı vergi | İade edildi: chiller bina soğutmasında kullanılan büyük ölçekli sistemdir, oto buzdolabının bu kapsamda olmadığı açıktır; ithalatçı sonraki beyannamelerde “Chiller değildir” şerhiyle önlemsiz ithalat yapmıştır | E.2022/2392, K.2024/4797 (21.11.2024) |
| Güneş paneli camı için, “temperli emniyet camı” olmadığı ileri sürülerek istenen dampinge karşı vergi | İade reddedildi: tarife pozisyonunun belirlenmesi teknik inceleme ve Gümrük Tarife Cetveli yorum kurallarının uygulanmasını gerektirir; açık yanlışlık yoktur | E.2022/3186, K.2023/4238 (08.11.2023); E.2024/1525, K.2024/3337 (13.06.2024) |
| Fransız makamlarının düzenlediği menşe şahadetnamesiyle Vietnam menşeli beyan edilen eşya için ek tahakkukla alınan dampinge karşı vergi ve katma değer vergisi | İade edildi: belgeyi kusurlandıran bir tespit veya sahtelik iddiası yoktur; eşyanın Çin menşeli olduğuna dair araştırma yapılmamıştır | E.2024/3273, K.2025/1041 (10.03.2025) |
| Birleşik Krallık menşeli beyan edilen eşya; sonradan kontrol 10 ayda tamamlanamayınca ABD menşeli kabul edilerek alınan dampinge karşı vergi ve katma değer vergisi | İade edildi: eşyanın ABD menşeli olduğuna dair somut tespit bulunmadığını idare de kabul etmiştir | E.2021/3665, K.2023/4569 (24.11.2023) |
| Dampinge karşı vergi üzerinden kesilip ödenen para cezası | İade edildi: bu vergi üzerinden ceza kesilmesi kanunsuz ceza niteliğindedir; ceza açıkça yanlışlıkla alınmıştır | E.2021/1850, K.2023/4927 (20.12.2023); E.2023/2000, K.2025/2623 (20.06.2025) |
| Komple tekerlek olarak ithal edilip lastik olarak beyan edilen eşya için 2011-2013’te ödenen dampinge karşı vergi | İade reddedildi: başvuru üç yıllık süreden sonra yapılmıştır | E.2021/2616, K.2022/4077 (20.10.2022) |
| Tarife pozisyonu nedeniyle alınan ek tahakkuka karşı açılan dava reddedilip kesinleştikten sonra istenen iade | İade reddedildi: yargı kararıyla kesinleşmiş bir alacak yönünden iade edilecek bir vergi yoktur | E.2018/2607, K.2021/5095 (22.11.2021) |
Tablodaki kararlardan iki pratik sonuç çıkar. Birincisi, önlem tebliğindeki eşya tanımıyla ithal edilen eşya arasındaki fark ilk bakışta görülebiliyorsa, örneğin kullanım alanı ve ölçeği tamamen farklıysa, iade yolu açıktır; fark ancak laboratuvar raporu veya tarife yorumu ile ortaya konabiliyorsa, ithalat sırasında ihtirazi kayıt konulup süresinde itiraz edilmelidir. İkincisi, menşe tartışmalarında Danıştay’ın “somut tespit” şartı iade yolunda da uygulanmaktadır: idare eşyanın önleme tabi ülke menşeli olduğunu ortaya koymadan dampinge karşı vergi almışsa, bu vergi kanunen ödenmemesi gereken vergi sayılabilir. Menşe şüphesine dayanan ek tahakkukların savunması için menşe şüphesiyle ek tahakkuk rehberimize bakabilirsiniz.
Ödenen Ceza ve Katma Değer Vergisi de Geri İstenebilir
Dampinge karşı vergi ithalde alınan bir vergi olduğundan katma değer vergisi matrahına girer (3065 sayılı Kanun m.21/b). Bu nedenle dampinge karşı verginin iadesi, onun matraha eklenmesiyle doğan katma değer vergisi farkının iadesini de gerektirir. Danıştay’ın iade verdiği Vietnam ve Birleşik Krallık dosyalarında dampinge karşı vergi ile birlikte katma değer vergisi de iade edilmiştir. İthalde ödenen katma değer vergisini indirim konusu yapmış mükellef için iadenin vergi beyannamelerine etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.
Dampinge karşı vergi üzerinden Gümrük Kanunu’nun 234’üncü maddesi uyarınca kesilen para cezası, kesinleşmiş ve ödenmiş olsa bile 211’inci madde uyarınca geri istenebilir. Danıştay, 3577 sayılı Kanun’un ceza öngörmediğini ve Gümrük Kanunu’na atfının usul ve şekil hükümleriyle sınırlı olduğunu, bu nedenle cezanın açıkça yanlışlıkla alındığını ve fuzulen tahsil edildiğini kabul ederek iadeye hükmetmiştir (E.2021/1850, K.2023/4927; E.2024/1643, K.2024/3746; E.2023/2000, K.2025/2623). Dampinge karşı vergi ve ilave gümrük vergisi kaynaklı katma değer vergisi farkı üzerinden kesilen ceza için de aynı gerekçe ileri sürülebilir. Başvuru, ceza kararının tebliğinden itibaren üç yıl içinde yapılmalıdır. Gümrük Yönetmeliği’nin 502’nci maddesi, gümrük vergileriyle birlikte para cezalarının da geri verme başvurusuna konu olabileceğini öngörür.
Gözetim Kıymetine Yükseltilen Beyan: 2021 Değişikliği ve İhtirazi Kayıt
Gözetim uygulanan bazı ürünlerde, eşyanın belirli bir birim kıymetin altında ithali gözetim belgesine bağlıdır. Uygulamada birçok ithalatçı belge almak yerine kıymeti bu seviyeye yükselterek beyan etmiş, sonra fazla ödenen vergilerin iadesini istemiştir. Dampinge karşı vergi CIF bedelin yüzdesi olarak alınıyorsa, kıymetin yükseltilmesi dampinge karşı vergiyi de artırır.
28 Temmuz 2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7333 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesi, 211’inci maddeye ticaret politikası önlemlerine tabi eşyanın gümrük kıymetinin yükümlünün kendi beyanıyla artırılması sonucunda ödenen vergilerin geri verilmesine ilişkin taleplerin kabul edilmeyeceği hükmünü eklemiştir. Danıştay 7. Dairesi bu değişiklikten önce tescil edilen beyannameler için iadenin üç yıl içinde 211’inci maddeye göre veya ihtirazi kayıtla beyan edilip 242’nci madde uyarınca itiraz edilerek istenebileceğini; değişiklikten sonra tescil edilen beyannamelerde ise 211’inci madde yolunun kapandığını belirtmiştir. Daireye göre bu beyannameler için tek yol, beyannameye ihtirazi kayıt konulması, on beş gün içinde 242’nci madde uyarınca itiraz edilmesi ve itirazın reddi üzerine dava açılmasıdır. Beyannameye noter aracılığıyla ihtirazi kayıt konulmuş, ancak on beş gün içinde itiraz edilmeyip sonradan 211’inci madde uyarınca başvurulmuşsa iade mümkün değildir (Danıştay 7. D., E.2024/362, K.2025/1087, 11.03.2025).
Bölge idare mahkemeleri arasındaki karar farklılıkları Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 17.09.2025 tarihli, E.2025/15, K.2025/16 sayılı kararıyla giderilmiş, karar 13.11.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Kurul, 24.12.2025 tarihli kararlarında da bu karar doğrultusunda, iadeye hükmeden ısrar kararlarını bozmuştur (VDDK, E.2025/595, K.2025/1091; E.2025/596, K.2025/1092; E.2025/620, K.2025/1093). Gözetim uygulamasının diğer yönleri ayrı bir rehberde ele alınacaktır.
Gözetim kıymetine yükseltilen beyanlarda iade yolu
| Beyannamenin tescil tarihi | GK m.211 yolu | İhtirazi kayıt ve itiraz yolu |
|---|---|---|
| 28.07.2021’den önce | Açık; tebliğden itibaren 3 yıl | Açık; beyannameye ihtirazi kayıt ve 15 gün içinde itiraz |
| 28.07.2021 ve sonrası | Kapalı (GK m.211/1, 7333 sayılı Kanun m.13) | Tek yol; 15 günlük itiraz süresi kaçırılırsa sonradan iade istenemez |
Gözetim farkının geri alınmasına ilişkin bütün yolları, Danıştay’ın 2025 kararlarını, ihtirazi kayıt ve itiraz takvimini ve gözetim farkı üzerinden ödenen katma değer vergisinin indirim yasağını gözetim belgesi ve gözetim kıymeti rehberimizde ele aldık.
Kusurlu veya Sözleşmeye Aykırı Eşya
Satış sözleşmesine aykırı olması nedeniyle iade veya imha edilmek istenen malın dampinge karşı vergisi, gümrük mevzuatının gümrük vergisinin geri verilmesine ilişkin hükümleri çerçevesinde iade edilir (3577 sayılı Kanun m.14/3). Gümrük Kanunu’nun 213’üncü maddesi, beyannamenin tescil tarihi itibarıyla kusurlu olan veya sözleşme hükümlerine aykırı olduğu için ithalatçı tarafından kabul edilmeyen eşyanın ithalat vergilerinin geri verileceğini öngörür. Şartlar, eşyanın kusurunu tespit için gerekli ilk kullanım dışında kullanılmamış olması ve Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihraç edilmesidir; ithalatçının talebiyle ihraç yerine imha, transit veya antrepo rejimi ya da serbest bölgeye konulma da kabul edilebilir.
Kusur fiyat belirlenirken dikkate alınmışsa veya ithalatçı kusuru öğrendikten sonra eşyayı satmışsa geri verme yapılmaz (Gümrük Yönetmeliği m.501). Danıştay, sipariş evsafına uymayan eşyayı ticaret ve sanayi odası ekspertiz raporuyla gümrük gözetimine sunup mahrecine iade eden ithalatçıya, gümrük vergisi ve ilave gümrük vergisiyle birlikte dampinge karşı vergi ve katma değer vergisinin de iade edilmesine ilişkin kararı onamıştır (E.2016/11439, K.2021/1488, 09.03.2021).
Gerçek Damping Marjı Düşükse: İade Soruşturması
Gümrük Kanunu’nun 211’inci maddesi, verginin kanunen ödenmemesi gerektiği durumlar içindir. Önlem doğru uygulanmış, ancak ithalatçının tedarikçisi için gerçek damping marjı ödenen vergiden düşükse, bu fark 211’inci maddeyle değil, 3577 sayılı mevzuattaki özel iade usulüyle istenir. Gerçek damping marjından fazla ödenmiş vergilerin iadesi için ithalatçılar delilleriyle birlikte Genel Müdürlüğe yazılı olarak başvurabilir; açılacak soruşturma sonunda ödenen verginin gerçek marjı aştığı belirlenirse aşan kısmın iadesine Kurul karar verir (Karar m.10).
Usul Yönetmeliğin 37’nci maddesinde düzenlenmiştir. İthalatçı, önlemin tahsili tarihinden itibaren altı ay içinde yazılı olarak başvurmalıdır. Başvurunun incelemeye alınması için iadesi istenen tutarı gösteren bilgiler, verginin hesaplanmasına ilişkin gümrük belgelerinin tamamı ve temsil niteliğine sahip bir dönemde ilgili üretici veya ihracatçının normal değeri ile Türkiye’ye yaptığı bütün ihracatın fiyatlarını gösteren bilgi ve belgeler başvuruda yer almalıdır.
İthalatçı üreticiyle bağlantılı değilse ve bu bilgileri kısa sürede temin edemiyorsa, ya da üretici bilgileri ithalatçı aracılığıyla vermek istemiyorsa, başvuruya üreticinin damping marjının ortadan kalktığını veya azaldığını ve delillerin Genel Müdürlüğe doğrudan verileceğini belirten beyanı eklenir. Bu deliller makul sürede verilmezse başvuru reddedilir. Kurul, başvurudan sonra talebin kısmen veya tamamen karşılanmasına ya da bir iade soruşturması açılmasına karar verebilir. Yeterli delilleri içeren başvurudan itibaren 12 ay, gerekirse 18 ay içinde karar verilir; ödeme karar tarihinden itibaren 90 gün içinde yapılır (Yönetmelik m.37).
İade soruşturması başvurusunun içeriği (Yönetmelik m.37)
| Unsur | Kimden temin edilir? | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| İadesi istenen vergi tutarı ve hesap tablosu | İthalatçı | Beyanname bazında, ödeme tarihleriyle |
| Gümrük beyannameleri ve tahsilat belgeleri | İthalatçı, gümrük müşaviri | Altı aylık süre her tahsilat için ayrı işler |
| Temsili dönemde normal değer bilgisi | Üretici veya ihracatçı | İç piyasa satış fiyatları, maliyet ve kâr verileri; gizli bilgi için gizli olmayan özet |
| Üreticinin Türkiye’ye bütün ihracatının fiyatları | Üretici veya ihracatçı | Yalnız başvuran ithalatçıya değil, Türkiye’ye yapılan bütün satışlar |
| Bağlantısız ithalatçı için üretici beyanı | Üretici veya ihracatçı | Delillerin Genel Müdürlüğe doğrudan ve makul sürede verileceği taahhüdü |
Bu yolun başarısı neredeyse tamamen üreticinin iş birliğine bağlıdır; ithalatçı tek başına normal değeri ispatlayamaz. Bu nedenle tedarik sözleşmesine, önlem uygulandığı dönemde üreticinin iade başvurusu için gerekli verileri sağlama yükümlülüğü yazılmalıdır. İade soruşturması kararlarının Resmî Gazete’de ilanı Yönetmeliğin 31’inci maddesinde sayılan ilanlar arasında yer almadığından, bu yolun uygulamasına ilişkin kamuya açık veri sınırlıdır. Marjın kalıcı olarak düştüğü durumlarda ara gözden geçirme de değerlendirilmelidir; ara gözden geçirme ileriye dönük oranı değiştirir, iade soruşturması ise geçmişte ödenen fazlayı geri getirir. Ara gözden geçirme için nihai ve ara gözden geçirme rehberimize bakabilirsiniz.
İade Edilen Tutara Faiz: Hangi Dönemde Hangi Oran?
Gümrük vergilerinin geri verilmesinde faiz, Gümrük Kanunu’nun 216’ncı maddesinde düzenlenmiştir ve bu madde son yıllarda üç kez değişmiştir. Uygulanacak faiz, beyannamenin tescil tarihine ve iadenin yapıldığı döneme göre belirlenir.
Gümrük Kanunu m.216/1’in gelişimi
| Dönem | Düzenleme | Uygulama |
|---|---|---|
| 07.11.2019’dan önce tescil edilen beyannameler | Geri vermede faize ilişkin yürürlükte bir hüküm yok | Danıştay, 3095 sayılı Kanun uyarınca yasal faize hükmetmektedir (E.2023/2000, K.2025/2623; E.2023/1943, K.2025/533) |
| 07.11.2019 – 10.04.2023 | 7190 sayılı Kanun: 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında faiz | Fazla tahsilat yükümlüden kaynaklanıyorsa başvuru tarihinden, diğer hâllerde tahsil tarihinden geri verme kararının tebliğine kadar |
| 10.04.2023 – 30.09.2026 | 7451 sayılı Kanun: tecil faizi yerine kanuni faiz | Aynı başlangıç tarihleri; oran kanuni faiz |
| 30.09.2026’dan sonra | Anayasa Mahkemesi 216/1’i iptal etti (22.07.2025, E.2023/165, K.2025/165; RG 31.12.2025); iptal dokuz ay sonra yürürlüğe girdi | Fıkrada yeni bir düzenleme yapılmamıştır |
Anayasa Mahkemesi, geri verilen gümrük vergilerine kanuni faiz uygulanmasını mülkiyet hakkı ve etkili başvuru hakkı bakımından Anayasa’nın 35 ve 40’ıncı maddelerine aykırı bulmuş, “kanuni faiz” ibaresinin iptaliyle uygulanamaz hâle gelen fıkranın kalan kısmını da iptal etmiştir. Aynı tarihli bir başka kararıyla da 3095 sayılı Kanun’un kanuni faizi düzenleyen 1’inci maddesini sözleşmeden kaynaklanmayan borç ilişkileri yönünden iptal etmiştir (E.2024/24, K.2025/164). Bu kararların gerekçesi, haksız tahsil edilen paranın değer kaybını karşılamayan bir faizle iadesinin mülkiyet hakkını ihlal ettiğidir. 30.09.2026’dan sonra yapılacak iadelerde faiz konusunda kanunda açık bir hüküm bulunmadığından, başvuruda faiz talebi açıkça yazılmalı ve en az 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında faiz istenmelidir.
Geri verme kararının tebliğinden itibaren dört ay içinde ödeme yapılmazsa, ilgilinin talebi üzerine tebliğ tarihinden ödeme tarihine kadar kanuni faiz oranında faiz ödenir (GK m.216/2). Bu fıkra iptal kapsamında değildir ve yürürlüktedir.
Başvuru Usulü, Yetkili İdare, İtiraz ve Dava
Gümrük vergilerinin ve para cezalarının geri verilmesi başvurusu, bunları ödeyen veya ödemekle yükümlü olan kişi ya da temsilcisi tarafından Gümrük Yönetmeliği Ek-78’deki Geri Verme veya Kaldırma Başvurusu Formu ile elektronik olarak ilgili gümrük idaresine yapılır; belgeler de elektronik ortamda eklenir (Gümrük Yönetmeliği m.502/1). Form her beyanname, ek tahakkuk ve ceza kararı için ayrı düzenlenir; ancak bir beyanname ile ona bağlı ceza kararı ve bir ek tahakkuk ile ona bağlı ceza kararı için tek form kullanılır. Eksik belge için idare süre verebilir; bu süreye uyulmazsa başvuru geri çekilmiş sayılır (m.502).
Kararı verecek idare, tutara göre belirlenir: 500.000 TL’ye kadar gümrük müdürlüğü, 5.000.000 TL’ye kadar gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüğü, bunun üzerinde Bakanlık yetkilidir; tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır (Gümrük Yönetmeliği m.500). Talep yetkili idare tarafından otuz gün içinde karara bağlanır (m.504). Ret kararına karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde Gümrük Kanunu’nun 242’nci maddesi uyarınca itiraz edilir; itirazın reddine karşı otuz gün içinde vergi mahkemesinde dava açılır. İtiraz ve dava süreçlerine ilişkin ayrıntılar için gümrük vergisi iadesi yazımıza bakabilirsiniz.
Menşe Belgesi Sonradan Gelirse: Altı Aylık Yol ve 211’inci Madde
Önleme tabi olmayan bir ülke menşeli eşya için tescil sırasında menşe şahadetnamesi hazır değilse iki yol vardır. Beyannamede belgenin sonradan ibraz edileceği belirtilirse önlem tutarı nakit teminata bağlanır ve tescilden itibaren altı ay içinde usulüne uygun belge sunulursa teminat iade edilir (Gümrük Yönetmeliği m.38/2). Önlem beyan edilip ödenmişse, yine tescilden itibaren altı ay içinde menşe şahadetnamesiyle başvurulduğunda tahsil edilen tutar geri verilir (m.38/3). Her iki sürede de mücbir sebep hâlinde, süre bitmeden başvurulursa en fazla otuz gün uzatma verilebilir.
Altı aylık süre geçtikten sonra durum, menşe konusunda bir tartışma olup olmadığına göre değişir. İdarenin eşyanın önleme tabi ülke menşeli olduğuna dair somut bir tespiti yoksa, Danıştay’ın onadığı kararlarda yalnızca belgenin süresinde sunulmamasına dayanan tahakkuklar iptal edilmiş, idarece kabul edilmeyen menşe belgesine rağmen alınan dampinge karşı vergi 211’inci madde uyarınca iade edilmiştir (E.2024/2606, K.2025/2044; E.2024/3273, K.2025/1041; E.2021/3665, K.2023/4569). Yine de en güvenli yol, belgeyi altı ay içinde sunmak ve gecikme ihtimali varsa süre bitmeden uzatma istemektir.
Adım Adım İade Taraması ve Dosyada Bulunması Gereken Belgeler
Son üç yılın beyannameleri için iade taraması
| Adım | Ne kontrol edilir? | Sonuç |
|---|---|---|
| 1 | Dampinge karşı vergi ödenen bütün beyannamelerin listesi; tescil ve teslim tarihleri | Üç yıllık süresi dolmak üzere olanlar önceliklendirilir |
| 2 | Eşya tanımı: ithal edilen eşya tebliğdeki tanıma gerçekten giriyor mu? | Açık tanım farkı varsa GK m.211 başvurusu |
| 3 | Menşe: önleme tabi olmayan ülke menşeli eşya için önlem ödendi mi? | 6 ay içindeyse Gümrük Yönetmeliği m.38/3; değilse GK m.211 değerlendirmesi |
| 4 | Üretici/İhracatçı Belgesi: firma oranı yerine “diğerleri” oranı mı uygulandı? | Belge tescilde sunulmamışsa iade mümkün değildir; sonraki ithalat için süreç düzeltilir |
| 5 | Geçici önlem veya soruşturma teminatı verildi mi, sonuç tebliği yayımlandı mı? | Fark veya tamamı için gümrük idaresine başvuru |
| 6 | Dampinge karşı vergi üzerinden ceza ödendi mi? | GK m.211 başvurusu |
| 7 | Gözetim kıymetine yükseltilmiş beyan var mı? | 28.07.2021 öncesi için 211; sonrası için yalnız süresinde yapılmış itirazlar |
| 8 | Tedarikçinin güncel marjı ödenen orandan düşük mü? | Tahsilden itibaren 6 ay içinde iade soruşturması; ileriye dönük ara gözden geçirme |
Dosyada bulunması gereken belgeler
| Belge | Neyi ispatlar? |
|---|---|
| Gümrük beyannameleri, tahsilat ve teminat makbuzları, teminat mektupları | Ödenen tutar, tarih ve başvuru süresi |
| Önlem tebliği ve eki Bilgilendirme Raporu | Önlemin kapsamı, eşya tanımı ve oranlar |
| Eşyanın katalogu, teknik föyü, faturası ve sözleşmesi | Eşyanın tanımı ve kullanım alanı |
| Menşe şahadetnamesi, dolaşım belgeleri, Üretici/İhracatçı Belgesi | Menşe ve firma bazlı oran |
| Ek tahakkuk ve ceza kararları, itiraz dilekçeleri ve kararlar | Kesinleşme durumu ve ceza tutarı |
| Üreticinin fiyat ve maliyet verileri, gizli olmayan özet | İade soruşturmasında gerçek damping marjı |
| Ekspertiz raporu, ihracat beyannamesi, tedarikçi yazışmaları | Kusurlu veya sözleşmeye aykırı eşyanın iadesi |
Süreler Tek Tabloda
Dampinge karşı vergi iadesinde süreler
| İşlem | Süre | Başlangıç | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Menşe şahadetnamesinin sonradan ibrazı (teminat iadesi) | 6 ay (en fazla 30 gün uzatma) | Beyannamenin tescili | Gümrük Yönetmeliği m.38/2 |
| Ödenen önlemin menşe şahadetnamesiyle geri istenmesi | 6 ay | Beyannamenin tescili | Gümrük Yönetmeliği m.38/3 |
| Kanunen ödenmemesi gereken verginin veya cezanın geri istenmesi | 3 yıl | Vergi veya cezanın tebliği; beyanla ödemede güvenli hesap için tescil tarihi | GK m.211/2, 197/3 |
| İade soruşturması başvurusu | 6 ay | Önlemin tahsili | Yönetmelik m.37 |
| İade soruşturmasında karar | 12 ay (gerekirse 18 ay) | Yeterli delilleri içeren başvuru | Yönetmelik m.37 |
| İade soruşturması kararına göre ödeme | 90 gün | İade kararı | Yönetmelik m.37 |
| Geri verme başvurusunun karara bağlanması | 30 gün | Başvurunun kabulü | Gümrük Yönetmeliği m.504 |
| Ret kararına itiraz | 15 gün | Tebliğ | GK m.242 |
| Dava | 30 gün | İtirazın reddinin tebliği | İYUK m.7 |
| Geri verme kararının uygulanmaması hâlinde faiz | 4 ay | Geri verme kararının tebliği | GK m.216/2 |
Gümrük Kanunu m.211 Uyarınca Geri Verme Başvurusu Örneği
Aşağıdaki örnek, önlem tebliğindeki eşya tanımına açıkça girmeyen bir eşya için beyanla ödenen dampinge karşı vergi ve buna bağlı katma değer vergisinin geri istenmesi için hazırlanmıştır. Başvuru Ek-78 formuyla elektronik olarak yapılır; bu dilekçe forma eklenecek gerekçe yazısıdır.
T.C. TİCARET BAKANLIĞI
[ ] GÜMRÜK MÜDÜRLÜĞÜNE
[İL]
BAŞVURAN: [Unvan] — vergi kimlik no: [ ], [adres], [kayıtlı elektronik posta adresi]
VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres], [kayıtlı elektronik posta adresi]
İLGİ: [Tarih] tarihli ve [sayı] sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi (eşyanın teslim tarihi: [tarih])
KONU: Kanunen ödenmemesi gerektiği hâlde ödenen [tutar] TL dampinge karşı vergi ile bu verginin matraha eklenmesinden doğan [tutar] TL katma değer vergisinin faiziyle birlikte geri verilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil şirket, ilgi beyannameyle [GTİP] tarife pozisyonunda [eşya]’yı [ülke]’den ithal etmiştir. Beyanname düzenlenirken eşyanın [yıl/sayı] sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ kapsamında olduğu düşünülerek CIF bedelin yüzde [oran]’ı oranında [tutar] TL dampinge karşı vergi beyan edilmiş ve ödenmiştir.
A. Gümrük Kanunu m.211/2 ve 197/3: Başvuru süresindedir
2. Beyannamede gösterilen vergiler idarece aynen kabul edildiğinden, eşyanın [tarih] tarihinde teslimi Gümrük Kanunu’nun 197’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca tebliğ yerine geçmiştir. 211’inci maddenin ikinci fıkrasındaki üç yıllık süre [tarih] tarihinde dolacak olup başvuru süresindedir.
B. Gümrük Kanunu m.211/1 ve İlgi Tebliğ m.[ ]: Eşya önlem kapsamında değildir ve bu durum açıkça anlaşılmaktadır
3. İlgi Tebliğ’in [madde] maddesindeki tabloda önlem, “[tebliğdeki eşya tanımı]” tanımlı eşyaya uygulanmaktadır. Tebliğ’in eki Bilgilendirme Raporunda bu eşyanın [kullanım alanı ve teknik özellik] olduğu açıklanmıştır. Müvekkilin ithal ettiği [eşya] ise [kullanım alanı, boyut, kapasite gibi farklar] nitelikte bir eşyadır. Eşyanın katalogları, teknik föyü ve fatura açıklaması ektedir.
4. Bu fark, laboratuvar incelemesi veya tarife yorumu gerektirmemekte, eşyanın tanımından ve kullanım alanından açıkça anlaşılmaktadır. Nitekim müvekkilin aynı eşyaya ilişkin [tarih] ve [tarih] tarihli sonraki beyannamelerinde dampinge karşı vergi uygulanmamış ve bu beyannameler idarece kabul edilmiştir. Danıştay Yedinci Dairesi de önlem kapsamındaki eşyayla ilgisi bulunmadığı açıkça anlaşılan bir eşya için ödenen dampinge karşı verginin 211’inci madde uyarınca iadesine ilişkin kararı onamıştır (E.2022/2392, K.2024/4797).
C. 3065 sayılı Kanun m.21/b: Katma değer vergisi farkı da geri verilmelidir
5. Dampinge karşı vergi, ithalatta katma değer vergisinin matrahına dahil edilmiştir. Dampinge karşı verginin kanunen ödenmemesi gerektiği anlaşıldığına göre, bu verginin matraha eklenmesiyle doğan [tutar] TL katma değer vergisi farkı da kanunen ödenmemesi gereken vergidir ve aynı başvuruyla geri verilmelidir.
Ç. Gümrük Kanunu m.216: Faiz
6. İade tutarına, tahsil tarihinden geri verme kararının tebliğine kadar, beyannamenin tescil tarihi ve iade tarihinde yürürlükte bulunan hükümler çerçevesinde faiz uygulanmasını talep ediyoruz. Anayasa Mahkemesinin 22.07.2025 tarihli, E.2023/165, K.2025/165 sayılı kararı karşısında faizin, en az 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanması gerekir. Kararın tebliğinden itibaren dört ay içinde ödeme yapılmaması hâlinde ayrıca 216’ncı maddenin ikinci fıkrası uyarınca faiz talep edilecektir.
SONUÇ VE TALEP
7. Açıklanan nedenlerle; ilgi beyanname kapsamında ödenen [tutar] TL dampinge karşı vergi ile [tutar] TL katma değer vergisinin, tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak faiziyle birlikte müvekkil şirketin [banka] nezdindeki [IBAN] numaralı hesabına geri verilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
[Tarih]
Başvuran vekili
Av. [ad soyad]
EKLER: Vekâletname; beyanname ve ödeme belgeleri; ilgi Tebliğ ve Bilgilendirme Raporunun ilgili bölümü; eşyanın katalogu, teknik föyü ve faturası; sonraki beyannameler; iade hesap tablosu.
İade Soruşturması Başvurusu Örneği
Önlem doğru uygulanmış, ancak tedarikçinin gerçek damping marjı ödenen vergiden düşük olduğunda, tahsilden itibaren altı ay içinde Ticaret Bakanlığına yapılacak başvuru için hazırlanmıştır. Üreticinin verileri gizli olarak doğrudan Bakanlığa gönderilecekse üreticinin beyanı başvuruya eklenmelidir.
T.C. TİCARET BAKANLIĞI
İTHALAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE
(Damping ve Sübvansiyon Dairesi)
ANKARA
BAŞVURAN: [Unvan] — vergi kimlik no: [ ], [adres], [kayıtlı elektronik posta adresi]
VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres], [kayıtlı elektronik posta adresi]
İLGİ: [Tarih] tarihli ve [sayı] sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: [yıl/sayı]) ile [ülke] menşeli [ürün] ithalatında uygulanan dampinge karşı önlem
KONU: Gerçek damping marjını aşan kısmın iadesi için 99/13482 sayılı Karar’ın 10’uncu maddesi ve Yönetmelik’in 37’nci maddesi uyarınca iade soruşturması açılması talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil şirket, [tarih] ile [tarih] arasında [üretici unvanı] tarafından üretilen [ürün]’ü ekli listede gösterilen [sayı] beyannameyle ithal etmiş ve ilgi Tebliğ uyarınca CIF bedelin yüzde [oran]’ı oranında toplam [tutar] TL dampinge karşı vergi ödemiştir. Beyanname bazında tahsil tarihleri ve tutarlar ekli tabloda gösterilmiştir.
A. Yönetmelik m.37: Başvuru süresinde ve gerekli belgelerle yapılmıştır
2. Başvuru, listedeki her tahsilat için önlemin tahsili tarihinden itibaren altı aylık süre içinde yapılmıştır. İadesi istenen tutarı gösteren tablo ve verginin hesaplanmasına ilişkin gümrük beyannameleri ile tahsilat belgelerinin tamamı ektedir.
B. Karar m.10: Ödenen vergi gerçek damping marjını aşmaktadır
3. Önlem, [yıl] yılına ait soruşturma dönemi verileriyle hesaplanan marja dayanmaktadır. [Üretici unvanı]’nın [dönem] dönemindeki iç piyasa satış fiyatları ile Türkiye’ye yaptığı bütün ihracatın fiyatları karşılaştırıldığında, bu dönemdeki damping marjı yüzde [oran] düzeyindedir. Bu oran, ödenen yüzde [oran] oranındaki vergiden düşüktür. Aradaki farka isabet eden tutar [tutar] TL’dir.
4. Normal değere ve Türkiye’ye yapılan bütün ihracata ilişkin veriler ticari sır niteliğinde olduğundan, Yönetmeliğin 37’nci maddesi uyarınca [üretici unvanı] tarafından doğrudan Genel Müdürlüğünüze sunulacaktır. Üreticinin bu yöndeki imzalı beyanı ve verilerin gizli olmayan özeti ektedir. Üretici, verilerin tesislerinde ve muhasebe kayıtları üzerinde doğrulanmasını kabul etmektedir.
C. Yönetmelik m.37: Karar ve ödeme süresi
5. Yönetmeliğin 37’nci maddesi uyarınca yeterli delilleri içeren başvuru hakkında 12 ay içinde karar verilmesi, iade kararının verilmesini izleyen 90 gün içinde ödemenin yapılması gerekmektedir. İade tutarına bu süreler içinde faiz uygulanmasını da talep ediyoruz.
SONUÇ VE TALEP
6. Açıklanan nedenlerle; ilgi Tebliğ uyarınca ödenen dampinge karşı verginin gerçek damping marjını aşan [tutar] TL’lik kısmının iadesine, gerekli görülmesi hâlinde bu amaçla iade soruşturması açılmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
[Tarih]
Başvuran vekili
Av. [ad soyad]
EKLER: Vekâletname; beyanname ve tahsilat listesi; gümrük beyannameleri ve ödeme belgeleri; iade hesap tablosu; üreticinin beyanı; gizli olmayan özet.
Geçici Önlem Teminatı Farkının İadesi Talebi Örneği
Kesin önlemin geçici önlem teminatından düşük belirlendiği veya soruşturmanın önlemsiz kapatıldığı durumda, teminatı alan gümrük idaresine yapılacak başvuru için hazırlanmıştır.
T.C. TİCARET BAKANLIĞI
[ ] GÜMRÜK MÜDÜRLÜĞÜNE
[İL]
BAŞVURAN: [Unvan] — vergi kimlik no: [ ], [adres], [kayıtlı elektronik posta adresi]
VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres], [kayıtlı elektronik posta adresi]
İLGİ: (a) [Tarih] tarihli ve [sayı] sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan geçici önlem tebliği (Tebliğ No: [yıl/sayı]); (b) [Tarih] tarihli ve [sayı] sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan kesin önlem tebliği (Tebliğ No: [yıl/sayı])
KONU: Ekli listede gösterilen [sayı] beyanname için alınan geçici önlem teminatının kesin önlemi aşan kısmının iadesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil şirket, ilgi (a) Tebliğ’in yürürlükte olduğu dönemde [üretici unvanı] tarafından üretilen [ürün]’ü ekli listedeki beyannamelerle ithal etmiş ve CIF bedelin yüzde [oran]’ı oranında toplam [tutar] TL [nakit / teminat mektubu] teminat vermiştir.
2. İlgi (b) Tebliğ’in [madde] maddesindeki tabloda [üretici unvanı] için kesin önlem yüzde [oran] olarak belirlenmiştir. Kesin önleme göre hesaplanan tutar [tutar] TL olup teminat ile kesin önlem arasındaki fark [tutar] TL’dir.
A. 3577 sayılı Kanun m.14/1 ve İlgi (b) Tebliğ m.[ ]: Kesinleşen vergi teminattan düşüktür, fark geri ödenmelidir
3. 3577 sayılı Kanun’un 14’üncü maddesinin birinci fıkrası, kesinleşen dampinge karşı verginin daha önce alınan teminattan düşük olması hâlinde farkın geri ödeneceğini öngörmektedir. İlgi (b) Tebliğ’in [madde] maddesi de geçici önlemin kesin önleme dönüştürüldüğünü ve kesinleşen önlemin geçici önlemden düşük olduğu hâllerde farkın geri ödeneceğini açıkça belirtmektedir.
B. 3577 sayılı Kanun m.15 ve Gümrük Kanunu m.216: İadenin usulü ve faiz
4. 3577 sayılı Kanun’un 15’inci maddesi uyarınca teminatın iadesinde gümrük mevzuatının usul hükümleri uygulanır. Teminat mektubu verilen beyannameler için mektubun kesin önlem tutarını aşan kısmının çözülerek iadesini, nakit teminat verilen beyannameler için farkın tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak faiziyle birlikte ödenmesini talep ediyoruz.
SONUÇ VE TALEP
5. Açıklanan nedenlerle; ekli listedeki beyannameler için alınan teminatın kesin önlemi aşan [tutar] TL’lik kısmının, nakit teminatlar yönünden faiziyle birlikte müvekkil şirketin [banka] nezdindeki [IBAN] numaralı hesabına iadesine, teminat mektupları yönünden ise aşan kısmın çözülerek mektupların iadesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
[Tarih]
Başvuran vekili
Av. [ad soyad]
EKLER: Vekâletname; beyanname listesi ve teminat makbuzları veya teminat mektupları; ilgi tebliğlerin ilgili maddeleri; fark hesap tablosu.
Sık Yapılan Hatalar
- Tarife veya kıymet ihtilafını iade yoluna bırakmak. Teknik inceleme veya yorum gerektiren uyuşmazlıklar 211’inci madde kapsamında görülmez; tahakkuka karşı 15 gün içinde itiraz edilmelidir.
- Üç yıllık süreyi geç hesaplamak. Beyanla ödenen vergide süreyi tescil tarihinden hesaplayın; Danıştay bu hesaba dayanan ret kararlarını onamaktadır.
- Gözetim kıymetine yükseltilen beyanda ihtirazi kaydı yeterli sanmak. 2021’den sonra ihtirazi kayıtla birlikte 15 gün içinde itiraz da şarttır.
- Üretici/İhracatçı Belgesini sonradan sunmaya çalışmak. Serbest dolaşıma girişten sonra sunulan belge kabul edilmez ve fark iade edilmez.
- Ödenen cezayı unutmak. Dampinge karşı vergi üzerinden kesilen ceza, ödenmiş olsa bile üç yıl içinde geri istenebilir.
- Katma değer vergisi farkını talep etmemek. Dampinge karşı vergi iade ediliyorsa matraha eklenen katma değer vergisi farkı da istenmelidir.
- Kusurlu eşyayı kullanmak veya satmak. Kullanılan veya kusur öğrenildikten sonra satılan eşyada geri verme yapılmaz.
- İade soruşturmasında üreticiyi sürece katmamak. Normal değer verisi olmadan başvuru reddedilir; altı aylık süre de kaçar.
- Faiz talebini yazmamak. Faiz başvuruda açıkça istenmeli, dönemine göre oran belirtilmelidir.
Hukukçular Evi Dampinge Karşı Vergi İadesinde Ne Yapar?
Müvekkillerimizin son üç yılda ödediği dampinge karşı vergileri beyanname bazında tarıyor; eşya tanımı, menşe, Üretici/İhracatçı Belgesi, geçici önlem teminatı ve ceza kalemlerinde iade imkânı olanları ayırıyor, her biri için doğru yolu ve süreyi belirliyoruz. Geri verme başvurularını gerekçesi ve delilleriyle hazırlıyor, ret kararlarına karşı itiraz ve vergi mahkemesinde dava süreçlerini yürütüyoruz.
Gerçek damping marjının düştüğü dosyalarda üreticiyle birlikte iade soruşturması başvurusunu hazırlıyor, ileriye dönük oran için ara gözden geçirmeyi değerlendiriyoruz. Gözetim kıymetine yükseltilmiş beyanlarda ihtirazi kayıt ve itiraz takvimini kuruyor, faiz taleplerini Anayasa Mahkemesi kararı ışığında takip ediyoruz. Büromuz Ankara’dadır; Ticaret Bakanlığı ve Danıştay nezdindeki işleri doğrudan takip ediyoruz.
Beyanname listenizi ve ödeme belgelerinizi 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz.
İlgili Rehberler
- Gümrük Ek Tahakkuku ve İdari Para Cezası 2026: Hangi Fiile Hangi Ceza, Zamanaşımı, İtiraz, Uzlaşma ve Dava
- Yürürlükteki Dampinge Karşı Önlemler 2026: Ürün, Ülke ve Oran Tablosu
- Üretici/İhracatçı Belgesi: Firma Bazlı Damping Oranı, Belgenin Reddi ve Ek Tahakkuka İtiraz
- Sahte Menşe ve Damping Kaçırma: 5607 Sayılı Kanun Kapsamında Kaçakçılık Soruşturması ve Ceza Davası
- Gözetim Belgesi ve Gözetim Kıymeti: Belge Başvurusu, İhtirazi Kayıt, 15 Günlük İtiraz ve KDV
- Korunma Önlemi Soruşturması: İthalatçı Ne Yapmalı? Ek Mali Yükümlülük, Tarife Kontenjanı ve Uzatma
- Damping Soruşturması ve Dampinge Karşı Vergi Merkezi
- Ürünüme Damping Soruşturması Açıldı: İthalatçı Ne Yapmalı?
- Etkisiz Kılma Soruşturması: Teminat, Muafiyet ve Üretici/İhracatçı Belgesi
- Menşe Şüphesiyle Dampinge Karşı Vergi Ek Tahakkuku ve Para Cezası
- Dampinge Karşı Önlemin 5 Yılı Doluyor: Nihai ve Ara Gözden Geçirme
- Damping Tebliğine Karşı Danıştay’da İptal ve Yürütmeyi Durdurma Davası
- Gümrük Vergisi İadesi: Geri Verme ve Kaldırma
- Gümrük Uzlaşması: Ek Tahakkuk ve Gümrük İdari Para Cezasında Uzlaşma
- Gümrük Kıymeti ve İthalatta Değer Beyanı
- Vergi Mahkemesinde Dava Açma Süresi
- Ticaret Hukuku Rehberi
- Vergi Hukuku Rehberi
- Dilekçe Örnekleri
Sıkça Sorulan Sorular
Fazla ödediğim dampinge karşı vergiyi nasıl geri alırım?
Yol, fazlalığın nedenine bağlıdır. Eşya önlem kapsamında değilse veya vergi yanlış uygulanmışsa Gümrük Kanunu’nun 211’inci maddesine göre üç yıl içinde gümrük idaresine; gerçek damping marjı ödenen vergiden düşükse tahsilden itibaren altı ay içinde Ticaret Bakanlığına iade soruşturması için; geçici önlem teminatı kesin önlemden fazlaysa 3577 sayılı Kanun’un 14’üncü maddesine göre gümrük idaresine başvurulur.
Geri verme başvurusu için süre ne kadardır?
Gümrük Kanunu’nun 211’inci maddesine göre vergilerin tebliğinden itibaren üç yıldır. Beyanla ödenen vergide eşyanın teslimi tebliğ yerine geçer (GK m.197/3); teslim çoğunlukla tescille aynı günlerde olduğundan süreyi tescil tarihinden hesaplamak en güvenlisidir. Danıştay, bu süreden sonra yapılan başvuruların reddini onamaktadır.
Her yanlış ödeme 211’inci maddeyle geri alınabilir mi?
Hayır. Danıştay, verginin açıkça yanlışlıkla alındığının inceleme ve yoruma gerek olmadan anlaşılmasını aramaktadır. Teknik inceleme veya tarife yorumu gerektiren uyuşmazlıklarda iade talebi reddedilmiştir (E.2022/3186, K.2023/4238); tanım farkının açık olduğu oto buzdolabı dosyasında ise iade verilmiştir (E.2022/2392, K.2024/4797).
Geçici önlem teminatım ne olacak?
Kesin önlem teminattan yüksekse fark tahsil edilmez, düşükse fark geri ödenir; soruşturma önlemsiz kapanırsa teminatın tamamı iade edilir (3577 sayılı Kanun m.14). Fotovoltaik panel çerçevelerinde kesin önlem bütün firmalar için geçici önlemden yüksek çıktığından fark tahsil edilmemiştir (Tebliğ No: 2026/23).
Dampinge karşı vergi üzerinden ödediğim ceza iade edilir mi?
Evet. Danıştay, 3577 sayılı Kanun bu vergi için ceza öngörmediğinden cezanın açıkça yanlışlıkla alındığını ve 211’inci madde uyarınca iadesi gerektiğini kabul etmektedir (E.2021/1850, K.2023/4927; E.2023/2000, K.2025/2623). Başvuru ceza kararının tebliğinden itibaren üç yıl içinde yapılmalıdır.
Dampinge karşı vergiyle birlikte katma değer vergisi de iade edilir mi?
Dampinge karşı vergi ithalatta katma değer vergisi matrahına girdiği için (3065 sayılı Kanun m.21/b), iade edilen dampinge karşı vergiye isabet eden katma değer vergisi farkı da geri istenebilir. Danıştay’ın iade verdiği menşe dosyalarında iki vergi birlikte iade edilmiştir.
Kıymeti gözetim kıymetine yükselterek beyan ettim; fazlayı geri alabilir miyim?
28.07.2021’den sonra tescil edilen beyannamelerde 211’inci madde yolu kapalıdır. Tek yol beyannameye ihtirazi kayıt konulması ve 15 gün içinde 242’nci madde uyarınca itiraz edilmesidir (Danıştay 7. D., E.2024/362, K.2025/1087; VDDK E.2025/15, K.2025/16).
Üretici/İhracatçı Belgesini unuttum; sonradan sunup farkı geri alabilir miyim?
Hayır. Belge beyannamenin tescilinde aranır ve serbest dolaşıma girişten sonra sunulan belge kabul edilmez (Tebliğ No: 2025/1 m.5/4 ve 5/7). Bu nedenle en yüksek oranla ödenen vergi için fark iadesi istenemez.
İade soruşturması nedir, kim başvurabilir?
Ödenen dampinge karşı verginin gerçek damping marjını aştığını ileri süren ithalatçı, tahsilden itibaren altı ay içinde Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğüne başvurabilir. Başvuruda üreticinin normal değer ve Türkiye’ye bütün ihracat fiyatları yer almalıdır; karar 12, gerekirse 18 ayda verilir, ödeme 90 günde yapılır (Yönetmelik m.37).
Kusurlu çıkan eşyanın dampinge karşı vergisi iade edilir mi?
Eşya kusurlu veya sözleşmeye aykırıysa, kullanılmadan yurt dışına iade veya imha edilirse vergi Gümrük Kanunu’nun 213’üncü maddesine göre geri verilir (3577 sayılı Kanun m.14/3). Danıştay, mahrecine iade edilen eşya için dampinge karşı verginin iadesine ilişkin kararı onamıştır (E.2016/11439, K.2021/1488).
İade edilen tutara faiz ödenir mi?
Dönemine göre ödenir. 07.11.2019’dan önceki beyannamelerde Danıştay yasal faize hükmetmektedir. 2019-2023 arasında tecil faizi, 2023’ten sonra kanuni faiz öngörülmüş; Anayasa Mahkemesi kanuni faiz hükmünü iptal etmiş ve iptal 30.09.2026’da yürürlüğe girmiştir. Geri verme kararından sonra dört ay içinde ödeme yapılmazsa ayrıca faiz istenebilir (GK m.216/2).
Geri verme talebim reddedilirse ne yapabilirim?
Ret kararının tebliğinden itibaren 15 gün içinde Gümrük Kanunu’nun 242’nci maddesi uyarınca itiraz edilir; itirazın reddine karşı 30 gün içinde vergi mahkemesinde dava açılır. Ek tahakkuk dava yoluyla kesinleşmişse aynı uyuşmazlık iade yoluyla yeniden tartışılamaz (E.2018/2607, K.2021/5095).
Kaynakça
- 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, m.12, 13, 14, 15 ve Ek m.2.
- 99/13482 sayılı Karar, m.5, 6, 9, 10 ve 11; İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik, m.31 ve 37.
- 4458 sayılı Gümrük Kanunu, m.197, 211, 212, 213, 216 ve 242; 7190, 7333 ve 7451 sayılı Kanunların ilgili değişiklikleri.
- Gümrük Yönetmeliği, m.38 ve 499-506; 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu, m.21 ve 48.
- İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğler: No: 2025/1, 2025/41 ve 2026/23.
- Anayasa Mahkemesinin 22.07.2025 tarihli, E.2023/165, K.2025/165 (RG 31.12.2025, 33124) ve E.2024/24, K.2025/164 sayılı kararları.
- Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu: E.2025/15, K.2025/16 (17.09.2025; RG 13.11.2025); E.2025/595, K.2025/1091; E.2025/596, K.2025/1092; E.2025/620, K.2025/1093 (24.12.2025).
- Danıştay Yedinci Dairesi kararları: E.2016/11439, K.2021/1488 (09.03.2021); E.2018/2607, K.2021/5095 (22.11.2021); E.2021/2616, K.2022/4077 (20.10.2022); E.2022/3186, K.2023/4238 (08.11.2023); E.2021/3665, K.2023/4569 (24.11.2023); E.2021/1850, K.2023/4927 (20.12.2023); E.2024/1525, K.2024/3337 (13.06.2024); E.2024/1643, K.2024/3746 (25.09.2024); E.2022/2392, K.2024/4797 (21.11.2024); E.2023/1943, K.2025/533 (11.02.2025); E.2024/3273, K.2025/1041 (10.03.2025); E.2024/362, K.2025/1087 (11.03.2025); E.2023/2000, K.2025/2623 (20.06.2025).
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her iade talebi kendi beyannameleri, ödeme belgeleri ve süreleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
Fazla ödediğiniz dampinge karşı vergiyi geri alalım: üç yıllık süre dolmadan değerlendirelim
Geri verme, teminat iadesi, iade soruşturması, ödenen cezanın ve katma değer vergisinin iadesi için beyanname listeniz ve ödeme belgelerinizle hemen arayın.
Süreyi kaçırmayın
Geri verme için tebliğden itibaren 3 yıl, iade soruşturması için tahsilden itibaren 6 ay, menşe şahadetnamesiyle iade için tescilden itibaren 6 ay, ret kararına itiraz için 15 gün vardır. Gözetim kıymetine yükseltilen beyanda tek yol 15 günlük itirazdır. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
Damping Merkezi · Ticaret Hukuku Rehberi · Vergi Hukuku Rehberi · İdare Hukuku Rehberi · Dilekçe Örnekleri · İletişim


