Dampinge Karşı Vergi İadesi 2026: Teminatın İadesi, Gümrük Kanunu 211 ile Geri Verme, İade Soruşturması, Ceza ve Faiz (3577 m.14; Yönetmelik m.37; GK m.211, 213, 216)
17 Kasım 2026

Dampinge Karşı Vergi İadesi 2026: Teminatın İadesi, Gümrük Kanunu 211 ile Geri Verme, İade Soruşturması, Ceza ve Faiz (3577 m.14; Yönetmelik m.37; GK m.211, 213, 216)

Fazla veya yersiz ödenen dampinge karşı vergi dört ayrı yoldan geri alınır: kesin önlem geçici önlem teminatından düşük çıkarsa fark geri ödenir (3577 sayılı Kanun m.14); kanunen ödenmemesi gereken vergi tebliğden itibaren üç yıl içinde gümrük idaresinden geri istenir (Gümrük Kanunu m.211); gerçek damping marjı ödenen vergiden düşükse tahsilden itibaren altı ay içinde Ticaret Bakanlığına iade soruşturması için başvurulur (Yönetmelik m.37); kusurlu veya sözleşmeye aykırı eşya yurt dışına iade edilirse vergi Gümrük Kanunu’nun 213’üncü maddesine göre geri verilir. Danıştay, Gümrük Kanunu’nun 211’inci maddesi uyarınca iade için yanlışlığın inceleme ve yoruma gerek olmadan açıkça anlaşılmasını aramaktadır. Dampinge karşı vergi üzerinden ödenen para cezası bu yolla geri alınabilir.

Bu rehber, dampinge karşı vergiyi veya teminatını ödemiş ithalatçılar, onların gümrük müşavirleri ve mali işler birimleri için yazıldı. Geçici önlem teminatının kesin önlemden sonra ne olacağını, soruşturma teminatlarının iadesini, Gümrük Kanunu’nun 211’inci maddesi uyarınca geri vermeyi ve Danıştay’ın “açık yanlışlık” ölçütünü, ödenen cezanın ve katma değer vergisinin iadesini, gözetim kıymetine yükseltilen beyanlarda iade yolunu kapatan 2021 değişikliğini, kusurlu eşyada iadeyi, iade soruşturmasını ve faizi anlatıyor. Sonunda üç dilekçe örneği yer alıyor.

Bu yazının dayanakları. 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun m.12, 13, 14, 15 ve Ek m.2; 99/13482 sayılı Karar m.5, 6, 9, 10 ve 11; İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik m.37; 4458 sayılı Gümrük Kanunu m.197, 211, 212, 213, 214, 216 ve 242; Gümrük Yönetmeliği m.38, 499-506; 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu m.21 ve 48; Üretici/İhracatçı Belgesine ilişkin Tebliğ No: 2025/1.

Yargı kararları Danıştay’ın karar arama sisteminden, mevzuat metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, Anayasa Mahkemesi kararı Norm Kararlar Bilgi Bankası’ndan alınmıştır. Metin 17 Kasım 2026 itibarıyla hazırlanmıştır.

Dampinge karşı vergi çoğu zaman ithalatçının en büyük vergi kalemidir. Oranlar CIF bedelin yüzde 40’ını, 50’sini aşabilir. Bu nedenle yanlış tarife pozisyonu, yanlış menşe kabulü, soruşturma sırasında alınan teminat ya da sonradan düşen bir oran, ithalatçının kasasından ciddi tutarların çıkmasına yol açar. Bu tutarların geri alınması mümkündür, ancak her durumun yolu, süresi ve başvurulacak makamı farklıdır. Yanlış yola başvurmak veya süreyi kaçırmak, haklı bir talebin reddedilmesine neden olur.

Danıştay kararları bu farkı açıkça gösteriyor. Aynı dönemde ithal edilen motosiklet tekerleklerine ilişkin iade talebi üç yıllık süre geçtiği için reddedilmiş (Danıştay 7. D., E.2021/2616, K.2022/4077), güneş paneli camına ilişkin talep tarife yorumu gerektirdiği için Gümrük Kanunu’nun 211’inci maddesi kapsamında görülmemiş (E.2022/3186, K.2023/4238), buna karşılık önlem kapsamındaki “chiller” ile hiçbir ilgisi olmayan oto buzdolapları için ödenen vergi iade edilmiştir (E.2022/2392, K.2024/4797). Damping soruşturmasının genel çerçevesi için Damping Soruşturması ve Dampinge Karşı Vergi Merkezi sayfamıza bakabilirsiniz.

Hangi Durumdasınız? İade Yolu, Süre ve Başvuru Makamı

Duruma göre iade yolu

DurumYol ve dayanakSüreBaşvuru makamı
Soruşturma sırasında geçici önlem teminatı verildi, kesin önlem daha düşük çıktıFarkın geri ödenmesi (3577 sayılı Kanun m.14/1)Kesin önlem tebliğinden sonra; geri verme hükümleri uyarıncaTeminatın alındığı gümrük idaresi
Soruşturma önlemsiz kapatıldıTeminatın iadesi (m.14/2)Kapatma tebliğinden sonraGümrük idaresi
Etkisiz kılma soruşturmasında teminat verildi; tedarikçi muaf tutuldu veya soruşturma kapandıTeminatın iadesi (Karar m.11)Sonuç tebliğinden sonraGümrük idaresi
Menşe şahadetnamesi sonradan ibraz edilmek üzere nakit teminat verildiBelgenin süresinde ibrazıyla iade (Gümrük Yönetmeliği m.38/2)Tescilden itibaren 6 ayGümrük idaresi
Önlem beyan edilip ödendi, menşe şahadetnamesi sonra geldiGeri verme (Gümrük Yönetmeliği m.38/3)Tescilden itibaren 6 ayGümrük idaresi
Eşya önlem kapsamında değildi veya menşe yanlış kabul edildiGeri verme (GK m.211)Tebliğden itibaren 3 yılGümrük idaresi; tutara göre bölge müdürlüğü veya Bakanlık
Dampinge karşı vergi üzerinden para cezası ödendiGeri verme (GK m.211)Tebliğden itibaren 3 yılGümrük idaresi
Gerçek damping marjı ödenen vergiden düşükİade soruşturması (Karar m.10; Yönetmelik m.37)Tahsilden itibaren 6 ayTicaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü
Eşya kusurlu veya sözleşmeye aykırı çıktı, yurt dışına iade edilecekGeri verme (3577 sayılı Kanun m.14/3; GK m.213)Gümrük mevzuatındaki sürelerGümrük idaresi
Kıymet gözetim kıymetine yükseltilerek beyan edildiİhtirazi kayıtlı beyan ve itiraz (GK m.242); 211 kapalıTebliğden itibaren 15 gün (GK m.242)Gümrük idaresinin üst makamı

Dampinge Karşı Vergi İadesinin Yasal Çerçevesi

Dampinge karşı vergi bir ticaret politikası önlemidir ve iadesi iki ayrı mevzuat grubuna dayanır. Birinci grup 3577 sayılı Kanun ve ona bağlı düzenlemelerdir: geçici önlem teminatının kesin önlemle karşılaştırılması, soruşturma kapanınca teminatın iadesi ve gerçek damping marjının ödenen vergiden düşük olması hâlinde iade soruşturması bu grupta yer alır. İkinci grup Gümrük Kanunu’nun geri verme ve kaldırma hükümleridir. 3577 sayılı Kanun’un 15’inci maddesi, gümrük mevzuatının gümrük vergisinin geri verilmesine ilişkin usul ve şekil hükümlerinin dampinge karşı vergide de uygulanacağını öngörür. Bu nedenle tarife veya menşe hatası nedeniyle yersiz ödenen dampinge karşı vergi, gümrük vergisi gibi Gümrük Kanunu’nun 211’inci maddesine göre geri istenir.

İade hükümleri

DayanakDüzenlediği durumKararı veren
3577 sayılı Kanun m.14/1Kesinleşen vergi teminattan yüksekse fark tahsil edilmez; düşükse fark geri ödenirKesin önlem tebliği; uygulama gümrük idaresinde
3577 sayılı Kanun m.14/2Soruşturma kapatılınca geçici önlemler kaldırılır, teminatlar iade edilirKapatma tebliği; uygulama gümrük idaresinde
3577 sayılı Kanun m.14/3Satış sözleşmesine aykırılık nedeniyle iade veya imha edilen malın vergisi gümrük mevzuatına göre geri verilirGümrük idaresi
3577 sayılı Kanun m.13/2Maddi zarar tehdidine dayanan kesin önlemde, Kurul belirleme yapmazsa geçici önlem teminatı iade edilirKurul; uygulama gümrük idaresinde
3577 sayılı Kanun Ek m.2; Karar m.11Yeni ihracatçı incelemesi ve etkisiz kılma soruşturmasında alınan teminatın iradı veya iadesiSonuç tebliği; uygulama gümrük idaresinde
Karar m.10; Yönetmelik m.37Gerçek damping marjını aşan verginin iadesiİthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu
GK m.211Kanunen ödenmemesi gerektiği hâlde ödenen vergiGümrük idaresi
GK m.212 ve 213İptal edilen beyanname; kusurlu veya sözleşmeye aykırı eşyaGümrük idaresi
Karar m.9/3Korunma önlemi nedeniyle askıya alınan önlemde daha önce yapılan tahsilatın iadesi istenemez—

Geçici Önlem Teminatı: Kesin Önlemden Sonra İade mi, İrat mı?

Damping soruşturması sırasında ön belirleme yapılırsa, soruşturmanın açılmasından altmış gün geçtikten sonra teminat şeklinde geçici önlem uygulanabilir. Geçici önlemin süresi dört aydır; ihracatçıların talebiyle altı aya, daha düşük önlemin yeterliliği incelenecekse altı ve dokuz aya kadar çıkarılabilir (3577 sayılı Kanun m.12). Soruşturma sonunda kesin önlem alınırsa geçici önlemler kesin önleme dönüştürülür (Karar m.5).

Dönüşümde iki kural uygulanır. Kesinleşen vergi daha önce alınan teminattan yüksekse fark tahsil edilmez; düşükse fark geri ödenir (3577 sayılı Kanun m.14/1). Soruşturma önlemsiz kapatılırsa teminatların tamamı iade edilir (m.14/2). Kesin önlem maddi zarar tehdidine veya bir üretim dalının kurulmasının gecikmesine dayanıyorsa, teminatın tahsil edilebilmesi için Kurulun geçici önlem alınması sayesinde maddi zarar oluşmadığını belirlemesi gerekir; bu belirleme yapılmazsa teminat iade edilir (m.13).

2025-2026 döneminde bu düzenin uygulandığı dosya, Çin menşeli fotovoltaik panel alüminyum çerçeveleridir. Geçici önlem 13 Aralık 2025’te teminat olarak konulmuş (Tebliğ No: 2025/41), kesin önlem 24 Haziran 2026’da yürürlüğe girmiştir (Tebliğ No: 2026/23). Kesin önlem tebliğinin 5’inci maddesi, geçici önlemin kesin önleme dönüştürüldüğünü ve kesinleşen önlemin 3577 sayılı Kanun’un 14 ve 15’inci maddeleri çerçevesinde tahsil edileceğini, yüksek olduğu hâllerde farkın tahsil edilmeyeceğini, düşük olduğu hâllerde geri ödeneceğini tekrar etmektedir.

Fotovoltaik panel alüminyum çerçeveleri: geçici ve kesin önlem (CIF bedelin yüzdesi)

FirmaGeçici önlem teminatı (2025/41)Kesin önlem (2026/23)Sonuç
Jiangsu Yuejia Metallic Technology14,7938,26Fark tahsil edilmez; teminat kesin önleme mahsup edilir
Jiangyin Haihong New Energy Technology27,2038,26Fark tahsil edilmez
Anhui Krant, Jiangyin Yuanshuo, Yangzhou Yu Xin, Zhejiang Twinsel21,9938,26Fark tahsil edilmez
Diğerleri31,4045,99Fark tahsil edilmez

Bu dosyada kesin önlem bütün firmalar için geçici önlemden yüksek çıktığından iade söz konusu olmamış; geçici önlem döneminde yapılan ithalat, düşük teminat oranında kalmıştır. Kesin önlemin geçici önlemden düşük çıktığı dosyalarda ise fark, teminatı alan gümrük idaresine yapılacak başvuruyla geri istenir. Teminat mektubu verilmişse mektubun kesin önlem tutarını aşan kısmının çözülmesi, nakit teminat verilmişse farkın iadesi talep edilmelidir.

Geçici önlem döneminde ithal edilen eşya için kesin önlem, geriye dönük olarak geçici önlemin alındığı tarihten önceki en fazla 90 güne de uygulanabilir; bunun için ithalatçıların görüşü alınır ve soruşturmanın başlangıç tarihinden öncesine gidilemez (Karar m.6). Geriye dönük uygulama ihtimali olan dosyalarda iade hesabı yapılırken bu dönemdeki beyannameler ayrıca listelenmelidir.

Korunma önlemi soruşturmalarında geçici önlem teminatının akıbeti 2004/7305 sayılı Kararın 5’inci maddesine göre belirlenir ve Danıştay, teminatın kesin önlem tutarını aşan kısmının iadesine ilişkin kararları onamaktadır. PET resin ve İran menşeli düz cam örnekleriyle korunma önlemi rehberimizde açıkladık.

Soruşturma Sırasında Alınan Diğer Teminatlar

Geçici önlem dışında da teminat alınan durumlar vardır. Her birinin iadesi kendi düzenlemesine bağlıdır ve iade, çoğunlukla soruşturma sonuç tebliğinin veya bir belgenin ibrazının ardından gümrük idaresinden istenir.

Teminat türleri ve iade koşulu

TeminatDayanakİade koşulu
Etkisiz kılma soruşturması süresince alınan teminatKarar m.11Karar verilen önlem ile mevcut önlem arasındaki farkı aşan kısım iade edilir; soruşturma önlemsiz kapanırsa tamamı iade edilir; muaf tutulan firmanın malı için iade istenir
Yeni ihracatçı incelemesi süresince alınan teminat3577 sayılı Kanun Ek m.2Sonuç kararına göre m.14 uygulanır; firmaya sıfır önlem belirlenirse teminat iade edilir
Menşe şahadetnamesinin sonradan ibrazı için nakit teminatGümrük Yönetmeliği m.38/2Usulüne uygun belge tescilden itibaren 6 ay içinde (mücbir sebeple en fazla 30 gün uzatma) ibraz edilirse iade edilir; kabul edilmezse irat kaydedilir
Üretici/İhracatçı Belgesinin denetimi sırasında eşyanın teslimi için teminatTebliğ No: 2025/1 m.6/5Belgenin doğruluğu ispatlanırsa iade edilir; ispatlanamazsa en yüksek önlem uygulanır

Üretici/İhracatçı Belgesi konusunda bir uyarı gerekir: belge serbest dolaşıma girişten sonra sunulursa kabul edilmez (Tebliğ No: 2025/1 m.5/7). Belge tescil sırasında unutulmuş ve en yüksek oran ödenmişse, sonradan belge sunularak firma oranının uygulanması ve farkın iadesi istenemez. Bu nedenle belgenin beyannameyle birlikte sunulması, iade hakkının da ön şartıdır. Etkisiz kılma teminatının iadesine ilişkin dilekçe örneği etkisiz kılma rehberimizde yer almaktadır.

Kanunen Ödenmemesi Gereken Vergi: Gümrük Kanunu m.211

Kanunen ödenmemeleri gerektiği hâlde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergileri geri verilir; kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği hâlde tahakkuk ettirilenler kaldırılır (GK m.211/1). Geri verme, vergilerin yükümlüye tebliğ edilmesi ve ilgilinin üç yıl içinde gümrük idaresine başvurması üzerine yapılır. Kontrol ve denetleme sonucunda geri verme hâli idarece tespit edilirse işlem aynı süre içinde doğrudan yapılır; süre mücbir sebep veya beklenmeyen hâllerde uzatılabilir (m.211/2). Gümrük Yönetmeliği’nin 502’nci maddesi de bu sürenin üç yıl olduğunu ve vergilerin yükümlüye tebliğ edildiği tarihte başladığını tekrar eder.

Beyanname üzerinden hesaplanıp ödenen vergilerde ayrı bir tebliğ yapılmaz: beyannamedeki vergi ile idarenin hesapladığı vergi eşitse, eşyanın teslimi tebliğ yerine geçer (GK m.197/3). Teslim çoğunlukla tescille aynı gün veya birkaç gün içinde gerçekleştiğinden, beyanla ödenen vergide süreyi tescil tarihinden hesaplamak en güvenli yoldur; ek tahakkukla ödenen vergide süre ek tahakkuk kararının tebliğinden başlar. Danıştay, 2011-2013 yıllarında tescil edilen 68 beyannameye ilişkin dampinge karşı verginin 2018’de geri istenmesini, süreyi tescilden hesaplayarak üç yıl geçtiği gerekçesiyle reddeden kararı onamıştır (E.2021/2616, K.2022/4077).

Maddenin iki istisnası vardır ve ikisi de dampinge karşı vergi bakımından önemlidir. Vergi ilgili kişinin kasten yaptığı bir tahrifat sonucunda ödenmişse veya ticaret politikası önlemlerine tabi eşyanın gümrük kıymeti yükümlünün kendi beyanıyla artırılmışsa, geri verme talebi kabul edilmez (m.211/1). İkinci istisna 7333 sayılı Kanun’la 2021’de eklenmiştir ve aşağıda ayrıca ele alınmıştır.

“Açık Yanlışlık” Şartı: Danıştay’ın Ölçütü

211’inci madde, her ihtilafı iade yoluyla yeniden tartışmaya açan bir hüküm olarak yorumlanmamaktadır. Danıştay 7. Dairesi ve vergi mahkemeleri, bu madde uyarınca iade yapılabilmesi için verginin açıkça yanlışlıkla alındığının veya fuzulen tahsil edildiğinin, inceleme, araştırma ve yoruma gerek olmaksızın anlaşılabilir olmasını aramaktadır. Tarife sınıflandırması, kıymet tespiti veya teknik inceleme gerektiren uyuşmazlıklar bu yolla değil, tahakkuka karşı süresinde yapılan itiraz ve dava yoluyla çözülür.

Dampinge karşı vergi iadesinde Danıştay kararları

OlaySonuçKarar
“Kompresörlü oto buzdolabı” için, önlem kapsamındaki “chiller” sanılarak ödenen dampinge karşı vergiİade edildi: chiller bina soğutmasında kullanılan büyük ölçekli sistemdir, oto buzdolabının bu kapsamda olmadığı açıktır; ithalatçı sonraki beyannamelerde “Chiller değildir” şerhiyle önlemsiz ithalat yapmıştırE.2022/2392, K.2024/4797 (21.11.2024)
Güneş paneli camı için, “temperli emniyet camı” olmadığı ileri sürülerek istenen dampinge karşı vergiİade reddedildi: tarife pozisyonunun belirlenmesi teknik inceleme ve Gümrük Tarife Cetveli yorum kurallarının uygulanmasını gerektirir; açık yanlışlık yokturE.2022/3186, K.2023/4238 (08.11.2023); E.2024/1525, K.2024/3337 (13.06.2024)
Fransız makamlarının düzenlediği menşe şahadetnamesiyle Vietnam menşeli beyan edilen eşya için ek tahakkukla alınan dampinge karşı vergi ve katma değer vergisiİade edildi: belgeyi kusurlandıran bir tespit veya sahtelik iddiası yoktur; eşyanın Çin menşeli olduğuna dair araştırma yapılmamıştırE.2024/3273, K.2025/1041 (10.03.2025)
Birleşik Krallık menşeli beyan edilen eşya; sonradan kontrol 10 ayda tamamlanamayınca ABD menşeli kabul edilerek alınan dampinge karşı vergi ve katma değer vergisiİade edildi: eşyanın ABD menşeli olduğuna dair somut tespit bulunmadığını idare de kabul etmiştirE.2021/3665, K.2023/4569 (24.11.2023)
Dampinge karşı vergi üzerinden kesilip ödenen para cezasıİade edildi: bu vergi üzerinden ceza kesilmesi kanunsuz ceza niteliğindedir; ceza açıkça yanlışlıkla alınmıştırE.2021/1850, K.2023/4927 (20.12.2023); E.2023/2000, K.2025/2623 (20.06.2025)
Komple tekerlek olarak ithal edilip lastik olarak beyan edilen eşya için 2011-2013’te ödenen dampinge karşı vergiİade reddedildi: başvuru üç yıllık süreden sonra yapılmıştırE.2021/2616, K.2022/4077 (20.10.2022)
Tarife pozisyonu nedeniyle alınan ek tahakkuka karşı açılan dava reddedilip kesinleştikten sonra istenen iadeİade reddedildi: yargı kararıyla kesinleşmiş bir alacak yönünden iade edilecek bir vergi yokturE.2018/2607, K.2021/5095 (22.11.2021)

Tablodaki kararlardan iki pratik sonuç çıkar. Birincisi, önlem tebliğindeki eşya tanımıyla ithal edilen eşya arasındaki fark ilk bakışta görülebiliyorsa, örneğin kullanım alanı ve ölçeği tamamen farklıysa, iade yolu açıktır; fark ancak laboratuvar raporu veya tarife yorumu ile ortaya konabiliyorsa, ithalat sırasında ihtirazi kayıt konulup süresinde itiraz edilmelidir. İkincisi, menşe tartışmalarında Danıştay’ın “somut tespit” şartı iade yolunda da uygulanmaktadır: idare eşyanın önleme tabi ülke menşeli olduğunu ortaya koymadan dampinge karşı vergi almışsa, bu vergi kanunen ödenmemesi gereken vergi sayılabilir. Menşe şüphesine dayanan ek tahakkukların savunması için menşe şüphesiyle ek tahakkuk rehberimize bakabilirsiniz.

İade başvurusunda “açık yanlışlığı” ilk sayfada ve belgeyle gösterin: önlem tebliğinin eşya tanımı, ithal edilen eşyanın katalog ve teknik föyü, kullanım alanı, varsa bağlayıcı tarife bilgisi ve aynı eşyanın sonraki ithalatında idarenin önlem uygulamadığını gösteren beyannameler. Danıştay’ın iade verdiği oto buzdolabı dosyasında, sonraki beyannamelerde önlemsiz işlem yapılmış olması belirleyici bir delil olarak değerlendirilmiştir.

Ödenen Ceza ve Katma Değer Vergisi de Geri İstenebilir

Dampinge karşı vergi ithalde alınan bir vergi olduğundan katma değer vergisi matrahına girer (3065 sayılı Kanun m.21/b). Bu nedenle dampinge karşı verginin iadesi, onun matraha eklenmesiyle doğan katma değer vergisi farkının iadesini de gerektirir. Danıştay’ın iade verdiği Vietnam ve Birleşik Krallık dosyalarında dampinge karşı vergi ile birlikte katma değer vergisi de iade edilmiştir. İthalde ödenen katma değer vergisini indirim konusu yapmış mükellef için iadenin vergi beyannamelerine etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.

Dampinge karşı vergi üzerinden Gümrük Kanunu’nun 234’üncü maddesi uyarınca kesilen para cezası, kesinleşmiş ve ödenmiş olsa bile 211’inci madde uyarınca geri istenebilir. Danıştay, 3577 sayılı Kanun’un ceza öngörmediğini ve Gümrük Kanunu’na atfının usul ve şekil hükümleriyle sınırlı olduğunu, bu nedenle cezanın açıkça yanlışlıkla alındığını ve fuzulen tahsil edildiğini kabul ederek iadeye hükmetmiştir (E.2021/1850, K.2023/4927; E.2024/1643, K.2024/3746; E.2023/2000, K.2025/2623). Dampinge karşı vergi ve ilave gümrük vergisi kaynaklı katma değer vergisi farkı üzerinden kesilen ceza için de aynı gerekçe ileri sürülebilir. Başvuru, ceza kararının tebliğinden itibaren üç yıl içinde yapılmalıdır. Gümrük Yönetmeliği’nin 502’nci maddesi, gümrük vergileriyle birlikte para cezalarının da geri verme başvurusuna konu olabileceğini öngörür.

Gözetim Kıymetine Yükseltilen Beyan: 2021 Değişikliği ve İhtirazi Kayıt

Gözetim uygulanan bazı ürünlerde, eşyanın belirli bir birim kıymetin altında ithali gözetim belgesine bağlıdır. Uygulamada birçok ithalatçı belge almak yerine kıymeti bu seviyeye yükselterek beyan etmiş, sonra fazla ödenen vergilerin iadesini istemiştir. Dampinge karşı vergi CIF bedelin yüzdesi olarak alınıyorsa, kıymetin yükseltilmesi dampinge karşı vergiyi de artırır.

28 Temmuz 2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7333 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesi, 211’inci maddeye ticaret politikası önlemlerine tabi eşyanın gümrük kıymetinin yükümlünün kendi beyanıyla artırılması sonucunda ödenen vergilerin geri verilmesine ilişkin taleplerin kabul edilmeyeceği hükmünü eklemiştir. Danıştay 7. Dairesi bu değişiklikten önce tescil edilen beyannameler için iadenin üç yıl içinde 211’inci maddeye göre veya ihtirazi kayıtla beyan edilip 242’nci madde uyarınca itiraz edilerek istenebileceğini; değişiklikten sonra tescil edilen beyannamelerde ise 211’inci madde yolunun kapandığını belirtmiştir. Daireye göre bu beyannameler için tek yol, beyannameye ihtirazi kayıt konulması, on beş gün içinde 242’nci madde uyarınca itiraz edilmesi ve itirazın reddi üzerine dava açılmasıdır. Beyannameye noter aracılığıyla ihtirazi kayıt konulmuş, ancak on beş gün içinde itiraz edilmeyip sonradan 211’inci madde uyarınca başvurulmuşsa iade mümkün değildir (Danıştay 7. D., E.2024/362, K.2025/1087, 11.03.2025).

Bölge idare mahkemeleri arasındaki karar farklılıkları Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 17.09.2025 tarihli, E.2025/15, K.2025/16 sayılı kararıyla giderilmiş, karar 13.11.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Kurul, 24.12.2025 tarihli kararlarında da bu karar doğrultusunda, iadeye hükmeden ısrar kararlarını bozmuştur (VDDK, E.2025/595, K.2025/1091; E.2025/596, K.2025/1092; E.2025/620, K.2025/1093). Gözetim uygulamasının diğer yönleri ayrı bir rehberde ele alınacaktır.

Gözetim kıymetine yükseltilen beyanlarda iade yolu

Beyannamenin tescil tarihiGK m.211 yoluİhtirazi kayıt ve itiraz yolu
28.07.2021’den önceAçık; tebliğden itibaren 3 yılAçık; beyannameye ihtirazi kayıt ve 15 gün içinde itiraz
28.07.2021 ve sonrasıKapalı (GK m.211/1, 7333 sayılı Kanun m.13)Tek yol; 15 günlük itiraz süresi kaçırılırsa sonradan iade istenemez

Gözetim farkının geri alınmasına ilişkin bütün yolları, Danıştay’ın 2025 kararlarını, ihtirazi kayıt ve itiraz takvimini ve gözetim farkı üzerinden ödenen katma değer vergisinin indirim yasağını gözetim belgesi ve gözetim kıymeti rehberimizde ele aldık.

Kusurlu veya Sözleşmeye Aykırı Eşya

Satış sözleşmesine aykırı olması nedeniyle iade veya imha edilmek istenen malın dampinge karşı vergisi, gümrük mevzuatının gümrük vergisinin geri verilmesine ilişkin hükümleri çerçevesinde iade edilir (3577 sayılı Kanun m.14/3). Gümrük Kanunu’nun 213’üncü maddesi, beyannamenin tescil tarihi itibarıyla kusurlu olan veya sözleşme hükümlerine aykırı olduğu için ithalatçı tarafından kabul edilmeyen eşyanın ithalat vergilerinin geri verileceğini öngörür. Şartlar, eşyanın kusurunu tespit için gerekli ilk kullanım dışında kullanılmamış olması ve Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihraç edilmesidir; ithalatçının talebiyle ihraç yerine imha, transit veya antrepo rejimi ya da serbest bölgeye konulma da kabul edilebilir.

Kusur fiyat belirlenirken dikkate alınmışsa veya ithalatçı kusuru öğrendikten sonra eşyayı satmışsa geri verme yapılmaz (Gümrük Yönetmeliği m.501). Danıştay, sipariş evsafına uymayan eşyayı ticaret ve sanayi odası ekspertiz raporuyla gümrük gözetimine sunup mahrecine iade eden ithalatçıya, gümrük vergisi ve ilave gümrük vergisiyle birlikte dampinge karşı vergi ve katma değer vergisinin de iade edilmesine ilişkin kararı onamıştır (E.2016/11439, K.2021/1488, 09.03.2021).

Eşyanın kusurlu çıktığı anlaşılır anlaşılmaz eşyayı kullanmayın, satmayın ve gümrük idaresine başvurarak gözetime alınmasını isteyin. Kullanılmadığı idarece tespit edilemeyen eşya için ticaret veya sanayi odasından ekspertiz raporu alınır. Tedarikçiyle yapılan yazışmalar ve sözleşmedeki teknik şartname, eşyanın sözleşmeye aykırılığının ana delilidir.

Gerçek Damping Marjı Düşükse: İade Soruşturması

Gümrük Kanunu’nun 211’inci maddesi, verginin kanunen ödenmemesi gerektiği durumlar içindir. Önlem doğru uygulanmış, ancak ithalatçının tedarikçisi için gerçek damping marjı ödenen vergiden düşükse, bu fark 211’inci maddeyle değil, 3577 sayılı mevzuattaki özel iade usulüyle istenir. Gerçek damping marjından fazla ödenmiş vergilerin iadesi için ithalatçılar delilleriyle birlikte Genel Müdürlüğe yazılı olarak başvurabilir; açılacak soruşturma sonunda ödenen verginin gerçek marjı aştığı belirlenirse aşan kısmın iadesine Kurul karar verir (Karar m.10).

Usul Yönetmeliğin 37’nci maddesinde düzenlenmiştir. İthalatçı, önlemin tahsili tarihinden itibaren altı ay içinde yazılı olarak başvurmalıdır. Başvurunun incelemeye alınması için iadesi istenen tutarı gösteren bilgiler, verginin hesaplanmasına ilişkin gümrük belgelerinin tamamı ve temsil niteliğine sahip bir dönemde ilgili üretici veya ihracatçının normal değeri ile Türkiye’ye yaptığı bütün ihracatın fiyatlarını gösteren bilgi ve belgeler başvuruda yer almalıdır.

İthalatçı üreticiyle bağlantılı değilse ve bu bilgileri kısa sürede temin edemiyorsa, ya da üretici bilgileri ithalatçı aracılığıyla vermek istemiyorsa, başvuruya üreticinin damping marjının ortadan kalktığını veya azaldığını ve delillerin Genel Müdürlüğe doğrudan verileceğini belirten beyanı eklenir. Bu deliller makul sürede verilmezse başvuru reddedilir. Kurul, başvurudan sonra talebin kısmen veya tamamen karşılanmasına ya da bir iade soruşturması açılmasına karar verebilir. Yeterli delilleri içeren başvurudan itibaren 12 ay, gerekirse 18 ay içinde karar verilir; ödeme karar tarihinden itibaren 90 gün içinde yapılır (Yönetmelik m.37).

İade soruşturması başvurusunun içeriği (Yönetmelik m.37)

UnsurKimden temin edilir?Dikkat edilecek nokta
İadesi istenen vergi tutarı ve hesap tablosuİthalatçıBeyanname bazında, ödeme tarihleriyle
Gümrük beyannameleri ve tahsilat belgeleriİthalatçı, gümrük müşaviriAltı aylık süre her tahsilat için ayrı işler
Temsili dönemde normal değer bilgisiÜretici veya ihracatçıİç piyasa satış fiyatları, maliyet ve kâr verileri; gizli bilgi için gizli olmayan özet
Üreticinin Türkiye’ye bütün ihracatının fiyatlarıÜretici veya ihracatçıYalnız başvuran ithalatçıya değil, Türkiye’ye yapılan bütün satışlar
Bağlantısız ithalatçı için üretici beyanıÜretici veya ihracatçıDelillerin Genel Müdürlüğe doğrudan ve makul sürede verileceği taahhüdü

Bu yolun başarısı neredeyse tamamen üreticinin iş birliğine bağlıdır; ithalatçı tek başına normal değeri ispatlayamaz. Bu nedenle tedarik sözleşmesine, önlem uygulandığı dönemde üreticinin iade başvurusu için gerekli verileri sağlama yükümlülüğü yazılmalıdır. İade soruşturması kararlarının Resmî Gazete’de ilanı Yönetmeliğin 31’inci maddesinde sayılan ilanlar arasında yer almadığından, bu yolun uygulamasına ilişkin kamuya açık veri sınırlıdır. Marjın kalıcı olarak düştüğü durumlarda ara gözden geçirme de değerlendirilmelidir; ara gözden geçirme ileriye dönük oranı değiştirir, iade soruşturması ise geçmişte ödenen fazlayı geri getirir. Ara gözden geçirme için nihai ve ara gözden geçirme rehberimize bakabilirsiniz.

İade Edilen Tutara Faiz: Hangi Dönemde Hangi Oran?

Gümrük vergilerinin geri verilmesinde faiz, Gümrük Kanunu’nun 216’ncı maddesinde düzenlenmiştir ve bu madde son yıllarda üç kez değişmiştir. Uygulanacak faiz, beyannamenin tescil tarihine ve iadenin yapıldığı döneme göre belirlenir.

Gümrük Kanunu m.216/1’in gelişimi

DönemDüzenlemeUygulama
07.11.2019’dan önce tescil edilen beyannamelerGeri vermede faize ilişkin yürürlükte bir hüküm yokDanıştay, 3095 sayılı Kanun uyarınca yasal faize hükmetmektedir (E.2023/2000, K.2025/2623; E.2023/1943, K.2025/533)
07.11.2019 – 10.04.20237190 sayılı Kanun: 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında faizFazla tahsilat yükümlüden kaynaklanıyorsa başvuru tarihinden, diğer hâllerde tahsil tarihinden geri verme kararının tebliğine kadar
10.04.2023 – 30.09.20267451 sayılı Kanun: tecil faizi yerine kanuni faizAynı başlangıç tarihleri; oran kanuni faiz
30.09.2026’dan sonraAnayasa Mahkemesi 216/1’i iptal etti (22.07.2025, E.2023/165, K.2025/165; RG 31.12.2025); iptal dokuz ay sonra yürürlüğe girdiFıkrada yeni bir düzenleme yapılmamıştır

Anayasa Mahkemesi, geri verilen gümrük vergilerine kanuni faiz uygulanmasını mülkiyet hakkı ve etkili başvuru hakkı bakımından Anayasa’nın 35 ve 40’ıncı maddelerine aykırı bulmuş, “kanuni faiz” ibaresinin iptaliyle uygulanamaz hâle gelen fıkranın kalan kısmını da iptal etmiştir. Aynı tarihli bir başka kararıyla da 3095 sayılı Kanun’un kanuni faizi düzenleyen 1’inci maddesini sözleşmeden kaynaklanmayan borç ilişkileri yönünden iptal etmiştir (E.2024/24, K.2025/164). Bu kararların gerekçesi, haksız tahsil edilen paranın değer kaybını karşılamayan bir faizle iadesinin mülkiyet hakkını ihlal ettiğidir. 30.09.2026’dan sonra yapılacak iadelerde faiz konusunda kanunda açık bir hüküm bulunmadığından, başvuruda faiz talebi açıkça yazılmalı ve en az 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında faiz istenmelidir.

Geri verme kararının tebliğinden itibaren dört ay içinde ödeme yapılmazsa, ilgilinin talebi üzerine tebliğ tarihinden ödeme tarihine kadar kanuni faiz oranında faiz ödenir (GK m.216/2). Bu fıkra iptal kapsamında değildir ve yürürlüktedir.

Başvuru Usulü, Yetkili İdare, İtiraz ve Dava

Gümrük vergilerinin ve para cezalarının geri verilmesi başvurusu, bunları ödeyen veya ödemekle yükümlü olan kişi ya da temsilcisi tarafından Gümrük Yönetmeliği Ek-78’deki Geri Verme veya Kaldırma Başvurusu Formu ile elektronik olarak ilgili gümrük idaresine yapılır; belgeler de elektronik ortamda eklenir (Gümrük Yönetmeliği m.502/1). Form her beyanname, ek tahakkuk ve ceza kararı için ayrı düzenlenir; ancak bir beyanname ile ona bağlı ceza kararı ve bir ek tahakkuk ile ona bağlı ceza kararı için tek form kullanılır. Eksik belge için idare süre verebilir; bu süreye uyulmazsa başvuru geri çekilmiş sayılır (m.502).

Kararı verecek idare, tutara göre belirlenir: 500.000 TL’ye kadar gümrük müdürlüğü, 5.000.000 TL’ye kadar gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüğü, bunun üzerinde Bakanlık yetkilidir; tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır (Gümrük Yönetmeliği m.500). Talep yetkili idare tarafından otuz gün içinde karara bağlanır (m.504). Ret kararına karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde Gümrük Kanunu’nun 242’nci maddesi uyarınca itiraz edilir; itirazın reddine karşı otuz gün içinde vergi mahkemesinde dava açılır. İtiraz ve dava süreçlerine ilişkin ayrıntılar için gümrük vergisi iadesi yazımıza bakabilirsiniz.

İade başvurusu, tahakkuka karşı itiraz süresini yeniden açmaz. Tarife, kıymet veya menşe tartışması içeren bir ek tahakkuk tebliğ edildiğinde önce on beş gün içinde itiraz edin; ek tahakkuk kesinleştikten sonra aynı uyuşmazlık 211’inci madde yoluyla yeniden tartışılamaz. Danıştay, dava yoluyla kesinleşmiş bir ek tahakkuk için yapılan iade başvurusunun reddini onamıştır (E.2018/2607, K.2021/5095).

Menşe Belgesi Sonradan Gelirse: Altı Aylık Yol ve 211’inci Madde

Önleme tabi olmayan bir ülke menşeli eşya için tescil sırasında menşe şahadetnamesi hazır değilse iki yol vardır. Beyannamede belgenin sonradan ibraz edileceği belirtilirse önlem tutarı nakit teminata bağlanır ve tescilden itibaren altı ay içinde usulüne uygun belge sunulursa teminat iade edilir (Gümrük Yönetmeliği m.38/2). Önlem beyan edilip ödenmişse, yine tescilden itibaren altı ay içinde menşe şahadetnamesiyle başvurulduğunda tahsil edilen tutar geri verilir (m.38/3). Her iki sürede de mücbir sebep hâlinde, süre bitmeden başvurulursa en fazla otuz gün uzatma verilebilir.

Altı aylık süre geçtikten sonra durum, menşe konusunda bir tartışma olup olmadığına göre değişir. İdarenin eşyanın önleme tabi ülke menşeli olduğuna dair somut bir tespiti yoksa, Danıştay’ın onadığı kararlarda yalnızca belgenin süresinde sunulmamasına dayanan tahakkuklar iptal edilmiş, idarece kabul edilmeyen menşe belgesine rağmen alınan dampinge karşı vergi 211’inci madde uyarınca iade edilmiştir (E.2024/2606, K.2025/2044; E.2024/3273, K.2025/1041; E.2021/3665, K.2023/4569). Yine de en güvenli yol, belgeyi altı ay içinde sunmak ve gecikme ihtimali varsa süre bitmeden uzatma istemektir.

Adım Adım İade Taraması ve Dosyada Bulunması Gereken Belgeler

Son üç yılın beyannameleri için iade taraması

AdımNe kontrol edilir?Sonuç
1Dampinge karşı vergi ödenen bütün beyannamelerin listesi; tescil ve teslim tarihleriÜç yıllık süresi dolmak üzere olanlar önceliklendirilir
2Eşya tanımı: ithal edilen eşya tebliğdeki tanıma gerçekten giriyor mu?Açık tanım farkı varsa GK m.211 başvurusu
3Menşe: önleme tabi olmayan ülke menşeli eşya için önlem ödendi mi?6 ay içindeyse Gümrük Yönetmeliği m.38/3; değilse GK m.211 değerlendirmesi
4Üretici/İhracatçı Belgesi: firma oranı yerine “diğerleri” oranı mı uygulandı?Belge tescilde sunulmamışsa iade mümkün değildir; sonraki ithalat için süreç düzeltilir
5Geçici önlem veya soruşturma teminatı verildi mi, sonuç tebliği yayımlandı mı?Fark veya tamamı için gümrük idaresine başvuru
6Dampinge karşı vergi üzerinden ceza ödendi mi?GK m.211 başvurusu
7Gözetim kıymetine yükseltilmiş beyan var mı?28.07.2021 öncesi için 211; sonrası için yalnız süresinde yapılmış itirazlar
8Tedarikçinin güncel marjı ödenen orandan düşük mü?Tahsilden itibaren 6 ay içinde iade soruşturması; ileriye dönük ara gözden geçirme

Dosyada bulunması gereken belgeler

BelgeNeyi ispatlar?
Gümrük beyannameleri, tahsilat ve teminat makbuzları, teminat mektuplarıÖdenen tutar, tarih ve başvuru süresi
Önlem tebliği ve eki Bilgilendirme RaporuÖnlemin kapsamı, eşya tanımı ve oranlar
Eşyanın katalogu, teknik föyü, faturası ve sözleşmesiEşyanın tanımı ve kullanım alanı
Menşe şahadetnamesi, dolaşım belgeleri, Üretici/İhracatçı BelgesiMenşe ve firma bazlı oran
Ek tahakkuk ve ceza kararları, itiraz dilekçeleri ve kararlarKesinleşme durumu ve ceza tutarı
Üreticinin fiyat ve maliyet verileri, gizli olmayan özetİade soruşturmasında gerçek damping marjı
Ekspertiz raporu, ihracat beyannamesi, tedarikçi yazışmalarıKusurlu veya sözleşmeye aykırı eşyanın iadesi

Süreler Tek Tabloda

Dampinge karşı vergi iadesinde süreler

İşlemSüreBaşlangıçDayanak
Menşe şahadetnamesinin sonradan ibrazı (teminat iadesi)6 ay (en fazla 30 gün uzatma)Beyannamenin tesciliGümrük Yönetmeliği m.38/2
Ödenen önlemin menşe şahadetnamesiyle geri istenmesi6 ayBeyannamenin tesciliGümrük Yönetmeliği m.38/3
Kanunen ödenmemesi gereken verginin veya cezanın geri istenmesi3 yılVergi veya cezanın tebliği; beyanla ödemede güvenli hesap için tescil tarihiGK m.211/2, 197/3
İade soruşturması başvurusu6 ayÖnlemin tahsiliYönetmelik m.37
İade soruşturmasında karar12 ay (gerekirse 18 ay)Yeterli delilleri içeren başvuruYönetmelik m.37
İade soruşturması kararına göre ödeme90 günİade kararıYönetmelik m.37
Geri verme başvurusunun karara bağlanması30 günBaşvurunun kabulüGümrük Yönetmeliği m.504
Ret kararına itiraz15 günTebliğGK m.242
Dava30 günİtirazın reddinin tebliğiİYUK m.7
Geri verme kararının uygulanmaması hâlinde faiz4 ayGeri verme kararının tebliğiGK m.216/2

Gümrük Kanunu m.211 Uyarınca Geri Verme Başvurusu Örneği

Aşağıdaki örnek, önlem tebliğindeki eşya tanımına açıkça girmeyen bir eşya için beyanla ödenen dampinge karşı vergi ve buna bağlı katma değer vergisinin geri istenmesi için hazırlanmıştır. Başvuru Ek-78 formuyla elektronik olarak yapılır; bu dilekçe forma eklenecek gerekçe yazısıdır.

T.C. TİCARET BAKANLIĞI
[ ] GÜMRÜK MÜDÜRLÜĞÜNE
[İL]

BAŞVURAN: [Unvan] — vergi kimlik no: [ ], [adres], [kayıtlı elektronik posta adresi]

VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres], [kayıtlı elektronik posta adresi]

İLGİ: [Tarih] tarihli ve [sayı] sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi (eşyanın teslim tarihi: [tarih])

KONU: Kanunen ödenmemesi gerektiği hâlde ödenen [tutar] TL dampinge karşı vergi ile bu verginin matraha eklenmesinden doğan [tutar] TL katma değer vergisinin faiziyle birlikte geri verilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil şirket, ilgi beyannameyle [GTİP] tarife pozisyonunda [eşya]’yı [ülke]’den ithal etmiştir. Beyanname düzenlenirken eşyanın [yıl/sayı] sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ kapsamında olduğu düşünülerek CIF bedelin yüzde [oran]’ı oranında [tutar] TL dampinge karşı vergi beyan edilmiş ve ödenmiştir.

A. Gümrük Kanunu m.211/2 ve 197/3: Başvuru süresindedir

2. Beyannamede gösterilen vergiler idarece aynen kabul edildiğinden, eşyanın [tarih] tarihinde teslimi Gümrük Kanunu’nun 197’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca tebliğ yerine geçmiştir. 211’inci maddenin ikinci fıkrasındaki üç yıllık süre [tarih] tarihinde dolacak olup başvuru süresindedir.

B. Gümrük Kanunu m.211/1 ve İlgi Tebliğ m.[ ]: Eşya önlem kapsamında değildir ve bu durum açıkça anlaşılmaktadır

3. İlgi Tebliğ’in [madde] maddesindeki tabloda önlem, “[tebliğdeki eşya tanımı]” tanımlı eşyaya uygulanmaktadır. Tebliğ’in eki Bilgilendirme Raporunda bu eşyanın [kullanım alanı ve teknik özellik] olduğu açıklanmıştır. Müvekkilin ithal ettiği [eşya] ise [kullanım alanı, boyut, kapasite gibi farklar] nitelikte bir eşyadır. Eşyanın katalogları, teknik föyü ve fatura açıklaması ektedir.

4. Bu fark, laboratuvar incelemesi veya tarife yorumu gerektirmemekte, eşyanın tanımından ve kullanım alanından açıkça anlaşılmaktadır. Nitekim müvekkilin aynı eşyaya ilişkin [tarih] ve [tarih] tarihli sonraki beyannamelerinde dampinge karşı vergi uygulanmamış ve bu beyannameler idarece kabul edilmiştir. Danıştay Yedinci Dairesi de önlem kapsamındaki eşyayla ilgisi bulunmadığı açıkça anlaşılan bir eşya için ödenen dampinge karşı verginin 211’inci madde uyarınca iadesine ilişkin kararı onamıştır (E.2022/2392, K.2024/4797).

C. 3065 sayılı Kanun m.21/b: Katma değer vergisi farkı da geri verilmelidir

5. Dampinge karşı vergi, ithalatta katma değer vergisinin matrahına dahil edilmiştir. Dampinge karşı verginin kanunen ödenmemesi gerektiği anlaşıldığına göre, bu verginin matraha eklenmesiyle doğan [tutar] TL katma değer vergisi farkı da kanunen ödenmemesi gereken vergidir ve aynı başvuruyla geri verilmelidir.

Ç. Gümrük Kanunu m.216: Faiz

6. İade tutarına, tahsil tarihinden geri verme kararının tebliğine kadar, beyannamenin tescil tarihi ve iade tarihinde yürürlükte bulunan hükümler çerçevesinde faiz uygulanmasını talep ediyoruz. Anayasa Mahkemesinin 22.07.2025 tarihli, E.2023/165, K.2025/165 sayılı kararı karşısında faizin, en az 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanması gerekir. Kararın tebliğinden itibaren dört ay içinde ödeme yapılmaması hâlinde ayrıca 216’ncı maddenin ikinci fıkrası uyarınca faiz talep edilecektir.

SONUÇ VE TALEP

7. Açıklanan nedenlerle; ilgi beyanname kapsamında ödenen [tutar] TL dampinge karşı vergi ile [tutar] TL katma değer vergisinin, tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak faiziyle birlikte müvekkil şirketin [banka] nezdindeki [IBAN] numaralı hesabına geri verilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.

[Tarih]
Başvuran vekili
Av. [ad soyad]

EKLER: Vekâletname; beyanname ve ödeme belgeleri; ilgi Tebliğ ve Bilgilendirme Raporunun ilgili bölümü; eşyanın katalogu, teknik föyü ve faturası; sonraki beyannameler; iade hesap tablosu.

İade Soruşturması Başvurusu Örneği

Önlem doğru uygulanmış, ancak tedarikçinin gerçek damping marjı ödenen vergiden düşük olduğunda, tahsilden itibaren altı ay içinde Ticaret Bakanlığına yapılacak başvuru için hazırlanmıştır. Üreticinin verileri gizli olarak doğrudan Bakanlığa gönderilecekse üreticinin beyanı başvuruya eklenmelidir.

T.C. TİCARET BAKANLIĞI
İTHALAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE
(Damping ve Sübvansiyon Dairesi)
ANKARA

BAŞVURAN: [Unvan] — vergi kimlik no: [ ], [adres], [kayıtlı elektronik posta adresi]

VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres], [kayıtlı elektronik posta adresi]

İLGİ: [Tarih] tarihli ve [sayı] sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: [yıl/sayı]) ile [ülke] menşeli [ürün] ithalatında uygulanan dampinge karşı önlem

KONU: Gerçek damping marjını aşan kısmın iadesi için 99/13482 sayılı Karar’ın 10’uncu maddesi ve Yönetmelik’in 37’nci maddesi uyarınca iade soruşturması açılması talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil şirket, [tarih] ile [tarih] arasında [üretici unvanı] tarafından üretilen [ürün]’ü ekli listede gösterilen [sayı] beyannameyle ithal etmiş ve ilgi Tebliğ uyarınca CIF bedelin yüzde [oran]’ı oranında toplam [tutar] TL dampinge karşı vergi ödemiştir. Beyanname bazında tahsil tarihleri ve tutarlar ekli tabloda gösterilmiştir.

A. Yönetmelik m.37: Başvuru süresinde ve gerekli belgelerle yapılmıştır

2. Başvuru, listedeki her tahsilat için önlemin tahsili tarihinden itibaren altı aylık süre içinde yapılmıştır. İadesi istenen tutarı gösteren tablo ve verginin hesaplanmasına ilişkin gümrük beyannameleri ile tahsilat belgelerinin tamamı ektedir.

B. Karar m.10: Ödenen vergi gerçek damping marjını aşmaktadır

3. Önlem, [yıl] yılına ait soruşturma dönemi verileriyle hesaplanan marja dayanmaktadır. [Üretici unvanı]’nın [dönem] dönemindeki iç piyasa satış fiyatları ile Türkiye’ye yaptığı bütün ihracatın fiyatları karşılaştırıldığında, bu dönemdeki damping marjı yüzde [oran] düzeyindedir. Bu oran, ödenen yüzde [oran] oranındaki vergiden düşüktür. Aradaki farka isabet eden tutar [tutar] TL’dir.

4. Normal değere ve Türkiye’ye yapılan bütün ihracata ilişkin veriler ticari sır niteliğinde olduğundan, Yönetmeliğin 37’nci maddesi uyarınca [üretici unvanı] tarafından doğrudan Genel Müdürlüğünüze sunulacaktır. Üreticinin bu yöndeki imzalı beyanı ve verilerin gizli olmayan özeti ektedir. Üretici, verilerin tesislerinde ve muhasebe kayıtları üzerinde doğrulanmasını kabul etmektedir.

C. Yönetmelik m.37: Karar ve ödeme süresi

5. Yönetmeliğin 37’nci maddesi uyarınca yeterli delilleri içeren başvuru hakkında 12 ay içinde karar verilmesi, iade kararının verilmesini izleyen 90 gün içinde ödemenin yapılması gerekmektedir. İade tutarına bu süreler içinde faiz uygulanmasını da talep ediyoruz.

SONUÇ VE TALEP

6. Açıklanan nedenlerle; ilgi Tebliğ uyarınca ödenen dampinge karşı verginin gerçek damping marjını aşan [tutar] TL’lik kısmının iadesine, gerekli görülmesi hâlinde bu amaçla iade soruşturması açılmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.

[Tarih]
Başvuran vekili
Av. [ad soyad]

EKLER: Vekâletname; beyanname ve tahsilat listesi; gümrük beyannameleri ve ödeme belgeleri; iade hesap tablosu; üreticinin beyanı; gizli olmayan özet.

Geçici Önlem Teminatı Farkının İadesi Talebi Örneği

Kesin önlemin geçici önlem teminatından düşük belirlendiği veya soruşturmanın önlemsiz kapatıldığı durumda, teminatı alan gümrük idaresine yapılacak başvuru için hazırlanmıştır.

T.C. TİCARET BAKANLIĞI
[ ] GÜMRÜK MÜDÜRLÜĞÜNE
[İL]

BAŞVURAN: [Unvan] — vergi kimlik no: [ ], [adres], [kayıtlı elektronik posta adresi]

VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres], [kayıtlı elektronik posta adresi]

İLGİ: (a) [Tarih] tarihli ve [sayı] sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan geçici önlem tebliği (Tebliğ No: [yıl/sayı]); (b) [Tarih] tarihli ve [sayı] sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan kesin önlem tebliği (Tebliğ No: [yıl/sayı])

KONU: Ekli listede gösterilen [sayı] beyanname için alınan geçici önlem teminatının kesin önlemi aşan kısmının iadesi talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil şirket, ilgi (a) Tebliğ’in yürürlükte olduğu dönemde [üretici unvanı] tarafından üretilen [ürün]’ü ekli listedeki beyannamelerle ithal etmiş ve CIF bedelin yüzde [oran]’ı oranında toplam [tutar] TL [nakit / teminat mektubu] teminat vermiştir.

2. İlgi (b) Tebliğ’in [madde] maddesindeki tabloda [üretici unvanı] için kesin önlem yüzde [oran] olarak belirlenmiştir. Kesin önleme göre hesaplanan tutar [tutar] TL olup teminat ile kesin önlem arasındaki fark [tutar] TL’dir.

A. 3577 sayılı Kanun m.14/1 ve İlgi (b) Tebliğ m.[ ]: Kesinleşen vergi teminattan düşüktür, fark geri ödenmelidir

3. 3577 sayılı Kanun’un 14’üncü maddesinin birinci fıkrası, kesinleşen dampinge karşı verginin daha önce alınan teminattan düşük olması hâlinde farkın geri ödeneceğini öngörmektedir. İlgi (b) Tebliğ’in [madde] maddesi de geçici önlemin kesin önleme dönüştürüldüğünü ve kesinleşen önlemin geçici önlemden düşük olduğu hâllerde farkın geri ödeneceğini açıkça belirtmektedir.

B. 3577 sayılı Kanun m.15 ve Gümrük Kanunu m.216: İadenin usulü ve faiz

4. 3577 sayılı Kanun’un 15’inci maddesi uyarınca teminatın iadesinde gümrük mevzuatının usul hükümleri uygulanır. Teminat mektubu verilen beyannameler için mektubun kesin önlem tutarını aşan kısmının çözülerek iadesini, nakit teminat verilen beyannameler için farkın tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak faiziyle birlikte ödenmesini talep ediyoruz.

SONUÇ VE TALEP

5. Açıklanan nedenlerle; ekli listedeki beyannameler için alınan teminatın kesin önlemi aşan [tutar] TL’lik kısmının, nakit teminatlar yönünden faiziyle birlikte müvekkil şirketin [banka] nezdindeki [IBAN] numaralı hesabına iadesine, teminat mektupları yönünden ise aşan kısmın çözülerek mektupların iadesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.

[Tarih]
Başvuran vekili
Av. [ad soyad]

EKLER: Vekâletname; beyanname listesi ve teminat makbuzları veya teminat mektupları; ilgi tebliğlerin ilgili maddeleri; fark hesap tablosu.

Sık Yapılan Hatalar

  • Tarife veya kıymet ihtilafını iade yoluna bırakmak. Teknik inceleme veya yorum gerektiren uyuşmazlıklar 211’inci madde kapsamında görülmez; tahakkuka karşı 15 gün içinde itiraz edilmelidir.
  • Üç yıllık süreyi geç hesaplamak. Beyanla ödenen vergide süreyi tescil tarihinden hesaplayın; Danıştay bu hesaba dayanan ret kararlarını onamaktadır.
  • Gözetim kıymetine yükseltilen beyanda ihtirazi kaydı yeterli sanmak. 2021’den sonra ihtirazi kayıtla birlikte 15 gün içinde itiraz da şarttır.
  • Üretici/İhracatçı Belgesini sonradan sunmaya çalışmak. Serbest dolaşıma girişten sonra sunulan belge kabul edilmez ve fark iade edilmez.
  • Ödenen cezayı unutmak. Dampinge karşı vergi üzerinden kesilen ceza, ödenmiş olsa bile üç yıl içinde geri istenebilir.
  • Katma değer vergisi farkını talep etmemek. Dampinge karşı vergi iade ediliyorsa matraha eklenen katma değer vergisi farkı da istenmelidir.
  • Kusurlu eşyayı kullanmak veya satmak. Kullanılan veya kusur öğrenildikten sonra satılan eşyada geri verme yapılmaz.
  • İade soruşturmasında üreticiyi sürece katmamak. Normal değer verisi olmadan başvuru reddedilir; altı aylık süre de kaçar.
  • Faiz talebini yazmamak. Faiz başvuruda açıkça istenmeli, dönemine göre oran belirtilmelidir.

Hukukçular Evi Dampinge Karşı Vergi İadesinde Ne Yapar?

Müvekkillerimizin son üç yılda ödediği dampinge karşı vergileri beyanname bazında tarıyor; eşya tanımı, menşe, Üretici/İhracatçı Belgesi, geçici önlem teminatı ve ceza kalemlerinde iade imkânı olanları ayırıyor, her biri için doğru yolu ve süreyi belirliyoruz. Geri verme başvurularını gerekçesi ve delilleriyle hazırlıyor, ret kararlarına karşı itiraz ve vergi mahkemesinde dava süreçlerini yürütüyoruz.

Gerçek damping marjının düştüğü dosyalarda üreticiyle birlikte iade soruşturması başvurusunu hazırlıyor, ileriye dönük oran için ara gözden geçirmeyi değerlendiriyoruz. Gözetim kıymetine yükseltilmiş beyanlarda ihtirazi kayıt ve itiraz takvimini kuruyor, faiz taleplerini Anayasa Mahkemesi kararı ışığında takip ediyoruz. Büromuz Ankara’dadır; Ticaret Bakanlığı ve Danıştay nezdindeki işleri doğrudan takip ediyoruz.

Beyanname listenizi ve ödeme belgelerinizi 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz.

İlgili Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

Fazla ödediğim dampinge karşı vergiyi nasıl geri alırım?

Yol, fazlalığın nedenine bağlıdır. Eşya önlem kapsamında değilse veya vergi yanlış uygulanmışsa Gümrük Kanunu’nun 211’inci maddesine göre üç yıl içinde gümrük idaresine; gerçek damping marjı ödenen vergiden düşükse tahsilden itibaren altı ay içinde Ticaret Bakanlığına iade soruşturması için; geçici önlem teminatı kesin önlemden fazlaysa 3577 sayılı Kanun’un 14’üncü maddesine göre gümrük idaresine başvurulur.

Geri verme başvurusu için süre ne kadardır?

Gümrük Kanunu’nun 211’inci maddesine göre vergilerin tebliğinden itibaren üç yıldır. Beyanla ödenen vergide eşyanın teslimi tebliğ yerine geçer (GK m.197/3); teslim çoğunlukla tescille aynı günlerde olduğundan süreyi tescil tarihinden hesaplamak en güvenlisidir. Danıştay, bu süreden sonra yapılan başvuruların reddini onamaktadır.

Her yanlış ödeme 211’inci maddeyle geri alınabilir mi?

Hayır. Danıştay, verginin açıkça yanlışlıkla alındığının inceleme ve yoruma gerek olmadan anlaşılmasını aramaktadır. Teknik inceleme veya tarife yorumu gerektiren uyuşmazlıklarda iade talebi reddedilmiştir (E.2022/3186, K.2023/4238); tanım farkının açık olduğu oto buzdolabı dosyasında ise iade verilmiştir (E.2022/2392, K.2024/4797).

Geçici önlem teminatım ne olacak?

Kesin önlem teminattan yüksekse fark tahsil edilmez, düşükse fark geri ödenir; soruşturma önlemsiz kapanırsa teminatın tamamı iade edilir (3577 sayılı Kanun m.14). Fotovoltaik panel çerçevelerinde kesin önlem bütün firmalar için geçici önlemden yüksek çıktığından fark tahsil edilmemiştir (Tebliğ No: 2026/23).

Dampinge karşı vergi üzerinden ödediğim ceza iade edilir mi?

Evet. Danıştay, 3577 sayılı Kanun bu vergi için ceza öngörmediğinden cezanın açıkça yanlışlıkla alındığını ve 211’inci madde uyarınca iadesi gerektiğini kabul etmektedir (E.2021/1850, K.2023/4927; E.2023/2000, K.2025/2623). Başvuru ceza kararının tebliğinden itibaren üç yıl içinde yapılmalıdır.

Dampinge karşı vergiyle birlikte katma değer vergisi de iade edilir mi?

Dampinge karşı vergi ithalatta katma değer vergisi matrahına girdiği için (3065 sayılı Kanun m.21/b), iade edilen dampinge karşı vergiye isabet eden katma değer vergisi farkı da geri istenebilir. Danıştay’ın iade verdiği menşe dosyalarında iki vergi birlikte iade edilmiştir.

Kıymeti gözetim kıymetine yükselterek beyan ettim; fazlayı geri alabilir miyim?

28.07.2021’den sonra tescil edilen beyannamelerde 211’inci madde yolu kapalıdır. Tek yol beyannameye ihtirazi kayıt konulması ve 15 gün içinde 242’nci madde uyarınca itiraz edilmesidir (Danıştay 7. D., E.2024/362, K.2025/1087; VDDK E.2025/15, K.2025/16).

Üretici/İhracatçı Belgesini unuttum; sonradan sunup farkı geri alabilir miyim?

Hayır. Belge beyannamenin tescilinde aranır ve serbest dolaşıma girişten sonra sunulan belge kabul edilmez (Tebliğ No: 2025/1 m.5/4 ve 5/7). Bu nedenle en yüksek oranla ödenen vergi için fark iadesi istenemez.

İade soruşturması nedir, kim başvurabilir?

Ödenen dampinge karşı verginin gerçek damping marjını aştığını ileri süren ithalatçı, tahsilden itibaren altı ay içinde Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğüne başvurabilir. Başvuruda üreticinin normal değer ve Türkiye’ye bütün ihracat fiyatları yer almalıdır; karar 12, gerekirse 18 ayda verilir, ödeme 90 günde yapılır (Yönetmelik m.37).

Kusurlu çıkan eşyanın dampinge karşı vergisi iade edilir mi?

Eşya kusurlu veya sözleşmeye aykırıysa, kullanılmadan yurt dışına iade veya imha edilirse vergi Gümrük Kanunu’nun 213’üncü maddesine göre geri verilir (3577 sayılı Kanun m.14/3). Danıştay, mahrecine iade edilen eşya için dampinge karşı verginin iadesine ilişkin kararı onamıştır (E.2016/11439, K.2021/1488).

İade edilen tutara faiz ödenir mi?

Dönemine göre ödenir. 07.11.2019’dan önceki beyannamelerde Danıştay yasal faize hükmetmektedir. 2019-2023 arasında tecil faizi, 2023’ten sonra kanuni faiz öngörülmüş; Anayasa Mahkemesi kanuni faiz hükmünü iptal etmiş ve iptal 30.09.2026’da yürürlüğe girmiştir. Geri verme kararından sonra dört ay içinde ödeme yapılmazsa ayrıca faiz istenebilir (GK m.216/2).

Geri verme talebim reddedilirse ne yapabilirim?

Ret kararının tebliğinden itibaren 15 gün içinde Gümrük Kanunu’nun 242’nci maddesi uyarınca itiraz edilir; itirazın reddine karşı 30 gün içinde vergi mahkemesinde dava açılır. Ek tahakkuk dava yoluyla kesinleşmişse aynı uyuşmazlık iade yoluyla yeniden tartışılamaz (E.2018/2607, K.2021/5095).

Kaynakça

  • 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, m.12, 13, 14, 15 ve Ek m.2.
  • 99/13482 sayılı Karar, m.5, 6, 9, 10 ve 11; İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik, m.31 ve 37.
  • 4458 sayılı Gümrük Kanunu, m.197, 211, 212, 213, 216 ve 242; 7190, 7333 ve 7451 sayılı Kanunların ilgili değişiklikleri.
  • Gümrük Yönetmeliği, m.38 ve 499-506; 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu, m.21 ve 48.
  • İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğler: No: 2025/1, 2025/41 ve 2026/23.
  • Anayasa Mahkemesinin 22.07.2025 tarihli, E.2023/165, K.2025/165 (RG 31.12.2025, 33124) ve E.2024/24, K.2025/164 sayılı kararları.
  • Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu: E.2025/15, K.2025/16 (17.09.2025; RG 13.11.2025); E.2025/595, K.2025/1091; E.2025/596, K.2025/1092; E.2025/620, K.2025/1093 (24.12.2025).
  • Danıştay Yedinci Dairesi kararları: E.2016/11439, K.2021/1488 (09.03.2021); E.2018/2607, K.2021/5095 (22.11.2021); E.2021/2616, K.2022/4077 (20.10.2022); E.2022/3186, K.2023/4238 (08.11.2023); E.2021/3665, K.2023/4569 (24.11.2023); E.2021/1850, K.2023/4927 (20.12.2023); E.2024/1525, K.2024/3337 (13.06.2024); E.2024/1643, K.2024/3746 (25.09.2024); E.2022/2392, K.2024/4797 (21.11.2024); E.2023/1943, K.2025/533 (11.02.2025); E.2024/3273, K.2025/1041 (10.03.2025); E.2024/362, K.2025/1087 (11.03.2025); E.2023/2000, K.2025/2623 (20.06.2025).

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her iade talebi kendi beyannameleri, ödeme belgeleri ve süreleriyle birlikte değerlendirilmelidir.


Fazla ödediğiniz dampinge karşı vergiyi geri alalım: üç yıllık süre dolmadan değerlendirelim

Geri verme, teminat iadesi, iade soruşturması, ödenen cezanın ve katma değer vergisinin iadesi için beyanname listeniz ve ödeme belgelerinizle hemen arayın.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Süreyi kaçırmayın

Geri verme için tebliğden itibaren 3 yıl, iade soruşturması için tahsilden itibaren 6 ay, menşe şahadetnamesiyle iade için tescilden itibaren 6 ay, ret kararına itiraz için 15 gün vardır. Gözetim kıymetine yükseltilen beyanda tek yol 15 günlük itirazdır. Telefon: 0554 648 37 15.

İletişime Geçin

Post by Av. Fatma Öztürk