Üretici/İhracatçı Belgesi 2026: Firma Bazlı Damping Oranından Yararlanma, Belgenin Reddi, En Yüksek Oranla Ek Tahakkuk ve İtiraz — Danıştay Kararları ve Dilekçe Örnekleri (Tebliğ No: 2025/1; Karar m.5; GK m.242)
17 Kasım 2026

Üretici/İhracatçı Belgesi 2026: Firma Bazlı Damping Oranından Yararlanma, Belgenin Reddi, En Yüksek Oranla Ek Tahakkuk ve İtiraz — Danıştay Kararları ve Dilekçe Örnekleri (Tebliğ No: 2025/1; Karar m.5; GK m.242)

Üretici/İhracatçı Belgesi, dampinge karşı verginin firma bazında farklı oranlarda belirlendiği ürünlerde, ithal edilen eşyanın düşük oranlı veya muaf firma tarafından üretildiğini gösteren belgedir. Usul ve esasları 27.03.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve 26.05.2025’te yürürlüğe giren 2025/1 sayılı Tebliğ’de düzenlenmiştir. Belge, faturayı düzenleyen yabancı üretici, ihracatçı veya tacir firma tarafından İngilizce doldurulup ıslak imzayla imzalanır ve beyannamenin tescilinde gümrük idaresine sunulur. Sunulmazsa “diğer firmalar” için belirlenen oran, doğruluğu ispat edilemezse en yüksek oran uygulanır. Eşya serbest dolaşıma girdikten sonra sunulan belge kabul edilmez. Belge düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl geçerlidir.

Bu rehber, firma bazlı düşük orandan veya muafiyetten yararlanarak ithalat yapan ve gümrükte belgesi reddedilen, eksik bulunan ya da sonradan geçersiz sayılarak yüksek oran üzerinden ek tahakkukla karşılaşan ithalatçılar ile gümrük müşavirleri için yazıldı. 2025/1 sayılı Tebliğ’in bütün hükümlerini, belgenin yedi bölümünü, tacir üzerinden alım ve yolda satış gibi sorunlu durumları, sonradan ibraz yasağını, ispat yükünü ve Danıştay’ın üretici belgesine ilişkin kararlarını anlatıyor. Sonunda üç dilekçe örneği yer alıyor.

Bu yazının dayanakları. 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun m.7, 13 ve 15; 99/13482 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar m.5 ve 8; İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik m.27, 34 ve 36; İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2025/1) (RG 27.03.2025, 32854); 4458 sayılı Gümrük Kanunu m.13, 197, 211, 234 ve 242; 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu m.21; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7 ve 27.

Mevzuat metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’nden ve Resmî Gazete’den, belgenin formu Ticaret Bakanlığının yayımladığı doldurulabilir formdan, Danıştay kararları Danıştay’ın, Yargıtay kararları Yargıtay’ın karar arama sisteminden alınmıştır. Tebliğ örnekleri 2025 ve 2026’da yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğlerden derlenmiştir. Metin 17 Kasım 2026 itibarıyla hazırlanmıştır.

Damping soruşturması sonunda vergi çoğu zaman tek bir oran olarak değil, firma firma belirlenir: soruşturmada iş birliği yapan üreticiler kendi marjlarına göre düşük oran alır, iş birliği yapmayanlar ve soruşturmada adı geçmeyenler “diğerleri” satırındaki yüksek orana tabi olur. Örneğin 16.06.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan soğuk haddelenmiş, galvaniz kaplanmış ve boyalı yassı çeliğe ilişkin 2026/17 sayılı Tebliğ’de Kore menşeli ürünlerde firma oranları yüzde 10,48 ile 14,24 arasında, “diğerleri” oranı ise yüzde 27’dir. CIF bedeli 1.000.000 ABD doları olan bir sevkiyatta en düşük firma oranı ile “diğerleri” oranı arasındaki fark 165.200 ABD dolarıdır. Bu farkı belirleyen tek belge Üretici/İhracatçı Belgesidir.

Belgenin kurallarını Damping ve Ticaret Politikası Savunma Araçları Merkezi sayfamızda ve etkisiz kılma soruşturması rehberimizde özetlemiştik. Bu yazı o özetlerin devamıdır: belgenin gümrükte nasıl uyuşmazlığa dönüştüğünü, idarenin ve Danıştay’ın yaklaşımını ve ek tahakkuka karşı izlenecek yolu ele alır. Firma oranının nasıl elde edildiği, yani soruşturmada iş birliği, örnekleme ve fiyat taahhüdü için ihracatçı savunması rehberimize bakabilirsiniz.

Hangi Durumdasınız? İlk Bakılacak Belge ve İlk Adım

Duruma göre ilk adım

Durumİlk bakılacak belgeİlk adım
Firma oranlı veya muaf üreticiden ilk kez alım yapacaksınızSonuç tebliğindeki tablo ve “Uygulama” maddesiTedarikçinin unvanını tablodaki unvanla harf harf karşılaştırmak; belgeyi kimin düzenleyeceğini sözleşmeye yazmak
Eşya yolda, belge henüz gelmediBelge taslağı ve gümrük beyanına esas faturaBelge gelmeden serbest dolaşıma giriş beyannamesini tescil ettirmemek; gerekirse eşyayı antrepoya almak
Gümrük idaresi belgeyi eksik veya usule aykırı bulduİdarenin yazısı veya muayene memurunun tespitiEksikliğin “önemsiz veya şekilsel” olup olmadığını değerlendirmek (m.5/6); düzeltilmiş belgeyi tescilden önce sunmak
Bakanlık belgenin doğruluğunu inceliyor, eşya bekliyorBilgi ve belge talep yazısıEn yüksek önlem tutarında teminatla teslim talep etmek (m.6/5); üretim kayıtlarını tedarikçiden istemek
Belge geçersiz sayıldı, ek tahakkuk kararı tebliğ edildiEk tahakkuk ve varsa para cezası kararı, tebliğ tarihi15 gün içinde itiraz (GK m.242); eşyanın gerçek üreticisini gösteren belgeleri toplamak
Belgesiz ithalat yapıp “diğerleri” oranını ödedinizBeyanname ve ödeme makbuzuGümrük Kanunu m.211 uyarınca geri verme imkânını ve üç yıllık süreyi değerlendirmek

Yasal Dayanak: Karar m.5 ve 2025/1 Sayılı Tebliğ

Dampinge karşı verginin miktar veya oranı, malın ihracatçıları ile menşe veya ihraç ülkesi de belirtilerek tespit edilir; ihracatçı sayısı çok fazlaysa önlem yalnızca ülke belirtilerek de uygulanabilir (99/13482 sayılı Karar m.5). Firma bazlı oranın hukuki kaynağı bu hükümdür. Gümrük mevzuatının gümrük vergisinin tahakkukuna, tahsiline, geri verilmesine ve teminata bağlanmasına ilişkin usul ve şekil hükümleri, 3577 sayılı Kanun’a aykırı olmadıkça dampinge karşı vergiye de uygulanır (3577 sayılı Kanun m.15).

Firma oranından yararlanmanın usulü 2002’den 2025’e kadar 2002/1 sayılı Tebliğ’le düzenleniyordu ve belge “üretici belgesi” veya “üretici sertifikası” olarak anılıyordu. 27.03.2025 tarihli ve 32854 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2025/1 sayılı Tebliğ, eski Tebliğ’i yürürlükten kaldırmış, belgenin adını Üretici/İhracatçı Belgesi olarak değiştirmiş ve kuralları ayrıntılı hâle getirmiştir. Tebliğ yayımını izleyen altmışıncı gün, yani 26.05.2025’te yürürlüğe girmiştir (m.11). Eski Tebliğ’e yapılan atıflar yeni Tebliğ’e yapılmış sayılır (m.10); bu nedenle sonuç tebliğinde hâlâ “2002/1 sayılı Tebliğ çerçevesinde üretici belgesi aranır” yazıyor olsa bile bugün uygulanacak kurallar 2025/1 sayılı Tebliğ’in kurallarıdır.

2025/1 sayılı Tebliğ madde madde

MaddeKonuKural
m.3/1-çÜretici/İhracatçı tanımıİlgili tebliğ kapsamındaki menşe veya ihracatçı ülkede yerleşik olup kendisi için ayrı önlem belirlenen üretici veya ihracatçı firma
m.4/1Belgenin işleviÖnlem firma esasında değişen oranlarda belirlenmişse, eşyanın o firma tarafından üretildiğini belgeler; gümrük idaresince aranır
m.4/2Belge ibraz edilmezseKendisi için ayrı önlem belirlenmeyen diğer firmalar için öngörülen önlem uygulanır
m.4/3“Diğerleri”nden yüksek firma önlemiBir firma için diğer firmalardan yüksek önlem belirlenmişse, “diğerleri” önlemine tabi firmalar dahil her firma için belge mutlaka aranır
m.5/1-2Düzenleme ve imzaGümrük beyanına esas faturayı düzenleyen üretici/ihracatçı veya tacir firma; bilgisayar ortamında, İngilizce, eksiksiz; imza yetkilisinin ıslak imzası
m.5/3-5SunumBelgenin yanında gümrük beyanına esas fatura aranır; belge beyannamenin tescilinde sunulur; fatura numarası ve tarihi beyannamenin 44 numaralı kutusuna yazılır
m.5/6Şekil farklarıÖnemsiz veya şekilsel farklılıklar, belgenin eşyaya ait olduğu kesin olarak ortaya konuluyorsa geçerliliği kendiliğinden ortadan kaldırmaz
m.5/7Sonradan ibrazEşyanın serbest dolaşıma girişinden sonra sunulan belge kabul edilmez
m.5/8-9Ek belgelerİlgili tebliğde ek veya ikame belge istenebilir; Bakanlık destekleyici bilgi ve belge isteyebilir
m.6/1Sorumluluk ve ispatİthalatçı, üretici/ihracatçı ve tacir ayrı ayrı sorumludur; doğruluğun ispat yükü ithalatçıdadır
m.6/2-3DenetimBakanlık ithalat sırasında veya sonrasında denetim yapar; şüphe hâlinde yabancı gümrük idaresinden bilgi ister ve tesislerde yerinde inceleme yapabilir
m.6/4SaklamaÜretici/ihracatçı ve tacir, belgenin kopyasını ve destekleyici kayıtları beyannamenin tescilinden itibaren üç yıl saklar
m.6/5Teminatla teslimİnceleme sürerken en yüksek önlem tutarı kadar teminatla eşya teslim edilebilir
m.6/6GeçersizlikDoğruluk ithalatçı tarafından ispat edilemezse belge geçersiz sayılır; en yüksek önlem uygulanır
m.7SüreDüzenlenme tarihinden itibaren bir yıl; antrepo ve serbest bölgede geçen sürede durma kuralı
m.8Diğer mevzuatUsulüne aykırı belge vergi kaybına yol açmışsa Gümrük Kanunu’nun ilgili hükümleri uygulanır

Belge Hangi Hâllerde Aranır? Dört Uygulama

Belgenin arandığı durumlar ve 2025-2026 tebliğlerinden örnekler

DurumBelge yoksa sonuçÖrnek
Firma bazlı düşük oran“Diğerleri” oranı uygulanır (m.4/2)2026/17 (yassı çelik): Kore’de firma oranları yüzde 10,48-14,24, diğerleri yüzde 27; Çin’de firma oranları yüzde 22,37-28,88, diğerleri yüzde 32,40
Bazı firmalara ayrı ve ağır önlemHer firma için belge zorunlu; belge yoksa veya geçersizse en yüksek önlem gündeme gelir (m.4/3, m.6/6)2025/4 (protez dişlerin bağlantı parçaları, Kore; tablo 11.11.2026’da değiştirildi): firma oranı yüzde 15, diğerleri yüzde 25, üç firma için brüt kilogram başına 140 veya 320 ABD doları; “diğerleri” dahil her firma için belge aranır
Önlemin genişletildiği ülkede muaf üreticiGenişletilmiş önlemin tamamı uygulanır2026/6 (kontrplak, Malezya): yeni ihracatçı incelemesi sonunda bir üretici için önlem sıfır; muafiyet belgeyle işler
Belirli ürün tiplerinde belge ve ek belge (m.5/8)Tebliğin o ürün tipi için öngördüğü uygulamadan yararlanılamaz2025/18 (cam elyafı, 26.06.2026 değişikliği): önlem dışında bırakılan rüzgâr türbini kanadı fitillerinde belgeye ek olarak Sanayi Sicil Belgesi; 2026/17: levha haddehanesinde haddelenmiş levha sac ve “pos-mac” ürünlerde belge ayrıca aranır, 1.620 mm’den geniş ürünlerde belgeye ek olarak Sanayi Sicil Belgesi istenir

İkinci satırdaki durum özellikle dikkat ister. 2025/4 sayılı Tebliğ’e konu soruşturmada Bakanlık, iki firmanın ihraç fiyatlarını düşürerek, bir firmanın da kendi oranı yerine başka bir firma için belirlenen orandan yararlanarak önlemi etkisiz kıldığını tespit etmiş ve bu üç firma için kilogram başına maktu önlem belirlemiştir. Böyle bir tabloda belgesiz ithalat “diğerleri” oranıyla sınırlı kalmayabilir; bu nedenle “diğerleri” oranına razı olan ithalatçı için bile belge zorunludur. Önlemin başka bir firma adına kullanılmasının idari sonuçları için etkisiz kılma soruşturması rehberimize bakabilirsiniz.

Belgenin İçeriği: Formun Yedi Bölümü

Belge, Tebliğ’in ekindeki forma göre düzenlenir; Ticaret Bakanlığı formun doldurulabilir hâlini ve Tebliğ’in İngilizce çevirisini internet sitesinde yayımlamaktadır. Form İngilizcedir ve yedi bölümden oluşur.

Üretici/İhracatçı Belgesi formunun bölümleri

BölümİçerikDikkat edilecek nokta
A. Yürürlükteki önleme ilişkin tebliğTebliğ numarası, Resmî Gazete tarihi ve sayısıÖnlemi koyan veya son olarak değiştiren tebliğ yazılmalı; gözden geçirme sonrası tebliğ numarası değişmiş olabilir
B. Üretici/İhracatçıFirmanın tam unvanı, adresi, ülkesi, iletişim bilgileriUnvan, tebliğdeki unvanla birebir aynı olmalıdır
C. Satıcı/TacirTürkiye’ye ihracatta üretici dışında bir satıcı veya tacir bulunup bulunmadığı; varsa bilgileriFaturayı tacir düzenliyorsa bu bölüm boş bırakılamaz
D. Müşteri/İthalatçıİthalatçının unvanı, vergi kimlik numarası, adresiBeyanname sahibi ile aynı kişi olmalıdır
E. Önleme konu eşyaGümrük tarife kodu, firma içi ürün kodu, eşyanın tam tanımı, marka, menşe ülke, miktar ve birim; fatura numarası ve tarihiTürk gümrük tarife pozisyonu tebliğdekiyle uyumlu olmalı; fatura bilgisi beyannamenin 44 numaralı kutusuna yazılacak bilgidir
F. BeyanSatışı yapan yabancı firmanın, eşyanın belirtilen üretici tarafından belirtilen menşe ülkede üretildiğine ve bilgilerin doğru, tam ve doğrulanabilir olduğuna ilişkin beyanıBakanlığın denetim yetkisini ve üç yıllık saklama yükümlülüğünü kabul içerir
G. Yetkiliİmza yetkilisinin adı, unvanı, iletişim bilgileri ve imzasıIslak imza zorunludur (m.5/2)
Belgede en sık görülen kusur unvan farkıdır. “Co., Ltd.” ile “Co. Ltd.” gibi noktalama farkları m.5/6 kapsamında şekilsel sayılabilir; ancak grup içindeki başka bir şirketin, satış şirketinin veya unvanı değişmiş bir şirketin adıyla düzenlenen belge şekil farkı değildir. Tebliğde adı geçmeyen şirket, ayrı bir tüzel kişiyse firma oranından yararlanamaz.

Belgeyi Kim Düzenler? Üretici, İhracatçı ve Tacir

Belge, ithalatçı adına gümrük beyanına esas faturayı düzenleyen üretici/ihracatçı veya tacir firma tarafından düzenlenir (m.5/1). Tebliğ böylece, üretici ile ithalatçı arasına giren ticaret şirketinin de belge düzenleyebileceğini açıkça kabul etmiştir. Gümrükler Genel Müdürlüğünün 07.08.2025 tarihli dağıtımlı yazısında da belgenin ihracatı gerçekleştiren firma tarafından düzenleneceği, bu firmanın üretici/ihracatçı veya tacir olabileceği, belgeyi düzenleyen firmanın ıslak imzasının yeterli olduğu ve ikinci bir firmanın imzasının aranmayacağı belirtilmiştir.

Satış zincirine göre belge

Satış zinciriBelgeyi düzenleyenRisk
Üretici doğrudan ithalatçıya fatura kesiyorÜreticiUnvan ve tarife pozisyonu uyumu dışında özel risk yok
Üretici mal veriyor, fatura grup içi satış şirketinden veya bağımsız tacirden geliyorFaturayı düzenleyen tacir; B bölümünde üretici, C bölümünde tacirTacir, eşyanın o üreticiye ait olduğunu üretim ve alım kayıtlarıyla gösterebilmelidir; ispat yükü yine ithalatçıdadır
Eşya yoldayken ilk Türk alıcıdan devralınıyorGümrük beyanına esas faturayı düzenleyen firmaBelge ve taşıma belgeleri ilk alıcı adına, fatura başka firma adınaysa belge ile eşya arasındaki bağ kurulamayabilir
Antrepodaki eşya Türkiye’de el değiştiriyorGümrük beyanına esas faturaya göre belirlenirBelgedeki ithalatçı ile beyanname sahibi farklıysa belge kabul edilmeyebilir

Üçüncü satırdaki risk Danıştay kararına konu olmuştur. Vietnam’daki muaf üreticinin kontrplağı için düzenlenen üretici belgesi, menşe belgesi ve konşimentoda alıcı olarak ilk Türk firması gösterilmiş, eşya yoldayken iki kez el değiştirmiş ve beyanname, son alıcı adına başka bir satıcının faturasıyla verilmişti. Devre ilişkin fatura sunulamamış, üretici belgesi beyannamenin 44 numaralı kutusuna sayı ve tarihiyle kaydedilmemişti. Vergi mahkemesi sevkiyata konu eşya ile serbest dolaşıma giren eşya arasında bağ kurulamadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş; Danıştay Yedinci Dairesi, konteyner numarasının bütün belgelerde aynı olduğu yönündeki savunmaya ve tetkik hâkiminin bozma yönündeki düşüncesine rağmen dampinge karşı vergi ve katma değer vergisi tahakkukunu onamış, yalnızca para cezasını kaldırmıştır (20.02.2025, E.2023/1955, K.2025/715; aynı yönde E.2023/2431, K.2025/716). Yolda veya antrepoda devralınan eşyada belge, yeni faturaya göre yeniden düzenlenmeli ve devir zinciri faturalarla belgelenmelidir.

Gümrükte Sunum: Tescil Anı, 44 Numaralı Kutu, Üretici Firma Kodu ve Fatura

Belge, önlem konusu eşyanın serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamındaki ithalatında, gümrük beyannamesinin tescilinde aranır (m.5/4). Belgenin yanında gümrük beyanına esas fatura da istenir (m.5/3) ve belgede yer alan fatura numarası ile tarihi, ithalatçı tarafından beyannamenin 44 numaralı kutusuna kaydedilir (m.5/5). Beyannamede ayrıca eşyanın üreticisine karşılık gelen üretici firma kodu seçilir; Ticaret Bakanlığı bu kodları “Anti Damping Vergisi Üreticisi-Gönderici Firma Kodları” başlığıyla yayımlamaktadır. Kodun seçilmemesi veya belge bilgisinin beyannameye kaydedilmemesi, Danıştay kararlarına konu olan ek tahakkukların tipik nedenleri arasındadır.

Tescilden önce on kontrol

KontrolNeye bakılır
1. TebliğÖnlemi koyan veya son değiştiren tebliğin numarası ve Resmî Gazete bilgisi belgenin A bölümünde doğru mu?
2. UnvanÜreticinin unvanı tebliğ tablosundaki unvanla birebir aynı mı?
3. DüzenleyenBelgeyi, beyannameye eklenecek faturayı düzenleyen firma mı düzenledi?
4. TacirArada tacir varsa C bölümü dolduruldu mu?
5. İthalatçıD bölümündeki ithalatçı beyanname sahibi mi?
6. EşyaTarife pozisyonu, tanım, miktar ve menşe fatura ve beyannameyle uyumlu mu?
7. FaturaBelgedeki fatura numarası ve tarihi beyannamenin 44 numaralı kutusuna yazıldı mı?
8. İmzaBelge bilgisayarda, İngilizce dolduruldu ve yetkili tarafından ıslak imzayla imzalandı mı?
9. SüreBelgenin düzenlenme tarihinden itibaren bir yıl dolmadı mı?
10. KodBeyannamede doğru üretici firma kodu ve varsa muafiyet kodu seçildi mi?

Islak imza kuralı nedeniyle belgenin aslının eşyadan önce elinize ulaşması planlanmalıdır. Eşya limana belgeden önce ulaşırsa, serbest dolaşıma giriş beyannamesini belge gelmeden tescil ettirmek yerine eşyayı geçici depolama süresi içinde bekletmek veya antrepo rejimine almak daha güvenlidir; çünkü tescilden sonra sunulan belge kabul edilmemektedir.

Geçerlilik Süresi, Antrepo ve Serbest Bölge

Belge, düzenlenme tarihinden itibaren bir yıl geçerlidir (m.7/1). Belge eşliğinde serbest bölgeye veya antrepoya konulan eşyada, belgenin bir yıllık süre içinde ilgili gümrük müdürlüğüne ibraz edilmiş olması şartıyla, eşyanın serbest bölge veya antrepoda kaldığı süre boyunca geçerlilik süresi durur ve kalan süre eşyanın çıkış tarihinden itibaren işlemeye başlar (m.7/2). Bu kuraldan yararlanmak için belgenin antrepoya girişte idareye sunulduğunu gösteren kayıt saklanmalıdır.

Formda fatura numarası ve tarihine yer verildiğinden belge belirli bir satışa bağlıdır; bir yıllık süre, aynı üreticiden yapılacak ve belgede yer almayan sonraki alımları kapsayan genel bir izin gibi düşünülmemelidir. Antrepodan parçalı çekişlerde belgenin süresi ve fatura bağlantısı her beyanname için ayrıca kontrol edilmelidir.

Sonradan İbraz Yasağı ve Şekil Eksikliği: Tebliğ ile Danıştay Kararları

2025/1 sayılı Tebliğ iki kuralı yan yana getirmiştir. Bir yandan, önemsiz veya şekilsel farklılıkların, belgenin gümrük idaresine sunulan eşyaya ait olduğu kesin olarak ortaya konuluyorsa belgenin geçerliliğini kendiliğinden ortadan kaldırmayacağını söyler (m.5/6). Öte yandan, eşyanın serbest dolaşıma girişinden sonra sunulan belgenin kabul edilmeyeceğini öngörür (m.5/7). Gümrükler Genel Müdürlüğünün 07.08.2025 tarihli yazısında, sonradan ibraz edilen belgenin kabul edilmemesi ve bu durumda 6’ncı maddenin altıncı fıkrasına göre işlem yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Danıştay’ın eski Tebliğ dönemine ait kararları ise şekilden çok eşyanın gerçek üreticisine bakmaktadır. Muaf üreticinin ürettiği iplik için üretici firma kodunun seçilmemesi ve beyannamede üretici belgesi kaydının bulunmaması, vergi mahkemesince “bir takım şekli eksiklikler” olarak nitelendirilmiş ve ek tahakkuk iptal edilmiş; bu karar istinaf ve temyizden geçerek kesinleşmiştir (Danıştay 7. D., 28.02.2025, E.2022/3715, K.2025/859). Üreticinin faturası, navlun faturası ve kıymet bildirim formu sunulduğu hâlde üretici sertifikası sunulmadığı için yapılan tahakkuk, idarenin eşyanın muaf firma tarafından üretilmediğine dair hiçbir inceleme yapmadan yalnızca sistem sorgusuna dayandığı gerekçesiyle iptal edilmiş ve Danıştay bu kararı onamıştır (17.12.2024, E.2024/2173, K.2024/5245). Üreticisi belli olan eşyada, beyannamede üretici belgesine dair beyan bulunmamasına rağmen “diğerleri” oranı yerine firma oranının uygulanması gerektiği de kabul edilmiştir (07.11.2024, E.2022/1598, K.2024/4548).

Bu kararlar 2002/1 sayılı Tebliğ döneminde tescil edilen beyannamelere ilişkindir. 26.05.2025’ten sonra tescil edilen beyannamelerde idare, sonradan ibrazı açıkça yasaklayan m.5/7’ye dayanacaktır ve mahkemelerin yeni hükmü nasıl yorumlayacağı henüz içtihatla belirlenmemiştir. Yine de üç nokta savunmada değerini korur. Birincisi, verginin oranını belirleyen norm Karar’ın 5’inci maddesi ve sonuç tebliğidir; bunlar oranı eşyanın üreticisine bağlar. İkincisi, belge tescilde sunulmuş ancak bir bilgisi eksik veya hatalıysa mesele sonradan ibraz değil şekil eksikliğidir ve m.5/6 uygulanır. Üçüncüsü, belge hiç sunulmamışsa m.4/2 uyarınca uygulanacak oran “diğerleri” oranıdır; en yüksek önlemi öngören m.6/6, sunulan belgenin doğruluğunun ispat edilemediği hâle ilişkindir.

Yeni Tebliğ döneminde en güvenli yol, belge ihtilafını tescilden önce çözmektir. Tescilden sonra yapılacak her düzeltme, idare tarafından “sonradan ibraz” olarak değerlendirilme riski taşır.

Denetim, İspat Yükü ve En Yüksek Önlem

Tebliğ’e göre belgedeki beyanın ve sunulan bilgi ve belgelerin doğruluğundan ithalatçı, üretici/ihracatçı ve varsa tacir ayrı ayrı sorumludur; doğruluğun ispat yükü ise ithalatçıdadır (m.6/1). Bakanlık, ithalat sırasında veya sonrasında denetim yapmaya yetkilidir (m.6/2). Belgenin veya destekleyici belgelerin doğruluğundan şüphe duyarsa, şüphenin gerekçesini ve ilgili belgeleri ekleyerek firmaların yerleşik olduğu ülkenin gümrük idaresinden bilgi isteyebilir, firmaların tesislerinde yerinde inceleme yapabilir veya yaptırabilir; belgeyi düzenleyen firma bu denetimi kabul etmiş sayılır (m.6/3).

İnceleme sürerken eşyanın beklemesi gerekmez. İthalatçı yazılı olarak talep ederse, Tebliğ’de belirtilen en yüksek önlem tutarı kadar teminat alınarak eşya teslim edilebilir (m.6/5). İnceleme sonunda belgenin doğruluğu ispat edilemezse belge geçersiz sayılır, ithalat ilgili firma için belirlenen orandan yararlanamaz ve en yüksek önlem uygulanır (m.6/6).

İspat için hazır tutulacak belgeler

BelgeKimden alınırNeyi gösterir
Üretim kayıtları, parti ve seri numaralarıÜreticiEşyanın o tesiste üretildiğini
Üreticinin tacire kestiği fatura ve ödeme belgesiTacirTacirin eşyayı o üreticiden aldığını
İhracat beyannamesiÜretici veya tacirEşyanın ihracatçı ülkeden kimin adına çıktığını
Konşimento, çeki listesi, konteyner ve mühür numaralarıTaşıyıcı ve satıcıBelgedeki eşya ile gelen eşyanın aynı olduğunu
Kalite veya test sertifikasıÜreticiÜrünün teknik kimliğini ve üretim partisini
Menşe şahadetnamesiİhracatçı ülke odası veya makamıMenşe ülkeyi; üreticiyi tek başına göstermez

İspat yükünün ithalatçıya yüklenmesi, idarenin hiçbir gerekçe göstermeden belgeyi yok sayabileceği anlamına gelmez. Tebliğ, yurt dışı araştırmasını “şüphe duyulması” hâline ve şüphenin gerekçesinin bildirilmesine bağlamıştır. Danıştay da üretici sertifikası tescilde ibraz edildiği hâlde idarenin belgeyi neden kabul etmediğini açıklamadığı bir olayda, ispat yükü kendisine düşen idarenin eksik inceleme ve varsayıma dayanarak işlem tesis ettiği gerekçesiyle verilen iptal kararını onamıştır (27.11.2024, E.2022/4799, K.2024/4876). Üretici belgesinin sunulduğu ve firma nezdinde olumsuz bir tespit bulunmadığı bir dosyada, menşe belgesinin sonradan kontrolünde süresinde yanıt alınamaması tek başına yeterli görülmemiştir (28.02.2025, E.2022/4736, K.2025/861).

Altıncı fıkradaki “en yüksek önlem” kuralı ayrıca tartışmaya açıktır. Kanun dampinge karşı verginin eksik ödenmesi için ceza öngörmemiş, Danıştay bu nedenle dampinge karşı vergi üzerinden para cezası kesilemeyeceğine karar vermiştir. Eşyanın gerçek üreticisine uygulanması gereken orandan daha yüksek bir oranın, yalnızca belgenin doğruluğu ispat edilemediği için alınması, sonuçları itibarıyla bir yaptırıma dönüşebilir. Eşyanın gerçek üreticisi başka delillerle ortaya konulabiliyorsa, uygulanacak oranın o üreticinin oranı olduğu ve Karar’ın 5’inci maddesi karşısında Tebliğ’le daha ağır bir sonuç öngörülemeyeceği ileri sürülebilir. Bu savın 2025/1 sayılı Tebliğ bakımından henüz yargı kararıyla sınanmadığı unutulmamalıdır.

Danıştay Kararları: Üretici Belgesi Uyuşmazlıkları

Danıştay Yedinci Dairesinin üretici belgesine ilişkin kararları

KararOlaySonuç
28.02.2025, E.2022/3715, K.2025/859Muaf üreticinin ipliği; beyannamede üretici firma kodu seçilmemiş, üretici belgesi kaydı yokEksiklikler şekli sayıldı; ek tahakkuk ve cezanın iptali onandı
17.12.2024, E.2024/2173, K.2024/5245Muaf üreticinin faturası ve taşıma belgeleri var, üretici sertifikası yokİdare araştırma yapmadan sistem sorgusuna dayandı; iptal onandı
27.11.2024, E.2022/4799, K.2024/4876Üretici sertifikası tescilde ibraz edilmiş, idare kabul etmeme nedenini açıklamamışEksik inceleme ve varsayım; iptal onandı
28.02.2025, E.2022/4736, K.2025/861Üretici belgesi sunulmuş; menşe belgesinin sonradan kontrolüne süresinde yanıt gelmemişEşyanın beyan edilen menşeli olmadığına dair somut tespit yok; iptal onandı
07.11.2024, E.2022/1598, K.2024/4548Üretici belli; beyannamede üretici belgesi beyanı yok; idare “diğerleri” oranını uygulamışFirma oranı (yüzde 12,24) uygulanmalı; yüzde 19,96’ya göre fazla hesaplanan kısım iptal
20.02.2025, E.2023/1955, K.2025/715 ve E.2023/2431, K.2025/716Yolda el değiştiren eşya; belge, menşe belgesi ve konşimento ilk alıcı adına, fatura başka satıcıdan; devir faturası yokBelge ile eşya arasındaki bağ kurulamadı; vergi tahakkuku onandı, para cezası kaldırıldı
28.05.2021, E.2019/3218, K.2021/2579Önlemin genişletildiği ülkede üç üreticinin üretici belgesiyle muaf tutulmasına ilişkin tebliğe karşı iptal davasıDava reddedildi; muafiyeti üretici belgesine bağlayan düzenleme yürürlükte kaldı

Tablonun ilk beş kararı ithalatçı lehinedir ve ortak noktaları, eşyanın gerçekten düşük oranlı veya muaf üretici tarafından üretildiği konusunda dosyada ciddi bir şüphe bulunmamasıdır. Altıncı satırdaki kararlar ise sınırı gösterir: belgeler arasındaki tutarsızlık eşyanın kimliğini şüpheli hâle getiriyorsa, Danıştay şekil eksikliği savunmasını kabul etmemektedir. Menşe şüphesine dayanan tahakkuklarda idarenin ispat yükü ve sonradan kontrol için menşe şüphesiyle ek tahakkuk rehberimize bakabilirsiniz.

Ek Tahakkuk Geldiğinde: Vergi, Katma Değer Vergisi ve Para Cezası

Belge geçersiz sayıldığında veya sonradan yapılan kontrolde eksik bulunduğunda gümrük idaresi, ödenen firma oranı ile uyguladığı yüksek oran arasındaki farkı ek tahakkuk olarak ister. Hiç alınmadığı veya eksik alındığı belirlenen vergilerin tebliği, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde yapılabilir (Gümrük Kanunu m.197/2). Dampinge karşı vergi ithalde alınan bir malî yükümlülük olduğundan katma değer vergisi matrahına girer; bu nedenle ek tahakkuka katma değer vergisi farkı da eklenir (3065 sayılı Kanun m.21).

Ek tahakkukun kalemleri

KalemDayanakSavunma
Dampinge karşı vergi farkı3577 m.15; Tebliğ 2025/1 m.4 ve m.6Eşyanın gerçek üreticisinin firma oranlı veya muaf firma olduğu; eksikliğin şekli olduğu; idarenin gerekçe göstermediği
Katma değer vergisi farkı3065 m.21Asıl tahakkuk kalkarsa bu da kalkar
Para cezası (dampinge karşı vergi üzerinden)İdare GK m.234’e dayanırDanıştay: 3577 sayılı Kanun ceza öngörmediğinden bu vergi üzerinden ceza kesilemez
Para cezası (katma değer vergisi farkı üzerinden)İdare GK m.234 ve 3065 m.51’e dayanırDanıştay: dampinge karşı verginin matraha eklenmesinden doğan fark gümrük tarifesini oluşturan unsurlardan değildir; ceza kesilemez

Para cezasına ilişkin iki sonuç, belge ile eşya arasındaki bağın kurulamadığı ve vergi tahakkukunun onandığı dosyada dahi Danıştay tarafından kabul edilmiştir (7. D., 20.02.2025, E.2023/1955, K.2025/715). Bu nedenle ek tahakkuk kararıyla birlikte gelen ceza, vergi aslı konusundaki sonuçtan bağımsız olarak itiraz ve dava konusu yapılmalıdır. Ödenmiş cezanın geri alınması için dampinge karşı vergi iadesi rehberimize bakabilirsiniz.

İtiraz ve Dava Yolu: Süreler Tek Tabloda

Üretici/İhracatçı Belgesi uyuşmazlıklarında süreler

İşlemSüreDayanak
Belgenin geçerliliğiDüzenlenme tarihinden itibaren 1 yılTebliğ 2025/1 m.7/1
Belgenin sunulmasıSerbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescilindem.5/4 ve m.5/7
Üretici ve tacirin kayıt saklama süresiTescilden itibaren 3 yılm.6/4
İthalatçının belge saklama süresi5 yılGümrük Kanunu m.13
Ek tahakkukun tebliğiGümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren 3 yılGümrük Kanunu m.197/2
Ek tahakkuk ve cezaya itirazTebliğden itibaren 15 günGümrük Kanunu m.242/1
İdarenin itirazı karara bağlaması30 günGümrük Kanunu m.242/2
İtirazın reddine karşı vergi mahkemesinde davaRet kararının tebliğinden itibaren 30 günGümrük Kanunu m.242/4; 2577 m.7
Geri verme başvurusuVergilerin tebliğinden itibaren 3 yılGümrük Kanunu m.211/2

İtiraz, kararı veren gümrük müdürlüğünün bağlı olduğu bölge müdürlüğüne yapılır; dilekçe gümrük müdürlüğüne verilebilir. Vergi mahkemesinde dava açılması, dava konusu edilen vergi ve cezanın tahsil işlemlerini durdurur (2577 sayılı Kanun m.27/4). Dava, ek tahakkukla birlikte Tebliğ’in bir hükmünün hukuka aykırılığına da dayanıyorsa, düzenleyici işlemin iptali uygulama işlemi üzerine de istenebilir (2577 sayılı Kanun m.7/4); bu hâlde görevli yargı yeri ve bağlantı kuralları ayrıca değerlendirilmelidir. Düzenleyici işlemlere karşı dava yolunun ayrıntıları için düzenleyici işlemlere karşı iptal davası rehberimize, damping tebliğlerine karşı Danıştay’da açılan davalar için damping tebliğine karşı iptal davası rehberimize bakabilirsiniz.

Belgesiz Ödenen Yüksek Oranın Geri Alınması

Belge zamanında gelmediği için “diğerleri” oranını ödeyerek ithalat yapan ve belgeyi sonradan temin eden ithalatçının durumu, yeni Tebliğ’le zorlaşmıştır. Kanunen ödenmemesi gerektiği hâlde ödenen vergilerin, tebliğlerinden itibaren üç yıl içinde geri verilmesi istenebilir (Gümrük Kanunu m.211). Ancak idare, serbest dolaşıma girişten sonra sunulan belgenin kabul edilmeyeceğine ilişkin m.5/7’ye dayanarak başvuruyu reddedecektir.

Ret hâlinde itiraz ve dava yolu açıktır. Danıştay’ın, üreticisi belli olan eşyada üretici belgesi beyanı bulunmasa da firma oranının uygulanması gerektiğine ilişkin kararı (E.2022/1598, K.2024/4548) bu davada dayanılabilecek en yakın içtihattır; fakat o karar eski Tebliğ dönemine aittir ve idarenin eksik hesapladığı bir ek tahakkuka ilişkindir. Sonuç, eşyanın üreticisinin belge dışındaki delillerle ne ölçüde ispat edilebildiğine ve mahkemelerin sonradan ibraz yasağını nasıl yorumlayacağına bağlıdır. Bu belirsizlik nedeniyle, vergi farkı büyükse eşyayı belge gelene kadar antrepoda bekletmek, yüksek oranı ödeyip iade davası açmaktan çoğu zaman daha güvenlidir.

Unvan Değişikliği, Birleşme, Grup Şirketi ve Yeni Üretici

Firma oranı ve muafiyet, tebliğde unvanı yazılı tüzel kişiye tanınır. Üreticinin unvanının değişmesi, başka bir şirketle birleşmesi, tesisin grup içindeki başka bir şirkete devredilmesi veya üretimin yeni kurulan bir şirkete kaydırılması hâlinde, yeni unvanla düzenlenen belge gümrükte kabul edilmez. Bu durumlarda oranın veya muafiyetin devamı için Ticaret Bakanlığına başvurulması ve İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulunun karar vermesi gerekir.

21.08.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2026/30 sayılı Tebliğ bu konuda yol göstericidir. Malezya’daki muaf bir klima üreticisiyle ilişkili olan bir şirket, muafiyetin unvan değişikliği gerekçesiyle kendisi için devam etmesini istemiş; Kurul bu talebi uygun bulmamıştır. Şirketin ikinci başvurusu üzerine, muafiyetin kendisi bakımından değerlendirilmesi için kısmi ara gözden geçirme soruşturması açılmıştır (Yönetmelik m.34). Yani unvan değişikliği bir bildirimle değil, soruşturmayla çözülmektedir ve soruşturma sonuçlanıncaya kadar yeni şirket firma oranından veya muafiyetten yararlanamaz.

Üreticinin durumuna göre izlenecek yol

DurumYolDayanak
Soruşturmada iş birliği yapmış, tabloda adı varBelgeyle firma oranıTebliğ 2025/1 m.4/1
Unvan değişti veya şirket devralındıBakanlığa başvuru; gerekirse kısmi ara gözden geçirmeYönetmelik m.34; Tebliğ 2026/30
Soruşturma döneminde Türkiye’ye ihracatı yok, sonradan başladıYeni ihracatçı için gözden geçirme soruşturmasıKarar m.8; Yönetmelik m.36
Tabloda adı yok, soruşturma döneminde ihracatı vardıAra gözden geçirme başvurusu; o zamana kadar “diğerleri” oranıKarar m.7; Yönetmelik m.34
Grup içindeki başka şirketin oranından yararlanmak isteniyorMümkün değil; her tüzel kişi kendi oranına tabidirTebliğ 2025/1 m.3/1-ç ve m.4

Yeni ihracatçı incelemesinin şartları ve 2025-2026 örnekleri etkisiz kılma soruşturması rehberimizde, ara gözden geçirme soruşturması gözden geçirme soruşturmaları rehberimizde anlatılmıştır. İthalatçı, tedarikçisinin şirket yapısındaki değişikliklerden çoğu zaman en son haberdar olan taraftır; bu nedenle unvan ve yapı değişikliklerinin önceden bildirilmesi sözleşmeye yazılmalıdır.

Başkasının Oranından Yararlanma: Etkisiz Kılma ve Kaçakçılık Riski

Yüksek oranlı veya “diğerleri” satırındaki bir üreticinin malının, düşük oranlı veya muaf bir firmanın adıyla Türkiye’ye satılması, belgenin en ağır kötüye kullanım biçimidir. Bunun üç ayrı sonucu vardır. İdari düzeyde, Bakanlık önlemin etkisiz kılındığını tespit ederek ilgili firmalara ağır önlem uygulayabilir; 2025/4 sayılı Tebliğ’de bir firmanın başka bir firma için belirlenen orandan yararlandığı tespit edilmiş ve bu firma için brüt kilogram başına 320 ABD doları önlem belirlenmiştir. Gümrük düzeyinde, belge geçersiz sayılarak ithalatçıya en yüksek önlem üzerinden ek tahakkuk yapılır ve usulüne aykırı belge vergi kaybına yol açmışsa Gümrük Kanunu’nun ilgili hükümleri uygulanır (Tebliğ 2025/1 m.6/6 ve m.8).

Ceza hukuku düzeyinde ise gerçeğe aykırı belgeyle dampinge karşı verginin eksik ödenmesi, şartları varsa 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’nun 3’üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki suçun soruşturulmasına yol açabilir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, yetkili makamca düzenlenmiş olsa bile içeriği gerçeği yansıtmayan menşe belgesini “muhtevası itibarıyla sahte” saymakta ve ithalatçının bunu bildiğini gösteren somut olgular varsa suçun oluştuğunu kabul etmektedir (15.04.2026, E.2025/580, K.2026/232; 14.02.2024, E.2022/497, K.2024/62); aynı yaklaşımın gerçeğe aykırı Üretici/İhracatçı Belgesine de uygulanması beklenmelidir. İthalatçının belgenin gerçeğe aykırı olduğunu bilip bilmediği bu soruşturmanın merkezindedir; fiyatın düşük oranlı üreticinin olağan fiyatıyla uyumu, ödemenin kime yapıldığı ve üretim kayıtlarının istenip istenmediği belirleyici olur. Beyannameyi düzenleyen gümrük müşaviri bakımından ise Yargıtay 7. Ceza Dairesi, müşavirin ancak beyanda kullanılan verilerin yanlış olduğunu bildiği veya mesleği gereği bilmesi gerektiği hâllerde sorumlu tutulabileceğini, iş sahibinin sunduğu belgelerin doğruluğunu araştırma yükümlülüğü bulunmadığını kabul etmektedir (13.06.2024, E.2021/2991, K.2024/6393). Ceza boyutunu sahte menşe ve damping kaçırma rehberimizde ayrıntılı olarak ele aldık.

Tedarik Sözleşmesine Konulacak Hükümler

Tebliğ ispat yükünü ithalatçıya yüklediği hâlde belgeyi düzenleyen ve kayıtları elinde tutan taraf yabancı satıcıdır. Bu dengesizlik ancak sözleşmeyle giderilebilir.

  • Belge yükümlülüğü. Satıcı, her fatura için 2025/1 sayılı Tebliğ’e uygun, ıslak imzalı belgeyi sevkiyattan önce göndermeyi üstlenir; belgenin aslı ulaşmadan eşyanın serbest dolaşıma sokulmayacağı kabul edilir.
  • Üretici taahhüdü. Satıcı, eşyanın tebliğde unvanı yazılı üretici tarafından ve o üreticinin tesisinde üretildiğini taahhüt eder; tacir aracılığıyla satışta üretici de bu taahhüde katılır.
  • Kayıt ve denetim. Satıcı ve üretici, üretim ve satış kayıtlarını en az üç yıl saklamayı, ithalatçının talebi üzerine vermeyi ve Ticaret Bakanlığının yerinde incelemesine izin vermeyi kabul eder.
  • Değişiklik bildirimi. Unvan, ortaklık yapısı, tesis ve satış kanalı değişiklikleri sevkiyattan önce yazılı olarak bildirilir.
  • Tazmin. Belgenin geçersiz sayılması veya doğruluğunun ispat edilememesi nedeniyle ithalatçının ödemek zorunda kaldığı vergi farkı, katma değer vergisi, faiz, teminat masrafı ve yargılama giderleri satıcı tarafından karşılanır.
  • Uygulanacak hukuk ve yetki. Tazmin talebinin hangi hukuka göre ve nerede ileri sürüleceği açıkça yazılır.

Soruşturma sürecinde tedarikçinin iş birliğini güvence altına alan sözleşme hükümleri ve İngilizce bir ek örneği için ithalatçı rehberimize bakabilirsiniz.

İnceleme Sürerken Teminatla Teslim ve Belge Sunma Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki örnek, belgenin doğruluğuna ilişkin inceleme başlatıldığı ve eşyanın gümrükte beklediği durumda, eşyanın teminatla teslimini sağlamak ve destekleyici belgeleri dosyaya kazandırmak için hazırlanmıştır.

T.C. TİCARET BAKANLIĞI
[ ] GÜMRÜK MÜDÜRLÜĞÜNE

BAŞVURAN: [Unvan] — vergi kimlik no: [ ], [adres], KEP: [ ]

VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres], KEP: [ ]

İLGİ: [Tarih] tarihli ve [sayı] sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi; Müdürlüğünüzün [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı yazısı

KONU: Üretici/İhracatçı Belgesine ilişkin inceleme sonuçlanıncaya kadar eşyanın teminat karşılığında teslimi ve destekleyici belgelerin sunulması talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil şirket, [Tebliğ No] sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ kapsamındaki [eşya]’yı [ülke]’de yerleşik [üretici unvanı] tarafından üretilmiş olarak [satıcı unvanı]’ndan satın almış ve ilgi beyannameyle beyan etmiştir. Anılan üretici için Tebliğ’de CIF bedelin yüzde [oran]’ı oranında dampinge karşı önlem belirlenmiştir.

2. Beyannamenin tescilinde [tarih] tarihli Üretici/İhracatçı Belgesi ile [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı fatura sunulmuş, fatura numarası ve tarihi beyannamenin 44 numaralı kutusuna kaydedilmiştir. Müdürlüğünüzün ilgi yazısıyla, belgenin doğruluğuna ilişkin inceleme yapıldığı bildirilmiş ve eşyanın teslimi durdurulmuştur.

A. 2025/1 sayılı Tebliğ m.6/5: Eşya teminat karşılığında teslim edilmelidir

3. Tebliğ’in 6’ncı maddesinin beşinci fıkrası, belgeye ilişkin inceleme ve denetimlerin yapılması hâlinde, işlemlerin sonuçlanması beklenmeksizin eşyanın teslim alınmasının yazılı olarak talep edilebileceğini ve en yüksek önlem tutarı kadar teminat alınarak eşyanın teslim edilebileceğini öngörmektedir. Müvekkil, beyan edilen oran ile Tebliğ’deki en yüksek önlem arasındaki farka karşılık gelen [tutar] TL için [banka] tarafından düzenlenen süresiz teminat mektubunu sunmaya hazırdır.

4. Eşya [tarih] tarihinden bu yana [geçici depolama yeri / antrepo]’da beklemekte, müvekkil günlük [tutar] TL ardiye ve demuraj gideri ödemektedir. İncelemenin yurt dışı araştırması gerektirmesi hâlinde sürenin uzayacağı açıktır.

B. 2025/1 sayılı Tebliğ m.6/1 ve m.6/3: Destekleyici belgeler sunulmaktadır

5. Belgenin doğruluğunu göstermek üzere; üreticinin [tarih] tarihli üretim kaydı ve parti numaralarını gösteren listesi, üreticinin satıcıya düzenlediği [tarih] tarihli fatura, ihracatçı ülke gümrük beyannamesi, konşimento, çeki listesi ve [tarih] tarihli test sertifikası ekte sunulmuştur. Bu belgelerdeki parti ve konteyner numaraları, müdürlüğünüzce yapılan muayenede tespit edilen numaralarla aynıdır.

6. İnceleme kapsamında ihtiyaç duyulan başka bilgi veya belge bulunması hâlinde, bunların ve şüphenin gerekçesinin tarafımıza bildirilmesini talep ediyoruz. Üretici ve satıcı, Bakanlıkça yapılacak yerinde incelemeyi kabul ettiklerini belgede beyan etmişlerdir.

SONUÇ VE TALEP

7. Açıklanan nedenlerle; ekli teminat mektubunun kabulüyle eşyanın inceleme sonuçlanmadan teslimine, sunulan belgelerin inceleme dosyasına alınmasına, incelemenin belge lehine sonuçlanması hâlinde teminatın iadesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.

[Tarih]
Başvuran vekili
Av. [ad soyad]

EKLER: Vekâletname; Üretici/İhracatçı Belgesi ve fatura; üretim kaydı ve parti listesi; üreticinin satıcıya faturası; ihracat beyannamesi; konşimento ve çeki listesi; test sertifikası; teminat mektubu taslağı.

Belgenin Şekil Eksikliği Nedeniyle Yapılan Ek Tahakkuka İtiraz Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki örnek, tescilde sunulan belgenin sonradan yapılan kontrolde üretici unvanındaki yazım farkı ve beyannamenin 44 numaralı kutusuna fatura bilgisinin yazılmaması nedeniyle geçersiz sayıldığı ve en yüksek oran üzerinden ek tahakkuk ile para cezası kararı alındığı durum için hazırlanmıştır. İtiraz, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde yapılır.

T.C. TİCARET BAKANLIĞI
[ ] GÜMRÜK VE DIŞ TİCARET BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNE
Gönderilmek üzere
[ ] GÜMRÜK MÜDÜRLÜĞÜNE

İTİRAZ EDEN: [Unvan] — vergi kimlik no: [ ], [adres], KEP: [ ]

VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres], KEP: [ ]

İTİRAZ KONUSU: [Tarih] tarihli ve [sayı] sayılı ek tahakkuk kararı ile [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı para cezası kararı

TEBLİĞ TARİHİ: [tarih]

KONU: 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 242’nci maddesi uyarınca ek tahakkuk ve para cezası kararlarının kaldırılması talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil şirket, [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesiyle [ülke] menşeli [eşya] ithal etmiştir. Eşya, [Tebliğ No] sayılı Tebliğ’de kendisi için CIF bedelin yüzde [oran]’ı oranında önlem belirlenen [üretici unvanı] tarafından üretilmiş; beyannamenin tescilinde bu üreticinin düzenlediği Üretici/İhracatçı Belgesi ve faturası sunulmuş, dampinge karşı vergi bu oran üzerinden ödenmiştir.

2. Sonradan yapılan kontrolde, belgede üreticinin unvanının “[belgedeki yazım]” şeklinde yazıldığı, Tebliğ’de ise “[tebliğdeki yazım]” olarak yer aldığı ve fatura numarası ile tarihinin beyannamenin 44 numaralı kutusuna kaydedilmediği gerekçesiyle belge geçersiz sayılmış; Tebliğ’deki en yüksek oran olan yüzde [oran] üzerinden [tutar] TL dampinge karşı vergi ve [tutar] TL katma değer vergisi ek olarak tahakkuk ettirilmiş, ayrıca [tutar] TL para cezası kararı alınmıştır.

A. Gümrük Kanunu m.242: İtiraz süresindedir

3. İtiraza konu kararlar müvekkile [tarih] tarihinde tebliğ edilmiş olup on beş günlük süre içinde itiraz edilmektedir.

B. 99/13482 sayılı Karar m.5 ve 2025/1 sayılı Tebliğ m.4/1: Uygulanacak oran eşyanın üreticisine göre belirlenir

4. Dampinge karşı verginin oranı, malın ihracatçıları belirtilerek tespit edilir. Üretici/İhracatçı Belgesi, eşyanın kendisi için ayrı oran belirlenen firma tarafından üretildiğini tevsik etmeye yarar. Eşyanın [üretici unvanı] tarafından üretildiği; belgenin yanı sıra üreticinin faturası, konşimento, çeki listesi, üretim partisini gösteren test sertifikası ve ödeme belgeleriyle sabittir. İdarenin kararında eşyanın başka bir firma tarafından üretildiğine ilişkin hiçbir tespit yoktur.

C. 2025/1 sayılı Tebliğ m.5/6: Önemsiz ve şekilsel farklılıklar belgeyi geçersiz kılmaz

5. Tebliğ’in 5’inci maddesinin altıncı fıkrası, belgede önemsiz veya şekilsel farklılıkların bulunmasının, belgenin gümrük idaresine sunulan eşyaya ait olduğunun kesin olarak ortaya konulması kaydıyla, belgenin geçerliliğini kendiliğinden ortadan kaldırmayacağını açıkça öngörmektedir. Unvandaki fark bir noktalama ve kısaltma farkından ibarettir; belgedeki adres, ülke ve iletişim bilgileri Tebliğ’de adı geçen firmaya aittir ve aynı ülkede bu unvana benzer başka bir firma için Tebliğ’de ayrı bir oran belirlenmemiştir.

6. Fatura numarası ve tarihi belgenin kendisinde yazılıdır ve fatura beyannameye eklenmiştir. Bu bilginin 44 numaralı kutuya ayrıca yazılmamış olması, belge ile eşya arasındaki bağı ortadan kaldırmaz. Danıştay Yedinci Dairesi, muaf üreticinin ürettiği eşyada üretici firma kodunun seçilmemesi ve beyannamede üretici belgesi kaydının bulunmaması gibi eksikliklerin şekli nitelikte olduğu gerekçesiyle ek tahakkuku iptal eden kararı onamıştır (28.02.2025, E.2022/3715, K.2025/859).

Ç. 2025/1 sayılı Tebliğ m.6/3 ve m.6/6: Belgenin geçersiz sayılma şartları oluşmamıştır

7. Tebliğ, belgenin geçersiz sayılmasını ve en yüksek önlemin uygulanmasını, belgedeki bilgi ve beyanların doğruluğunun ithalatçı tarafından ispat edilememesi hâline bağlamıştır. İdare, belgenin doğruluğundan şüphe duyduğunu bildirmemiş, müvekkilden veya üreticiden hiçbir bilgi ya da belge istememiş, ihracatçı ülke gümrük idaresinden bilgi talep etmemiştir. İspat imkânı tanınmadan belgenin geçersiz sayılması Tebliğ’in öngördüğü usule aykırıdır. Destekleyici belgeler bu dilekçenin ekinde sunulmaktadır.

D. 3577 sayılı Kanun m.15 ve Gümrük Kanunu m.234: Para cezası kesilemez

8. Vergi aslına ilişkin itirazımız saklı kalmak kaydıyla; 3577 sayılı Kanun dampinge karşı verginin eksik ödenmesi hâlinde ceza uygulanacağına dair bir hüküm içermemekte, Gümrük Kanunu’na yaptığı atıf usul ve şekil hükümleriyle sınırlı kalmaktadır. Danıştay Yedinci Dairesi, bu nedenle dampinge karşı vergi üzerinden ve bu verginin matraha eklenmesinden doğan katma değer vergisi farkı üzerinden para cezası kesilemeyeceğine karar vermiştir (20.02.2025, E.2023/1955, K.2025/715).

E. 3065 sayılı Kanun m.21: Katma değer vergisi farkı asıl tahakkukla birlikte kaldırılmalıdır

9. Ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi, yalnızca dampinge karşı vergi farkının matraha eklenmesinden kaynaklanmaktadır. Asıl tahakkukun kaldırılmasıyla bu kalemin de dayanağı kalmayacaktır.

SONUÇ VE TALEP

10. Açıklanan nedenlerle; itirazımızın kabulüne, itiraza konu ek tahakkuk ve para cezası kararlarının kaldırılmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.

[Tarih]
İtiraz eden vekili
Av. [ad soyad]

EKLER: Vekâletname; itiraza konu kararlar ve tebliğ belgesi; beyanname; Üretici/İhracatçı Belgesi; fatura; konşimento ve çeki listesi; test sertifikası; ödeme belgeleri; üreticinin ticaret sicil kaydı.

İtirazın Reddine Karşı Vergi Mahkemesinde Dava Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki örnek, eşyanın tacir aracılığıyla alındığı, Bakanlığın istediği üretim kayıtlarının verilen sürede sunulamaması nedeniyle belgenin geçersiz sayıldığı ve itirazın reddedildiği durum için hazırlanmıştır. Dava, ret kararının tebliğinden itibaren 30 gün içinde açılır.

[ ] NÖBETÇİ VERGİ MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA

DAVACI: [Unvan] — vergi kimlik no: [ ], [adres]

VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres], UYAP kayıtlı elektronik adres: [ ]

DAVALI: T.C. Ticaret Bakanlığı [ ] Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü — [adres]

DAVA KONUSU: [Tarih] tarihli ve [sayı] sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesine ilişkin olarak tahakkuk ettirilen [tutar] TL dampinge karşı vergi ve [tutar] TL katma değer vergisi ile [tutar] TL para cezasına yapılan itirazın reddine dair [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı işlemin iptali talebidir.

TEBLİĞ TARİHİ: [tarih]

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil şirket, [Tebliğ No] sayılı Tebliğ kapsamındaki [eşya]’yı [ülke]’de yerleşik [üretici unvanı] tarafından üretilmiş olarak, aynı ülkede yerleşik [tacir unvanı] aracılığıyla satın almıştır. Fatura tacir firma tarafından düzenlendiğinden, Üretici/İhracatçı Belgesi de 2025/1 sayılı Tebliğ’in 5’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu firma tarafından düzenlenmiş; belgenin üreticiye ilişkin bölümünde [üretici unvanı], satıcıya ilişkin bölümünde [tacir unvanı] gösterilmiştir. Belge ve fatura beyannamenin tescilinde sunulmuş, vergi üretici için belirlenen yüzde [oran] üzerinden ödenmiştir.

2. Davalı idare [tarih] tarihli yazısıyla eşyaya ait üretim kayıtlarını on beş gün içinde istemiş, tacir firma kayıtları üreticiden temin ederek [tarih] tarihinde göndermiştir. İdare, kayıtların süresinden sonra geldiği gerekçesiyle belgeyi geçersiz saymış, Tebliğ’deki en yüksek oran üzerinden ek tahakkuk ve para cezası kararı almış; süresinde yapılan itiraz [tarih] tarihli işlemle reddedilmiştir.

A. 2577 sayılı Kanun m.7 ve Gümrük Kanunu m.242/4: Dava süresindedir

3. İtirazın reddine dair işlem müvekkile [tarih] tarihinde tebliğ edilmiş olup otuz günlük süre içinde dava açılmaktadır.

B. 99/13482 sayılı Karar m.5 ve 2025/1 sayılı Tebliğ m.4/1: Eşyanın üreticisi sabittir

4. Dampinge karşı verginin oranı üreticiye göre belirlenir. Eşyanın [üretici unvanı] tarafından üretildiği; üreticinin tacire düzenlediği fatura, ihracat beyannamesi, üretim partilerini gösteren kayıtlar, test sertifikaları ve konşimentodaki konteyner numaralarıyla ortaya konulmaktadır. Bu belgelerin tamamı idareye sunulmuş olup dava dilekçesinin ekindedir. Davalı idare, eşyanın başka bir firma tarafından üretildiğine ilişkin hiçbir tespit yapmamıştır.

C. 2025/1 sayılı Tebliğ m.6/3 ve m.6/6: Belgenin doğruluğu ispat edilmiştir; süre gerekçesi Tebliğ’de yer almaz

5. Tebliğ’in 6’ncı maddesinin altıncı fıkrası, belgenin geçersiz sayılmasını, doğruluğunun ithalatçı tarafından ispat edilememesi şartına bağlamıştır. Tebliğ’de, destekleyici belgelerin belirli bir sürede sunulmaması hâlinde belgenin geçersiz sayılacağına ilişkin bir hüküm yoktur. Yurt dışındaki iki ayrı firmadan temin edilmesi gereken üretim kayıtları için verilen on beş günlük süre makul değildir; kayıtlar ek tahakkuk kararından önce idarenin elindedir ve içeriklerine ilişkin hiçbir olumsuz değerlendirme yapılmamıştır.

6. İdare, Tebliğ’in 6’ncı maddesinin üçüncü fıkrasında öngörülen yollara da başvurmamış, ihracatçı ülke gümrük idaresinden bilgi istememiş ve şüphesinin gerekçesini bildirmemiştir. Danıştay Yedinci Dairesi, üretici sertifikası sunulmadığı hâlde üreticinin faturası ve taşıma belgeleri bulunan bir dosyada, idarenin eşyanın o firma tarafından üretilmediğine dair inceleme yapmadan yalnızca sistem sorgusuna dayanarak yaptığı tahakkukun iptaline ilişkin kararı onamıştır (17.12.2024, E.2024/2173, K.2024/5245). Belgenin sunulduğu ve içeriğinin belgelerle doğrulandığı bu olayda aynı sonuca evleviyetle varılmalıdır.

Ç. 2025/1 sayılı Tebliğ m.5/1: Belgenin tacir tarafından düzenlenmesi hukuka uygundur

7. Davalı idarenin ret işleminde belgenin üretici tarafından imzalanmadığına da değinilmiştir. Tebliğ, belgenin gümrük beyanına esas faturayı düzenleyen üretici/ihracatçı veya tacir firma tarafından düzenleneceğini öngörmektedir. Gümrükler Genel Müdürlüğünün 07.08.2025 tarihli dağıtımlı yazısında da belgeyi düzenleyen firmanın imzasının yeterli olduğu, ikinci bir firmanın imzasının aranmayacağı belirtilmiştir.

D. 3577 sayılı Kanun m.15 ve Gümrük Kanunu m.234: Para cezası hukuka aykırıdır

8. Vergi aslına ilişkin iddialarımız saklı kalmak kaydıyla; dampinge karşı vergi üzerinden ve bu verginin matraha eklenmesinden doğan katma değer vergisi farkı üzerinden para cezası kesilemeyeceği Danıştay kararlarıyla sabittir (7. D., 20.02.2025, E.2023/1955, K.2025/715). Para cezası, vergi tahakkuku hakkında verilecek karardan bağımsız olarak iptal edilmelidir.

SONUÇ VE İSTEM

9. Açıklanan nedenlerle; dava konusu işlemin iptaline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.

[Tarih]
Davacı vekili
Av. [ad soyad]

EKLER: Vekâletname; dava konusu işlem ve tebliğ belgesi; ek tahakkuk ve para cezası kararları; itiraz dilekçesi; beyanname; Üretici/İhracatçı Belgesi ve fatura; üreticinin tacire faturası; ihracat beyannamesi; üretim kayıtları; test sertifikaları; konşimento ve çeki listesi; idarenin bilgi talep yazısı ve cevabı.

Sık Yapılan Hatalar

  • Belge gelmeden beyannameyi tescil ettirmek. Serbest dolaşıma girişten sonra sunulan belge kabul edilmez.
  • Unvanı tebliğle karşılaştırmamak. Grup şirketi, satış şirketi veya yeni unvanla düzenlenen belge firma oranını sağlamaz.
  • Belgeyi yanlış firmaya düzenletmek. Belgeyi, beyannameye eklenen faturayı düzenleyen firma düzenler; arada tacir varsa C bölümü doldurulur.
  • 44 numaralı kutuyu ve üretici firma kodunu atlamak. Bu eksiklikler Danıştay kararlarına konu olan tahakkukların tipik nedenidir.
  • Yolda veya antrepoda devralınan eşyada eski belgeyi kullanmak. Belge ile fatura arasındaki bağ kurulamazsa tahakkuk onanmaktadır.
  • Üretim kayıtlarını baştan istememek. İspat yükü ithalatçıdadır; kayıtlar inceleme başladıktan sonra temin edilemeyebilir.
  • “Diğerleri” oranını ödemeyi güvenli sanmak. Bazı tebliğlerde “diğerleri” dahil her firma için belge zorunludur.
  • Para cezasını vergiyle birlikte kabullenmek. Dampinge karşı vergi üzerinden kesilen ceza ayrıca itiraz ve dava konusu yapılmalıdır.

Hukukçular Evi Üretici/İhracatçı Belgesi Uyuşmazlıklarında Ne Yapar?

İthalattan önce sonuç tebliğini, tedarikçinin unvanını ve satış zincirini inceleyerek belgenin kim tarafından ve nasıl düzenleneceğini belirliyor, tedarik sözleşmesine belge, kayıt ve tazmin hükümlerini yazıyoruz. Belgenin gümrükte reddedilmesi veya inceleme başlatılması hâlinde teminatla teslim talebini ve destekleyici belge dosyasını hazırlıyoruz.

Ek tahakkuk ve para cezası kararlarına karşı itirazı ve vergi mahkemesindeki davayı yürütüyor, eşyanın gerçek üreticisini gösteren delilleri yurt dışındaki tedarikçiyle birlikte topluyoruz. Unvan değişikliği, devralma veya yeni üretici durumlarında Ticaret Bakanlığı nezdinde ara gözden geçirme ve yeni ihracatçı incelemesi başvurularını hazırlıyoruz. Büromuz Ankara’dadır; Ticaret Bakanlığı ve Danıştay nezdindeki işleri doğrudan takip ediyoruz.

Tebliği, belgenizi, beyannamenizi ve gümrük yazılarını 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz.

İlgili Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

Üretici/İhracatçı Belgesi nedir?

Dampinge karşı önlemin firma bazında farklı oranlarda belirlendiği ürünlerde, ithal edilen eşyanın kendisi için ayrı oran belirlenen firma tarafından üretildiğini gösteren belgedir. Usul ve esasları 27.03.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve 26.05.2025’te yürürlüğe giren 2025/1 sayılı Tebliğ’de düzenlenmiştir; önceki adı üretici belgesidir.

Belgeyi kim düzenler, kim imzalar?

Belgeyi, ithalatçı adına gümrük beyanına esas faturayı düzenleyen yabancı üretici, ihracatçı veya tacir firma düzenler. Bilgisayar ortamında, İngilizce ve eksiksiz doldurulur; firmanın imza yetkilisi tarafından ıslak imzayla imzalanır (m.5/1-2). Gümrükler Genel Müdürlüğünün 07.08.2025 tarihli yazısına göre düzenleyen firmanın imzası yeterlidir, ikinci bir firmanın imzası aranmaz.

Belge sunulmazsa hangi oran uygulanır?

Belge ibraz edilmezse kendisi için ayrı önlem belirlenmeyen diğer firmalar için öngörülen oran uygulanır (m.4/2). Belge sunulmuş ancak doğruluğu ithalatçı tarafından ispat edilememişse belge geçersiz sayılır ve tebliğdeki en yüksek önlem uygulanır (m.6/6).

Belgeyi eşya serbest dolaşıma girdikten sonra sunabilir miyim?

Hayır. 2025/1 sayılı Tebliğ, eşyanın serbest dolaşıma girişinden sonra sunulan belgenin kabul edilmeyeceğini açıkça öngörür (m.5/7). Belge gecikiyorsa eşyayı belge gelene kadar geçici depolamada veya antrepoda bekletmek gerekir. Sonradan geri verme başvurusu mümkündür, ancak idarenin bu hükme dayanarak reddetmesi beklenir.

Belge ne kadar süre geçerlidir?

Düzenlenme tarihinden itibaren bir yıl geçerlidir. Belge eşliğinde serbest bölgeye veya antrepoya konulan eşyada, belge bir yıl içinde gümrük müdürlüğüne ibraz edilmişse eşyanın orada kaldığı süre boyunca geçerlilik süresi durur ve çıkışla birlikte kalan süre işlemeye başlar (m.7).

Üreticiden değil ticaret şirketinden alım yapıyorum; belge alabilir miyim?

Evet. Faturayı tacir firma düzenliyorsa belgeyi de o düzenler; formun üreticiye ilişkin bölümüne üretici, satıcıya ilişkin bölümüne tacir yazılır. Ancak eşyanın o üretici tarafından üretildiğini ispat yükü sizdedir; tacirin üreticiden alım faturasını ve üretim kayıtlarını baştan temin etmeniz gerekir.

Belgede küçük bir hata var; belge geçersiz mi?

Önemsiz veya şekilsel farklılıklar, belgenin gümrüğe sunulan eşyaya ait olduğu kesin olarak ortaya konuluyorsa belgenin geçerliliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz (m.5/6). Danıştay da üretici firma kodunun seçilmemesi gibi eksiklikleri şekli sayan iptal kararını onamıştır (7. D., E.2022/3715, K.2025/859). Farklı bir tüzel kişinin unvanı ise şekil hatası değildir.

Bakanlık belgemi inceliyor, eşyam gümrükte bekliyor; ne yapabilirim?

Yazılı olarak talep ederseniz, tebliğdeki en yüksek önlem tutarı kadar teminat karşılığında eşya inceleme sonuçlanmadan teslim edilebilir (m.6/5). Aynı dilekçeyle üretim kayıtları, üreticinin faturası, ihracat beyannamesi ve test sertifikası gibi destekleyici belgeleri sunmanız incelemenin lehinize sonuçlanmasını kolaylaştırır.

Ek tahakkuk kararına karşı ne kadar sürede itiraz etmeliyim?

Ek tahakkuk ve para cezası kararlarına tebliğden itibaren 15 gün içinde itiraz edilir; idare itirazı 30 gün içinde karara bağlar. İtirazın reddi hâlinde ret kararının tebliğinden itibaren 30 gün içinde vergi mahkemesinde dava açılabilir (Gümrük Kanunu m.242). Dava açılması dava konusu tutarın tahsilini durdurur.

Dampinge karşı vergi farkı için para cezası kesilebilir mi?

Danıştay’a göre kesilemez. 3577 sayılı Kanun bu vergi için ceza öngörmediğinden, dampinge karşı vergi üzerinden ve bu verginin matraha eklenmesinden doğan katma değer vergisi farkı üzerinden Gümrük Kanunu’nun 234’üncü maddesi uyarınca kesilen cezalar iptal edilmektedir (7. D., E.2023/1955, K.2025/715).

Tedarikçimin unvanı değişti; eski oran devam eder mi?

Kendiliğinden devam etmez. Firma oranı ve muafiyet tebliğde unvanı yazılı tüzel kişiye aittir. 2026/30 sayılı Tebliğ’e konu olayda muafiyetin unvan değişikliği gerekçesiyle devamı talebi Kurul tarafından uygun bulunmamış, konu kısmi ara gözden geçirme soruşturmasına bağlanmıştır. Sonuçlanıncaya kadar yeni şirket eski orandan yararlanamaz.

Yanlış veya gerçeğe aykırı belge kullanmanın sonucu nedir?

Belge geçersiz sayılır ve en yüksek önlem üzerinden ek tahakkuk yapılır; usulüne aykırı belge vergi kaybına yol açmışsa Gümrük Kanunu’nun ilgili hükümleri uygulanır (m.6/6 ve m.8). Bakanlık ayrıca önlemin etkisiz kılındığını tespit ederek ilgili firmalara ağır önlem uygulayabilir. Belgenin gerçeğe aykırı olduğu bilinerek kullanılmışsa kaçakçılık soruşturması da gündeme gelebilir.

Kaynakça

  • 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun m.7, 11, 13 ve 15; 99/13482 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar m.5, 7 ve 8; İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik m.27, 34 ve 36.
  • İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2025/1) (RG 27.03.2025, 32854) ve eki Üretici/İhracatçı Belgesi formu (Ticaret Bakanlığı, doldurulabilir form); yürürlükten kaldırılan Tebliğ No: 2002/1 (RG 12.02.2002, 24669).
  • Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğünün 07.08.2025 tarihli ve E-20117910-503.99-00112097856 sayılı “2025/1 Sayılı Tebliğ – Üretici/İhracatçı Belgesi” konulu dağıtımlı yazısı.
  • İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğler: No: 2025/4 (RG 20.02.2025; değişiklik RG 11.11.2026, 33427); 2025/18 (RG 19.07.2025; değişiklik RG 26.06.2026, 33292); 2025/22 (RG 04.09.2025); 2025/25 (RG 27.08.2025); 2025/36 (RG 07.11.2025); 2026/6 (RG 13.03.2026); 2026/17 (RG 16.06.2026, 33282); 2026/30 (RG 21.08.2026, 33347).
  • 4458 sayılı Gümrük Kanunu m.13, 197, 211, 234 ve 242; 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu m.21 ve 51; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7 ve 27.
  • Danıştay Yedinci Dairesi: E.2019/3218, K.2021/2579 (28.05.2021); E.2022/1598, K.2024/4548 (07.11.2024); E.2022/4799, K.2024/4876 (27.11.2024); E.2024/2173, K.2024/5245 (17.12.2024); E.2023/1955, K.2025/715 ve E.2023/2431, K.2025/716 (20.02.2025); E.2022/3715, K.2025/859 ve E.2022/4736, K.2025/861 (28.02.2025).
  • Yargıtay Ceza Genel Kurulu: E.2022/497, K.2024/62 (14.02.2024); E.2025/580, K.2026/232 (15.04.2026). Yargıtay 7. Ceza Dairesi: E.2021/2991, K.2024/6393 (13.06.2024).

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her belge uyuşmazlığı kendi tebliği, belgesi, beyannamesi ve süreleriyle birlikte değerlendirilmelidir.


Belgeniz reddedildi veya yüksek oranla ek tahakkuk mu geldi? 15 gün dolmadan değerlendirelim

Üretici/İhracatçı Belgesinin hazırlanması, gümrükte reddi, teminatla teslim, ek tahakkuk ve para cezasına itiraz, vergi mahkemesinde dava ve unvan değişikliği başvuruları için tebliğ, belge ve beyannamenizle hemen arayın.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Süreyi kaçırmayın

Belge beyannamenin tescilinde sunulmalıdır; sonradan sunulan belge kabul edilmez. Ek tahakkuk ve para cezasına itiraz için tebliğden itibaren 15 gün, itirazın reddine karşı vergi mahkemesinde dava için 30 gün vardır. Belge düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl geçerlidir. Telefon: 0554 648 37 15.

İletişime Geçin

Post by Av. Fatma Öztürk