Destek İadesinde Faiz Hesabı 2026: KOSGEB’de Yasal Faiz (%31), TKDK ve TÜBİTAK’ta Gecikme Zammı Oranı (%3,7), Faiz Başlangıcı, Hesap Tabloları ve Faize İtiraz (3095 m.1, 6183 m.51, 5488 m.23)
17 Kasım 2026

Destek İadesinde Faiz Hesabı 2026: KOSGEB’de Yasal Faiz (%31), TKDK ve TÜBİTAK’ta Gecikme Zammı Oranı (%3,7), Faiz Başlangıcı, Hesap Tabloları ve Faize İtiraz (3095 m.1, 6183 m.51, 5488 m.23)

Devlet desteği geri istenirken uygulanan faiz kuruma göre değişir ve aradaki fark anaparayı aşabilir. KOSGEB, desteğin ödendiği tarihten tahsilata kadar yasal faiz ister; yasal faiz 31.07.2026’dan itibaren yıllık %31’dir (3095 sayılı Kanun m.1; Uygunsuzluk Yönergesi m.11). TÜBİTAK, 6183 sayılı Kanun’un 51’inci maddesindeki gecikme zammı oranında “gecikme faizi” uygular; bu oran 13.11.2025’ten itibaren aylık %3,7’dir. TKDK alacağını 6183 sayılı Kanun’a göre tahsil eder ve gecikme zammı, borç bildirim mektubundaki bir aylık ödeme süresinin bittiği vadeden itibaren işler. Tarımsal desteklerde haksız ödeme, ödeme tarihinden itibaren gecikme zammı oranında faizle geri alınır (5488 sayılı Kanun m.23). Aynı 1.000.000 TL bir yılda yasal faizle yaklaşık 260.000 TL, gecikme zammı oranıyla 444.000 TL faiz doğurur. Faiz hesabına itirazın dayanakları; faizin türü, başlangıç tarihi, dönemsel oranlar, faize faiz yürütülmesi, kısmi ödemelerin mahsubu ve zamanaşımıdır.

Bu yazı, KOSGEB, TKDK-IPARD, TÜBİTAK veya Tarım ve Orman Bakanlığı desteğinin faiziyle birlikte geri istendiği işletme sahipleri, şirket yöneticileri, çiftçiler ve bu dosyaları yürüten mali müşavirler için hazırlandı. Hangi kurumun hangi faizi, hangi tarihten ve hangi oranla isteyebileceği, 2026’da değişen yasal faiz düzeni, örnek hesap tabloları, faiz hesabında denetlenecek noktalar ile itiraz ve dava yolları madde numaralarıyla anlatılır; sonunda icra takibinde işlemiş faize kısmi itiraz dilekçesi ile ihtirazi kayıtla ödeme ve gecikme zammı hesabına itiraz dilekçesi örnekleri yer alır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Bu yazının dayanakları. 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun m.1 (16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanun m.10 ile değişik; yürürlük 31.07.2026), m.2 ve m.3; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.82, 88, 100, 117, 120, 121, 131, 146, 147 ve 152; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun m.37, 47, 48, 51, 52, 55, 58, 102 ve 103; 10556 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 13.11.2025, 33076); 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname m.9 ve 10; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.62, 67 ve 72; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7 ve 28; 5488 sayılı Tarım Kanunu m.23; 5648 sayılı Kanun m.15/4; KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği m.9; KOSGEB Uygunsuzluk Yönergesi (YG-02/03, revizyon tarihi 12.02.2026) m.8, 10, 11 ve geçici m.1; KOSGEB Destek Programları Erken Ödeme Yönergesi (Rev.8, 15.04.2026) m.7; Kapasite Geliştirme Destek Programı Taahhütnamesi (20.08.2026); TKDK IPARD III 12. Başvuru Çağrı Dönemi Başvuru Çağrı Rehberi Bölüm 10.1 ve 10.3; TÜBİTAK 1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı Uygulama Esasları (05.03.2026 tarihli Başkanlık Olur’uyla değişik) m.4, 8, 10, 44, 45, 50 ve 51; Danıştay 4., 8. ve 10. Daire kararları. Metin 17 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata ve oranlara göre hazırlanmıştır.

Destek iadesi dosyalarında tartışma çoğu zaman “destek geri istenebilir mi” sorusunda toplanır; oysa istenen tutarın büyük bölümü zaman içinde faizden oluşur. Üç yıl önce ödenmiş bir desteğin faizi, uygulanan faiz türüne göre anaparanın yüzde yetmişi kadar da olabilir, anaparanın bir buçuk katını da geçebilir. Üstelik 2026 yılında iki oran birden değişti: gecikme zammı Kasım 2025’te yüzde 3,7’ye indi, yasal faiz ise 31 Temmuz 2026’da sabit oran olmaktan çıkıp Merkez Bankası reeskont oranına bağlandı.

Aşağıda önce hangi kurumun hangi faizi istediği ve güncel oranlar, ardından her kurum için başlangıç tarihi ve hesap yöntemi, karşılaştırmalı örnekler, faiz hesabında denetlenecek noktalar ve itiraz yolları ele alınıyor. Desteğin geri istenmesinin genel çerçevesi için Devlet Desteği İadesi Merkezi sayfasına bakabilir, kendi tutarınızı yasal faiz hesaplama ve gecikme zammı hesaplama araçlarıyla dönem dönem hesaplayabilirsiniz.

Hangi Kurum Hangi Faizi İster?

Destek veren kurumların alacakları aynı hukuki rejime tabi değildir. KOSGEB bütün işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabidir ve alacağını yasal faiziyle, adli yargıda takip eder. TKDK alacakları 6183 sayılı Kanun’a göre, ödeme emri ve haciz yoluyla tahsil edilir. TÜBİTAK kendi uygulama esaslarında gecikme zammı oranını faiz oranı olarak benimsemiştir. Tarımsal desteklerde ise faizin türünü ve başlangıcını doğrudan kanun belirler.

Kurumlara göre faiz türü, oran ve başlangıç

Kurum ve durumFaiz türüGüncel oranBaşlangıçDayanak
KOSGEB, geri ödemesiz ve geri ödemeli destekYasal faizYıllık %31Destek ödeme tarihi; tahsilat tarihine kadarYönetmelik m.9/1; Uygunsuzluk Yönergesi m.11/1-2
KOSGEB, bozulan sulh ve taksit anlaşmasıGecikme zammı oranında faizAylık %3,7Alacağın muaccel olduğu tarih659 sayılı KHK m.10/3
KOSGEB, mahsup edilmeyen erken ödemeYasal faizYıllık %31Erken ödemenin hesaba aktarıldığı tarihErken Ödeme Yönergesi m.7/5
TKDK-IPARD, fesih sonrası hibe iadesiGecikme zammıAylık %3,7Borç bildirim mektubundaki bir aylık sürenin bittiği vade5648 sayılı Kanun m.15/4; 6183 sayılı Kanun m.37 ve 51
TKDK-IPARD, avansın geri alınmasıKanuni faizYıllık %31Avansın ödendiği tarihIPARD III Rehberi Bölüm 10.1
TÜBİTAK, kast kararı ve haksız ödemeGecikme faizi (gecikme zammı oranı)Aylık %3,7Maddeye göre değişir; birçok hâlde ödeme tarihi1507 Uygulama Esasları m.4/1-n, 8, 10, 44 ve 51
TÜBİTAK, sehven fazla ödemeFaizsiz; süresinde iade edilmezse gecikme faiziAylık %3,7Bildirimi izleyen bir aylık sürenin sonu1507 Uygulama Esasları m.44/2
Tarımsal destek ve kırsal kalkınma hibesiGecikme zammı oranında kanuni faizAylık %3,7Ödeme tarihi5488 sayılı Kanun m.23

Tablodaki iki sütun, borcun büyüklüğünü birlikte belirler: oran ve başlangıç tarihi. Yüksek oranlı gecikme zammı, TKDK dosyalarında vadeden sonra işlediği için ilk ödeme emrinde çoğu zaman küçük bir tutardır; aynı oran TÜBİTAK ve tarımsal destek dosyalarında ödeme tarihinden başlatıldığında yıllar içinde anaparayı aşar. KOSGEB’de oran düşüktür, ama faiz desteğin ödendiği günden işler.

Güncel Oranlar: Yasal Faiz, Gecikme Zammı ve Tecil Faizi

Yasal faiz 31 Temmuz 2026’da değişti

3095 sayılı Kanun’un 1’inci maddesi, 16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanun’la yeniden yazıldı ve değişiklik 31.07.2026’da yürürlüğe girdi. Yeni metne göre, Türk Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu’na göre faiz ödenmesi gereken hâllerde miktar sözleşmeyle belirlenmemişse faiz, Merkez Bankası’nın önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden hesaplanır. Reeskont oranı 30 Haziran günü, önceki yılın 31 Aralık günündeki orandan beş puan veya daha fazla farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran’daki oranın yüzde sekseni geçerli olur.

Merkez Bankası’nın 20.12.2025 tarihli tebliğiyle reeskont işlemlerinde uygulanan iskonto oranı yüzde 38,75 olarak belirlenmişti; 31.12.2025’te geçerli olan bu oranın yüzde sekseni yüzde 31’dir. Bu nedenle yasal faiz 31.07.2026’dan itibaren yıllık yüzde 31 olarak uygulanmaktadır. Oran artık sabit değildir: 1 Ocak 2027’den itibaren, 31 Aralık 2026 günü geçerli olacak reeskont oranına göre yeniden belirlenecektir.

Yasal faiz oranı (3095 sayılı Kanun m.1)

DönemYıllık oranDayanak
01.01.2006 – 31.05.2024%9Bakanlar Kurulu kararı
01.06.2024 – 30.07.2026%248485 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 21.05.2024)
31.07.2026 tarihinden itibaren%317589 sayılı Kanun m.10 ile değişik 3095 sayılı Kanun m.1: reeskont oranının yüzde sekseni

Yasal faiz her gün için o gün yürürlükte olan oranla hesaplanır; uygulanacak oran, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuata göre belirlenir (6098 sayılı Kanun m.88 ve 120). Yeni oranın geçmiş dönemlere yürütülmesi de, eski oranın 31.07.2026’dan sonraki günlere uygulanması da hesap hatasıdır.

Gecikme zammı ve tecil faizi

Amme alacağının ödeme süresi içinde ödenmeyen kısmına, vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı gecikme zammı uygulanır; ay kesirlerine isabet eden gecikme zammı günlük olarak hesaplanır (6183 sayılı Kanun m.51). Oran, 10556 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’yla 13.11.2025’ten itibaren aylık yüzde 3,7 olarak belirlenmiştir. Tecil edilen amme alacaklarına uygulanan tecil faizi aynı tarihten itibaren yıllık yüzde 39’dur.

Gecikme zammı ve tecil faizi oranları (6183 sayılı Kanun m.51 ve m.48)

DönemGecikme zammı (aylık)Tecil faizi (yıllık)
30.12.2019 – 20.07.2022%1,6%15
21.07.2022 – 13.11.2023%2,5%24
14.11.2023 – 20.05.2024%3,5%36
21.05.2024 – 12.11.2025%4,5%48
13.11.2025 tarihinden itibaren%3,7%39

Gecikme zammı her ay için ayrı ayrı hesaplandığından basit faizdir; aylık yüzde 3,7 yıllık yüzde 44,4 eder. Ticari işlerde temerrüt faizi olarak istenebilen avans faizi 2026 yılı için yüzde 39,75’tir (3095 sayılı Kanun m.2/2); KOSGEB mevzuatı ve taahhütnameler yasal faizi esas aldığından, iade yazısında veya takip talebinde daha yüksek bir oran görüyorsanız dayanağını sorun.

Oran tabloları tarihlidir. Bu sayfadaki oranlar 17 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükte olan oranlardır. Yasal faiz her yıl başında ve reeskont oranındaki değişime göre yılın ikinci yarısında, gecikme zammı ve tecil faizi ise Cumhurbaşkanı kararı ve tebliğle değişebilir. Hesap yaparken ödeme gününde geçerli oranı ayrıca kontrol edin.

KOSGEB’de Yasal Faiz: Ödeme Tarihinden Tahsilata Kadar

KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği, uygunsuzluğun giderilmemesi hâlinde destek olarak verilen tutarın yasal faiziyle birlikte tahsil edileceğini düzenler (m.9/1). Uygunsuzluk Yönergesi bu kuralı açar: geri ödemeli desteklerde de geri ödemesiz desteklerde de destek ödeme tarihinden tahsilatın yapılacağı tarihe kadar yasal faiz uygulanır (m.11/1-2). İade yazısında borcun miktarı ve sebebinin yanında faiz başlangıç tarihinin de gösterilmesi zorunludur (m.10/2-c).

Taahhütnameler aynı esası tekrarlar. Kapasite Geliştirme Destek Programı Taahhütnamesi’nde işletme, hatalı işlemler sonucu yapılan fazla veya yersiz ödemeleri ödemenin yapıldığı tarihten itibaren hesaplanan yasal faiziyle geri ödemeyi ve mevzuata uyulmaması hâlinde talep edilen meblağı yasal faiziyle, herhangi bir ihtar ve ihbara gerek kalmaksızın geri ödemeyi taahhüt eder. Bu nedenle KOSGEB dosyalarında faizin işlemesi için ayrıca ihtar çekilmesi beklenmez; faiz, paranın işletmenin hesabına geçtiği günden hesaplanır.

  • Destek birden çok tarihte ödenmişse her ödeme için kendi ödeme tarihi esas alınır. Toplam tutara ilk ödeme tarihinden faiz yürütülmesi en sık görülen hesap hatasıdır.
  • Faiz basit faizdir; işlemiş faize yeniden faiz yürütülemez (3095 sayılı Kanun m.3; 6098 sayılı Kanun m.121/3).
  • Yapılan tahsilat alacak aslı ile faizin tamamını karşılamıyorsa ödenen tutar öncelikle faizden mahsup edilir (Uygunsuzluk Yönergesi m.11/4). Bu kural, borçlunun faiz ve giderleri ödemede gecikmemişse kısmi ödemeyi anaparadan düşebileceğini söyleyen genel kuralla uyumludur (6098 sayılı Kanun m.100).
  • Erken ödemede ayrı bir düzen vardır: süresinde mahsup edilen tutarlar için yasal faiz alınmaz; mahsup edilmeyen erken ödeme, mahsup süresinin bitimini izleyen bir ay içinde, hesaba aktarıldığı tarihten itibaren hesaplanan yasal faiziyle iade edilir ve kısmi ödeme alacak aslı ile faize orantılı olarak mahsup edilir (Erken Ödeme Yönergesi m.7/4, 7/5 ve 7/7).
  • Konusu suç teşkil eden uygunsuzlukta programda ödenen desteğin tamamı, diğer durumlarda yalnızca uygunsuzluğun oluştuğu tutar geri istenir (Uygunsuzluk Yönergesi m.8). Faiz de yalnız geri istenebilecek tutar üzerinden hesaplanır.
  • 19.09.2009 tarihinden önceki alacaklar için 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre gecikme zammı uygulanır (Uygunsuzluk Yönergesi geçici m.1).

Örnek: 15.03.2023’te ödenen 1.000.000 TL KOSGEB desteğinin 17.11.2026’daki yasal faizi

DönemGünOranFaiz
15.03.2023 – 31.05.2024444%9109.479,45 TL
01.06.2024 – 30.07.2026790%24519.452,05 TL
31.07.2026 – 17.11.2026109%3192.575,34 TL
Toplam faiz1.343—721.506,85 TL

Örnekte görüldüğü gibi yaklaşık üç yıl sekiz aylık sürede faiz, anaparanın yüzde yetmiş ikisine ulaşmaktadır. Faizin büyük bölümü yüzde 24 ve yüzde 31 oranlarının geçerli olduğu son iki buçuk yılda işlemiştir; itirazı, sulhü veya davayı ertelemek her ay anaparanın yaklaşık yüzde 2,6’sı kadar yeni faiz demektir.

Sulh bozulursa faiz türü değişir

KOSGEB alacaklarında sulh ve taksitlendirme 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye göre yapılır. Sulh anlaşması hükümleri yerine getirilmezse alacak muaccel olur ve muaccel olduğu tarihten itibaren 6183 sayılı Kanun’un 51’inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanan faiziyle takip ve tahsil edilir (m.10/3). Yani ödenemeyen bir taksit planı, yıllık yüzde 31 olan faizi yıllık yüzde 44,4’e çıkarır. İade yazısının süreleri, sulh ve menfi tespit davası için KOSGEB iade yazısı yazımıza bakabilirsiniz.

TKDK-IPARD’da Gecikme Zammı: Vade, Borç Bildirim Mektubu ve Ödeme Emri

TKDK alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Kanun uygulanır (5648 sayılı Kanun m.15/4). Özel kanununda ödeme zamanı belirlenmemiş amme alacakları, yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir ve bu sürenin son günü alacağın vadesidir (6183 sayılı Kanun m.37). Gecikme zammı vadenin bitim tarihinden itibaren işler (m.51); gecikme zammının önceden borçluya bildirilmesi gerekmez ve aslın ödenmiş olması gecikme zammının takip ve tahsiline engel değildir (m.52).

Danıştay kararlarına yansıyan IPARD I ve IPARD II dosyalarında bu kural şöyle işlemiştir: fesihten sonra gönderilen borç bildirim mektubunda bir aylık süre verilmiş, süre içinde ödeme yapılmayınca gecikme zammı yalnız vadeden sonraki günler için hesaplanmıştır. Bir dosyada 870.414,69 TL hibeye 1.741,69 TL, bir başka dosyada 710.875,41 TL hibeye 759,21 TL gecikme zammı eklenmiştir. Bu küçük tutarlar, faizin hibenin ödendiği tarihten değil vadeden başlatıldığını gösterir.

  • Ödeme emrindeki gecikme zammı vadeden önceki bir tarihten başlatılmışsa bu bölüm için kısmi iptal istenir; itiraz edilen kısmın sebebi ve miktarı açıkça gösterilmelidir, aksi hâlde itiraz edilmemiş sayılır (6183 sayılı Kanun m.58/2).
  • IPARD III rehberi, yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde ödenen tutarların yasal faiziyle birlikte geri alınacağından (Bölüm 10.3), avansın toptan geri alımında ise avans ödemesinin yapıldığı tarihten başlayarak kanuni faiz işletileceğinden söz eder (Bölüm 10.1). Sözleşmenizde ödeme tarihinden itibaren faiz öngören bir hüküm varsa borç bildirim mektubundaki faiz bu hükme göre, vadeden sonraki dönem ise 6183 sayılı Kanun’a göre denetlenir.
  • Rızaen yapılan ödeme alacak aslı ile ferilerinin tamamını karşılamıyorsa mahsup, alacağın aslına ve ferilerine orantılı olarak yapılır (6183 sayılı Kanun m.47). KOSGEB’deki “önce faiz” kuralı burada geçerli değildir.
  • Dava açmak gecikme zammını durdurmaz. Danıştay, borç bildirim mektubuna karşı dava açılmış olmasının, vadesinde ödenmeyen alacak için ödeme emri düzenlenmesine engel olmadığını kabul etmiştir.

Güncel oranla basit bir hesap: 1.000.000 TL’lik borcun vadesi 15.01.2026 ise 15.11.2026’da on ay dolmuş olur ve gecikme zammı 1.000.000 × yüzde 3,7 × 10 = 370.000 TL’dir. Dördüncü Dairenin 25.12.2025 tarihli kararına konu dosyada ilk ödeme emrinde 1.261.207,08 TL olan borç, davalar sürerken işleyen gecikme zammıyla ikinci ödeme emrinde 2.375.992,02 TL’ye çıkmıştır. Fesih, borç bildirimi ve ödeme emrine karşı yollar için TKDK IPARD sözleşme feshi yazımıza bakabilirsiniz.

TÜBİTAK’ta Gecikme Faizi: Ödeme Tarihinden İşleyen Yüksek Oran

TÜBİTAK 1507 Uygulama Esasları gecikme faizini tanımlar: haksız ödeme, fazla ödeme veya her türlü alacağın kuruluştan veya mali müşavirden geri alınmasında, 6183 sayılı Kanun’un 51’inci maddesindeki gecikme zammı oranı esas alınarak ve ay kesirlerine isabet eden tutar günlük hesaplanarak bulunan faizdir (m.4/1-n). TÜBİTAK’ın alacağını 6183 sayılı Kanun’daki ödeme emri usulüyle tahsil etme yetkisi yoktur; uygulama esasları bu Kanun’a yalnızca faiz oranı için gönderme yapar ve alacak genel hükümlere göre takip edilir.

  • Aynı proje veya gider için başka bir kamu desteğinden yararlanıldığı hâlde TÜBİTAK’tan destek talep edilmesinde ve personel maliyetinin kurallara aykırı beyanında, ödenen tutar ödeme tarihinden itibaren gecikme faizi uygulanarak tahsil edilir (m.8 ve m.10).
  • Kast kararı verilirse proje kapsamında yapılan bütün ödemeler gecikme faizi uygulanarak tahsil edilir (m.51/1-a). Hüküm faizin başlangıcını ayrıca yazmaz; iade yazısındaki hesap tablosunda her ödeme için hangi tarihin esas alındığı tek tek kontrol edilmelidir.
  • Sehven yapılan fazla ödemede faiz yoktur: tutar önce kuruluşun TÜBİTAK’tan olan alacağından faizsiz mahsup edilir, kalan tutar bildirimi izleyen bir ay içinde iade edilir; bu sürede iade edilmezse gecikme faizi uygulanır (m.44/2).
  • Yürürlükten kaldırılan projede transfer ödemesinden mahsup sonrası kalan tutar bir ay içinde ödenmezse gecikme faizi işler (m.50/1); amacı dışında kullanılan transfer ödemesinde faiz kullanım tarihinden başlar (m.45/6).
  • Mali müşavirin yanıltıcı bilgi vermesinden doğan haksız ödemede mali müşavir, desteğin gecikme faiziyle geri alınmasında kuruluşla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur (m.44/3).

Oranın ödeme tarihinden işletilmesi borcu hızla büyütür. Yüzde 4,5 oranının geçerli olduğu 21.05.2024 – 12.11.2025 arasındaki yaklaşık on yedi ay yirmi üç gün, tek başına anaparanın yaklaşık yüzde 80’i kadar faiz doğurur. 21.05.2024’te ödenmiş bir destek 21.11.2026’da geri istenirse gecikme faizi anaparanın yaklaşık yüzde 125’ine ulaşır; yani faiz anaparayı geçer. Danıştay kararına yansıyan bir dosyada TÜBİTAK, üç projede fazla ödendiğini ileri sürdüğü 749.135,75 TL ana paraya 379.948,93 TL faiz eklemiştir. Kast kararı ve iptal davası için TÜBİTAK projesi yürürlükten kaldırıldı yazımıza bakabilirsiniz; 1501 programının uygulama esaslarında da paralel hükümler vardır.

Tarımsal Desteklerde Faiz: 5488 Sayılı Kanun m.23

Tarım Kanunu faizin türünü ve başlangıcını doğrudan belirler: haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanun’un 51’inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanuni faiziyle birlikte ve anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır (m.23/1). Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumludur. İdari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler dışında, haksız yere yararlandığı tespit edilen üreticiler beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmaz (m.23/2).

Bu hüküm doğrudan gelir desteği, hayvancılık destekleri ve Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı hibelerinde uygulanır. Faiz ödeme tarihinden başladığından ve oran gecikme zammı oranı olduğundan, birkaç yıl önce ödenmiş bir hibenin geri istenmesinde faiz çoğu zaman anaparayı aşar. Savunmanın ilk sorusu bu nedenle ödemenin gerçekten “haksız” olup olmadığıdır. Danıştay Onuncu Dairesi, sahte banka dekontu sunulduğu gerekçesiyle hibe sözleşmesinin feshedilip 726.670,35 TL hibenin faiziyle geri istendiği bir dosyada, harcamaların gerçekten yapıldığı ve kamunun zarara uğratılmadığı sonucuna vararak davanın reddi yönündeki kararı bozmuştur. Tahkim komisyonu süreci, idari hata istisnası, geçici 4’üncü madde başvurusu ve dava yolları için tarımsal destekte haksız ödeme ve 5 yıl destekten men yazımıza, belge sahteliği iddiasının ceza boyutu için devlet desteğinde sahte fatura yazımıza bakabilirsiniz.

Karşılaştırma: Aynı Tutar, Farklı Faiz

Aşağıdaki tablo, 1.000.000 TL’lik bir desteğin farklı faiz türleri ve başlangıç tarihleriyle doğurduğu faizi yan yana gösterir. İlk üç satır bir yıllık süre için oran farkını, sonraki üç satır başlangıç tarihinin etkisini ortaya koyar.

Aynı 1.000.000 TL için faiz: türe ve başlangıca göre karşılaştırma

SenaryoSüreFaizAnaparaya oranı
Yasal faiz (KOSGEB)13.11.2025 – 13.11.2026, bir yıl260.136,99 TL%26,0
Tecil faizi (6183 sayılı Kanun m.48)Bir yıl390.000,00 TL%39,0
Gecikme zammı oranı (TÜBİTAK, tarımsal destek, bozulan sulh)13.11.2025 – 13.11.2026, on iki ay444.000,00 TL%44,4
Yasal faiz, ödeme tarihinden (KOSGEB)15.03.2023 – 17.11.2026721.506,85 TL%72,2
Gecikme zammı oranı, ödeme tarihinden (TÜBİTAK, tarımsal destek)15.03.2023 – 17.11.2026Yaklaşık 1.667.000 TLYaklaşık %167
Gecikme zammı, vadeden (TKDK)Vade 15.01.2026 – 15.11.2026, on ay370.000,00 TL%37,0

Yasal faiz satırları gün esasıyla ve dönemsel oranlarla, gecikme zammı satırları ay esasıyla hesaplanmıştır; birden çok oran döneminden geçen gecikme zammı hesabı yaklaşık değerdir. Tablonun gösterdiği iki sonuç vardır. Birincisi, gecikme zammı oranı bir yıllık sürede yasal faizin yaklaşık 1,7 katını, üç buçuk yılı aşan sürede iki katından fazlasını doğurur. İkincisi, başlangıç tarihi orandan daha belirleyicidir: örnekteki TKDK dosyasında vadeden işleyen gecikme zammı, ödeme tarihinden işletilen gecikme faizinin dörtte birinden azdır.

Faiz Hesabında Denetlenecek Yedi Nokta

Kurumun gönderdiği yazıdaki toplam tutar bir hesap sonucudur ve her hesap gibi denetlenebilir. Aşağıdaki yedi nokta, desteğin geri istenmesi haklı olsa bile tutarı düşürebilecek itirazların çerçevesini verir.

Faiz hesabında denetlenecek noktalar

NoktaSorulacak soruDayanak
Faizin türüKurumun mevzuatı hangi faizi öngörüyor? KOSGEB yazısında gecikme zammı oranı, TKDK ödeme emrinde vadeden önceki dönem için faiz var mı?Uygunsuzluk Yönergesi m.11; 6183 sayılı Kanun m.51; 5488 sayılı Kanun m.23
Başlangıç tarihiFaiz hangi günden başlatılmış? Her destek ödemesi için ayrı tarih alınmış mı?Yönerge m.10/2-c ve m.11; 6183 sayılı Kanun m.37
Dönemsel oranlarOran değişiklikleri kendi dönemlerine göre mi uygulanmış, yoksa bütün süreye güncel oran mı yürütülmüş?3095 sayılı Kanun m.1; 6098 sayılı Kanun m.88 ve 120
Faize faizİşlemiş faiz anaparaya eklenip yeniden faiz yürütülmüş mü?3095 sayılı Kanun m.3; 6098 sayılı Kanun m.121/3
AnaparaFaiz, geri istenebilecek tutar üzerinden mi hesaplanmış? Uygunsuzluk yalnız bir gider kalemindeyse desteğin tamamı esas alınmış mı?Uygunsuzluk Yönergesi m.8
Kısmi ödemelerYapılan ödemeler, mahsup edilen destekler ve nakde çevrilen teminat hesaptan düşülmüş mü; hangi sırayla mahsup edilmiş?6098 sayılı Kanun m.100; Yönerge m.11/4; 6183 sayılı Kanun m.47
ZamanaşımıAlacak ve işlemiş faiz için zamanaşımı süresi dolmuş mu?6098 sayılı Kanun m.146, 147/1 ve 152; 6183 sayılı Kanun m.102 ve 103

Zamanaşımı

KOSGEB alacakları özel hukuk hükümlerine tabi olduğundan genel zamanaşımı süresi on yıldır (6098 sayılı Kanun m.146); asıl alacak zamanaşımına uğrayınca ona bağlı faiz de zamanaşımına uğrar (m.152). Kanun anapara faizleri gibi dönemsel edimler için beş yıllık zamanaşımı öngörür (m.147/1); kurumun desteği ödedikten çok sonra harekete geçtiği dosyalarda, beş yıldan eski döneme ait işlemiş faiz bakımından bu hüküm ileri sürülebilir. Zamanaşımı mahkemece kendiliğinden gözetilmez; süresi içinde savunma olarak ileri sürülmesi gerekir.

6183 sayılı Kanun’a tabi alacaklarda tahsil zamanaşımı, alacağın vadesinin rastladığı takvim yılını izleyen yılın başından itibaren beş yıldır (m.102). Ödeme, haciz, ödeme emri tebliği, mal bildirimi ve yargı mercilerince icranın tehirine karar verilmesi gibi hâller zamanaşımını keser; kesilmenin rastladığı yılı izleyen yılın başından itibaren süre yeniden işler (m.103).

Faizin saklı tutulması

Asıl borç ifa veya başka bir sebeple sona erdiğinde faiz gibi bağlı haklar da sona erer; işlemiş faizin istenebilmesi için bu hakkın sözleşmeyle veya ifa anına kadar yapılacak bir bildirimle saklı tutulmuş olması ya da durum ve koşullardan saklı tutulduğunun anlaşılması gerekir (6098 sayılı Kanun m.131). KOSGEB taahhütnameleri ve iade yazıları faizi açıkça içerdiğinden bu savunma çoğu dosyada sonuç vermez; yine de anaparanın tamamının ödendiği ve kurumun faiz talebini yıllar sonra ilk kez ileri sürdüğü dosyalarda ödeme sırasındaki yazışmalar bu açıdan incelenmelidir.

Faiz Başlangıcına İtiraz: Ödeme Tarihi mi, Vade mi, Temerrüt mü?

Genel kural, muaccel bir borcun borçlusunun alacaklının ihtarıyla temerrüde düşmesidir; borcun ifa edileceği gün birlikte belirlenmişse bu günün geçmesiyle, sebepsiz zenginleşmede ise zenginleşmenin gerçekleştiği tarihte temerrüt oluşur, ancak sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hâllerde temerrüt için bildirim şarttır (6098 sayılı Kanun m.117). Destek mevzuatı çoğu yerde bu genel kuraldan ayrılır ve faizi ödeme tarihine bağlar. İtirazın gücü, bu ayrılmanın dayanağının ne olduğuna göre değişir.

  • KOSGEB: Ödeme tarihinden faiz hem Yönerge’de hem işletmenin onayladığı taahhütnamede yazılıdır. Bu nedenle başlangıç tarihine yönelik itiraz çoğu zaman tarihin kendisine değil, hesabın bu tarihe uygun yapılıp yapılmadığına yöneltilir: her ödeme için ayrı tarih, mahsup edilen tutarlar, erken ödemede süresinde yapılan mahsup. Desteğin alındığı tarihteki taahhütname ve yönerge metni ayrıca incelenir; eski programlarda hükümler farklıdır.
  • TKDK: Gecikme zammı kanun gereği vadeden işler. Ödeme emrinde hibenin ödendiği tarihten itibaren hesaplanmış bir faiz varsa, dayanağının sözleşmede mi kanunda mı olduğu sorulur; 6183 sayılı Kanun vadeden önceki dönem için gecikme zammına izin vermez.
  • TÜBİTAK: Uygulama esasları bazı maddelerde “ödeme tarihinden itibaren” ifadesini açıkça kullanır, bazılarında kullanmaz. Açık hüküm bulunmayan hâllerde, özellikle sehven yapılan fazla ödemede faizsiz mahsup ve bir aylık iade süresi öngörüldüğü hatırlatılarak, olayın hangi maddeye girdiği tartışılır. Nitelendirme değişirse faiz tamamen ortadan kalkabilir.
  • Tarımsal destek: Ödeme tarihinden faiz kanunda yazılıdır. İtiraz bu nedenle faizin başlangıcına değil, ödemenin “haksız” olup olmadığına ve tutarına yöneltilir.

Kurumun kendi hatasından doğan fazla ödemelerde ayrım önemlidir. TÜBİTAK sehven yaptığı fazla ödemeyi faizsiz geri alır; KOSGEB taahhütnamesi ise hatalı işlem sonucu yapılan yersiz ödemede de ödeme tarihinden itibaren yasal faiz öngörür. İşletmenin hiçbir kusurunun bulunmadığı ve kurumun yıllar sonra kendi hatasını fark ettiği dosyalarda, faizin tamamının işletmeye yükletilmesinin dürüstlük kuralıyla bağdaşmadığı ileri sürülebilir; bu savunmanın sonucu mahkemenin somut olaya ilişkin değerlendirmesine bağlıdır.

İtiraz ve Dava Yolları

Faiz hesabına itirazın yolu, alacağın hangi usulle takip edildiğine göre değişir. KOSGEB uyuşmazlıkları adli yargıda, TKDK, TÜBİTAK ve tarımsal destek işlemleri idari yargıda görülür.

Faiz hesabına itiraz ve dava yolları

Kurum ve işlemSüreMerciFaiz itirazı nasıl yapılır
KOSGEB iade yazısıTebliğden itibaren 7 gün itiraz; 30 gün içinde ödeme veya sulh teklifiUygulama birimiİstenen tutarın ve faizin yanlış hesaplandığı, doğru hesap tablosuyla birlikte bildirilir
KOSGEB icra takibiÖdeme emrinin tebliğinden itibaren 7 günİcra dairesiBorcun bir kısmına itiraz edilecekse o kısmın sebebi ve miktarı açıkça gösterilir (İİK m.62)
KOSGEB, menfi tespit davasıTakipten önce veya takip sırasındaAsliye hukuk mahkemesiBorcun tamamı veya yalnız faiz bölümü için açılabilir (İİK m.72)
TKDK fesih ve borç bildirim mektubuTebliğden itibaren 60 günİdare mahkemesiİptal davasında tutar ve faiz ayrıca tartışılır
TKDK ödeme emriTebliğden itibaren 15 günİdare mahkemesiGecikme zammının vadeden önceki döneme ilişkin bölümü için kısmi iptal istenir (6183 sayılı Kanun m.58)
TÜBİTAK iade bildirimiTebliğden itibaren 60 günİdare mahkemesiİşlemin iptali; aksi hâlde faizin başlangıcı ve hesabı yönünden kısmi iptal
Tarımsal destek iade işlemi ve ödeme emriİşleme karşı 60 gün; ödeme emrine karşı 15 günİdari yargıÖdemenin haksız olmadığı ve tutarın yanlış hesaplandığı ileri sürülür

İcra takibinde kısmi itiraz ve inkâr tazminatı riski

KOSGEB’in başlattığı ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir. Borcun yalnız faiz bölümüne itiraz edilecekse itiraz edilen kısmın sebebi ve miktarı açıkça gösterilmelidir; aksi hâlde itiraz edilmemiş sayılır (İİK m.62). İtiraz üzerine KOSGEB bir yıl içinde itirazın iptali davası açabilir; borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse hükmolunan tutarın yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminata hükmedilir (İİK m.67).

Bu risk gerçektir. Ankara’da görülen bir davada KOSGEB, 18.048,16 TL asıl alacak ve 8.758,06 TL işlemiş faiz için başlattığı takibe yapılan itirazın iptalini istemiş; mahkeme davayı kabul ederek borçluyu ayrıca 5.361,24 TL icra inkâr tazminatına mahkûm etmiştir. Bu nedenle itiraz, borcun tartışmasız bölümünü dışarıda bırakacak ve yalnız gerçekten ihtilaflı olan faiz kalemine yönelecek biçimde yazılmalıdır.

Menfi tespit ve istirdat

Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığının tespiti için dava açabilir. Takipten önce açılan davada mahkeme, alacağın yüzde on beşinden aşağı olmayan teminat karşılığında takibin durdurulmasına karar verebilir; takipten sonra açılan davada takip durdurulamaz, yalnızca icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi istenebilir. Borç dava sırasında ödenirse dava istirdat davası olarak devam eder (İİK m.72). Faiz hesabına ilişkin menfi tespit talebi, doğru hesabı gösteren bir tabloyla ve itiraz edilen tutar rakamla belirtilerek ileri sürülür.

İdari yargıda

İdari dava açma süresi kural olarak yazılı bildirimden itibaren altmış gündür (2577 sayılı Kanun m.7); ödeme emrine karşı dava süresi on beş gündür (6183 sayılı Kanun m.58). Ödeme emrine karşı davada ileri sürülebilecek sebepler sınırlıdır: böyle bir borcun bulunmadığı, kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı. Gecikme zammının yanlış tarihten veya yanlış oranla hesaplanması, borcun bir kısmına itirazdır. Borcun dayanağı olan fesih veya iade işlemine karşı açılan dava ile ödeme emrine karşı açılan dava birlikte yürütülmelidir: Danıştay, fesih işleminin hukuka aykırı bulunması üzerine ödeme emrinin dayanağının kalmadığına karar vermiştir. Ödeme emrine karşı açılan davada haksız çıkan borçludan alınan yüzde on zam, Anayasa Mahkemesi’nin 21.04.2022 tarihli kararıyla iptal edilmiştir (E.2021/119, K.2022/48).

Ödeyip Dava Etmek mi, Beklemek mi? Tecil, Sulh ve İhtirazi Kayıt

Dava açmak faizi durdurmaz. Davanın birkaç yıl sürdüğü dosyalarda, kaybedilen bir davanın sonunda ödenecek faiz, baştaki anaparadan fazla olabilir. Bu nedenle dava kararıyla birlikte bir ödeme kararı da verilmelidir.

Dava sürerken faizi yönetmenin yolları

YolFaize etkisiDikkat edilecek noktaDayanak
İhtirazi kayıtla ödemeFaiz ödeme günü dururÖdeme yazısında dava ve iade hakkı açıkça saklı tutulur; dava kazanılırsa ödenen tutar geri istenirİİK m.72; 2577 sayılı Kanun m.28
Yürütmenin durdurulmasıTahsil işlemleri dururAçık hukuka aykırılık ve telafisi güç zarar birlikte gösterilir; karar tahsili durdurur, dava kaybedilirse aradaki dönemin faizi de istenir2577 sayılı Kanun m.27
Tecil ve taksitlendirme (TKDK, tarımsal destek)Gecikme zammı yerine yıllık %39 tecil faiziYazılı talep gerekir; süre en çok 72 ay; 10.000.000 TL’ye kadar teminat aranmaz; taksitler aksarsa tecil bozulur6183 sayılı Kanun m.48
Sulh ve taksitlendirme (KOSGEB)Pasif durum kalkar; tutanak ilam hükmündedirTaksit aksarsa gecikme zammı oranında faiz; üzerinde anlaşılan hususlar için dava açılamaz659 sayılı KHK m.9 ve 10
BeklemekFaiz her ay işlerKOSGEB’de yıllık %31, gecikme zammı oranında yıllık %44,43095 sayılı Kanun m.1; 6183 sayılı Kanun m.51

İhtirazi kayıtla ödeme, güçlü bir davası olan ve nakit imkânı bulunan işletme için en az riskli yoldur: faiz durur, dava devam eder. Ödeme yazısında borcun kabul edilmediği, ödemenin yalnızca faizin işlemesini ve cebri icrayı önlemek amacıyla yapıldığı ve dava hakkının saklı tutulduğu yazılmalıdır. KOSGEB dosyasında borç ödendikten sonra menfi tespit davası istirdat davası olarak sürer; idari yargıda iptal kararı üzerine idare, kararın gereğini en geç otuz gün içinde yerine getirmek zorundadır (2577 sayılı Kanun m.28/1). Ödenen tutarın faiziyle birlikte iadesi istemi dava dilekçesinde açıkça yer almalıdır.

Tecil, 6183 sayılı Kanun’a tabi alacaklarda gündeme gelir: borcun vadesinde ödenmesi veya haczin uygulanması borçluyu çok zor duruma düşürecekse, yazılı talep üzerine alacak 72 ayı geçmemek üzere ve faiz alınarak tecil edilebilir; tecil edilen borç toplamı 10.000.000 TL’yi aşmıyorsa teminat aranmaz (m.48; 11414 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı). Tecil faizi yıllık yüzde 39, gecikme zammı yıllık yüzde 44,4 olduğundan tecil borcun maliyetini düşürür. Genel kurallar için tecil ve taksitlendirme sayfasına bakabilirsiniz. KOSGEB alacaklarında tecil değil sulh uygulanır; sulhün faiz bakımından sonuçları yukarıda KOSGEB bölümünde anlatılmıştır.

Mahkeme Kararlarından Örnekler

Aşağıdaki kararlar, faizin hangi tarihten ve nasıl hesaplandığını, davaların tahsilat sürecini nasıl etkilediğini somut tutarlarla gösterir. Asliye ticaret mahkemesi kararı ilk derece kararıdır ve kanun yolu açık olarak verilmiştir.

Mahkeme kararlarından örnekler

KararOlaySonuçÇıkan ders
Danıştay 4. Daire, 05.06.2024, E.2023/10923, K.2024/3755IPARD hibesinin feshi üzerine 870.414,69 TL hibe ve 1.741,69 TL gecikme zammı için ödeme emri; borç bildirim mektubuna karşı dava derdestBorç bildirim mektubuna dava açılması ödeme emri düzenlenmesine engel değildir; davanın reddi onandıDava açmak tahsili ve gecikme zammını durdurmaz
Danıştay 10. Daire, 15.03.2023, E.2022/6805, K.2023/1303710.875,41 TL asıl borç ve 759,21 TL gecikme zammı için ödeme emri; idare mahkemesi fesih kesinleşmediği gerekçesiyle ödeme emrini iptal etmiştiFesih işlemine dava açılmış olması ödeme emrine engel değildir; fesih davasının reddi de onandığından iptal kararı bozulduİlk ödeme emrindeki gecikme zammı vadeden sonraki kısa dönemindir; borcu büyüten bekleme süresidir
Danıştay 4. Daire, 25.12.2025, E.2025/5013, K.2025/7008İlk ödeme emrinde 1.261.207,08 TL olan borç, davalar sürerken ikinci ödeme emrinde 2.375.992,02 TL olduÖnceki ödeme emriyle aynı olan bölüm mükerrer sayıldı; aradan geçen sürede işleyen gecikme zammı mükerrer görülmediAynı tutarın iki ödeme emrinde yer alıp almadığı kalem kalem denetlenir
Danıştay 10. Daire, 22.05.2023, E.2022/3032, K.2023/2629Kırsal kalkınma hibesinin feshi üzerine 581.407,00 TL için ödeme emriFesih işlemi hukuka aykırı bulunduğundan ödeme emrinin dayanağı kalmadı; bozmaFesih davası ile ödeme emri davası birlikte yürütülür
Danıştay 10. Daire, 04.04.2023, E.2021/7308, K.2023/1696Sahte dekont iddiasıyla fesih ve 726.670,35 TL hibenin faiziyle iadesi istemiHarcamaların gerçekten yapıldığı ve kamunun zarara uğratılmadığı gerekçesiyle davanın reddi kararı bozulduÖdeme “haksız” değilse faiz de istenemez
Danıştay 8. Daire, 16.02.2024, E.2021/4873, K.2024/667TÜBİTAK’ın 749.135,75 TL ana para ve 379.948,93 TL faiz istediği bildirim; ilk derece mahkemesi yazıyı hazırlık işlemi saydıBildirim kesin ve yürütülebilir işlemdir; davanın incelenmeksizin reddi kararı bozulduFaizli iade bildirimi dava edilebilir; süre bildirimle başlar
Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi, 17.01.2023, E.2020/390, K.2023/20KOSGEB’in 18.048,16 TL asıl alacak ve 8.758,06 TL işlemiş faiz için başlattığı takibe itirazİtirazın iptaline ve 5.361,24 TL icra inkâr tazminatına karar verildiGerekçesiz toptan itiraz borcu büyütür

Adım Adım: Faiz Hesabını Denetlemek

  1. Kurum yazısının tebliğ tarihini ve türünü belirleyin: iade yazısı, borç bildirim mektubu, ödeme emri, icra ödeme emri veya TÜBİTAK bildirimi. Süre buna göre işler.
  2. Kurumdan faiz hesap tablosunu isteyin: her ödeme için tutar, başlangıç tarihi, uygulanan oran ve gün sayısı.
  3. Destek ödeme dekontlarını ve banka ekstrelerini çıkarın; her ödemenin hesabınıza geçtiği tarihi tabloyla karşılaştırın.
  4. Desteğin alındığı tarihteki yönerge, uygulama esasları, sözleşme veya taahhütnamedeki faiz hükmünü bulun.
  5. Hesabı kendiniz yeniden yapın: dönemsel oranlar, basit faiz, yapılan ödemeler ve mahsuplar.
  6. Farkı rakamla belirleyin; itiraz, kısmi itiraz veya dava dilekçesine doğru hesap tablosunu ekleyin.
  7. Ödeme kararını verin: ihtirazi kayıtla ödeme, tecil, sulh veya yürütmenin durdurulması.
  8. Asıl işleme karşı dava ile tahsil işlemine karşı davanın sürelerini ayrı ayrı takip edin.

Hazırlanacak Belgeler

  • Kurumun iade yazısı, borç bildirim mektubu, ödeme emri veya bildirimi ve tebliğ belgesi
  • Kurumun faiz hesap tablosu; yoksa yazılı olarak istendiğini gösteren dilekçe
  • Destek ödeme dekontları ve ilgili dönemin banka hesap ekstreleri
  • Sözleşme, taahhütname ve desteğin alındığı tarihte yürürlükte olan yönerge veya uygulama esasları
  • Kuruma yapılan ödemelerin dekontları, mahsup yazıları, nakde çevrilen teminata ilişkin belgeler
  • Sulh tutanağı ve taksit ödeme planı, tecil yazısı
  • Daha önce düzenlenmiş ödeme emirleri ve bunlara karşı açılan davaların dilekçe ve kararları
  • Kendi hazırladığınız dönemsel faiz hesap tablosu

Dilekçe Örneği 1: İcra Takibinde İşlemiş Faize Kısmi İtiraz

Aşağıdaki örnek, desteğin geri istenmesine değil yalnızca faiz hesabına itirazı bulunan bir şirket için, KOSGEB’in başlattığı ilamsız takipte ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde verilmek üzere hazırlanmıştır. Desteğin geri istenmesinin kendisine de itiraz edilecekse dilekçe borcun tamamına itiraz olarak yazılır ve bu bölümler buna göre değişir.

ANKARA [numara]. İCRA DAİRESİ MÜDÜRLÜĞÜNE

DOSYA NO: [esas numarası]

İTİRAZ EDEN BORÇLU: [şirket unvanı] — [adres], [vergi numarası]

VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres]

ALACAKLI: Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı

KONU: Ödeme emrine süresi içinde, işlemiş faizin [tutar] TL’lik bölümü ile faiz oranı yönünden kısmi itirazımızın sunulmasıdır.

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil şirkete [tarih] tarihinde tebliğ edilen ödeme emrinde [tutar] TL asıl alacak ve [tutar] TL işlemiş faiz olmak üzere toplam [tutar] TL istenmiş, asıl alacağa takip tarihinden itibaren faiz yürütülmesi talep edilmiştir. İtirazımız yedi günlük süre içindedir ve borcun aşağıda miktarı gösterilen bölümüne ilişkindir.

A. Uygunsuzluk Yönergesi m.11: Faizin her ödeme için kendi ödeme tarihinden hesaplanması gerektiği

2. Takibe konu destek müvekkile tek seferde değil, [tarih] tarihinde [tutar] TL, [tarih] tarihinde [tutar] TL ve [tarih] tarihinde [tutar] TL olmak üzere üç ayrı tarihte ödenmiştir. Takip talebinde işlemiş faiz, toplam tutar üzerinden ve ilk ödeme tarihi olan [tarih] esas alınarak hesaplanmıştır. Yasal faiz her ödeme için o ödemenin müvekkilin hesabına geçtiği tarihten başlatılmalıdır. Ödeme dekontları ektedir.

B. 3095 sayılı Kanun m.1: Oranların dönemlerine göre uygulanması gerektiği

3. Yasal faiz oranı 31.05.2024 tarihine kadar yıllık yüzde 9, 01.06.2024 ile 30.07.2026 tarihleri arasında yüzde 24, 31.07.2026 tarihinden itibaren yüzde 31’dir. Takip talebindeki hesapta bütün süre için güncel oran uygulanmıştır. Her dönem kendi oranıyla hesaplandığında işlemiş faiz [tutar] TL’dir. Hesap tablomuz ektedir.

C. 3095 sayılı Kanun m.3: İşlemiş faize faiz yürütülemeyeceği

4. Takip talebinde faiz, asıl alacak ile işlemiş faizin toplamı üzerinden istenmiştir. Kanuni faiz hesaplanırken mürekkep faiz yürütülemez. Takip tarihinden sonra işleyecek faiz yalnız asıl alacak üzerinden hesaplanabilir.

D. Uygunsuzluk Yönergesi m.11/4: Yapılan ödemenin hesaptan düşülmediği

5. Müvekkil [tarih] tarihinde alacaklı Kurumun hesabına [tutar] TL ödemiştir. Bu ödeme takip talebinde dikkate alınmamıştır. Ödemenin, yapıldığı tarih itibarıyla işlemiş faizden ve artan kısmının asıl alacaktan düşülmesi gerekir. Ödeme dekontu ektedir.

E. İİK m.62: İtiraz edilen bölümün miktarı

6. Yukarıdaki esaslara göre yapılan hesapta takip tarihi itibarıyla müvekkilin borcu [tutar] TL asıl alacak ve [tutar] TL işlemiş faizdir. Müvekkil, ödeme emrindeki işlemiş faizin bu tutarı aşan [tutar] TL’lik bölümüne, asıl alacağın ödeme nedeniyle sona eren [tutar] TL’lik bölümüne ve takip tarihinden sonra işlemiş faiz üzerinden faiz yürütülmesi talebine itiraz etmektedir. Bu itiraz, borcun kalan bölümüne ilişkin dava ve itiraz haklarından vazgeçme anlamına gelmez.

SONUÇ VE İSTEM

7. Açıklanan nedenlerle, ödeme emrindeki işlemiş faizin [tutar] TL’lik bölümüne, asıl alacağın [tutar] TL’lik bölümüne ve işlemiş faize faiz yürütülmesi talebine itiraz ediyoruz. Takibin itiraz edilen bölüm yönünden durdurulmasına karar verilmesini talep ederiz. [tarih]

İtiraz Eden Borçlu Vekili
Av. [ad soyad]

EKLER: 1) Vekâletname 2) Destek ödeme dekontları ve banka ekstresi 3) Alacaklıya yapılan ödemenin dekontu 4) Dönemsel faiz hesap tablosu

Dilekçe Örneği 2: İhtirazi Kayıtla Ödeme ve Gecikme Zammı Hesabına İtiraz

Aşağıdaki örnek, fesih ve ödeme emrine karşı davaları süren, ancak gecikme zammının büyümesini önlemek için borcu ödemeye karar veren bir şirket için hazırlanmıştır. Dilekçe, ödemeyle aynı gün Kuruma verilir ve bir örneği derdest dava dosyalarına sunulur. Tarımsal destek dosyalarında muhatap il tarım ve orman müdürlüğü olur ve A bölümü 5488 sayılı Kanun’un 23’üncü maddesindeki başlangıç kuralına göre yeniden yazılır.

TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU [İL] İL KOORDİNATÖRLÜĞÜNE

BAŞVURAN: [şirket unvanı] — [adres], [vergi numarası]

VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres]

İLGİ: [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı borç bildirim mektubu; [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı ödeme emri

KONU: Borcun ihtirazi kayıtla ödendiğinin bildirilmesi ve gecikme zammı hesabının düzeltilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil şirket ile Kurumunuz arasındaki [tarih] tarihli sözleşmenin feshedildiği bildirilmiş, [tarih] tarihinde tebliğ edilen borç bildirim mektubuyla [tutar] TL hibenin iadesi istenmiş, [tarih] tarihinde tebliğ edilen ödeme emriyle bu tutara [tutar] TL gecikme zammı eklenmiştir. Fesih ve borç bildirim işlemine karşı [mahkeme] [esas numarası] sayılı dosyada, ödeme emrine karşı [mahkeme] [esas numarası] sayılı dosyada açtığımız davalar derdesttir.

A. 6183 sayılı Kanun m.37 ve m.51: Gecikme zammının vadeden itibaren hesaplanması gerektiği

2. Borç bildirim mektubu müvekkile [tarih] tarihinde tebliğ edilmiştir. Kanuna göre ödeme süresi tebliğden itibaren bir aydır ve bu sürenin son günü olan [tarih] alacağın vadesidir. Gecikme zammı vadenin bitiminden itibaren işler. Ödeme emrindeki gecikme zammı ise [tarih] tarihinden başlatılmıştır. Vadeden önceki döneme isabet eden [tutar] TL’nin hesaptan çıkarılması gerekir.

B. 6183 sayılı Kanun m.51 ve 10556 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: Oranın dönemlere göre uygulanması gerektiği

3. Gecikme zammı oranı 21.05.2024 ile 12.11.2025 tarihleri arasında aylık yüzde 4,5, 13.11.2025 tarihinden itibaren aylık yüzde 3,7’dir. Hesapta 13.11.2025 tarihinden sonraki aylar için de yüzde 4,5 oranı uygulanmıştır. Doğru oranlarla yapılan hesap ektedir; buna göre vadeden bugüne kadar işleyen gecikme zammı [tutar] TL’dir.

C. 6183 sayılı Kanun m.47: Önceki ödemenin orantılı mahsubu

4. Müvekkil [tarih] tarihinde [tutar] TL ödemiştir. Ödemenin alacak aslı ile ferilerinin tamamını karşılamadığı hâllerde mahsup, alacağın aslına ve ferilerine orantılı olarak yapılır. Bu ödemenin tamamı gecikme zammına mahsup edilmiştir. Mahsubun Kanuna uygun biçimde yeniden yapılmasını talep ederiz.

D. 6183 sayılı Kanun m.51 ve 2577 sayılı Kanun m.28: Ödemenin ihtirazi kayıtla yapıldığı ve iade hakkının saklı tutulduğu

5. Müvekkil, bugün itibarıyla doğru hesaba göre bulunan [tutar] TL asıl borcu ve [tutar] TL gecikme zammını, gecikme zammının işlemeye devam etmesini ve cebri icra işlemlerini önlemek amacıyla Kurumunuz hesabına ödemiştir. Bu ödeme borcun kabulü anlamına gelmez. Yukarıda anılan davalardaki bütün iddia ve taleplerimiz ile davaların lehimize sonuçlanması hâlinde ödenen tutarın faiziyle birlikte iadesini isteme hakkımız saklıdır. Ödeme dekontu ektedir.

SONUÇ VE İSTEM

6. Açıklanan nedenlerle, gecikme zammının vadeden itibaren ve dönemsel oranlarla yeniden hesaplanmasına, önceki ödemenin alacağın aslına ve ferilerine orantılı olarak mahsup edilmesine, bugün ihtirazi kayıtla yapılan ödeme nedeniyle takip işlemlerinin durdurulmasına ve müvekkilin taşınmaz ve araçları üzerindeki hacizlerin kaldırılmasına, yapılan hesabın bir örneğinin tarafımıza bildirilmesine karar verilmesini talep ederiz. [tarih]

Başvuran Vekili
Av. [ad soyad]

EKLER: 1) Vekâletname 2) Borç bildirim mektubu ve ödeme emri ile tebliğ belgeleri 3) Önceki ödemenin dekontu 4) Bugünkü ödemenin dekontu 5) Gecikme zammı hesap tablosu 6) Derdest davaların dilekçe örnekleri

Sık Yapılan Hatalar

  • Toplam tutarı, faiz hesap tablosunu istemeden ve denetlemeden kabul etmek.
  • Dava açıldığı için faizin durduğunu düşünmek.
  • İcra takibinde borcun tamamına gerekçesiz itiraz edip icra inkâr tazminatı riskini üstlenmek.
  • Kısmi itirazda itiraz edilen tutarı rakamla göstermemek; bu durumda itiraz edilmemiş sayılır.
  • Ödeyemeyeceği bir sulh planını imzalayıp yasal faizi gecikme zammı oranına çevirmek.
  • Ödeme yaparken dava ve iade hakkını saklı tutmamak.
  • KOSGEB’de küçük kısmi ödemelerle anaparanın azaldığını varsaymak; ödeme önce faize mahsup edilir.
  • Fesih veya iade işlemine dava açıp sonradan gelen ödeme emrine karşı on beş günlük süreyi kaçırmak.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?

Hukukçular Evi Ankara’da Av. Fatma Öztürk ve ekibi, KOSGEB, TKDK-IPARD, TÜBİTAK ve tarımsal destek iadelerinde istenen tutarı kalem kalem denetler: faiz türü, başlangıç tarihi, dönemsel oranlar, mahsuplar ve zamanaşımı. Kurumdan hesap tablosu istenir, doğru hesap hazırlanır ve fark rakamla ortaya konur.

İtiraz, kısmi itiraz, menfi tespit ve iptal davaları ile yürütmenin durdurulması istemleri bu hesaba dayanılarak hazırlanır; ihtirazi kayıtla ödeme, tecil ve sulh seçenekleri davanın gücü ve işletmenin nakit durumu birlikte değerlendirilerek planlanır. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan arayabilirsiniz.

İlgili Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

KOSGEB desteği geri istenirken hangi faiz uygulanır?

Yasal faiz uygulanır. Geri ödemesiz ve geri ödemeli desteklerde faiz, desteğin ödendiği tarihten tahsilat tarihine kadar hesaplanır (Uygunsuzluk Yönergesi m.11). Yasal faiz 31.07.2026’dan itibaren yıllık %31, 01.06.2024–30.07.2026 arasında %24, daha önce %9’dur.

Yasal faiz oranı 2026’da kaç oldu?

31 Temmuz 2026’dan itibaren yıllık %31. 7589 sayılı Kanun, 3095 sayılı Kanun’un 1’inci maddesini değiştirerek yasal faizi Merkez Bankası’nın önceki yılın 31 Aralık günü uyguladığı reeskont oranının yüzde seksenine bağladı; 31.12.2025’teki %38,75’lik oranın yüzde sekseni %31’dir. Oran 2027 başında yeniden belirlenecektir.

TKDK hibe iadesinde faiz ne zaman başlar?

Danıştay kararlarına yansıyan dosyalarda gecikme zammı, borç bildirim mektubundaki bir aylık ödeme süresinin bittiği vadeden itibaren hesaplanmıştır (6183 sayılı Kanun m.37 ve 51). Oran 13.11.2025’ten itibaren aylık %3,7’dir. IPARD III rehberi geri alımda yasal faizden, avansta ödeme tarihinden itibaren kanuni faizden söz eder; sözleşmenize ayrıca bakın.

TÜBİTAK’ın uyguladığı gecikme faizi nedir?

6183 sayılı Kanun’un 51’inci maddesindeki gecikme zammı oranı esas alınarak hesaplanan faizdir; oran aylık %3,7’dir ve ay kesirleri günlük hesaplanır (1507 Uygulama Esasları m.4/1-n). Birçok hâlde ödeme tarihinden itibaren uygulandığı için birkaç yılda anaparayı aşabilir.

Tarımsal destek haksız ödendiyse faiz nasıl hesaplanır?

Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanuni faiziyle ve 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre geri alınır (5488 sayılı Kanun m.23). Ayrıca idari hata hâli dışında beş yıl destekten yararlanamama yaptırımı uygulanır.

1.000.000 TL destek için bir yılda ne kadar faiz işler?

Güncel oranlarla, 13.11.2025–13.11.2026 arasındaki bir yıl için yasal faiz 260.136,99 TL, gecikme zammı oranında faiz 444.000 TL, tecil faizi 390.000 TL’dir.

Faize faiz işletilebilir mi?

Hayır. Kanuni faiz ve temerrüt faizi hesaplanırken mürekkep faiz yürütülemez (3095 sayılı Kanun m.3); temerrüt faizine ayrıca temerrüt faizi yürütülemez (6098 sayılı Kanun m.121/3). Gecikme zammı da her ay için ayrı ayrı, anapara üzerinden hesaplanır.

Kısmi ödeme yaparsam önce anaparadan mı düşülür?

KOSGEB’de hayır: tahsilat alacak aslı ile faizin tamamını karşılamıyorsa önce faizden mahsup edilir (Uygunsuzluk Yönergesi m.11/4). 6183 sayılı Kanun’a tabi alacaklarda ise mahsup alacağın aslına ve ferilerine orantılı yapılır (m.47).

Dava açarsam faiz durur mu?

Durmaz. Faizi durduran ödemedir. Bu nedenle güçlü bir davası olan işletmeler borcu ihtirazi kayıtla ödeyip davaya devam etmeyi veya tecil ve taksitlendirme istemeyi değerlendirir.

KOSGEB’le sulh yapıp taksitleri ödeyemezsem ne olur?

Alacak muaccel olur ve muacceliyet tarihinden itibaren gecikme zammı oranında faizle takip edilir (659 sayılı KHK m.10/3). Yıllık %31 olan yasal faiz, yıllık %44,4’e karşılık gelen orana döner; sulh tutanağı da ilam hükmünde olduğundan doğrudan icraya konulabilir.

İcra takibinde yalnızca faize itiraz edebilir miyim?

Evet. Ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde, itiraz ettiğiniz bölümün sebebini ve miktarını açıkça göstererek kısmi itirazda bulunabilirsiniz; miktar gösterilmezse itiraz edilmemiş sayılır (İİK m.62). Haksız itirazda en az yüzde yirmi icra inkâr tazminatı riski vardır (İİK m.67).

Faiz alacağı zamanaşımına uğrar mı?

KOSGEB alacaklarında genel zamanaşımı on yıldır; dönemsel edim niteliğindeki faizler için beş yıllık zamanaşımı ileri sürülebilir (6098 sayılı Kanun m.146 ve 147/1). 6183 sayılı Kanun’a tabi alacaklarda tahsil zamanaşımı, vadeyi izleyen yılın başından itibaren beş yıldır ve ödeme emri tebliği gibi işlemlerle kesilir (m.102 ve 103).

Tecil istersem hangi faiz uygulanır?

6183 sayılı Kanun’a tabi alacaklarda tecil edilen borca gecikme zammı yerine tecil faizi uygulanır; oran 13.11.2025’ten itibaren yıllık %39’dur. Tecil yazılı talep gerektirir; süre en çok 72 aydır ve tecil edilen borç toplamı 10.000.000 TL’yi aşmıyorsa teminat aranmaz (m.48).

Borcu ödedikten sonra davayı kazanırsam ödediğim parayı geri alabilir miyim?

Evet. KOSGEB dosyasında menfi tespit davası istirdat davası olarak devam eder (İİK m.72); idari yargıda iptal kararı üzerine idare kararın gereğini en geç otuz gün içinde yerine getirmek zorundadır (2577 sayılı Kanun m.28). Ödemeyi ihtirazi kayıtla yapmak ve iade ile faiz talebini dava dilekçesinde açıkça belirtmek gerekir.

Kaynakça

  • 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun m.1 (16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanun m.10 ile değişik; RG 31.07.2026, 33326), m.2 ve m.3; 8485 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 21.05.2024, 32552).
  • Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Reeskont ve Avans İşlemlerinde Uygulanacak Faiz Oranlarının Tespiti Hakkında Tebliğ (RG 20.12.2025, 33113).
  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.82, 88, 100, 117, 120, 121, 131, 146, 147 ve 152.
  • 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun m.37, 47, 48, 51, 52, 55, 58, 102 ve 103; 10556 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 13.11.2025, 33076); Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Tecil Faizi ve Gecikme Zammı Oranları tablosu (13.11.2025).
  • 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname m.9 ve 10; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.62, 67 ve 72; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7, 27 ve 28.
  • 5488 sayılı Tarım Kanunu m.23; 5648 sayılı Kanun m.15/4.
  • KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği (RG 13.01.2024, 32428) m.9; KOSGEB Uygunsuzluk Yönergesi (YG-02/03, revizyon tarihi 12.02.2026) m.8, 10, 11 ve geçici m.1; KOSGEB Destek Programları Erken Ödeme Yönergesi (Rev. No: 8, 15.04.2026) m.7; Kapasite Geliştirme Destek Programı Taahhütnamesi (Rev. No: 5, 20.08.2026).
  • TKDK IPARD III Programı 12. Başvuru Çağrı Dönemi Başvuru Çağrı Rehberi, Bölüm 10.1 ve 10.3.
  • TÜBİTAK 1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı Uygulama Esasları (05.03.2026 tarihli Başkanlık Olur’uyla değişik) m.4/1-n, 8, 10, 44, 45, 50 ve 51.
  • Danıştay 4. Daire, 05.06.2024, E.2023/10923, K.2024/3755; 25.12.2025, E.2025/5013, K.2025/7008.
  • Danıştay 10. Daire, 15.03.2023, E.2022/6805, K.2023/1303; 04.04.2023, E.2021/7308, K.2023/1696; 22.05.2023, E.2022/3032, K.2023/2629.
  • Danıştay 8. Daire, 16.02.2024, E.2021/4873, K.2024/667.
  • Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi, 17.01.2023, E.2020/390, K.2023/20.
  • Anayasa Mahkemesi, 21.04.2022, E.2021/119, K.2022/48 (RG 02.08.2022, 31911).

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; örnek hesaplar yöntemi göstermek içindir. Her dosya desteğin alındığı tarihteki mevzuat, sözleşme veya taahhütname, ödeme dekontları ve kurumun hesap tablosuyla birlikte değerlendirilmelidir.


Geri istenen destekte faiz hesabını birlikte denetleyelim

Faiz türü, başlangıç tarihi, dönemsel oranlar ve mahsuplar; itiraz, kısmi itiraz, menfi tespit ve iptal davası; ihtirazi kayıtla ödeme, tecil ve sulh için kurum yazınız ve ödeme dekontlarınızla hemen arayın.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Süreyi kaçırmayın

KOSGEB iade yazısına itiraz için 7 gün, icra ödeme emrine itiraz için 7 gün, TKDK ve tarımsal destek ödeme emrine dava için 15 gün, idari işleme dava için 60 gün. Faiz her gün işler. Telefon: 0554 648 37 15.

İletişime Geçin

Post by Av. Fatma Öztürk