KOSGEB, TKDK-IPARD veya TÜBİTAK desteğinde sahte ya da şişirilmiş fatura iddiası aynı anda iki dosya açar: kurumun desteği durdurup geri istediği idari dosya ve savcılığın kamu kurumu zararına nitelikli dolandırıcılık soruşturması (TCK m.158/1-e). Bu suçun cezası dört yıldan on yıla kadar hapis ve elde edilen menfaatin iki katından az olmamak üzere adli para cezasıdır; 7571 sayılı Kanunla 25.12.2025’ten itibaren açılan davalara asliye ceza mahkemesi bakar. Hiç alım yapılmadan düzenlenen fatura VUK m.359/b’deki sahte belge, gerçek bir alımı tutar veya nitelik bakımından farklı gösteren fatura ise m.359/a-2’deki muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgedir. Kuruma ödeme yapmak suç duyurusunu engellemez (KOSGEB Uygunsuzluk Yönergesi m.7/4); ancak zarar kovuşturma başlamadan, yani iddianame kabul edilmeden önce tamamen giderilirse ceza üçte ikisine kadar indirilir (TCK m.168/1). Takipsizlik kesinleşir veya beraat kararı verilirse KOSGEB yararlanıcıyı yeniden aktif hâle getirir, TKDK kırmızı listeden çıkarır.
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
Bu yazı, KOSGEB, TKDK-IPARD veya TÜBİTAK desteği almış ve sunduğu faturaların, teklif mektuplarının, ödeme dekontlarının ya da izin belgelerinin sahte veya gerçeğe aykırı olduğu iddiasıyla kurum yazısı, ifade daveti, arama, el koyma veya ihtiyati hacizle karşılaşan işletme sahipleri, şirket yöneticileri ve ortaklar ile bu dosyalarda adı geçen tedarikçiler, proje danışmanları ve mali müşavirler için hazırlandı. Hangi belgenin hangi suç tipine girdiği, üç kurumun kendi mevzuatında neler olduğu, ödemenin ne zaman ve hangi ifadeyle yapılması gerektiği ve savunmanın hangi delillere dayandığı madde numaralarıyla anlatılır; sonunda savcılığa sunulacak şüpheli müdafii beyan dilekçesi ile KOSGEB’e itiraz ve sulh dilekçesi örnekleri yer alır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Bu yazının dayanakları. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.20, 37, 39, 43, 60, 62, 66, 157, 158, 168, 169, 204, 207 ve 212; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.2/1-e ve f, 128, 160/2, 231 (16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla değişik), 253 ve 268; 5235 sayılı Kanun m.12, 14 ve geçici m.7 (24.12.2025 tarihli 7571 sayılı Kanunla değişik); 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.359, 360, 367 ve 371; 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi m.224, 491 ve 582; KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği (RG 13.01.2024) m.8 ve 9; KOSGEB Uygunsuzluk Yönergesi (YG-02/03, revizyon tarihi 12.02.2026) m.4, 7, 8, 10, 12, 14, 15 ve 16; TKDK IPARD III 12. Başvuru Çağrı Dönemi Başvuru Çağrı Rehberi (tarımsal işletmelerin fiziki varlıklarına yönelik yatırımlar) başvuru şartları ile usulsüzlük, kırmızı liste ve kara liste bölümü; IPA Çerçeve Anlaşması m.51/5; 5648 sayılı Kanun m.15/4; 6183 sayılı Kanun m.13; TÜBİTAK 1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı Uygulama Esasları (05.03.2026 tarihli Başkanlık Olur’uyla değişik) m.4, 44, 51 ve 52; Danıştay 4. ve 10. Daire kararları. Metin 17 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır.
Devlet desteği dosyalarında sahte fatura iddiası çoğu zaman beklenmedik bir yerden gelir: tedarikçi hakkında yapılan vergi incelemesi, kurumun yerinde kontrolünde seri numarası tutmayan bir makine, aynı gün geri dönen bir banka havalesi ya da proje danışmanının başka bir dosyadan yargılanması. Yararlanıcı bir sabah destek ödemesinin durdurulduğunu, sistemde pasif hâle getirildiğini veya savcılıktan ifadeye çağrıldığını öğrenir. Bu noktada atılacak ilk adımlar, hem kurumun iade dosyasını hem de ceza dosyasını yıllarca etkiler.
Aşağıda önce belgenin hukuki niteliği ve suç tipleri, ardından KOSGEB, TKDK-IPARD ve TÜBİTAK’ın kendi mevzuatındaki sonuçlar, etkin pişmanlık ve ödeme zamanlaması, tedarikçi ve danışmanların sorumluluğu, Danıştay kararları ve savunma stratejisi ele alınıyor. Desteğin geri istenmesinin genel çerçevesi için Devlet Desteği İadesi Merkezi sayfasına, sahte faturanın KDV iadesi ve banka kredisi gibi diğer senaryolarındaki içtima tartışması için sahte fatura ve nitelikli dolandırıcılık yazımıza bakabilirsiniz.
Sahte Fatura İddiası Hangi Dosyaları Açar?
Destek dosyasında belge sahteliği iddiası tek bir dosya değildir. Kurum, kendi mevzuatına göre desteği durdurur ve parayı geri ister; aynı olay savcılığa bildirilir; fatura vergi kayıtlarına da girmişse vergi incelemesi başlar. Bu dosyalar birbirinden bağımsız yürür, ama birinin sonucu ötekini doğrudan etkiler.
Sahte fatura iddiasıyla açılan dosyalar
| Dosya | Yürüten | İlk sonuç | Kritik eşik |
|---|---|---|---|
| Kurumun destek dosyası | KOSGEB uygulama birimi; TKDK il koordinatörlüğü; TÜBİTAK teknoloji grubu yürütme kurulu | Ödemenin durdurulması, pasif kayıt veya sözleşmenin askıya alınması, iade yazısı | KOSGEB iade yazısına 7 gün içinde itiraz, 30 gün içinde ödeme veya sulh teklifi (Uygunsuzluk Yönergesi m.10/2) |
| Ceza soruşturması | Cumhuriyet başsavcılığı | İfade daveti, arama, el koyma, adli kontrol | Etkin pişmanlıkta en geniş indirim için iddianamenin kabulünden önce zararın tamamen giderilmesi (TCK m.168/1; CMK m.2/1-f) |
| Vergi incelemesi | Vergi müfettişleri | Sahte veya yanıltıcı belge raporu, vergi ziyaı cezası, rapor değerlendirme komisyonu mütalaası | VUK m.359 suçları bakımından kamu davası inceleme sonucunun savcılığa bildirilmesine bağlıdır (VUK m.367) |
| Tahsil | TKDK’da 6183 sayılı Kanun; KOSGEB’de Hukuk Müşavirliği | İhtiyati haciz, ödeme emri, alacak davası veya icra takibi | TKDK alacakları 6183 sayılı Kanuna göre takip edilir (5648 sayılı Kanun m.15/4) |
Bağımsızlığın iki yönü vardır. Bir yandan takipsizlik kararı veya beraat, kurum mevzuatında açıkça aranan bir sonuçtur ve yararlanıcının yeniden destek alabilmesinin kapısını açar. Öte yandan ceza dosyasında olumlu sonuç almak, kurumun ödeme kurallarına uyulmadığı gerekçesiyle verdiği ret kararını kendiliğinden ortadan kaldırmaz; Danıştay’ın onadığı bir kararda bu ayrım açıkça görülmektedir (aşağıda karar tablosuna bakınız). Bu nedenle savunma, üç dosyada aynı olay anlatısı ve aynı belge seti üzerine kurulmalı, bir dosyada yapılan beyan ötekinde aleyhe delile dönüşmemelidir.
Sahte Fatura mı, Muhteviyatı Yanıltıcı Fatura mı?
Vergi Usul Kanunu iki ayrı belge türü tanımlar. Gerçek bir muamele veya durum olmadığı hâlde bunlar varmış gibi düzenlenen belge sahte belgedir ve bunu düzenleyen veya kullanan kişi üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (VUK m.359/b). Gerçek bir muamele veya duruma dayanmakla birlikte bu muamele veya durumu mahiyet veya miktar itibarıyla gerçeğe aykırı şekilde yansıtan belge ise muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgedir; cezası on sekiz aydan beş yıla kadar hapistir (VUK m.359/a-2).
Destek dosyalarında bu ayrım çoğu zaman belirleyicidir. Makinenin işletmede fiilen bulunduğu, ama bedelin yüksek gösterildiği bir olayı “hayali alım” olarak nitelendiren rapor, belgeyi hatalı biçimde ağır olan kategoriye sokar. Savunma, önce alımın gerçek olduğunu fiziki ve belgesel delillerle ortaya koyar, sonra varsa bedel farkının neden kaynaklandığını açıklar. İdarenin somut tespit yükümlülüğü ve gerçek mahiyetin ispatı için sahte faturada ispat yükü yazımıza bakabilirsiniz.
Destek dosyalarında sık görülen belge iddiaları
| İddia | Belgenin niteliği | Gündeme gelen hüküm | Savunmada ilk soru |
|---|---|---|---|
| Hiç teslim edilmeyen makine veya hizmet için fatura | Sahte belge | VUK m.359/b; TCK m.158/1-e | Makine işletmede mi; seri numarası, irsaliye, nakliye ve kurulum kayıtları ne gösteriyor? |
| Gerçek makine, bedeli yüksek gösterilmiş; fark yararlanıcıya veya yakınına geri dönmüş | Muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge | VUK m.359/a-2; TCK m.158/1-e | Para hangi hesaplardan, hangi gün döndü; bu akışın ticari bir açıklaması var mı? |
| İkinci el makine sıfır gibi faturalanmış | Mahiyet bakımından yanıltıcı belge | VUK m.359/a-2; program şartlarına aykırılık | Program ikinci el alımı yasaklıyor mu; kurum teslimde makineyi gördü mü? |
| Satın almada sunulan teklif mektuplarının danışıklı veya sahte olması | Özel belge; IPARD’da yapay koşul iddiası | TCK m.207 ve 158/1-e | Teklif veren firmalar gerçek mi; teklifler kim tarafından, hangi tarihte hazırlandı? |
| Ödeme dekontunun sahte olması veya ödemenin tedarikçi dışındaki bir hesaba yapılması | Özel belge; ödeme kuralına aykırılık | TCK m.207 ve 158/1-e; program ödeme şartı | Ödeme fiilen yapıldı mı, hangi hesaba ve hangi tarihte? |
| Sahte yapı ruhsatı veya resmi izin belgesi | Resmi belge | TCK m.204/1 ve 158/1-e | Belgeyi kim temin etti; yararlanıcı sahteliği biliyor muydu? |
| TÜBİTAK projesinde gerçekleşmeyen personel gideri, belgesiz veya mükerrer gider | Yalan beyan veya yanıltıcı bilgi | 1507 Uygulama Esasları m.44 ve 51; TCK m.158/1-e | Gider kuruluşun muhasebe kayıtlarında var mı; mali müşavir raporu neye dayanıyor? |
Ayrım kurum dosyasında da sonuç doğurur. KOSGEB, konusu suç teşkil eden bir uygunsuzlukta ilgili destek programı kapsamında ödenen desteğin tamamını, diğer durumlarda yalnızca uygunsuzluğun oluştuğu tutarı geri ister (Uygunsuzluk Yönergesi m.8). Yani bir makinenin bedeli şişirilmiş gösterilmişse kurum çoğu zaman yalnız o kalemi değil, programdaki bütün desteği talep eder. Suç değerlendirmesine itiraz etmek, iade tutarını da doğrudan küçültebilir.
Kamu Kurumu Zararına Dolandırıcılık: TCK m.158/1-e Ne Arar?
Dolandırıcılık, hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun veya başkasının zararına olarak kendisine veya başkasına yarar sağlamaktır (TCK m.157). Fiil kamu kurum ve kuruluşlarının zararına işlenirse nitelikli hâl oluşur (TCK m.158/1-e). Destek veren üç kurumun da bu kapsamda olduğu kuruluş hükümlerinden anlaşılır: KOSGEB tüzel kişiliği haiz, özel bütçeli bir kamu kuruluşu (4 sayılı CBK m.224/2), TKDK kamu tüzel kişiliğini haiz ve özel bütçeli bir kurum (m.491), TÜBİTAK ise tüzel kişiliğe ve idari, mali özerkliğe sahip özel bütçeli bir kurumdur (m.582). IPARD desteğinin bir kısmının Avrupa Birliği kaynağından gelmesi, ödemeyi TKDK’nın yapması ve zararın Kurum nezdinde doğması karşısında bu nitelendirmeyi değiştirmez.
Suçun unsurları savunmanın da haritasıdır. Birincisi, kurumu aldatmaya elverişli bir hileli davranış bulunmalıdır; her yanlış beyan hile değildir. İkincisi, kurum bu hile sonucunda yanılgıya düşmüş ve ödemeyi bu yanılgıyla yapmış olmalıdır. Üçüncüsü, kurumun malvarlığında bir zarar, failin veya başkasının malvarlığında buna karşılık gelen bir yarar doğmalıdır. Dördüncüsü, fail bunları bilerek ve isteyerek hareket etmiş olmalıdır. Tedarikçinin sahte fatura düzenleyicisi olduğundan habersiz, malı gerçekten teslim almış ve bedelini gerçekten ödemiş bir yararlanıcı bakımından kast unsuru ayrıca tartışılmalıdır. Konuya ilişkin yargı kararları için nitelikli dolandırıcılık Yargıtay kararları sayfamıza bakabilirsiniz.
Ceza aralıkları ve yargılama kuralları
| Hüküm | Ceza | Not | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Basit dolandırıcılık | 1–5 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası | Uzlaştırma kapsamındadır; ancak madde mağdur olarak gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişisinden söz eder | TCK m.157; CMK m.253/1-b-8 |
| Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına nitelikli dolandırıcılık | 4–10 yıl hapis; adli para cezası menfaatin iki katından az olamaz | Uzlaştırma yoktur; 25.12.2025’ten itibaren asliye ceza mahkemesi görevlidir | TCK m.158/1-e; 5235 sayılı Kanun m.12 |
| Üç veya daha fazla kişiyle birlikte işleme | Ceza yarı oranında artırılır; örgüt faaliyeti çerçevesinde bir kat | Yararlanıcı, tedarikçi ve danışmanın birlikte suçlanması bu artırımı gündeme getirir | TCK m.158/3 |
| Resmi belgede sahtecilik | 2–5 yıl hapis; kamu görevlisi için 3–8 yıl | Kamu görevlisinin işlediği hâl ağır ceza mahkemesinde görülür | TCK m.204/1-2; 5235 sayılı Kanun m.12 |
| Özel belgede sahtecilik | 1–3 yıl hapis | Sahte belge başka bir suçta kullanılmışsa iki suçtan ayrı ceza öngörülür | TCK m.207 ve 212 |
| Muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge | 18 ay–5 yıl hapis | Dava zamanaşımı 8 yıl | VUK m.359/a-2; TCK m.66/1-e |
| Sahte belge | 3–8 yıl hapis | Dava zamanaşımı 15 yıl | VUK m.359/b; TCK m.66/1-d |
Görevli mahkeme ve zamanaşımı
24.12.2025 tarihli 7571 sayılı Kanunun 12. maddesi, 5235 sayılı Kanunun 12. maddesindeki ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçlar listesinden “nitelikli dolandırıcılık (m.158)” ibaresini çıkarmıştır; değişiklik 25.12.2025’te yürürlüğe girmiştir. Bu tarihten sonra açılan davalara asliye ceza mahkemesi bakar. Değişiklik tarihinde ağır ceza mahkemesinde görülmekte olan veya kanun yolunda bulunan dosyalarda görevsizlik veya bozma kararı verilmez; bu davalara kesin hükümle sonuçlanıncaya kadar önceki göreve ilişkin kurallara göre bakılır (5235 sayılı Kanun geçici m.7). Görev belirlenirken ağırlaştırıcı veya hafifletici nedenler gözetilmez (m.14); kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği ise ağır ceza mahkemesinin görevinde kalmaya devam eder.
Nitelikli dolandırıcılık için öngörülen hapis cezasının üst sınırı on yıl olduğundan dava zamanaşımı on beş yıldır (TCK m.66/1-d). Destekte birden fazla ödeme talebiyle, aynı suç işleme kararının icrası kapsamında farklı zamanlarda hareket edildiği iddia edilirse tek ceza verilir; ancak bu ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır (TCK m.43/1). Her ödeme talebinin ayrı bir karar mı, tek bir kararın parçası mı olduğu, cezanın miktarını doğrudan etkileyen bir sorudur.
Sahte belge ile dolandırıcılık birlikte cezalandırılır mı?
Sahte resmi veya özel belgenin bir başka suçun işlenmesi sırasında kullanılması hâlinde hem sahtecilik hem de ilgili suçtan ayrı ayrı cezaya hükmolunur (TCK m.212). Fatura vergi kanunlarına göre düzenlenen bir belge olduğundan, vergi kayıtlarında kullanılan sahte faturalar bakımından VUK m.359’un özel hüküm niteliği de devreye girer. Destek için sunulan bir faturada hangi kombinasyonun uygulanacağı, faturanın vergi kayıtlarında kullanılıp kullanılmadığına ve fiillerin tek mi ayrı mı olduğuna göre değişir. Bu tartışmanın ayrıntısı için sahte fatura ve nitelikli dolandırıcılık içtima yazımıza bakabilirsiniz.
KOSGEB’de Sahte Fatura Tespiti: Pasif Kayıt, Tüm Desteğin İadesi ve Suç Duyurusu
KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği, destek programlarının uygulanması sırasında ve sonrasında mevzuata uygun olmayan durumların tespiti hâlinde destek sürecinin durdurulacağını, yeni destek başvurularının uygunsuzluk bitene kadar kabul edilmeyeceğini ve uygunsuzluk giderilmezse desteğin yasal faiziyle tahsil edileceğini düzenler (m.9/1). Ayrıntı Uygunsuzluk Yönergesi’ndedir. Yönerge, uygunsuzluk hâlleri arasında ceza mevzuatınca suç sayılan fiilleri açıkça sayar: dolandırıcılık, gerçeğe aykırı beyan, hile, resmi belgede sahtecilik, resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan, özel belgede sahtecilik ve benzerleri (m.4/1).
- Uygunsuzluk tespit formu düzenlenir, yararlanıcı ve hizmet sağlayıcı KOSGEB Bilgi Sistemi’nde derhâl pasif hâle getirilir; yeni başvuru kabul edilmez, bekleyen ödemeler yapılmaz (m.7/1).
- Suç unsuru taşıyan bir durum tespit edilirse ve destek ödenmişse sulh ve taksitlendirme işlemleri başlatılır; alacak tahsil edilse veya sulh yapılsa bile dosya suç duyurusu için Hukuk Müşavirliğine gönderilir (m.7/4-a-1). Ödeme yapılmamışsa dosya doğrudan suç duyurusu için gönderilir (m.7/4-b).
- Konusu suç teşkil eden uygunsuzlukta programda ödenen desteğin tamamı istenir (m.8).
- İade yazısında borcun miktarı, sebebi, faiz başlangıç tarihi, 7 günlük itiraz süresi ve 30 gün içinde yasal faiziyle ödeme veya sulh ve taksitlendirme teklifinde bulunma imkânı gösterilir (m.10/2).
- Uygunsuzluk tespitinden önce onaylanmış projelerde suç teşkil eden bir uygunsuzluk varsa destek süreci tümüyle durmuş sayılır ve hiçbir destek ödemesi yapılmaz (m.15/2-a).
Dosyanın sonu ceza dosyasına bağlanmıştır. Savcılığın kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itirazın reddiyle kesinleşirse veya açılan davada beraat kararı verilirse, söz konusu tutara ilişkin özel taahhütname alınarak pasif yararlanıcı aktif hâle getirilir ve açık olan ya da açılacak yeni destek başvuruları kabul edilir (m.14/1). Buna karşılık KOSGEB aleyhine işlenmiş bir suçtan mahkûmiyet kararı verilirse, pasif kaydın beş yıl sonra kendiliğinden kalkmasını sağlayan süre mahkûmiyetin kesinleştiği tarihten itibaren işlemeye başlar ve pasiflik ceza yargılaması boyunca devam eder (m.16/2-a). Uzun süren bir ceza davası, işletmenin KOSGEB desteklerinden yıllarca uzak kalması demektir. İade yazısının süreleri ve itiraz yolları için KOSGEB iade yazısı yazımıza bakabilirsiniz.
TKDK-IPARD’da Şüpheli Dolandırıcılık: Kırmızı Liste, Askı, Fesih ve Kara Liste
IPARD III başvuru çağrı rehberleri, IPA Çerçeve Anlaşmasının 51/5. maddesindeki tanımları esas alır. Usulsüzlük, geçerli kuralların ve sözleşmelerin herhangi bir hükmünün ihlalidir; dolandırıcılık ise fonların hatalı tahsisi veya gerekçesiz serbest bırakılmaması sonucunu doğuran sahte, gerçek dışı veya eksik ifadelerin veya belgelerin kullanılması ya da sunulması, bilginin gizlenmesi veya fonların amaç dışı kullanılmasıyla ilgili kasıtlı eylem veya ihmallerdir. Rehberin ifadesiyle bütün usulsüzlükler dolandırıcılık değildir, ancak bütün dolandırıcılıklar usulsüzlüktür; usulsüzlük veya dolandırıcılık şüphesinde TKDK ödeme işlemlerini durdurabilir.
Kırmızı liste, TKDK tarafından haklarında “şüpheli dolandırıcılık” kararı verilen başvuru sahibi ve yararlanıcıların listesidir. Gerçek kişilerde başvuru sahibi veya yararlanıcının kendisi; tüzel kişilerde şirketi temsil ve ilzama yetkili kişiler, şahıs şirketlerinde bütün hissedarlar, sermaye şirketlerinde çoğunluk hissesine sahip hissedarlar listeye alınır. Bu kişiler hakkında Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunulur; başvuru aşamasındaysa başvuru reddedilir, yararlanıcıysa sözleşmesi askıya alınır ve ödeme yapılmaz. Savcı dava açar ve yararlanıcı aleyhine karar kesinleşirse sözleşme feshedilir; dava açılmazsa sözleşmeye ve ödemelere devam edilir.
- Takipsizlik kararı verilen veya hakkındaki dava lehine kesinleşen kişi kırmızı listeden çıkarılır.
- Kırmızı listedeki kişi TKDK’ya başka bir proje sunarsa, yeni yatırımın iş planı analizine eksi 60 puanla başlanır.
- Hakkında dava açılıp aleyhine sonuçlanan ve kararı kesinleşen kişi kara listeye alınır; kara listedekiler IPARD fonlarından men edilir ve yeniden başvuruları kabul edilmez.
- Kırmızı ve kara listeye alınma ve listeden çıkarılma, sonuçlarını da içeren bir bildirim mektubuyla KEP adresine gönderilir; ceza işlemleri dışındaki sonuçlar yararlanıcı tüzel kişi için de geçerlidir.
- Dolandırıcılık, sahtecilik, ihaleye fesat karıştırma, zimmet, irtikap veya rüşvet suçlarından adli sicil veya adli sicil arşiv kaydı olanlar ile kara listedekiler başvuruda bulunamaz.
Sözleşmenin hangi döneme ait olduğu önemlidir. Danıştay’ın incelediği bir IPARD II dosyasında, sözleşmenin 20. maddesinin şüpheli dolandırıcılık fiilinden suç duyurusu yapılan kişinin sözleşmesinin askıya alınacağını, savcı dava açmazsa askının kaldırılacağını ve hakkında dava açılanların sözleşmesinin feshedileceğini düzenlediği görülmektedir. IPARD III rehberi ise feshi aleyhe kararın kesinleşmesine bağlar. Bu fark, dava açılır açılmaz verilen bir fesih kararına karşı açılacak davada ilk incelenecek husustur. Fesih ve borç bildirim mektubuna karşı yollar için TKDK IPARD sözleşme feshi, eş, akraba ve aynı adres iddiaları için yapay oluşturulmuş koşul yazımıza bakabilirsiniz.
TKDK alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Kanun uygulanır (5648 sayılı Kanun m.15/4). Bu Kanun, borçlunun kaçması, mallarını kaçırması veya hileli yollara sapması ihtimali bulunan hâller ile para cezasını gerektiren bir fiil nedeniyle kamu davası açılmış olması gibi durumlarda ihtiyati haczi öngörür (6183 sayılı Kanun m.13). Danıştay, sözleşmenin askıya alınmasıyla birlikte yararlanıcının taşınmaz ve araçlarına konulan ihtiyati haczi, amme alacağının korunması amacıyla tesis edildiği gerekçesiyle hukuka uygun bulan kararı onamıştır.
TÜBİTAK’ta Sahte Fatura ve Yalan Beyan: Kast Kararı, Gecikme Faizi ve Üç Yıl Başvuru Yasağı
TÜBİTAK 1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı Uygulama Esasları, 05.03.2026 tarihli Başkanlık Olur’uyla yapılan değişikliklerle bu konuyu ayrıntılı biçimde düzenlemiştir. Desteklenen proje kapsamında sahte fatura, fatura yerine geçen sahte vesika, ödemeleri gösteren sahte mali belge veya resmi evrak şeklinde düzenlenmiş sahte belgenin TÜBİTAK’ın veya kuruluşun tabi olduğu mevzuat gereği yapılan denetimlerde tespit edilip TÜBİTAK’a bildirilmesi hâlinde 51. maddenin tüm hükümleri uygulanır; fiil suç teşkil ediyorsa ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulur (m.44/1).
- Teknoloji grubu yürütme kurulu önce kuruluşun kastı olup olmadığına karar verir (m.51/1). Kast yoksa bu ağır yaptırımlar uygulanmaz; haksız veya fazla ödenen tutar gecikme faiziyle tahsil edilir (m.44/1 son cümle).
- Kast kararı verilirse proje kapsamında yapılan bütün ödemeler gecikme faiziyle geri alınır, destek süreci devam ediyorsa proje yürürlükten kaldırılır (m.51/1-a).
- Kuruluşun desteklenmekte olan diğer projeleri, ödenmiş tutarlar geri istenmeksizin yürürlükten kaldırılır; değerlendirmedeki önerileri durdurulur ve karar yılını izleyen üç takvim yılı boyunca yeni proje başvurusu kabul edilmez (m.51/1-b).
- Gerçeğe aykırı bilgi verilmesi veya hiçbir tevsik edici belgesi olmayan harcama ve giderlerin sunulması yoluyla haksız ödemeye sebep olunması “yalan beyan” olarak tanımlanmıştır (m.4/1-pp); yalan beyanda da 51. maddenin (a) ve (b) bentleri uygulanır ve suç duyurusunda bulunulur (m.44/4).
Mali müşavirin yanıltıcı bilgi vermesinden dolayı kuruluşa haksız ödeme yapılmışsa, desteğin gecikme faiziyle geri alınmasında mali müşavir kuruluşla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur (m.44/3). Kuruluşun sunduğu belgeler eksik ve yetersiz olduğu hâlde mali müşavir bunu göz ardı ederek yanıltıcı bilgi içeren rapor onaylamışsa mali müşavir hakkında 52. maddenin üçüncü fıkrasına göre işlem yapılır ve birinci fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla kuruluşa proje çerçevesinde yaptırım uygulanmaz. Kast kararına karşı dava yolları için TÜBİTAK projesi yürürlükten kaldırıldı yazımıza bakabilirsiniz.
Üç kurumun yaklaşımı aşağıdaki tabloda yan yana gösterilmiştir. Tablo genel çerçeveyi verir; somut dosyada desteğin alındığı tarihteki mevzuat, sözleşme veya taahhütname esas alınır.
Kurumlara göre sonuçlar
| Konu | KOSGEB | TKDK-IPARD | TÜBİTAK 1507 |
|---|---|---|---|
| Tespit sonrası ilk işlem | Pasif kayıt, ödemelerin durdurulması (Yönerge m.7/1) | Şüpheli dolandırıcılık kararı, kırmızı liste, askı | Kast incelemesi (m.51/1) |
| Geri istenen tutar | Programda ödenen desteğin tamamı ve yasal faiz (m.8, 10) | Fesihle ödenen hibe; tahsil 6183 sayılı Kanuna göre | Kast varsa projedeki bütün ödemeler ve gecikme faizi (m.51/1-a) |
| Suç duyurusu | Ödeme veya sulh yapılsa da yapılır (m.7/4) | Kırmızı listeye alınan kişiler hakkında yapılır | Fiil suç teşkil ediyorsa yapılır (m.44/1, 44/4) |
| Takipsizlik veya beraat | Özel taahhütnameyle aktif hâle getirme (m.14/1) | Kırmızı listeden çıkarma; askının kaldırılması | Uygulama esaslarında ceza kararına bağlı ayrı bir kural yok; kast kararı kendi dosyasında değerlendirilir |
| Mahkûmiyet | Beş yıllık pasiflik süresi kesinleşmeden işlemeye başlar (m.16/2-a) | Fesih ve kara liste; IPARD fonlarından men | Kast kararı ve diğer projelerin yürürlükten kaldırılması |
| Yeni başvuru | Pasiflik süresince kabul edilmez | Kırmızı listede eksi 60 puan; kara listede başvuru yok | Üç takvim yılı başvuru kabul edilmez (m.51/1-b) |
Parayı İade Etmek Ceza Dosyasını Kapatır mı? Etkin Pişmanlık, VUK İndirimi ve HAGB
Kapatmaz, ama cezayı ciddi ölçüde etkiler. Dolandırıcılık suçu tamamlandıktan sonra ve fakat bu nedenle kovuşturma başlamadan önce fail, azmettiren veya yardım eden bizzat pişmanlık göstererek mağdurun zararını aynen geri verir veya tazmin suretiyle tamamen giderirse verilecek cezanın üçte ikisine kadarı indirilir (TCK m.168/1). Etkin pişmanlık kovuşturma başladıktan sonra, hüküm verilmeden önce gösterilirse indirim yarısına kadardır (m.168/2). Kovuşturma iddianamenin kabulüyle başlar (CMK m.2/1-f); bu nedenle soruşturma evresinde, iddianame kabul edilmeden yapılan tam ödeme en geniş indirimi sağlar. Kısmi geri verme veya tazminde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması ayrıca mağdurun rızasına bağlıdır (m.168/4).
Nitelikli dolandırıcılık uzlaştırma kapsamında değildir; uzlaştırma yalnız basit dolandırıcılık için öngörülmüştür (CMK m.253/1-b-8). Bu yüzden kuruma yapılan ödeme, kamu davasının açılmasını önleyen bir anlaşma değil, cezayı azaltan bir sebeptir. VUK m.359 bakımından ise ayrı bir indirim düzeni vardır: bu fiillerle ziyaa uğratılan verginin tarhı hâlinde vergi, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammı soruşturma evresinde ödenirse ceza yarı, kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar ödenirse üçte bir oranında indirilir; tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı ceza bulunmayan durumlarda ceza yarı oranında indirilir (VUK m.359, 7394 sayılı Kanunla eklenen fıkralar).
Ödemenin zamanına göre hukuki sonuç
| Ödeme zamanı | Dolandırıcılık (TCK) | Sahte veya yanıltıcı belge (VUK m.359) | Kurum dosyası |
|---|---|---|---|
| Hiçbir inceleme veya ihbar yokken kendiliğinden bildirim | Zarar tamamen giderilirse cezanın üçte ikisine kadarı indirilir (m.168/1) | VUK m.371’deki pişmanlık şartlarına uygun bildirimde m.359 uygulanmaz | İade ve faiz; suç unsuru varsa suç duyurusu yine yapılabilir |
| Soruşturma evresi, iddianame kabul edilmeden önce | Zararın tamamen giderilmesiyle üçte ikisine kadar indirim (m.168/1) | Tarh edilen vergi, gecikme faizi, gecikme zammı ve cezaların yarısı ödenirse ceza yarı oranında indirilir | Sulh ve taksit mümkün; KOSGEB’de suç duyurusu engellenmez (Yönerge m.7/4) |
| Kovuşturma evresi, hükümden önce | Yarısına kadar indirim (m.168/2) | Aynı ödemeyle ceza üçte bir oranında indirilir | Ödeme alacak dosyasını kapatır; pasiflik ceza sonucuna bağlı kalır |
| Hükümden sonra | Etkin pişmanlık indirimi uygulanmaz | İndirim uygulanmaz | Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasında zararın giderilmesi şartı (CMK m.231/6-c, 231/9) |
| Zararın bir kısmı ödenirse | İndirim için mağdur kurumun rızası aranır (m.168/4) | Tam ödeme şartı aranır | Kalan tutar için takip sürer |
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması mümkün mü?
16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla değiştirilen CMK m.231’e göre hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası ise mahkeme hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebilir (m.231/5). Bunun için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varılması ve suçla mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi gerekir (m.231/6). Zarar derhâl giderilemiyorsa denetim süresince aylık taksitlerle ödenmesi koşuluyla da bu karar verilebilir (m.231/9). Açıklanması geri bırakılan hükümdeki hapis cezası ertelenemez ve seçenek yaptırımlara çevrilemez; denetim süresi beş yıldır (m.231/7-8).
TCK m.158/1-e’de alt sınır dört yıl olduğundan iki yıl eşiğine ancak indirimlerle inilebilir. Örneğin alt sınırdan belirlenen dört yıllık ceza, soruşturma evresinde tam ödemeyle üçte iki oranında indirilirse bir yıl dört aya, takdiri indirimle (TCK m.62) bir yıl bir ay on güne iner. Üç kişi artırımı uygulanır ve ödeme kovuşturma evresinde yapılırsa aynı hesap iki yılı aşabilir. İndirim oranları üst sınır olarak öngörüldüğünden mahkeme daha düşük oran da uygulayabilir. Erteleme ve HAGB bakımından diğer senaryolarla karşılaştırma için sahte fatura ve nitelikli dolandırıcılık yazımıza bakabilirsiniz.
Ödeme hangi ifadeyle yapılmalı?
Bu dosyaların en ince kararı budur. Kurum dosyasında suç değerlendirmesine ve iade tutarına itiraz hakkını korumak için ödemenin “kabul anlamına gelmemek kaydıyla” yapılması gerekir; ceza dosyasında ise etkin pişmanlık, failin bizzat pişmanlık göstererek zararı gidermesini arar. Bu iki ihtiyaç birbirini dışlamaz, ama ödeme yazısının ve savcılığa sunulacak beyanın birlikte kurgulanması gerekir: ödemenin kimin adına, hangi tutarla, hangi kalem için ve hangi tarihte yapıldığı, kurumun bunu zararın tamamı olarak kabul edip etmediği ve kısmi ödemede kurumun rızası yazılı olarak belgelenmelidir. Ödeme kurum hesabına şirket tarafından yapılıyorsa, şüpheli yöneticinin iradesiyle yapıldığı da kayıtlardan anlaşılmalıdır.
Tedarikçi, Proje Danışmanı ve Mali Müşavir: Sorumluluk Kimde?
Ceza sorumluluğu şahsidir; kimse başkasının fiilinden dolayı cezalandırılamaz ve tüzel kişiler hakkında ceza yaptırımı uygulanamaz (TCK m.20). Şirket adına destek alınmış olsa da soruşturma, fiili gerçekleştiren veya ona iştirak eden gerçek kişiler hakkında yürür. Dolandırıcılık suretiyle yararına haksız menfaat sağlanan tüzel kişi hakkında ise güvenlik tedbiri uygulanabilir (TCK m.60 ve 169).
- Tedarikçi: Sahte faturayı düzenleyen tedarikçi VUK m.359/b’deki düzenleme fiilinden ve iştirak koşulları varsa dolandırıcılıktan sorumlu tutulabilir. VUK m.359 suçlarına iştirak eden suç ortaklarının bu suçların işlenmesinde menfaati yoksa cezaları yarı oranında indirilir (VUK m.360).
- Proje danışmanı: Başvuru dosyasını, teklifleri veya ödeme talep paketini hazırlayan danışman, belgeleri bilerek düzenlemişse müşterek fail veya yardım eden olarak yargılanabilir (TCK m.37 ve 39). Danıştay’ın incelediği bir IPARD dosyasında sahte yapı ruhsatı nedeniyle proje danışmanı mahkûm olmuş, yararlanıcı beraat etmiştir.
- Mali müşavir: TÜBİTAK 1507 programında mali müşavirin yanıltıcı bilgi vermesinden doğan haksız ödemede mali müşavir kuruluşla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur (m.44/3); harcamaların ve gider belgelerinin mali mevzuata uygunluğundan sorumludur (m.52/1-g).
- Şirket yöneticisi ve ortaklar: TKDK kırmızı ve kara listesine şirketi temsil ve ilzama yetkili kişiler, şahıs şirketlerinde bütün hissedarlar, sermaye şirketlerinde çoğunluk hissedarları alınır. Bu sonuç, yöneticinin ceza dosyasından bağımsız olarak yeni IPARD başvurularını etkiler.
Yararlanıcı açısından en sık görülen savunma hattı, belgeyi düzenleyen veya temin eden kişinin danışman ya da tedarikçi olduğu ve yararlanıcının sahtelikten habersiz olduğudur. Bu savunma ancak somut delillerle desteklenirse sonuç verir: danışmanlık sözleşmesi, belgeyi kimin temin ettiğini gösteren yazışmalar, yararlanıcının ödediği bedel ve teslim aldığı mal. Kendi aleyhine işlenen bir fiil nedeniyle zarara uğrayan yararlanıcının danışman veya tedarikçiye karşı rücu ve tazminat hakkı da ayrıca saklıdır.
Danıştay Kararları: Destekte Sahte Belge Dosyalarında Ne Bekleniyor?
Destekte sahte belge iddiasının idari yönü Danıştay kararlarına yansımaktadır. İlk üç karar, ceza dosyası ile kurum dosyasının ilişkisini açıkça gösterir: kurum ceza kararını beklemeden tedbir alabilir, ceza dosyasındaki olumlu sonuç ödemenin önünü açar, ama kurumun kendi usul kurallarına dayanan kararlarını tek başına değiştirmez. Dördüncü karar ise harcamanın gerçekliği kanıtlandığında sahte belge iddiasına dayanan feshin ayakta kalmadığını gösterir.
Danıştay kararları: destekte sahte belge iddiası
| Karar | Olay | Sonuç | Çıkan ders |
|---|---|---|---|
| Danıştay 4. Daire, 12.11.2024, E.2024/344, K.2024/6311 | IPARD yararlanıcısının tedarikçisi hakkında düzenlenen vergi raporuna göre makine alımları gerçeği yansıtmıyor; idarenin savunmasına göre tek seferde ödenen 1.297.676 TL aynı gün ilişkili bir firma üzerinden yararlanıcının kanuni temsilcisinin kardeşine aktarılmış | Sözleşmenin Ek-1 m.20 uyarınca askıya alınması ve taşınmaz ile araçlara ihtiyati haciz hukuka uygun bulundu; onama | Askı ve ihtiyati haciz için ceza kararı beklenmez; para akışı en güçlü delildir |
| Danıştay 4. Daire, 22.05.2024, E.2023/13691, K.2024/3303 | IPARD II projesinde sunulan yapı ruhsatı sahte çıktı; proje danışmanı hapis cezası aldı, yararlanıcı beraat etti; askıya alınan sözleşme beraatten sonra devam ettirildi ve 09.04.2021’de 871.536,47 TL ödendi | Ödemenin 2021 birim fiyatlarıyla yapılması ve izleme süresinin 2017’den başlatılması talepleri reddedildi; uygulama sonrası dönem son ödemeden başlar; onama | Beraat ödemenin önünü açar, ama askıda geçen süreyi ve fiyat farkını telafi etmez |
| Danıştay 10. Daire, 04.04.2023, E.2021/7029, K.2023/1705 | Ödeme talep paketindeki iki banka dekontunun sahte olduğu iddiasıyla yürütülen soruşturmada davacının ileri sürdüğüne göre takipsizlik kararı verildi ve itiraz reddedildi; TKDK ödemelerin tedarikçiye yapılmadığı gerekçesiyle ödemeyi geçerli saymadı | Destek ödemesinin reddine ilişkin işleme karşı dava reddedildi; onama | Takipsizlik, kurumun ödeme kuralına dayanan ret kararını kendiliğinden ortadan kaldırmaz |
| Danıştay 10. Daire, 04.04.2023, E.2021/7308, K.2023/1696 | Kırsal kalkınma hibesinde ödeme belgesi olarak sunulan iki banka dekontunun sahte olduğu gerekçesiyle sözleşme feshedildi ve 726.670,35 TL hibe faiziyle geri istendi; yararlanıcı ödemeleri başka bir banka üzerinden yaptığını dekontlarla gösterdi | Yatırımın ve ödemelerin gerçekten yapıldığı, kamunun zarara uğratılmadığı gerekçesiyle davanın reddi kararı bozuldu | Harcamanın gerçek olduğunu belgelemek, belge sahteliği iddiasına karşı en güçlü savunmadır |
Bu kararlardan çıkan pratik sonuç şudur: ceza dosyasında lehe sonuç alındığı anda kurum dosyası için ayrı bir başvuru yapılmalı, askının kaldırılması, kırmızı listeden çıkarılma veya aktif hâle getirme açıkça talep edilmeli ve bu taleplerin reddi ayrıca dava konusu edilmelidir. İdari dava açma süresi kural olarak işlemin tebliğinden itibaren altmış gündür; KOSGEB uyuşmazlıkları ise özel hukuk hükümlerine tabi olduğundan adli yargıda görülür.
El Koyma, Tutuklama Talebi ve İhtiyati Haciz
Soruşturma veya kovuşturma konusu suçun işlendiğine ve malvarlığının bu suçtan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe varsa şüpheli veya sanığa ait taşınmazlara, araçlara, banka hesaplarına, hak ve alacaklara, ortaklık paylarına ve diğer malvarlığı değerlerine el konulabilir (CMK m.128/1). Dolandırıcılık suçları, 157 ve 158. maddeler bakımından bu tedbirin uygulanabileceği suçlar arasında sayılmıştır (m.128/2-a-6). El koyma kararı için ilgisine göre MASAK, BDDK, SPK gibi kurumlardan suçtan elde edilen değere ilişkin rapor alınır; rapor en geç üç ay içinde hazırlanır (m.128/1).
Sulh ceza hâkimliğinin el koyma veya adli kontrol kararına karşı itiraz, kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde yapılır (CMK m.268/1). İtirazda, el konulan değerin iddia edilen zararla orantısı, malvarlığının suçtan elde edilmediği ve işletmenin faaliyetini sürdürmesi için gereken hesapların durumu ayrıca anlatılmalıdır. Operasyon, tutuklama talebi ve hesaba el koyma süreçleri için dolandırıcılık operasyonunda tutuklama ve el koyma yazımıza bakabilirsiniz. TKDK’nın 6183 sayılı Kanuna göre koyduğu ihtiyati haciz ise ceza tedbirinden ayrıdır ve idari yargıda dava konusu edilir.
İlk 30 Gün: Adım Adım Yol Haritası
- Kurumdan gelen yazının, uygunsuzluk tespit formunun, kırmızı liste bildirim mektubunun veya kast kararının tebliğ tarihini not edin; KOSGEB iade yazısında itiraz süresi 7, ödeme veya sulh süresi 30 gündür.
- Dayanak raporu isteyin: vergi inceleme raporu, görüş ve öneri raporu, kurumun yerinde kontrol tutanağı ve suç duyurusu dilekçesi. Somut olarak hangi faturanın, hangi gerekçeyle sahte sayıldığını öğrenmeden savunma yazılmaz.
- Belge zincirini kurun: fatura, irsaliye, nakliye belgesi, gümrük beyannamesi, banka dekontları, kurulum ve servis kayıtları, makinenin fotoğrafları ve seri numarası, üretim kayıtları.
- Para akışını kendi hesaplarınızdan çıkarın: tedarikçiye yapılan ödemenin sonrasında herhangi bir tutar size, ortaklarınıza veya yakınlarınıza dönmüş mü? Danıştay kararlarında en güçlü delil bu akıştır.
- İfadeye avukatla gidin. İfade öncesinde dosyayı inceleme ve delil sunma imkânı değerlendirilmeli, olay anlatısı kurum dosyasındaki beyanlarla uyumlu olmalıdır.
- Ödeme kararını ceza dosyasıyla birlikte verin: ödenecek tutar, ödeme zamanı, ödeme yazısının ifadesi ve kısmi ödemede kurumun rızası.
- El koyma, adli kontrol veya ihtiyati haciz varsa itiraz ve dava sürelerini ayrı ayrı takip edin.
- Vergi dosyasını unutmayın: fatura deftere işlenmişse tarhiyat, vergi ziyaı cezası ve VUK m.359 bakımından ödeme indirimleri ayrıca planlanmalıdır.
Savunmada Sonuç Veren Dayanaklar
- Gerçek teslimin ispatı: Makinenin işletmede bulunduğu, seri numarasının faturayla uyuştuğu ve kurumun yerinde kontrolünde görüldüğü keşif ve bilirkişi incelemesiyle ortaya konursa belge sahte belge olmaktan çıkar.
- Raporun somutluğu: Tedarikçinin dönem içinde düzenlediği bütün faturaları sahte sayan genel bir tespit, yararlanıcının alımına özgü somut tespit içermiyorsa tek başına mahkûmiyete yetmez.
- Kastın yokluğu: Tedarikçinin vergi durumunu bilmeyen, piyasa fiyatıyla alım yapan ve bedeli gerçekten ödeyen yararlanıcı bakımından dolandırıcılık kastı ayrıca kanıtlanmalıdır; TÜBİTAK’ta da yaptırımın türü önce kast kararına bağlanmıştır.
- Zararın doğru hesabı: Gerçek bir alımda bedel şişirilmişse kurumun zararı en fazla şişirilen kısmın destek oranına isabet eden tutardır; bu hesap hem cezanın hem adli para cezasının hem de etkin pişmanlıkta ödenecek tutarın temelidir.
- Birlikte işleme iradesinin yokluğu: Üç kişi artırımı için kişilerin aynı dosyada bulunması yetmez; her birinin fiile iştirak iradesi gösterilmelidir.
- Görev ve zamanaşımı: Dava 25.12.2025’ten sonra açılmışsa asliye ceza mahkemesinde görülmelidir; fiil tarihleri ve VUK m.359/a-2 için sekiz yıllık zamanaşımı ayrıca kontrol edilmelidir.
Sonuç Vermeyen Savunmalar
- “Parayı geri ödedim, dosya kapanmalı.” Nitelikli dolandırıcılık uzlaştırma kapsamında değildir; ödeme cezayı azaltır, davayı ortadan kaldırmaz.
- “Faturayı danışman hazırladı.” Ödeme talep paketini imzalayan ve kuruma sunan yararlanıcıdır; danışmanın rolü ancak somut delillerle ortaya konursa sonuç doğurur.
- “Makineyi sonradan aldım.” Fatura tarihinde teslim yoksa belge o tarih itibarıyla gerçeğe aykırıdır; sonradan alım ancak zararın kapsamını tartışmada işe yarar.
- “Para Avrupa Birliğinin, kamu zararı yok.” Ödemeyi yapan ve zararı doğan TKDK kamu tüzel kişisidir.
- “Beraat ettim, askıda geçen süre de silinsin.” Danıştay, beraatten sonra yapılan ödemede uygulama sonrası dönemin son ödemeden başladığını kabul etmiştir.
- “Takipsizlik kararı aldım, ödeme yapılmalı.” Kurum ödeme kuralına dayanıyorsa takipsizlik bu kuralı ortadan kaldırmaz.
Hazırlanacak Belgeler
- Destek başvurusu, sözleşme veya taahhütname ve onaylanan bütçe
- Ödeme talep paketleri ve kurumun ödeme yazıları
- Faturalar, irsaliyeler, nakliye ve gümrük belgeleri, teklif mektupları
- Banka hesap ekstreleri: tedarikçiye ödeme ve sonraki hesap hareketleri
- Makinenin fotoğrafları, seri numarası, kurulum ve servis kayıtları, üretim kayıtları
- Kurumun yerinde kontrol ve izleme tutanakları
- Danışmanlık sözleşmesi ve danışmanla yazışmalar
- Kurumdan gelen uygunsuzluk tespit formu, kırmızı liste bildirimi veya kast kararı
- İfade tutanakları, el koyma ve adli kontrol kararları
- Vergi inceleme raporu, rapor değerlendirme komisyonu mütalaası ve vergi/ceza ihbarnameleri
Dilekçe Örneği 1: Soruşturmada Şüpheli Müdafii Beyan ve Delil Toplama Dilekçesi
Aşağıdaki örnek, tedarikçi hakkındaki vergi raporu üzerine başlatılan ve makinenin gerçekten alındığı bir dosyada, ifadeden önce veya ifadeyle birlikte savcılığa sunulmak üzere hazırlanmıştır. Bedelin şişirildiği iddia ediliyorsa B ve C bölümleri bedel farkının açıklamasına göre yeniden yazılır.
[İL] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA
SORUŞTURMA NO: [soruşturma numarası]
ŞÜPHELİ: [ad soyad] — [şirket unvanı] yetkilisi, [adres]
MÜDAFİİ: Av. [ad soyad] — [adres]
KONU: Şüpheli hakkında yürütülen soruşturmada savunmamızın ve delil toplama taleplerimizin sunulması ile kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkilin yetkilisi olduğu şirket, [destek programı] kapsamında [makine veya hizmet] alımı için [kurum] ile [tarih] tarihinde sözleşme imzalamış, alımı [tedarikçi unvanı] firmasından [tarih] tarihli ve [numara] sayılı faturayla yapmış, [tutar] TL bedeli [tarih] tarihinde banka havalesiyle tedarikçinin hesabına ödemiştir. Kurum [tarih] tarihinde yerinde kontrol yapmış ve [tutar] TL destek ödemesini gerçekleştirmiştir. Soruşturma, tedarikçi hakkında düzenlenen ve tedarikçinin ilgili dönemde düzenlediği faturaların sahte olduğunu ileri süren vergi inceleme raporu üzerine başlatılmıştır.
A. TCK m.157 ve 158/1-e: Kurumu aldatan hileli bir davranışın bulunmadığı
2. Dolandırıcılık suçu, hileli davranışlarla bir kimsenin aldatılmasını ve bu aldatma sonucunda zarara uğratılmasını gerektirir. Dosyadaki makine şirketin [adres] adresindeki işyerinde kuruludur, seri numarası faturadaki numarayla aynıdır ve kurum personeli tarafından [tarih] tarihli yerinde kontrol tutanağıyla görülmüştür. Kurum, var olmayan bir malın varlığına inandırılmamış; gerçekten alınmış ve kurulmuş bir makine için destek ödemesi yapmıştır.
3. Vergi inceleme raporu tedarikçinin dönem içindeki bütün faturalarını genel bir değerlendirmeyle sahte saymaktadır. Raporda müvekkilin alımına ilişkin bir tespit, yerinde inceleme veya müvekkil şirketin kayıtlarına dayanan bir değerlendirme bulunmamaktadır. Tedarikçinin başka mükelleflere düzenlediği belgeler hakkındaki genel kanaat, müvekkilin somut alımının gerçek olmadığını göstermez.
B. VUK m.359/b: Gerçek bir muamelenin bulunduğu
4. Kanun, sahte belgeyi gerçek bir muamele veya durum olmadığı hâlde bunlar varmış gibi düzenlenen belge olarak tanımlamaktadır. Bu dosyada makinenin teslimine ilişkin irsaliye, [nakliye firması] tarafından düzenlenen taşıma belgesi, kurulum ve devreye alma tutanağı, servis kayıtları ve makineyle yapılan üretimi gösteren kayıtlar mevcuttur. Gerçek bir muamele bulunan yerde sahte belgeden söz edilemez.
C. TCK m.21: Kastın bulunmadığı
5. Müvekkil tedarikçiyle piyasadaki olağan bir alım satım ilişkisi kurmuştur. Tedarikçi alım tarihinde faal bir mükellefti, vergi levhası ve ticaret sicil kaydı vardı; müvekkil daha önce de bu firmadan alım yapmıştır. Bedel piyasa fiyatına uygundur ve bu husus [ekspertiz veya emsal teklifler] ile sabittir. Tedarikçinin vergi yükümlülükleri bakımından sonradan ortaya çıkan durumunu müvekkilin bilmesi mümkün değildir.
6. Ödenen bedelin herhangi bir kısmı müvekkile, şirket ortaklarına veya yakınlarına geri dönmemiştir. Şirketin ve müvekkilin ilgili dönemdeki banka hesap hareketleri ektedir; tedarikçinin hesap hareketlerinin incelenmesi de bu hususu doğrulayacaktır.
D. TCK m.158/3: Birlikte işleme iradesinin bulunmadığı
7. Soruşturmada müvekkilin yanında tedarikçi ve proje danışmanı hakkında da işlem yapılmaktadır. Kişilerin aynı dosyada yer alması, suçun birlikte işlendiği anlamına gelmez. Müvekkilin bu kişilerle bir suç işleme kararı etrafında birleştiğini gösteren hiçbir delil bulunmamaktadır.
E. CMK m.160/2: Lehe delillerin toplanması gerektiği
8. Cumhuriyet savcısı maddi gerçeğin araştırılması için şüphelinin lehine olan delilleri de toplamakla yükümlüdür. Bu kapsamda makinenin bulunduğu işyerinde keşif yapılmasını ve makine mühendisi bilirkişiden makinenin faturadaki makine olup olmadığı, niteliği ve alım tarihindeki piyasa değeri hakkında rapor alınmasını; tedarikçinin ve müvekkil şirketin ilgili dönemdeki banka hesap hareketlerinin getirtilmesini; kurumun yerinde kontrol ve izleme tutanaklarının istenmesini; nakliye firması yetkilisi ile kurulumu yapan teknik personelin tanık olarak dinlenmesini talep ederiz.
F. TCK m.168/1: Aksi kanaat hâlinde ödemelerin değerlendirilmesi
9. Müvekkil isnadı kabul etmemektedir. Bununla birlikte kurumun iade talebine karşı itiraz hakları saklı kalmak üzere [tarih] tarihinde [tutar] TL ödeme yapmış ve kalan tutar için sulh başvurusunda bulunmuştur. Kabul anlamına gelmemek kaydıyla ve aksi kanaat hâlinde, bu ödemelerin kovuşturma başlamadan önce zararın giderilmesi olarak kayda geçirilmesini talep ederiz.
SONUÇ VE İSTEM
10. Açıklanan nedenlerle, öncelikle yukarıda belirtilen lehe delillerin toplanmasına, delillerin değerlendirilmesi sonucunda müvekkil hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesini; aksi kanaat hâlinde, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, yapılan ödemelerin TCK m.168/1 kapsamında dosyada değerlendirilmek üzere kayda alınmasını saygıyla talep ederiz. [tarih]
Şüpheli Müdafii
Av. [ad soyad]
EKLER: 1) Vekâletname 2) Sözleşme ve ödeme talep paketi 3) Fatura, irsaliye ve taşıma belgesi 4) Kurulum tutanağı, servis ve üretim kayıtları 5) Makinenin fotoğrafları ve seri numarası 6) Banka hesap ekstreleri 7) Kurumun yerinde kontrol tutanağı 8) Ödeme dekontu ve sulh başvurusu
Dilekçe Örneği 2: KOSGEB İade Yazısına İtiraz ve Sulh Talebi
Aşağıdaki örnek, suç unsuru taşıdığı gerekçesiyle desteğin tamamı istenen ve aynı olay hakkında soruşturma yürütülen bir işletme için, iade yazısının tebliğinden itibaren yedi gün içinde verilmek üzere hazırlanmıştır. Sulh talebinden vazgeçilecekse D ve E bölümleri çıkarılır.
KOSGEB [İL] MÜDÜRLÜĞÜNE
İTİRAZ EDEN: [işletme unvanı] — [adres], [vergi numarası]
VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres]
İTİRAZ KONUSU YAZI: [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı iade yazısı (tebliğ tarihi: [tarih])
KONU: İade yazısına itirazlarımızın sunulması, kabul anlamına gelmemek kaydıyla sulh ve taksitlendirme talebi ile yapılacak ödemelerin niteliğini gösteren yazı verilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil işletmeye tebliğ edilen yazıyla, [destek programı] kapsamında ödenen [tutar] TL desteğin tamamının, sunulan [numara] sayılı faturanın sahte olduğu ve uygunsuzluğun suç unsuru taşıdığı gerekçesiyle yasal faiziyle iadesi istenmiştir. Yazı [tarih] tarihinde tebliğ edilmiş olup itirazımız yedi günlük süre içindedir.
A. Uygunsuzluk Yönergesi m.7/1-a: Tespitin açık ve ayrıntılı olmadığı
2. Yönerge, tespit edilen uygunsuzluğun açık, net ve ayrıntılı biçimde uygunsuzluk tespit formuna işlenmesini emretmektedir. Müvekkile tebliğ edilen yazıda hangi tespitin, hangi rapora dayanılarak yapıldığı gösterilmemiştir. Uygunsuzluk tespit formunun ve dayanak raporun bir örneğinin müvekkile verilmesini talep ederiz.
B. Uygunsuzluk Yönergesi m.8: Desteğin tamamının istenemeyeceği
3. Destek konusu makine işletmede kuruludur, seri numarası faturayla aynıdır ve Müdürlüğünüz personelince [tarih] tarihinde yerinde görülmüştür. Bedeli tedarikçinin hesabına ödenmiş, hiçbir kısmı müvekkile geri dönmemiştir. Faturanın sahte olduğu iddiası tedarikçi hakkındaki genel bir vergi değerlendirmesine dayanmaktadır ve bu konuda verilmiş bir yargı kararı yoktur.
4. Fiilin suç oluşturup oluşturmadığına yargı mercileri karar verecektir. Suç teşkil eden bir uygunsuzluk sabit olmadıkça Yönerge yalnızca uygunsuzluğun oluştuğu destek tutarının iadesine imkân vermektedir. Programdaki bütün desteğin istenmesi bu nedenle yerinde değildir.
C. Destek Programları Yönetmeliği m.9/1 ve Uygunsuzluk Yönergesi m.15/2: Uyuşmazlık dışındaki desteklerin durumu
5. Yukarıda açıklanan nedenlerle uygunsuzluğun suç teşkil eden bir uygunsuzluk olarak nitelendirilmesi hatalıdır. Bu nitelendirme düzeltildiğinde, uygunsuzluğa konu ödeme dışındaki desteklerin mevzuat kapsamında sürdürülmesi gerekecektir.
D. Uygunsuzluk Yönergesi m.7/4 ve 10/2-g: Sulh ve taksitlendirme talebi
6. İtirazlarımız saklı kalmak ve kabul anlamına gelmemek kaydıyla, iadesi istenen tutar için sulh ve taksitlendirme talep ediyoruz. Müvekkil ilk taksiti peşin ödemeye hazırdır; taksit planının [süre] ay olarak belirlenmesini talep ederiz.
E. TCK m.168: Ödemelerin niteliğinin belgelendirilmesi
7. Aynı olay hakkında [il] Cumhuriyet Başsavcılığının [numara] sayılı dosyasında soruşturma yürütülmektedir. Yapılacak her ödemenin tarihini, tutarını, hangi alacak kalemine mahsup edildiğini ve kalan borcu gösteren bir yazının müvekkile verilmesini; taksitle ödeme hâlinde Müdürlüğünüzün bu ödeme planına rıza gösterdiğinin yazıda belirtilmesini talep ederiz.
F. Uygunsuzluk Yönergesi m.14/1: Takipsizlik veya beraat hâlinde aktif hâle getirme
8. Soruşturmanın kovuşturmaya yer olmadığına dair kararla sonuçlanması ve bu kararın kesinleşmesi veya beraat kararı verilmesi hâlinde müvekkil, Yönergenin öngördüğü özel taahhütnameyi vermeye hazırdır. Bu durumda işletmenin aktif hâle getirilmesini ve fazla ödenen tutarların iadesini şimdiden talep ederiz.
SONUÇ VE İSTEM
9. Açıklanan nedenlerle itirazımızın kabulüne, iadesi istenen tutarın yalnızca uygunsuzluğun oluştuğu destek tutarıyla sınırlandırılmasına, uygunsuzluk tespit formu ile dayanak raporun bir örneğinin müvekkile verilmesine; kabul anlamına gelmemek kaydıyla sulh ve taksitlendirme talebimizin kabulüne ve yapılacak ödemeleri gösteren yazının müvekkile verilmesine karar verilmesini talep ederiz. Yasal haklarımız saklıdır. [tarih]
İtiraz Eden Vekili
Av. [ad soyad]
EKLER: 1) Vekâletname 2) İade yazısı ve tebliğ belgesi 3) Fatura, irsaliye ve banka dekontu 4) Makinenin fotoğrafları ve seri numarası 5) Yerinde kontrol tutanağı 6) Banka hesap ekstreleri
Sık Yapılan Hatalar
- Kurum yazısına cevap vermeden doğrudan ödeme yapmak ve ödeme yazısında itiraz hakkını saklı tutmamak.
- İfadede kurum dosyasındaki beyanlarla çelişen bir anlatı ortaya koymak.
- Tedarikçi veya danışmanla ifade öncesinde ortak açıklama hazırlamaya çalışmak; bu, birlikte hareket iddiasını güçlendirebilir.
- İddianamenin kabulünü beklemek ve etkin pişmanlıktaki en geniş indirim imkânını kaçırmak.
- Kısmi ödeme yapıp kurumun rızasını yazılı olarak almamak.
- Takipsizlik veya beraat kararından sonra kurum dosyası için ayrıca başvuru yapmamak.
- Vergi incelemesini ve tarhiyatı ceza dosyasından ayrı düşünüp VUK m.359’daki ödeme indirimlerini planlamamak.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?
Hukukçular Evi Ankara’da Av. Fatma Öztürk ve ekibi, KOSGEB, TKDK-IPARD ve TÜBİTAK desteklerinde sahte veya şişirilmiş fatura iddiasıyla açılan dosyalarda ceza dosyasını, kurum dosyasını ve vergi dosyasını tek bir strateji içinde yürütür. Dayanak raporlar istenir, belge zinciri ve para akışı çıkarılır, ifade öncesi savunma hazırlanır, keşif ve bilirkişi talepleri yapılır.
Ödeme kararı etkin pişmanlık ve HAGB hesabıyla birlikte verilir; KOSGEB’e itiraz ve sulh, TKDK’da askı ve kırmızı liste, TÜBİTAK’ta kast kararı ile el koyma ve ihtiyati hacze karşı itiraz ve davalar aynı dosya üzerinden takip edilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan arayabilirsiniz.
İlgili Rehberler
- Devlet Desteği İadesi Merkezi: KOSGEB, TKDK-IPARD ve TÜBİTAK
- Kırsal Kalkınma Hibesi ve Kalkınma Ajansı Desteği Geri İstendi
- Ar-Ge Merkezi ve Teknopark Teşviki Geri İstendi: Ceza, Uzlaşma ve Dava
- İhracat Desteği Geri İstendi: DFİF İadesi, Müeyyide ve İptal Davası
- SGK Prim Teşviki Geri İstendi: Gecikme Cezası, Teşvik Yasağı, İtiraz ve İş Mahkemesinde Dava
- Devlet Desteği İadesi Dilekçe Örnekleri: 38 Dilekçe
- Tarımsal Destekte Haksız Ödeme: Faiziyle Geri Alma ve 5 Yıl Men
- Destek İadesinde Faiz Hesabı: Yasal Faiz, Gecikme Zammı Oranı ve Faize İtiraz
- Sahte Fatura ve Nitelikli Dolandırıcılık: KDV İadesi, Kredi ve İçtima
- Nitelikli Dolandırıcılık Yargıtay Kararları
- Sahte Faturada İspat Yükü ve Gerçek Mahiyet
- KOSGEB İade Yazısı Geldi: 7 Gün İtiraz, 30 Gün Ödeme, Sulh-Taksit
- KOSGEB Destekli İşletmeyi Kapatmak, Devretmek veya Birleştirmek
- TKDK IPARD Sözleşme Feshi ve Borç Bildirim Mektubu
- IPARD’da Yapay Oluşturulmuş Koşul İddiası
- IPARD Yatırımını 5 Yıl Dolmadan Satmak veya Devretmek
- TÜBİTAK Projem Yürürlükten Kaldırıldı: Kast Kararı ve Destek İadesi
- Dolandırıcılık Operasyonunda Tutuklama, Adli Kontrol ve Hesaba El Koyma
- Gönüllü İade Cezayı Kaldırır mı? Etkin Pişmanlık ve Malvarlığı Tedbiri
- Operasyonda Şirket Yöneticisi İçin İlk 72 Saat: Arama, İfade, El Koyma
- KOSGEB ve KOBİ Destekleri: Başvuru Rehberi
- Ceza Hukuku Rehberi
- Vergi Hukuku Rehberi
- İdare Hukuku Rehberi
- Dilekçe Örnekleri
Sıkça Sorulan Sorular
KOSGEB veya TKDK desteğinde sahte fatura hangi suçu oluşturur?
Kurumu aldatarak destek alınmışsa kamu kurum ve kuruluşlarının zararına nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158/1-e) gündeme gelir; cezası dört yıldan on yıla kadar hapis ve menfaatin iki katından az olmamak üzere adli para cezasıdır. Fatura vergi kayıtlarında da kullanılmışsa VUK m.359’daki sahte veya yanıltıcı belge suçu, sahte bir resmi veya özel belge kullanılmışsa sahtecilik suçları ayrıca tartışılır.
Şişirilmiş fatura ile sahte fatura arasındaki fark nedir?
Gerçek bir muamele olmadığı hâlde düzenlenen belge sahte belgedir (VUK m.359/b, 3–8 yıl). Gerçek bir alımı mahiyet veya miktar bakımından gerçeğe aykırı gösteren belge ise muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgedir (VUK m.359/a-2, 18 ay–5 yıl). Makine gerçekten alınmış ama bedeli yüksek gösterilmişse ikinci durum söz konusudur.
Desteği geri ödersem ceza davası açılmaz mı?
Açılabilir. Nitelikli dolandırıcılık uzlaştırma kapsamında değildir ve KOSGEB Uygunsuzluk Yönergesi alacak tahsil edilse veya sulh yapılsa bile suç duyurusu yapılacağını öngörür (m.7/4). Ödemenin ceza dosyasındaki faydası etkin pişmanlık indirimidir.
Etkin pişmanlık için ödemeyi ne zamana kadar yapmalıyım?
En geniş indirim için kovuşturma başlamadan, yani iddianame kabul edilmeden önce zarar tamamen giderilmelidir; bu durumda ceza üçte ikisine kadar indirilir (TCK m.168/1). Kovuşturma başladıktan sonra hüküm verilmeden önce yapılan ödemede indirim yarısına kadardır (m.168/2). Kısmi ödemede kurumun rızası aranır.
Nitelikli dolandırıcılık davasına hangi mahkeme bakar?
7571 sayılı Kanunla 25.12.2025’ten itibaren nitelikli dolandırıcılık ağır ceza mahkemesinin görevinden çıkarılmıştır; bu tarihten sonra açılan davalara asliye ceza mahkemesi bakar. O tarihte ağır ceza mahkemesinde veya kanun yolunda bulunan dosyalar eski kurallara göre sonuçlandırılır (5235 sayılı Kanun geçici m.7).
Tedarikçi sahte fatura düzenleyicisi çıktı, ama malı gerçekten aldım. Ne olur?
Malın gerçekten teslim alındığı ve bedelin gerçekten ödendiği ispat edilirse sahte belgeden söz edilemez ve dolandırıcılık kastı da ayrıca tartışılır. Bunun için seri numarası, irsaliye, nakliye ve kurulum kayıtları, banka ödemeleri ve keşif ile bilirkişi incelemesi önemlidir.
KOSGEB beni pasife aldı. Ne zaman yeniden destek alabilirim?
Takipsizlik kararı kesinleşirse veya beraat kararı verilirse özel taahhütname alınarak aktif hâle getirilirsiniz (Uygunsuzluk Yönergesi m.14/1). Mahkûmiyet hâlinde pasif kaydın beş yıl sonra kalkmasını sağlayan süre mahkûmiyetin kesinleştiği tarihten başlar ve pasiflik yargılama boyunca sürer (m.16/2-a).
TKDK kırmızı listesi nedir, nasıl çıkılır?
Kırmızı liste, TKDK’nın “şüpheli dolandırıcılık” kararı verdiği kişilerin listesidir; bu kişiler hakkında suç duyurusu yapılır ve sözleşmeleri askıya alınır. Savcı takipsizlik kararı verirse veya dava lehe kesinleşirse kişi listeden çıkarılır. Listede iken sunulan yeni projenin iş planı analizine eksi 60 puanla başlanır.
Takipsizlik kararı aldım. TKDK ödemeyi yapmak zorunda mı?
Askı şüpheli dolandırıcılık gerekçesine dayanıyorsa takipsizlik askının kaldırılmasını gerektirir. Ancak kurum ödemeyi ayrıca bir usul kuralına, örneğin ödemenin tedarikçinin hesabına yapılmadığına dayandırıyorsa, Danıştay takipsizliğin bu ret kararını kendiliğinden ortadan kaldırmadığını kabul etmiştir.
TÜBİTAK projesinde sahte fatura tespit edilirse ne olur?
Yürütme kurulu kuruluşun kastı olup olmadığına karar verir. Kast varsa projedeki bütün ödemeler gecikme faiziyle geri alınır, proje ve diğer projeler yürürlükten kaldırılır ve üç takvim yılı yeni başvuru kabul edilmez; fiil suç teşkil ediyorsa suç duyurusu yapılır (1507 Uygulama Esasları m.44 ve 51).
Proje danışmanının hazırladığı sahte belge yüzünden ben de sorumlu muyum?
Ceza sorumluluğu şahsidir (TCK m.20). Belgenin sahteliğinden habersiz olduğunuz somut delillerle ortaya konursa sorumluluk danışmanda kalabilir; Danıştay’ın incelediği bir dosyada danışman mahkûm olmuş, yararlanıcı beraat etmiştir. Ancak kurum dosyasında askı ve izleme süresi gibi sonuçlar yine de yararlanıcıyı etkiler.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması mümkün mü?
Hükmolunan ceza iki yıl veya daha az olmalı ve zarar tamamen giderilmelidir; zarar derhâl ödenemiyorsa denetim süresince taksitle ödenmesi koşuluyla da karar verilebilir (CMK m.231/5, 6-c ve 9). Alt sınırı dört yıl olan bu suçta iki yıla ancak etkin pişmanlık ve takdiri indirimle inilebilir.
Mal varlığıma el konulabilir mi?
Evet. Suçtan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe varsa taşınmaz, araç, banka hesabı ve ortaklık paylarına el konulabilir; dolandırıcılık bu tedbirin uygulanabildiği suçlar arasındadır (CMK m.128/2-a-6). Karara iki hafta içinde itiraz edilebilir (CMK m.268/1). TKDK ayrıca 6183 sayılı Kanuna göre ihtiyati haciz uygulayabilir.
Bu suçlarda zamanaşımı ne kadardır?
Nitelikli dolandırıcılık ve VUK m.359/b’deki sahte belge suçu için dava zamanaşımı on beş yıl (TCK m.66/1-d), VUK m.359/a-2’deki yanıltıcı belge suçu için sekiz yıldır (m.66/1-e).
Kaynakça
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.20, 37, 39, 43, 60, 62, 66, 157, 158 (16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla eklenen dördüncü fıkra dahil), 168, 169, 204, 207 ve 212.
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.2/1-e ve f, 128, 160/2, 231 (7589 sayılı Kanunla değişik), 253/1-b-8 ve 268/1.
- 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun m.12, 14 ve geçici m.7 (24.12.2025 tarihli 7571 sayılı Kanunla değişik; yürürlük 25.12.2025).
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.359 (8.4.2022 tarihli 7394 sayılı Kanunla eklenen fıkralar dahil), 360, 367 ve 371.
- 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi m.224, 491 ve 582; 5648 sayılı Kanun m.15/4; 6183 sayılı Kanun m.13.
- KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği (RG 13.01.2024) m.8 ve 9; KOSGEB Uygunsuzluk Yönergesi (YG-02/03, revizyon tarihi 12.02.2026) m.4, 7, 8, 10, 12, 14, 15 ve 16.
- TKDK IPARD III Programı 12. Başvuru Çağrı Dönemi Başvuru Çağrı Rehberi, tarımsal işletmelerin fiziki varlıklarına yönelik yatırımlar: başvuru şartları ile usulsüzlük, dolandırıcılık, kırmızı liste ve kara liste bölümü; IPA Çerçeve Anlaşması m.51/5.
- TÜBİTAK 1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı Uygulama Esasları (29.12.2025 tarihli 77. Yürütme Kurulu ve 05.03.2026 tarihli Başkanlık Olur’uyla değişik) m.4/1-pp ve rr, 44, 51 ve 52.
- Danıştay 4. Daire, 12.11.2024, E.2024/344, K.2024/6311; Danıştay 4. Daire, 22.05.2024, E.2023/13691, K.2024/3303; Danıştay 10. Daire, 04.04.2023, E.2021/7029, K.2023/1705 ve E.2021/7308, K.2023/1696.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her dosya desteğin alındığı programın başvuru tarihindeki mevzuatı, sözleşme veya taahhütname, kurumun tespit belgeleri ve soruşturma dosyasının içeriğiyle birlikte değerlendirilmelidir.
Destek dosyanızda sahte fatura iddiası varsa ifadeden ve ödemeden önce konuşalım
Savcılık ifadesi, KOSGEB itirazı ve sulh, TKDK askı ve kırmızı liste, TÜBİTAK kast kararı, el koyma ve ihtiyati hacze itiraz için kurum yazınız, faturalar ve banka dökümlerinizle hemen arayın.
Süreyi kaçırmayın
KOSGEB iade yazısına itiraz için 7 gün, ödeme veya sulh teklifi için 30 gün, el koyma ve adli kontrol kararına itiraz için 2 hafta, idari dava için kural olarak 60 gün. En geniş etkin pişmanlık indirimi için son eşik iddianamenin kabulüdür. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
Ceza Hukuku Rehberi · Vergi Hukuku Rehberi · İdare Hukuku Rehberi · Ticaret Hukuku Rehberi · Dilekçe Örnekleri · İletişim
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ Genelev Ruhsatı ve Genel Kadın Tescili Ne Olacak? AYM’nin 1593 Sayılı Kanun m.128 İptali Sonrası Kayıt Silme, Mühür ve Dava Yolları (E.2025/144, K.2026/164) 2026
- ▸ KKTC’de Kumarhaneden Kazanılan Parayı Türkiye’ye Getirmek 2026: Banka, MASAK, Gümrükte Nakit, Vergi ve Aklama Riski — Hangi Belgeler Gerekir? (5549 m.16, Kabahatler K. m.6 ve 34, TBK 604-606, TCK 282)
- ▸ Şirket veya Hisse Satın Alırken Kara Para Riski 2026: Gerçek Faydalanıcı, Kaynak İncelemesi, Paylara Elkoyma ve Kayyım — Alıcı Ne Yapmalı? (Tedbirler Yön. m.17/A, CMK 128/1-f, 133, TCK 282/2, TMK 3)
- ▸ Yat, Tekne, Lüks Araç, Sanat Eseri ve Antika Satışında MASAK 2026: Satış Bedeli Bloke Olursa Ne Yapılır? Tedbirler Yönetmeliği m.4/1-o ve ö, Gerçek Faydalanıcı (m.17/A), TCK 282/2, 165 ve TMK 989
Bu konuda hukuki destek almak için


