Yat, Tekne, Lüks Araç, Sanat Eseri ve Antika Satışında MASAK 2026: Satış Bedeli Bloke Olursa Ne Yapılır? Tedbirler Yönetmeliği m.4/1-o ve ö, Gerçek Faydalanıcı (m.17/A), TCK 282/2, 165 ve TMK 989
15 Kasım 2026

Yat, Tekne, Lüks Araç, Sanat Eseri ve Antika Satışında MASAK 2026: Satış Bedeli Bloke Olursa Ne Yapılır? Tedbirler Yönetmeliği m.4/1-o ve ö, Gerçek Faydalanıcı (m.17/A), TCK 282/2, 165 ve TMK 989

Net cevap: Yat, tekne, lüks otomobil, iş makinesi, uçak, sanat eseri ve antika alım satımı, aklamayla mücadele mevzuatının özel olarak izlediği alanlardır. Bu malların alım satımıyla uğraşanlar ile tarihi eser, antika ve sanat eserinin müzayedeciliğini yapanlar MASAK yükümlüsüdür (Tedbirler Yönetmeliği m.4/1-o ve ö). Yükümlü satıcı veya aracı, 370.000 TL ve üzerindeki işlemlerde kimlik tespiti yapar, işlemin gerçek faydalanıcısını ortaya çıkarır (m.17/A), şüpheli gördüğü işlemi MASAK’a bildirir (5549 s.K. m.4) ve kayıtları sekiz yıl saklar (m.46). Satıcıya ödenen bedel bloke edilebilir; alıcının parası suç geliri çıkarsa satış bedeli askıya alınabilir veya el konulabilir. Bunu bilerek kabul eden kişi aklama suçundan, suçtan elde edildiğini bildiği malı alan kişi suç eşyasını satın alma suçundan sorumlu tutulabilir (TCK m.282/2, m.165). Bu yazı alıcı, satıcı ve aracı için riskleri, satış bedeli bloke olursa yapılacakları ve güvenli satış için belge düzenini anlatır.

Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Yat, araç ya da sanat eseri satış bedeliniz mi bloke edildi?

İyiniyetli satıcı olduğunuzun belgelenmesi, askıya alma ve elkoymaya karşı başvuru, alıcı ve aracı sorumluluğu için Hukukçular Evi yanınızda.

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp

Kim MASAK Yükümlüsüdür? Tedbirler Yönetmeliği m.4/1

5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun’un uygulanmasında yükümlüler, Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik’in 4. maddesinin birinci fıkrasında sayılmıştır. Lüks ve yüksek değerli malların ticaretine ilişkin bentler şunlardır: (k) bendinde kıymetli maden, taş veya mücevher alım satımı yapanlar; (n) bendinde ticaret amacıyla taşınmaz alım satımıyla uğraşanlar ile aracıları; (o) bendinde “iş makineleri dâhil her türlü deniz, hava ve kara nakil vasıtalarının alım satımı ile uğraşanlar”; (ö) bendinde ise “tarihi eser, antika ve sanat eseri alım satımı ile uğraşanlar veya bunların müzayedeciliğini yapanlar”. Noterler (s) ve belirli işlemlerle sınırlı olarak serbest avukatlar (ş) da yükümlüdür.

Lüks varlık ticaretinde yükümlüler

FaaliyetBentKimleri kapsar?Kimleri kapsamaz?
Yat, tekne, gemi, uçak, otomobil, iş makinesi alım satımım.4/1-oBu malların alım satımını iş olarak yapan galeri, yat ve tekne satıcısı, brokerKendi aracını ya da teknesini bir kez satan kişi
Tarihi eser, antika, sanat eseri alım satımı ve müzayedesim.4/1-öSanat galerisi, antikacı, müzayede eviKoleksiyonundan tek bir eser satan kişi
Kıymetli maden, taş, mücevherm.4/1-kKuyumcu, mücevher ve saat satıcılarıZiynetini bozduran kişi
Taşınmaz ticaretim.4/1-nEmlak şirketi, emlakçıKendi evini satan kişi
Resmî işlemm.4/1-sNoterler (örneğin araç satış sözleşmesi)—

Yükümlülük, “alım satımı ile uğraşma”ya, yani bu işi meslek olarak yapmaya bağlıdır. Kendi teknesini satan bir kişi yükümlü değildir; ancak onun bankası, aracı galerisi, yat brokeri ve işlemi yapan noter yükümlüdür. Bu nedenle bireysel satıcı da yükümlülerin soracağı sorularla ve alacağı tedbirlerle karşılaşır. Yükümlülerin genel çerçevesi ve idari para cezaları MASAK yükümlülükleri ve idari para cezası rehberimizde anlatılmıştır.

Yükümlü Satıcı, Galeri ve Müzayede Evi Ne Yapmak Zorunda?

Galeri, yat satıcısı, sanat galerisi ya da müzayede evi, müşterisiyle ilişkisinde aynı temel yükümlülükleri yerine getirir. Bu yükümlülükler yerine getirilmezse idari para cezası (5549 s.K. m.13) gündeme gelir; asıl risk ise yükümlülüğün ihmal edildiği işlemin sonradan bir aklama soruşturmasına konu olmasıdır.

Yükümlü satıcının temel yükümlülükleri

YükümlülükDayanakPratikte anlamı
Kimlik tespitiTedbirler Yön. m.5Tek işlemde ya da bağlantılı işlemlerin toplamında 370.000 TL ve üzerinde; şüphe hâlinde tutar aranmaz
Gerçek faydalanıcının ortaya çıkarılmasıTedbirler Yön. m.17/AYat veya araç bir şirket adına alınıyorsa, şirketin arkasındaki gerçek kişinin tespiti
Başkası hesabına işlemTedbirler Yön. m.17Alıcı başkası adına hareket ediyorsa, adına işlem yapılan kişinin de kimlik tespiti
İşlemin amacı ve fonların kaynağıTedbirler Yön. m.22 ve m.26/ARiskli durumlarda ödemenin kaynağının sorulması; yeterli bilgi yoksa işlemin yapılmaması
Şüpheli işlem bildirimi5549 s.K. m.4Şüphe hâlinde MASAK’a bildirim; bildirimin taraflara açıklanması yasak (m.4/2)
Kayıtların saklanmasıTedbirler Yön. m.46Kimlik tespitine ilişkin belge ve kayıtların son işlem tarihinden itibaren sekiz yıl saklanması

Gerçek faydalanıcı yükümlülüğü yat ve lüks araç ticaretinde özellikle önemlidir; bu mallar sıklıkla şirket adına, yurt dışında kurulu bir yapı üzerinden ya da bir aile üyesi adına satın alınır. Yönetmeliğin 17/A maddesi yükümlülerin işlemin gerçek faydalanıcısını ortaya çıkarmak için gerekli tedbirleri almasını ister. Paravan ve kabuk şirket riskleri için offshore ve paravan şirket yazımıza bakabilirsiniz.

Yükümlü işletmeler için iç düzen önerisi

Galeri, yat satıcısı, sanat galerisi ve müzayede evi için yükümlülüklerin kâğıt üzerinde bilinmesi yetmez; her satışta aynı şekilde uygulanması ve kayda geçmesi gerekir. FATF’nin 2026 tarihli Türkiye raporu da şüpheli işlem bildirimi ve gerçek faydalanıcı alanlarında uygulamadaki eksikliklere dikkat çektiğinden, bu kayıtlar önümüzdeki dönemde daha sık sorulacaktır. Uygulamada işe yarayan bir iç düzenin beş parçası vardır: her satış için müşteri kabul formu; şirket alıcılarda gerçek faydalanıcı beyanı ve yetki belgeleri; yalnızca alıcının kendi hesabından tahsilat kabul eden yazılı bir ödeme politikası; şüpheli görülen ama bildirilmeyen işlemlerde bu kararın gerekçesini gösteren kısa bir değerlendirme notu ve çalışanlara yönelik düzenli bilgilendirme. Bu belgeler, bir idari para cezası incelemesinde ya da bir ceza soruşturmasında işletmenin özenini gösteren ilk delildir. FATF raporunun ayrıntıları için FATF beşinci tur raporu yazımıza bakabilirsiniz.

Satıcı Olarak: Satış Bedeliniz Bloke Edilirse

Bir yatı, otomobili ya da tabloyu sattınız ve bedel hesabınıza geldi; ardından bankanız hesabı kısıtladı. Bu durumda ilk soru, kısıtlamanın hukuki dayanağıdır. Satış bedeline ilişkin bekletmelerin en sık beş kaynağı vardır:

Satış bedeli neden bloke edilir?

DurumDayanakSatıcı ne yapar?
Banka, tutarın ve gönderenin profiline uymadığını düşünüyorTedbirler Yön. m.22 ve m.26/ASatış sözleşmesi, sicil kaydı, ekspertiz ve alıcı bilgileriyle kaynak ve amaç açıklaması
MASAK işlemi erteledi5549 s.K. m.19/AEn çok yedi iş günü içinde MASAK’a açıklama ve belge
Alıcının parası bir dolandırıcılık şikâyetine konuCMK m.128/A48 saat içinde Cumhuriyet başsavcılığına başvuru; iyiniyetli satıcı olduğunun belgelenmesi
Savcılık veya hâkim elkoyma kararı verdiCMK m.128Öğrenmeden itibaren iki hafta içinde itiraz; kısmi serbest bırakma talebi
Alıcıya ait başka bir soruşturma (bahis, kaçakçılık vb.)CMK m.128; TCK m.282Satışın gerçek bir edim karşılığı olduğunun ispatı

Satıcı bakımından kilit kavram iyiniyetli üçüncü kişidir. Satıcı malı gerçekten teslim etmiş, piyasa değerine uygun bir bedel almış ve alıcının parasının suç geliri olduğunu bilmiyorsa, aldığı bedel onun karşılık edimidir. TCK m.54/1, eşya müsaderesinin iyiniyetli üçüncü kişilere ait olmamak koşuluyla yapılabileceğini düzenler; CMK m.131 ise elkonulan değerlerin iadesini düzenler. İyiniyeti gösteren belgeler şunlardır: noter satış sözleşmesi veya fatura, malın sicil kaydı ve devir belgesi, piyasa değerini gösteren ekspertiz ya da emsal ilanlar, alıcının kimliği ve ödemenin alıcının kendi hesabından geldiğini gösteren dekont. Araç satışında yaşanan blokeler için araba sattım, satış bedeli bloke edildi yazımıza bakabilirsiniz.

Dikkat: Piyasa değerinin belirgin biçimde üzerinde ödeme, ödemenin alıcı dışında üçüncü kişilerden ve parça parça gelmesi, malın teslim alınmadan bedelin fazlasının iadesinin istenmesi, iyiniyet savunmasını zayıflatan işaretlerdir. Bu durumda işlemi tamamlamadan önce hukuki destek alın. Telefon: 0554 648 37 15.

Satış bedelindeki askıya alma veya elkoymanın kaldırılması için dilekçe örneği

Aşağıdaki örnek, satış bedeli bir dolandırıcılık şikâyeti nedeniyle askıya alınan ya da el konulan iyiniyetli satıcı içindir. Askıya almada hesap sahibi Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir ve başvuru yirmi dört saat içinde karara bağlanır (CMK m.128/A); elkoyma kararı verilmişse aynı talepler kararı veren sulh ceza hâkimliğine itiraz dilekçesiyle iki hafta içinde ileri sürülür (CMK m.268/1).

[YER] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINABAŞVURAN (HESAP SAHİBİ): [Ad Soyad / Unvan], T.C. Kimlik No / Vergi No: […], Adres: […] HESAP: [Banka adı, IBAN] KONU: [Tarih] tarihli satış bedelinin bulunduğu hesabımdaki askıya alma tedbirinin kaldırılması talebidir.AÇIKLAMALAR: 1- [Tarih] tarihinde [plaka / tekne adı ve sicil numarası / eser bilgisi] olan malı [alıcı adı]’na [tutar] TL bedelle sattım; satış [noter satış sözleşmesi / fatura / müzayede tutanağı] ile belgelenmiştir ve mal alıcıya teslim edilmiştir. 2- Satış bedeli, piyasa değerine uygundur; bu husus ekteki [ekspertiz / değerleme raporu / emsal ilanlar] ile sabittir. 3- Hesabıma gelen bedel, malın karşılığı olarak tarafıma ödenmiştir. Bedelin suçtan elde edildiğini bilmem mümkün değildir; ben bu işlemin karşılık edimini yerine getirmiş iyiniyetli üçüncü kişiyim (TCK m.54/1; CMK m.131). 4- Bu nedenle hesabımdaki askıya alma tedbirinin kaldırılmasını; kabul edilmemesi hâlinde tedbirin şikâyete konu tutarla sınırlandırılarak kalan bakiyenin serbest bırakılmasını talep ederim.SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle CMK m.128/A uyarınca askıya alma tedbirinin kaldırılmasına karar verilmesini saygıyla arz ederim.[Tarih] — [İmza] EKLER: Satış sözleşmesi veya fatura; sicil, ruhsat veya devir belgesi; değerleme raporu; ödeme dekontu; alıcıya ilişkin bilgiler; bankanın askıya alma bildirimi.

Alıcı Olarak: Paranın Kaynağı ve Malın Geçmişi

Alıcı iki ayrı riskle karşı karşıyadır. Birincisi kendi parasıyla ilgilidir: yüksek tutarlı ödemede bankası ve satıcı yükümlü, paranın kaynağını ve işlemin amacını sorar. Kaynağı belgelenemeyen ödeme bekletilir ya da reddedilir. Bankanın kaynak sorgusu için bankadan yüklü para çekemiyorum yazımıza bakabilirsiniz.

İkinci risk, satın alınan malın geçmişidir. Bir suçun işlenmesiyle elde edilen eşyayı veya diğer malvarlığı değerini, bu suçun işlenmesine iştirak etmeksizin satan, devreden, satın alan veya kabul eden kişi altı aydan üç yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır (TCK m.165). Bu hüküm, kaynağı şüpheli bir malı aracı olarak satan galeri ve müzayede evleri bakımından da önemlidir. Suç gelirinin, bu özelliğini bilerek satın alınması, kabul edilmesi, bulundurulması veya kullanılması ise aklama suçunun ikinci fıkrasında düzenlenmiş olup iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası gerektirir (TCK m.282/2). Her iki suç da kast gerektirir; malın kaynağını bilmeyen ve makul araştırmayı yapan alıcı bu suçlardan sorumlu tutulmaz. Ancak malın kendisi bir soruşturmada el konulmuş ya da çalıntı çıkmışsa medeni hukuk sonuçları ayrıca doğar.

Türk Medeni Kanunu m.989’a göre, zilyedin elinden rızası dışında çıkmış (çalınmış, kaybolmuş) bir taşınırı, eski zilyet beş yıl içinde iyiniyetli edinenden de geri isteyebilir. Eşya açık artırmada, pazarda ya da benzer eşya satanlardan iyiniyetle edinilmişse, geri isteme ancak ödenen bedelin geri verilmesi koşuluyla mümkündür. Bu kural, müzayede evinden ya da galeriden alınan eserler bakımından alıcıya önemli bir güvence sağlar ve faturanın, müzayede tutanağının saklanmasının neden önemli olduğunu gösterir.

Sanat Eseri ve Antikada Özel Kurallar

Sanat eseri ve antika piyasası, fiyatın nesnel olarak belirlenmesinin zor olduğu bir piyasa olduğundan aklama riski yüksek kabul edilir: aynı eser kısa aralıklarla çok farklı fiyatlarla el değiştirebilir. Bu nedenle değerleme belgesi ve ekspertiz raporu, hem vergi hem aklama bakımından bedelin açıklanmasında temel belgedir.

Eser bir kültür varlığı niteliğindeyse 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ayrıca uygulanır. Kültür varlığı ticaretini meslek olarak yapmak ruhsatname gerektirir (2863 m.27); satıştan ve müzayededen önce eserlerin Devlet müzelerine bildirilmesi gerekir (2863 m.30). Bu yükümlülüklere aykırılık ağır ceza riskleri doğurur. Müzayede sürecinin ayrıntıları için müzayedede tarihi eser ve antika satışı yazımıza, ruhsatname için antikacı ruhsatı yazımıza bakabilirsiniz.

Sanat eseri ve antika satışında belge seti

BelgeNeyi gösterir?
Fatura veya müzayede satış tutanağıBedeli, tarafları ve tarihi
Ekspertiz veya değerleme raporuBedelin piyasa değerine uygunluğunu
Eserin geçmişini gösteren belgeler (önceki alım faturası, sergi ve katalog kayıtları)Eserin satıcıya nasıl geldiğini
Müze bildirim belgesi (kültür varlığıysa)2863 m.30’a uygunluğu
Alıcının kimliği ve ödeme dekontuParanın alıcının kendi hesabından geldiğini

Yat ve Teknede Özel Riskler

Yat ve tekne alım satımında tutarlar yüksektir, taraflar sıklıkla farklı ülkelerdedir ve sahiplik çoğu zaman bir şirket üzerinden kurulur. Bu üç özellik, yükümlülerin gerçek faydalanıcı (m.17/A) ve fonların kaynağı (m.26/A) sorgusunu yoğunlaştırır. Satış bedelinin yurt dışından gelmesi ya da yurt dışına gönderilmesi hâlinde muhabir banka ve MASAK ertelemesi riskleri de devreye girer. Bu konularda yurt dışından gelen para yazımıza ve yurt dışı transfer durduruldu rehberimize bakabilirsiniz.

Satış öncesinde teknenin sicil kaydının, üzerindeki rehin ve haciz kayıtlarının ve satıcının yetkisinin kontrolü, aklama riskinden bağımsız olarak da zorunludur. Şirket adına kayıtlı bir teknenin satışında, şirketi temsile yetkili kişinin yetki belgesi ve şirketin gerçek faydalanıcısına ilişkin bilgiler istenecektir.

Yabancı Alıcıya Satış ve Yurt Dışı Ödemeler

Yat ve sanat eseri satışlarında alıcı sıklıkla yabancıdır. 27 Haziran 2026 tarihli ve 33293 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan MASAK Genel Tebliği (Sıra No: 32), Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin pasaportla uzaktan kimlik tespiti yoluyla müşteri olarak kabul edilmesine imkân tanımıştır. Ancak bu yolla açılan hesaplara para yalnızca kişinin yurt dışında kendi adına açılmış banka hesaplarından gönderilebilir; hesaptan yurt dışına çıkış da yalnızca aynı kişinin kendi hesaplarına yapılabilir. Riskli ülke vatandaşları bu yöntemle müşteri olarak kabul edilmez. Satıcı bakımından bunun pratik anlamı şudur: yabancı alıcının ödemesinin onun kendi hesabından geldiğini gösteren SWIFT belgesi ve banka dekontu, satış dosyasının zorunlu parçasıdır; üçüncü bir ülkedeki şirketten ya da başka bir kişiden gelen ödeme ek sorgu doğurur.

Sanat eseri ve antikada ayrıca kültür varlığı rejimi vardır: korunması gerekli taşınır kültür varlıklarının yurt dışına çıkarılması 2863 sayılı Kanun’la sınırlandırılmıştır ve bu kurala aykırılık kaçakçılık suçu oluşturabilir. Yabancı alıcıya satılacak eserin bu kapsamda olup olmadığı satıştan önce belirlenmelidir. Ayrıntılar için antika ve kültür varlığının yurt dışına çıkarılması yazımıza bakabilirsiniz.

Leasing ve finansmanla alım

Lüks araç, iş makinesi ve tekne alımlarında finansal kiralama veya finansman kullanılması sık görülür. Finansal kiralama şirketleri ile finansman ve faktoring şirketleri de yükümlüdür (Tedbirler Yön. m.4/1-ç ve ğ). Bu nedenle peşinat ve kira ödemelerinin kaynağı, ödemelerin üçüncü kişilerden yapılıp yapılmadığı ve sözleşmenin erken kapatılması için gelen yüksek tutarlı ödemeler de aynı sorgulamaya konu olabilir. Erken kapama için büyük bir ödeme yapılacaksa, kaynağını gösteren belgeyi önceden hazırlamak işlemi hızlandırır.

Lüks Araç ve İş Makinesinde Özel Riskler

İş makineleri dâhil kara nakil vasıtalarının alım satımıyla uğraşan galeriler m.4/1-o kapsamında yükümlüdür; araç satış sözleşmesini düzenleyen noter de m.4/1-s kapsamında yükümlüdür. Lüks araç alımında en sık görülen sorunlar, bedelin üçüncü kişilerden gelmesi, aracın kısa sürede yeniden satılması ve bedelin bir kısmının elden ödenmesidir. Noterde araç satışında ödeme ve MASAK konusu için noterde araç satışı yazımıza bakabilirsiniz.

Galerilerde sık görülen bir başka düzen, aracın sahibi adına emanet (konsinye) satılmasıdır. Bu durumda galeri bedeli tahsil edip araç sahibine aktarıyorsa, para akışı üç kişi arasında gerçekleşir ve her halkanın belgelenmesi gerekir: araç sahibiyle yapılan yazılı emanet sözleşmesi, alıcıdan tahsilatın dekontu ve sahibine aktarımın dekontu. Bedelin doğrudan alıcıdan araç sahibine ödenmesi, galerinin hesabında gereksiz bir para trafiği oluşmasını önler.

Aklama Şüphesi Doğuran İşaretler

Lüks varlık işlemlerinde uyarı işaretleri

İşaretNeden şüpheli?Kimi etkiler?
Bedelin piyasa değerinin çok üzerinde veya altında olmasıDeğer aktarımı ya da kaynağı gizlemeAlıcı, satıcı, aracı
Ödemenin alıcı dışındaki kişilerden veya birden çok hesaptan gelmesiGerçek faydalanıcıyı gizlemeSatıcı ve aracı
Bedelin bir kısmının nakit, bir kısmının transferle ödenmesiKayıt dışı kısmın varlığıSatıcı ve aracı
Malın kısa süre içinde yeniden satılmasıParanın “temizlenmesi” görünümüAlıcı ve aracı
Alıcının şirket adına alım yapıp şirketin arkasındakini açıklamamasıGerçek faydalanıcı belirsizliği (m.17/A)Aracı
Fazla ödeme yapılıp farkın başka hesaba iadesinin istenmesiKlasik aklama ve dolandırıcılık kurgusuSatıcı
Yüksek riskli ülkeyle bağlantılı ödemeSınır ötesi riskTüm taraflar

Örnek Olaylar

Galeride lüks otomobil satışı. Bir galeri, yüksek bedelli bir otomobili sattı; alıcı bedeli üç farklı hesaptan gönderdi. Ertesi gün gönderen hesaplardan biri bir dolandırıcılık şikâyetine konu oldu ve galerinin hesabı CMK m.128/A uyarınca askıya alındı. Galerinin yapması gerekenler: aynı gün başsavcılığa başvurmak, satış sözleşmesi ve aracın devir kaydıyla malın gerçekten teslim edildiğini göstermek, bedelin piyasa değerine uygunluğunu emsal ilanlarla belgelemek ve tedbirin yalnızca şikâyete konu tutarla sınırlandırılmasını istemek. Ödemenin üç ayrı kişiden gelmesi galerinin aleyhine bir işarettir; bu nedenle iç düzende yalnızca alıcının kendi hesabından tahsilat kuralı bulunmalıdır.

Şirket üzerinden yat alımı. Yurt dışında kurulu bir şirket, bir yat satıcısından tekne satın almak istedi; şirketin ortaklarını ve yöneticisini açıklamadı. Yükümlü satıcı, Tedbirler Yönetmeliği m.17/A uyarınca gerçek faydalanıcıyı ortaya çıkarmak için gerekli tedbirleri almak zorundadır; bilgi verilmezse m.22 uyarınca işlem yapılamaz. Satıcının, alıcının baskısıyla bilgi almadan satışı tamamlaması hem idari para cezası hem de satış bedelinin ileride bir soruşturmada sorun olması riskini doğurur.

Müzayededen alınan tablo. Bir koleksiyoncu müzayede evinden bir tablo aldı; bir yıl sonra tablonun çalıntı olduğu ve eski sahibinin şikâyetçi olduğu anlaşıldı. Koleksiyoncu kaynağını bilmediği için TCK m.165’teki suçtan sorumlu değildir; ancak eski zilyet TMK m.989 uyarınca beş yıl içinde tabloyu geri isteyebilir. Tablo müzayededen iyiniyetle alındığından geri isteme ancak ödenen bedelin koleksiyoncuya verilmesi koşuluyla mümkündür. Bu nedenle müzayede tutanağı ve ödeme dekontu, koleksiyoncunun en önemli belgeleridir.

Antikacının nakit alımı. Ruhsatlı bir antikacı, bir kişiden yüksek değerli bir eseri nakit karşılığında satın aldı ve belge düzenlemedi. Eser daha sonra kültür varlığı çıktı ve müzeye bildirilmeden satışa sunulduğu tespit edildi. Bu olay, belge eksikliğinin hem 2863 sayılı Kanun hem de aklama mevzuatı bakımından nasıl ağır sonuçlar doğurabileceğini gösterir. Doğrusu, alımın faturayla ve bankadan yapılması, eserin geçmişinin sorulması ve kültür varlığı niteliği taşıyabilecek eserlerin müzeye bildirilmesidir.

Güvenli Alım Satım İçin Adım Adım

  1. Karşı tarafın kimliğini ve yetkisini doğrulayın. Gerçek kişide kimlik, şirkette imza sirküleri ve yetki belgesi; şirket alıcıysa gerçek faydalanıcı bilgisi isteyin.
  2. Malın kaydını kontrol edin. Sicil, ruhsat veya müze bildirim kaydını, rehin ve haciz kayıtlarını, satıcının mülkiyetini doğrulayın.
  3. Bedeli değerlemeyle destekleyin. Ekspertiz, değerleme raporu veya emsal satışlarla bedelin piyasa değerine uygunluğunu belgeleyin.
  4. Ödemeyi yalnızca alıcının kendi hesabından alın. Üçüncü kişilerden, parça parça veya nakit ödemeyi kabul etmeyin; fazla ödeme iadesi taleplerini reddedin.
  5. Yazılı sözleşme ve resmî devir yapın. Noter satış sözleşmesi, fatura veya müzayede tutanağı ile resmî devri tamamlayın.
  6. Belgeleri saklayın. Tüm belgeleri en az sekiz yıl saklayın; yükümlüyseniz bu bir yasal zorunluluktur (Tedbirler Yön. m.46).
  7. Bloke hâlinde hemen dayanağı öğrenin. Bankadan yazılı dayanak isteyin; askıya almada 48 saat, ertelemede yedi iş günü, elkoymada iki haftalık süreleri kaçırmayın.

Büyük tutarlı bir satış ya da alım öncesinde misiniz?

Sözleşme, belge seti, gerçek faydalanıcı incelemesi ve olası bir bloke için hazırlık; durumunuzu birlikte değerlendirelim.

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp

Sık Yapılan Hatalar

Hata ve doğrusu

HataSonucuDoğrusu
Satış bedelini “arkadaşının hesabından” kabul etmekİyiniyet savunması zayıflar; bloke riski artarYalnızca alıcının kendi hesabından tahsilat
Tapuda ya da sözleşmede düşük bedel gösterip farkı elden almakKaynak boşluğu ve vergi riskiGerçek bedeli yazmak ve bankadan tahsil etmek
Değerleme belgesi olmadan sanat eseri satmakBedelin açıklanması güçleşirEkspertiz ve emsal satışlarla belgelemek
Kültür varlığını müzeye bildirmeden satmak2863 sayılı Kanun kapsamında ceza riskiSatıştan önce müze bildirimi (m.30)
Şirket adına alım yapanın arkasındakini sormamakYükümlü için idari para cezası, herkes için aklama riskiGerçek faydalanıcıyı belgelemek (m.17/A)
Bloke sonrası parayı başka hesaba taşımakŞüphe güçlenir; ayrıca suç oluşturabilirParayı olduğu yerde bırakıp dayanağı öğrenmek

Sıkça Sorulan Sorular

Kendi yatımı satarsam MASAK yükümlüsü olur muyum?

Hayır. Tedbirler Yönetmeliği m.4/1-o, deniz, hava ve kara nakil vasıtalarının alım satımıyla uğraşanları, yani bu işi meslek olarak yapanları yükümlü sayar. Kendi teknesini satan kişi yükümlü değildir; ancak bankası, yat brokeri ve varsa işlemi yapan noter yükümlüdür ve kimlik, amaç ve kaynak sorabilir.

Sanat galerileri ve müzayede evleri MASAK yükümlüsü mü?

Evet. Tarihi eser, antika ve sanat eseri alım satımı ile uğraşanlar veya bunların müzayedeciliğini yapanlar Tedbirler Yönetmeliği m.4/1-ö kapsamında yükümlüdür. Kimlik tespiti, şüpheli işlem bildirimi ve kayıt saklama yükümlülüklerine tabidirler.

Lüks araç galerisinde kimlik tespiti hangi tutarda zorunlu?

Tek işlemde ya da birbiriyle bağlantılı işlemlerin toplamında 370.000 TL ve üzerinde kimlik tespiti zorunludur (Tedbirler Yön. m.5). Şüpheli işlem bildirimini gerektiren durumlarda tutar aranmaz.

Yatımı sattım, satış bedeli bloke edildi. Ne yapmalıyım?

Önce bankadan kısıtlamanın türünü, karar veren merciyi, tarih ve sayısını yazılı isteyin. Askıya almada 48 saat içinde başsavcılığa, ertelemede yedi iş günü içinde MASAK’a başvurun; elkoymada iki hafta içinde itiraz edin. Noter sözleşmesi, sicil kaydı, ekspertiz ve dekontla iyiniyetli satıcı olduğunuzu belgeleyin.

Alıcının parası dolandırıcılık parası çıkarsa satış bedelim elimden alınır mı?

Malı gerçekten teslim etmiş, piyasa değerinde bedel almış ve paranın kaynağını bilmeyen satıcı iyiniyetli üçüncü kişidir. TCK m.54/1 iyiniyetli üçüncü kişilere ait eşyanın müsaderesine izin vermez; CMK m.131 elkonulan değerlerin iadesini düzenler. Ancak bunun belgelerle ispatı gerekir.

Çalıntı olduğu sonradan anlaşılan bir tabloyu aldım. Ne olur?

Kaynağını bilmeden aldıysanız TCK m.165’teki suç eşyasını satın alma suçu oluşmaz, çünkü bu suç kast gerektirir. Ancak TMK m.989’a göre eski zilyet beş yıl içinde eseri geri isteyebilir; eser müzayedede veya benzer eşya satanlardan iyiniyetle alındıysa geri isteme ancak ödediğiniz bedelin size verilmesi koşuluyla mümkündür.

Suç geliri olduğunu bildiğim bir parayla mal satarsam ne olur?

Suç gelirini bu özelliğini bilerek kabul eden kişi aklama suçunun ikinci fıkrasından iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla sorumlu olabilir (TCK m.282/2). Şüpheli bir ödemeyi kabul etmeden önce hukuki destek alın.

Yat şirket adına alınıyorsa ne istenir?

Şirketin kimlik bilgileri, temsile yetkili kişinin yetki belgesi ve şirketin gerçek faydalanıcısına ilişkin bilgiler istenir. Yükümlüler işlemin gerçek faydalanıcısını ortaya çıkarmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür (Tedbirler Yön. m.17/A).

Antika satarken müzeye bildirim gerekir mi?

Eser 2863 sayılı Kanun kapsamında kültür varlığıysa evet. Satıştan ve müzayededen önce eserlerin Devlet müzelerine bildirilmesi gerekir (2863 m.30); kültür varlığı ticaretini meslek olarak yapmak ise ruhsatname gerektirir (m.27).

Satış belgelerini ne kadar saklamalıyım?

Yükümlüler kimlik tespitine ilişkin belge ve kayıtları son işlem tarihinden itibaren sekiz yıl saklamak zorundadır (Tedbirler Yön. m.46). Bireysel satıcıların da olası bir inceleme ve vergi süreci için belgeleri uzun süre saklaması yerindedir.

Alıcı fazla ödeme yapıp farkı başka hesaba iade etmemi istiyor. Ne yapmalıyım?

İade etmeyin ve işlemi durdurun. Bu kurgu, aklama ve dolandırıcılıkta sık görülür; fark ödemesi sizi şüpheli konuma düşürebilir. Fazla gelen tutar için bankanıza bilgi verin ve hukuki destek alın.

Satış bedelinin bir kısmını elden almak sorun olur mu?

Olabilir. Elden alınan kısım belgelenemez, sözleşmedeki bedelle gerçek bedel arasında fark doğar ve hem kaynak açıklamasını hem vergi durumunu zorlaştırır. Bedelin tamamının bankadan ve alıcının kendi hesabından tahsil edilmesi en güvenli yoldur.

Yabancı alıcı bedeli kendi ülkesinden göndermek istiyor. Nelere dikkat etmeliyim?

Ödemenin alıcının kendi adına açılmış hesabından geldiğini gösteren SWIFT belgesi ve dekontu isteyin; üçüncü bir ülkedeki şirketten veya başka bir kişiden gelen ödeme ek sorgu doğurur. Pasaportla uzaktan kimlik tespitiyle açılan hesaplarda para girişi zaten yalnızca kişinin yurt dışındaki kendi hesaplarından yapılabilir (MASAK Genel Tebliği Sıra No: 32).

Tekneyi veya aracı leasing ile almak MASAK sürecini değiştirir mi?

Hayır, yalnızca muhatabı değiştirir. Finansal kiralama ile finansman ve faktoring şirketleri de yükümlüdür (Tedbirler Yön. m.4/1-ç ve ğ); peşinat, kira ve erken kapama ödemelerinin kaynağı da sorgulanabilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için 0554 648 37 15 numaralı telefondan Hukukçular Evi Ankara ile görüşebilirsiniz. Yazar: Av. Fatma Öztürk.

Bu içerik Ceza Hukuku alanındadır.

Ceza Hukuku Rehberi  ·  Bu alandaki tüm rehberler  ·  Tüm hukuk dalları

Bu konuda hukuki destek almak için

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Post by Av. Fatma Öztürk