Danıştay Dördüncü Dairesi, 21 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan kanun yararına bozma kararıyla (E.2026/1613, K.2026/3972), 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre ihaleyle kiraya verilen kamu taşınmazlarında kira süresi bittiğinde idarenin kiracıya ayrıca “sözleşme yenilenmeyecek” bildirimi yapmak zorunda olmadığını, süresi biten kiracının fuzuli şagil sayılacağını ve mülki amirin 75. madde uyarınca tahliye kararı verebileceğini kabul etti. Bu yazı, kararın Hazine, belediye ve Vakıflar Genel Müdürlüğü kiracıları için ne anlama geldiğini; Türk Borçlar Kanunu’nun 339/2 ve 347. maddelerindeki koruma ile 2886 sayılı Kanun’un 75. maddesi arasındaki ilişkiyi; vakıf taşınmazlarına özgü kuralları; ecrimisil, tahliye, dava süreleri ve yürütmenin durdurulmasını madde madde açıklıyor. Kararın haber özeti için son dakika haberimize bakabilirsiniz.
Kısa cevap: Danıştay’ın bu kararındaki yoruma göre Hazine, belediye veya vakıf taşınmazını 2886 sayılı Kanun’a göre ihaleyle kiralamış olan kiracı, sözleşmesinde uzamaya ilişkin bir hüküm yoksa ve idare yeni sözleşme yapmadıysa, kira süresinin bittiği gün itibarıyla “işgalci” konumuna düşer; idare mahkemeye gitmeden mülki amirden tahliye isteyebilir ve süre sonrasındaki kullanım için ecrimisil talep eder. Özel mülk kiracılarının yararlandığı “sözleşme kendiliğinden bir yıl uzar” kuralı (TBK m.347) bu yoruma göre bu kiracılara uygulanmaz. Tahliye işlemine karşı tebliği izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir; tahliye on beş gün içinde yapılabileceği için yürütmenin durdurulması talebi belirleyicidir. Karar kanun yararına verildiğinden Gaziantep’teki kiracıların kazandığı dava sonucunu değiştirmez.
Kamu taşınmazındaki kiralananız için tahliye ya da ecrimisil yazısı mı aldınız?
Sözleşmenizdeki uzama hükmünü, idarenin 2886 kapsamında olup olmadığını, tahliye işleminin usulünü ve altmış günlük dava süresi içinde yürütmenin durdurulması talebini birlikte değerlendirelim: Hukukçular Evi, 0554 648 37 15.
Kararın Künyesi ve Kanun Yararına Temyizin Niteliği
Karar, Danıştay Başsavcılığının İYUK’un 51. maddesine dayanan kanun yararına temyiz istemi üzerine verildi. Bu yol, idare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdiği ya da istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş kararlardan “niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenler”e karşı, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından işletilir. Temyiz isteği yerinde görülürse karar kanun yararına bozulur; ancak bu bozma, daha önce kesinleşmiş olan kararın hukuki sonuçlarını kaldırmaz ve bozma kararı Resmî Gazete’de yayımlanır (İYUK m.51/2-3). Bu dosyada başvuru, davada idarenin yanında yer alan Vakıflar Genel Müdürlüğünün Başsavcılığa yaptığı talep üzerine yapıldı.
Kararın künyesi
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Daire | Danıştay Dördüncü Dairesi |
| Esas / Karar | E.2026/1613, K.2026/3972 |
| Karar tarihi | 23.09.2026, oybirliği |
| Resmî Gazete | 21.11.2026, sayı 33437, Yargı Bölümü |
| Bozulan karar | Gaziantep BİM 2. İdari Dava Dairesi, 19.12.2025, E.2025/1775, K.2025/3366 |
| İlk derece | Gaziantep 5. İdare Mahkemesi, 09.07.2025, E.2024/1921, K.2025/1063 (iptal) |
| Dava konusu | Şehitkamil Kaymakamlığının 02.10.2024 tarihli 2886 s.K. m.75 tahliye işlemi |
| Sonuç | Bölge idare mahkemesi kararının hükmün hukuki sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması |
Pratikte bunun anlamı şudur: Gaziantep’teki kiracılar lehine verilen iptal kararı kesinleşmiş hâliyle kalır ve bu kiracılar bakımından yeni bir tahliye sonucu doğmaz. Kararın asıl etkisi, Danıştay’ın bu konudaki görüşünü idarelere, mülki amirlere ve idare mahkemelerine Resmî Gazete aracılığıyla duyurmasıdır. Kanun yararına bozma kararları içtihadı birleştirme kararları gibi bağlayıcı değildir; ancak bölge idare mahkemelerinin kesin kararlarına karşı başka bir denetim yolu bulunmayan konularda uygulamayı yönlendiren en güçlü araçlardan biridir. Danıştay’ın yayımlanan diğer kararları için Yeni Yüksek Mahkeme Kararları sayfamıza, istinaf kararlarının hangi hâllerde kesin olduğu için İYUK m.45-46 açıklamamıza bakılabilir.
Olay: Vakıf Binasındaki Meskenler ve Yenilenmeyen Sözleşmeler
Karara konu taşınmaz, Gaziantep’in Şehitkamil ilçesinde mülkiyeti Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait bir binadaki meskenlerdi. Meskenlerin çoğu 2886 sayılı Kanun’un 45. maddesine göre yapılan açık ihale sonucunda 2019 yılında başlayıp 31.12.2020’de sona eren kira sözleşmeleriyle kiraya verilmiş, sözleşmeler 2021, 2022 ve 2023 yıllarında Gaziantep Vakıflar Bölge Müdürlüğünce birer yıl süreyle yenilenmişti; bir meskende ise kira sözleşmesi devir yoluyla kurulmuş ve 2023’te bir yıl yenilenmişti. Başsavcılık düşüncesinde aktarıldığına göre aralarında bu meskenlerin de bulunduğu 21 mesken Cumhurbaşkanı oluru ile vakıf konutu statüsüne alındı ve kiracılara 27.09.2023 tarihli yazıyla sözleşmelerin 2024 yılı için yenilenmeyeceği, meskenlerin 31.12.2023’te boş teslim edilmesi gerektiği, aksi hâlde 75. madde uyarınca tahliye işlemlerine başlanacağı bildirildi.
Kiracılar meskenleri teslim etmedi. Vakıflar Bölge Müdürlüğü, kiracıların 31.12.2023 itibarıyla işgalci konumuna düştüğünü ileri sürerek Kaymakamlıktan tahliye istedi ve Kaymakamlık 02.10.2024’te tahliye işlemini tesis etti. Kiracıların açtığı davada Gaziantep 5. İdare Mahkemesi işlemi iptal etti; Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesi istinaf başvurusunu kesin olarak reddetti. Kiracılar sözleşmelerin 2021’den itibaren belirsiz süreli hâle geldiğini ve idarenin on yıllık uzama süresi dolmadan süre bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremeyeceğini savunmuştu.
İlk Derece Mahkemesinin Gerekçesi: TBK Kiracısı ve Adli Yargıda Tahliye Davası
İdare Mahkemesi kira sözleşmesini kamu hizmetinin yürütülmesine ilişkin bir idari sözleşme olarak değil, karşılıklı rızaya dayanan, idarenin özel hukuk alanında yaptığı ve TBK’ya tabi bir kira sözleşmesi olarak nitelendirdi. Mahkemeye göre TBK m.347/1 uyarınca kiraya veren, sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremezdi; özel hukuka tabi kira sözleşmesinin feshedilebilmesi için idarenin önce görevli ve yetkili adli yargı merciinde kira sözleşmesinin feshi ve tahliye davası açması, ancak bu davada verilecek karara göre mülki amir aracılığıyla tahliye yoluna gitmesi gerekirdi. Bu dava açılmadığından kiracılar 75. madde anlamında fuzuli şagil değildi.
Bu gerekçe, TBK m.339/2’nin lafzına dayanıyordu. Hüküm, konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin hükümlerin “kamu kurum ve kuruluşlarının, hangi usul ve esaslar içinde olursa olsun yaptıkları bütün kira sözleşmelerine de” uygulanacağını söyler. Konut ve çatılı işyeri kiralarında ise kiracı, belirli süreli sözleşmenin bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunmadıkça sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzamış sayılır; kiraya veren süre bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez ve ancak on yıllık uzama süresinden sonra, her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunarak sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir (TBK m.347/1). Özel mülklerde tahliye kurallarının nasıl işlediği Kira Tahliyesi Yargıtay Kararları yazımızda ayrıntılı anlatılmıştır.
Danıştay Başsavcısının Düşüncesi: Özel Kanun Olarak 2886
Başsavcılık düşüncesi, uyuşmazlığı genel kanun–özel kanun ilişkisi üzerinden çözdü. Düşünceye göre TBK, özel hukuk alanında kiracı–kiraya veren ilişkisini düzenleyen genel kanundur; 2886 sayılı Kanun ise kapsamındaki idarelerin taşınmazlarının kiralanmasında, fuzuli işgal ve tahliyede uygulanacak özel kanundur. Başsavcılık, 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanun’un 14. maddesinin Devlete ait taşınmazların 2490 sayılı Kanun’a göre kiralanmasında da bu Kanun’un uygulanacağını öngördüğünü; 2886 sayılı Kanun’un 1984’te yürürlüğe girmesiyle bu taşınmazların kiralanmasının özel hukuk alanından çıkarıldığını; 6101 sayılı Kanun’la 6570 sayılı Kanun yürürlükten kaldırıldıktan sonra da ne TBK’da ne de 6101 sayılı Kanun’da 2886 kapsamındaki kiralamalara ilişkin bir hüküm bulunmadığını vurguladı.
Bu temelde Başsavcılık, TBK m.339/2’deki kamu kurum ve kuruluşlarının bütün kira sözleşmelerine ilişkin kuralın, idarelerin 2886 sayılı Kanun’a tabi olmaksızın yaptıkları kira sözleşmelerini kapsadığını; 2886 kapsamındaki idarelere ait taşınmazların kiralanması ve tahliyesinde TBK hükümlerinin uygulanamayacağını savundu. Düşüncede ayrıca 75. maddenin önce Hazine taşınmazları için uygulandığı, 5393 sayılı Kanun’un 15. maddesiyle belediye taşınmazlarına, 5538 sayılı Kanun’un 26/b maddesiyle il özel idarelerine ve 5737 sayılı Kanun’un 79. maddesiyle Vakıflar Genel Müdürlüğü taşınmazlarına uygulanır hâle geldiği belirtildi. Somut dosyada şartnamede, idarenin belirlediği yeni yıl kira bedelinin kiracı tarafından kabul edilmesi hâlinde sözleşmenin aynı şartlarla devam edeceği, sözleşmede ayrıca bir hüküm yoksa kiracının süre sonunda herhangi bir tebligata gerek kalmadan taşınmazı tahliye etmek zorunda olduğu yazılıydı.
Dairenin Gerekçesi: Bildirim Zorunluluğu Yok, Süresi Biten Kiracı Fuzuli Şagil
Dördüncü Daire sonuçta Başsavcılığın istemini kabul etti; ancak gerekçesini daha dar kurdu. Daire, 2886 sayılı Kanun uyarınca yapılan ihaleye dayalı kiralamalarda kira sözleşmesi devam ederken, kira süresinin bitiminde sözleşmenin yenilenmeyeceğine ilişkin kiracıya tebligat yapılması gerektiğine dair herhangi bir hüküm bulunmadığını; aksine 75. maddede kira süresinin dolması hâlinde taşınmazı kullananın fuzuli şagil sayılacağının ve tahliyesinin istenebileceğinin açıkça düzenlendiğini belirtti. Buna göre kiraya veren idarenin, kiracılarına kira süresinin dolduğuna veya sözleşmenin yenilenmeyeceğine ilişkin bildirim yapma zorunluluğu yoktur. Süre bitmesine rağmen taşınmazı kullanan davacılar fuzuli şagil durumuna düşmüştür ve mülki amirin tahliye kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Dikkat çekici olan, Dairenin TBK m.339/2’nin kapsamına ilişkin genel bir tespit yapmamasıdır. Daire kararında yalnızca İYUK m.51 ile 2886 m.75’e yer verdi; Başsavcılığın 6570, 6101 ve TBK m.339/2 üzerinden kurduğu ayrıntılı gerekçeyi kararın kendi gerekçesine taşımadı. Değerlendirmemize göre bu, kararın etki alanını tartışırken önemlidir: Daire, 2886’ya göre ihaleyle yapılmış ve sözleşmesinde uzamaya ilişkin farklı bir hüküm bulunmayan kiralamalarda süre sonunun 75. maddeye göre işleyeceğini kabul etti; TBK’nın kamu kiralarına hiçbir hâlde uygulanmayacağı yönünde genel bir hüküm kurmadı.
2886 Sayılı Kanun m.75 Madde Madde: Ecrimisil ve Tahliye
75. madde, kamu taşınmazının izinsiz kullanımına iki sonuç bağlar: geriye dönük ecrimisil ve idari yoldan tahliye. Maddenin kira sözleşmesinin sona ermesine ilişkin cümlesi kısadır: “Kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edilir. Aksi halde ecrimisil alınır.” Danıştay kararının merkezinde bu cümle ile tahliyeyi düzenleyen fıkra vardır.
2886 s.K. m.75: hüküm ve kiracı bakımından anlamı
| Fıkra | Konu | Kiracı bakımından anlamı |
|---|---|---|
| 75/1 | Kapsam: Devletin özel mülkiyetindeki veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlar, özel bütçeli idarelerin taşınmazları, Vakıflar Genel Müdürlüğü ve mazbut vakıfların taşınmazları | Taşınmazın kime ait olduğu, 75. maddenin uygulanıp uygulanamayacağını belirler |
| 75/1 | Ecrimisil: üç kişilik uzman komisyonca, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere | İşgal süresince kullanım bedeli istenir; zarar ve kusur aranmaz |
| 75/2 | İtiraz edilmezse %20, peşin ödenirse ayrıca %15 indirim; rızaen ödenmezse 6183 sayılı Kanun’a göre tahsil | Ecrimisile itiraz kararı, indirim kaybı ile birlikte değerlendirilmelidir |
| 75/3 | Kira sözleşmesinin bitiminden sonra işgal sürerse sözleşmede hüküm varsa ona göre, yoksa ecrimisil | Sözleşmedeki uzama veya devam hükmü önce incelenir |
| 75/4 | İşgal edilen taşınmaz, idarenin talebi üzerine mülki amirce en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek idareye teslim edilir | Tahliye için mahkeme kararı gerekmez; süre kısadır |
Ecrimisilde indirim ve taksitlendirmenin ayrıntıları ecrimisilde indirim, taksitlendirme ve düzeltme, Hazine taşınmazlarında tahliyenin usulü ise Hazine taşınmazının tahliyesi yazılarımızda anlatılmıştır.
Hangi İdarelerin Taşınmazları? Kapsam Tablosu
Kararın uygulanabileceği alan, 75. maddenin kapsamıyla sınırlıdır. Maddenin kendisi Hazine, özel bütçeli idareler ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile mazbut vakıfları sayar; belediye taşınmazları bakımından 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15. maddesi açık bir yollama yapar. Kiraya verenin 2886 sayılı Kanun’a tabi olmayan bir kamu kuruluşu olması (örneğin kendi özel mevzuatına göre kiralama yapan bir kamu iktisadi kuruluşu) ya da kiralamanın 2886 dışındaki bir usulle yapılmış olması hâlinde durum farklıdır.
Kiraya veren idareye göre süre sonu kuralı
| Kiraya veren | 75. maddenin dayanağı | Süre sonunda değerlendirmemize göre uygulanacak kural |
|---|---|---|
| Hazine (Devletin özel mülkiyeti, hüküm ve tasarrufu altındaki yerler) | 2886 m.75/1 | 75. madde; sözleşmede hüküm yoksa işgalci, ecrimisil ve idari tahliye |
| Özel bütçeli idareler | 2886 m.75/1 (7103 s.K. ile eklendi) | 75. madde |
| Vakıflar Genel Müdürlüğü ve mazbut vakıflar | 2886 m.75/1 (5737 s.K. m.79 ile eklendi); 5737 m.20 | 75. madde; ayrıca 5737 m.20’deki özel kurallar |
| Belediyeler | 5393 m.15 | 75. madde |
| Vakıf kültür varlıklarının restorasyon veya onarım karşılığı kiralanması | 5737 m.77 | 2886’ya tabi değil (ceza ve yasaklama hükümleri hariç); yönetmelik ve sözleşme hükümleri |
| 2886’ya tabi olmayan kamu kuruluşları | — | TBK m.339/2 ve m.347 tartışması sürer; Başsavcılık düşüncesi bu kiralamalarda TBK’nın uygulanacağı yönünde |
Kiraya veren idarenin 2886 kapsamında olup olmadığından emin değil misiniz?
Kira sözleşmesi, şartname ve ihale kararı üzerinden hangi kuralın uygulanacağını belirleyelim. Belgelerinizi WhatsApp üzerinden gönderebilir ya da 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
TBK Kiracısı ile 2886 Kiracısı Arasındaki Farklar
Kararın en somut sonucu, aynı binada oturan iki kiracının, kiraya verenin kim olduğuna göre bambaşka bir rejime tabi olabilmesidir. Özel kişiden kiralanan konutun kiracısı süre bitince sözleşmesinin kendiliğinden uzadığını bilir; 2886’ya göre kiralanan kamu konutunun kiracısı ise Danıştay’ın bu yorumuna göre süre bitince işgalci sayılabilir.
Özel mülk kiracısı ile 2886 kapsamındaki kamu taşınmazı kiracısı
| Konu | Özel mülk kiracısı (TBK) | 2886 kapsamındaki kamu kiracısı (Danıştay yorumu) |
|---|---|---|
| Süre bitimi | Kiracı bildirmedikçe sözleşme bir yıl uzar (TBK m.347/1) | Sözleşmede hüküm yoksa kira ilişkisi sona erer; kullanım işgal sayılır |
| Kiraya verenin sona erdirmesi | On yıllık uzama sonrasında üç ay önceden bildirim; ya da TBK’daki tahliye sebepleri | Süre bitimi yeterli; ayrıca bildirim zorunlu değil |
| Tahliye yolu | Sulh hukuk mahkemesinde dava veya icra yoluyla tahliye | Mülki amirin idari tahliyesi, en geç 15 gün |
| Süre sonrası kullanım bedeli | Kira bedeli (sözleşme uzadığı için) | Ecrimisil; tespit tarihinden geriye en fazla 5 yıl |
| Uyuşmazlığın görüleceği yer | Adli yargı | Tahliye işlemine karşı idari yargı (iptal davası) |
| Kira bedeli artışı | TBK m.344 sınırları | İhale şartnamesi ve idarenin belirlediği yeni yıl bedeli |
Kamu taşınmazındaki otel ve tesis kiraları bakımından aynı ayrım otel kirasında süre sonu yazımızda, özel mülkteki ticari kiracının durumu ise AVM kiracısının tahliyesi yazımızda ele alınmıştır.
Kimleri Etkiliyor? Kiracı Gruplarına Göre
Kararın kiracı gruplarına etkisi
| Grup | Tipik durum | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Kamu konutu ve vakıf meskeni kiracıları | İhaleyle kiralanan konut; her yıl yenilenen sözleşme | Yenileme yazısı gelmezse süre sonu riski; şartnamedeki devam hükmü |
| Dükkân, büfe, kafeterya işletenler | Belediye veya Hazine taşınmazında ticari kira | Yatırım yapılmış olsa da süre sonu 75. maddeye göre işler; yatırım bedeli ayrıca değerlendirilir |
| Tarım arazisi kiracıları | Hazine tarım arazisinin kiralanması | Kendi özel mevzuatı ve sözleşme süresi; Hazine tarım arazisi kiralama yazımız |
| Vakıf taşınmazı kiracıları | Vakıflar Genel Müdürlüğü veya mazbut vakıf taşınmazı | 5737 m.20: azami beş yıl; ecrimisil indirimleri uygulanmaz; onarım/yatırım için bir ay önce bildirimle tahliye |
| Sözleşmesinde devam hükmü olanlar | “Yeni bedeli kabul ederse sözleşme devam eder” hükmü | 75/3 uyarınca önce sözleşmeye bakılır; idarenin bedeli bildirmesi ve kiracının kabulü belgelenmeli |
| Mirasçılar | Kiracı ölmüş, aile kullanmaya devam ediyor | Kira ilişkisinin geçip geçmediği sözleşme süresiyle birlikte değerlendirilir; kiracılık hakkı ve miras yazımız |
Vakıf Taşınmazlarına Özgü Kurallar: 5737 Sayılı Kanun m.20 ve m.77
Karar bir vakıf taşınmazına ilişkin olduğu için 5737 sayılı Vakıflar Kanunu’nun kiralama hükmü ayrıca önem taşır. 20. maddeye göre Vakıflar Genel Müdürlüğüne ve mazbut vakıflara ait taşınmazların kira süresi azami beş yıldır; bu süre bağlı olunan Bakanın onayı ile on yıla kadar belirlenebilir. Onarım veya inşa karşılığı kiralamalarda süre Genel Müdür onayıyla yirmi yıla, Meclis kararıyla kırk dokuz yıla kadar tespit edilebilir. Aynı maddede, onarımı planlanan vakıf kültür varlıkları ile yatırım yapılacak taşınmazların, kira süresinin bitiminden bir ay önce bildirim yapılmak kaydıyla hiçbir hüküm ve karara bağlı olmaksızın Genel Müdürlüğün talebi üzerine kira süresi sonunda mülki amirlikçe tahliye edileceği öngörülür.
20. madde kira bedelinin ödenmemesi hâlinde de özel bir tahliye yolu düzenler: yatırım karşılığı uzun süreli kira sözleşmeleri hariç, üç aylık kira bedelinin ödenmediği tarihten itibaren on beş gün içinde kiracıya ihtarname tebliğ ettirilir ve kira bedelinin tamamının tebliğden itibaren otuz gün içinde ödenmesi istenir; ödenmezse sözleşme feshedilmiş sayılır ve taşınmaz mülki amirlikçe en geç on beş gün içinde tahliye ve teslim edilir. 7565 sayılı Kanun’la eklenen fıkraya göre Genel Müdürlüğe ve mazbut vakıflara ait işgalli taşınmazlar için belirlenecek kullanım bedeline 75. maddedeki indirimler uygulanmaz. Buna karşılık 77. maddeye göre vakıf kültür varlıklarının restorasyon veya onarım karşılığı kiralama işlemleri, ceza ve ihalelerden yasaklama hükümleri hariç 2886 sayılı Kanun’a tabi değildir. Tapudaki vakıf şerhleri gibi diğer vakıf konuları için tapuda vakıf şerhi yazımıza bakılabilir.
5737 s.K. m.20’deki başlıca vakıf kiralama kuralları
| Kural | İçerik | Kiracı bakımından önemi |
|---|---|---|
| Kira süresi | Azami 5 yıl; Bakan onayıyla 10 yıla kadar | Süre sonunda 75. madde gündeme gelir |
| Onarım/inşa karşılığı kiralama | Genel Müdür onayıyla 20, Meclis kararıyla 49 yıla kadar | Uzun süreli yatırım kiraları ayrı rejim |
| Onarım veya yatırım planlanan taşınmaz | Kira bitiminden 1 ay önce bildirimle, süre sonunda mülki amirlikçe tahliye | Bu taşınmazlarda bildirim özel olarak öngörülmüş |
| Kira ödenmemesi | 3 aylık kira ödenmezse 15 gün içinde ihtar; 30 gün ödeme süresi; ödenmezse fesih ve 15 gün içinde tahliye | Ödeme süresi kaçırılmamalı |
| İşgalli taşınmaz kullanım bedeli | 75. maddedeki indirimler uygulanmaz | Vakıf işgalinde %20/%15 indirim beklenmemeli |
| Kira devri | Ekspertiz raporuyla belirlenen bedel üzerinden üçüncü kişilere devre izin verilebilir; yeni bedel mevcut bedelden düşük olamaz | Devir yoluyla kiracı olanlar sözleşme süresini kontrol etmeli |
Hukuki Nitelik, Tartışmalı ve Belirsiz Noktalar
TBK m.339/2’nin lafzı. Değerlendirmemize göre kararın en tartışmaya açık yönü, TBK m.339/2’nin “hangi usul ve esaslar içinde olursa olsun” ifadesiyle kamu kurum ve kuruluşlarının bütün kira sözleşmelerini kapsadığı hâlde, 2886’ya göre yapılan kiralamaların bu kapsamın dışında tutulmasıdır. Başsavcılık bu sonuca özel kanunun önceliği ilkesiyle ulaştı; Daire ise 75. maddenin açık hükmüne dayandı. Kiracı tarafı, TBK’nın 2886’dan sonra yürürlüğe giren ve kamu kiralarını açıkça anan bir kanun olduğunu, sonraki kanunun önceliği ilkesinin de gözetilmesi gerektiğini ileri sürebilir. Bu tartışma özellikle adli yargıda görülen kira uyuşmazlıklarında farklı sonuçlara yol açabilir.
Sözleşmede hüküm bulunması. 75. madde “sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edilir” der. Karardaki dosyada şartname, idarenin belirlediği yeni yıl bedelinin kabulü hâlinde sözleşmenin devam edeceğini öngörüyordu; Danıştay bunu idareye yenileme konusunda takdir hakkı tanıyan bir hüküm olarak okudu. Sözleşmesinde idarenin yenileme takdirini sınırlayan, örneğin belirli bir süre boyunca kendiliğinden uzamayı öngören bir hüküm bulunan kiracının durumu bu karardan farklı değerlendirilebilir.
Süre bittikten sonra kira bedeli tahsil edilmesi. İdarenin süre bitiminden sonra kira bedelini “kira” adı altında tahsil etmeye devam etmesi, yeni bir sözleşme yapıldığı veya sözleşmenin yenilendiği iddiasının dayanağı olabilir. Değerlendirmemize göre bu, idarenin yazışmalarına ve tahsilat belgelerindeki ifadelere göre değişen bir ispat meselesidir; ecrimisil adıyla yapılan tahsilat ise kira ilişkisinin devam ettiğini göstermez.
Bildirimin yapılmış olması. Somut olayda idare zaten 27.09.2023 tarihli yazıyla yenilememe bildiriminde bulunmuştu. Daire ise bildirimin zorunlu olmadığını söyledi. Bu nedenle bildirim yapılmamış dosyalarda da aynı sonuca varılacağı söylenebilir; ancak iyi yönetim ilkesi bakımından idarenin önceden bildirimde bulunması, tahliye işleminin ölçülülüğü tartışmasında kiracının aleyhine bir unsur olarak değerlendirilebilir.
Kanun yararına bozmanın bağlayıcılığı. Kanun yararına bozma kararları, içtihadı birleştirme kararları gibi bütün yargı mercilerini bağlamaz. Bununla birlikte idare mahkemelerinin ve bölge idare mahkemelerinin bu yönde karar vermesi beklenebilir. Konu, idari yargı ile adli yargının kesiştiği bir alanda bulunduğundan, idarenin sulh hukuk mahkemesinde tahliye davası açtığı dosyalarda adli yargı mercilerinin farklı bir yaklaşım benimseyip benimsemeyeceği ayrıca izlenmelidir.
Süreler, İtiraz ve Dava Yolları
Mülki amirin 75. maddeye dayanan tahliye kararı idari bir işlemdir ve idare mahkemesinde iptal davasına konu olur. Genel dava süresi yazılı bildirimi izleyen günden başlayarak altmış gündür (İYUK m.7); sürenin son günü resmî tatile rastlarsa tatili izleyen ilk iş günü mesai bitiminde sona erer (İYUK m.8). Kanun tahliyenin en geç on beş gün içinde yapılmasını öngördüğünden, dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması istenmeli ve telafisi güç veya imkânsız zarar ile işlemin açıkça hukuka aykırılığı somut olarak gösterilmelidir (İYUK m.27). Ecrimisil ihbarnamesine karşı itiraz ve dava yolu ayrıca değerlendirilir; itiraz edilmemesi indirim sonucunu doğurur (2886 m.75/2), ödenmeyen ecrimisil 6183 sayılı Kanun’a göre tahsil edilir.
Süre hesabı örnekleri (İYUK m.7–8)
| İşlem | Tebliğ / ilan tarihi | Sürenin başladığı gün | Son gün |
|---|---|---|---|
| Mülki amirin tahliye kararı | 23.11.2026 (Pazartesi) | 24.11.2026 | 22.01.2027 (Cuma) |
| Tahliye kararı (60. günü hafta sonuna denk gelen) | 01.12.2026 (Salı) | 02.12.2026 | 60. gün 30.01.2027 Cumartesi; süre 01.02.2027 (Pazartesi) biter |
| Mülki amirin tahliye kararı | 04.12.2026 (Cuma) | 05.12.2026 | 02.02.2027 (Salı) |
| Tahliyenin fiilen yapılabileceği en geç tarih | İdarenin talebi | — | Talepten itibaren en geç 15 gün (2886 m.75/4) |
İkinci örnekte altmışıncı gün cumartesiye denk geldiği için süre izleyen ilk iş günü olan pazartesi sona erer (İYUK m.8). Tablodaki tarihler yalnızca hesap yöntemini göstermek içindir; her dosyada tebliğ tarihi belgeyle tespit edilmeli ve süre adli tatil gibi özel hâllere göre ayrıca kontrol edilmelidir. Bütün idari dava süreleri ve iptal davasının aşamaları için İdare Hukuku Rehberi sayfamıza bakılabilir.
Varsayımsal Örnekler
Varsayımsal örnek 1 — Belediye büfesi. A, belediyeye ait parktaki büfeyi 2886’ya göre yapılan ihaleyle üç yıllığına kiralamıştır. Sözleşmede süre sonunda uzamaya ilişkin hüküm yoktur. Süre 31.12.2026’da biter; belediye yeni ihaleye çıkacağını açıklar ve kaymakamlıktan tahliye ister. Danıştay’ın yorumuna göre A, 01.01.2027’den itibaren işgalci sayılır, bu tarihten sonraki kullanım için ecrimisil istenebilir ve büfe on beş gün içinde tahliye edilebilir. A’nın yapabileceği, tahliye işlemine karşı altmış gün içinde dava açıp yürütmenin durdurulmasını istemek ve sözleşme, şartname veya yazışmalarda yenilemeyi gösteren bir dayanak bulunup bulunmadığını incelemektir.
Varsayımsal örnek 2 — Şartnamede devam hükmü bulunan vakıf meskeni. B’nin sözleşmesinde, idarenin her yıl belirleyeceği yeni bedeli kabul etmesi hâlinde sözleşmenin devam edeceği yazılıdır. İdare yeni bedeli bildirmiş, B de süresi içinde yazılı kabulünü vermiş ve bedeli ödemiştir. Bu durumda 75/3’teki “sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edilir” kuralı gereği, idarenin yeni yıl için sözleşmeyi devam ettirdiği ileri sürülebilir; Danıştay kararındaki olayda ise idare 2024 için yenilemeyeceğini önceden bildirmişti.
Varsayımsal örnek 3 — 2886’ya tabi olmayan bir kamu kuruluşu. C, kendi özel mevzuatına göre kiralama yapan ve 2886 kapsamında bulunmayan bir kamu kuruluşundan işyeri kiralamıştır. Bu dosyada 75. maddenin uygulanabilmesi için kanunda bir yollama bulunması gerekir; böyle bir yollama yoksa TBK m.339/2 ve m.347 uyarınca sözleşmenin uzadığı savunulabilir. Başsavcılık düşüncesindeki ayrım da bu yöndedir.
Ne Yapmalı? Kiracı ve İdare İçin Adım Adım
Kamu taşınmazı kiracısı için kontrol listesi
1. Sözleşmeyi, ihale şartnamesini ve her yılın yenileme yazılarını bir dosyada toplayın. Sözleşmede süre sonunda devam veya uzama hükmü bulunup bulunmadığını ve bu hükmün hangi şarta bağlandığını belirleyin.
2. Kiraya veren idarenin 2886 kapsamında olup olmadığını, kiralamanın hangi usulle (ihale, doğrudan kiralama, devir) yapıldığını tespit edin.
3. Süre bitiminden önce idareye yazılı başvuru yaparak yeni dönem için sözleşme yapılmasını isteyin; cevabı belgeleyin.
4. Tahliye kararı tebliğ edilirse tebliğ tarihini not edin; altmış günlük dava süresini beklemeden, tahliyenin on beş gün içinde gerçekleşebileceğini dikkate alarak yürütmenin durdurulması talepli dava açın.
5. Ecrimisil ihbarnamesi gelirse itiraz etmenin indirim kaybına yol açacağını, vakıf taşınmazlarında indirimin hiç uygulanmadığını hesaba katarak karar verin.
6. Taşınmaza yaptığınız yatırımların belgelerini (fatura, ruhsat, keşif) saklayın; tahliye hâlinde talep edilebilecek hakların değerlendirilmesinde bunlar gerekir. Değerlendirme için 0554 648 37 15.
İdareler için uygulama notu
1. Yenileme yapılmayacaksa, zorunlu olmasa da süre bitiminden makul bir süre önce kiracıya yazılı bildirim yapmak tahliye işleminin savunulabilirliğini artırır.
2. Süre bitiminden sonra kira adıyla tahsilat yapmaktan kaçının; kullanım bedeli ecrimisil olarak tespit ve tahakkuk ettirilmelidir.
3. Vakıf taşınmazlarında onarım veya yatırım nedeniyle tahliye istenecekse 5737 m.20’deki bir ay önceden bildirim şartını ayrıca yerine getirin.
Sık Yapılan Hatalar
Özel mülk kiracısı gibi davranmak. Kamu taşınmazı kiracısının en sık yaptığı hata, sözleşmesinin kendiliğinden uzadığını varsayarak süre bitiminde hiçbir adım atmamasıdır. Danıştay kararından sonra bu varsayım, sözleşmede açık bir hüküm yoksa ciddi bir risk taşır.
Dava süresini tahliye tarihine göre hesaplamak. Dava süresi tahliyenin fiilen yapıldığı günden değil, işlemin tebliğinden itibaren işler. Tahliye yapıldıktan sonra açılan dava süre içinde olsa bile, yürütmenin durdurulması talebinin pratik değeri azalır.
Ecrimisile otomatik itiraz etmek. İtiraz edilmemesi yüzde yirmi, peşin ödeme ayrıca yüzde on beş indirim sağlar; haklı bir itiraz sebebi yokken itiraz etmek bu indirimlerin kaybına yol açar. Vakıf taşınmazlarında ise bu indirimler hiç uygulanmaz.
Yazışmaları saklamamak. Yenileme, bedel bildirimi ve kabul yazıları, sözleşmenin devam edip etmediği tartışmasının tek delilidir. Sözlü görüşmelere dayanarak taşınmazı kullanmaya devam etmek, işgalci sayılma riskini artırır. Kamu kurumlarına karşı diğer alacak ve uyuşmazlıklar için belediye gelirleri ve ecrimisil zamanaşımı yazımız da yol gösterici olabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Danıştay 4. Daire K.2026/3972 kararı ne diyor?
2886 sayılı Kanun’a göre ihaleyle yapılan kiralamalarda kira süresinin bitiminde sözleşmenin yenilenmeyeceğinin kiracıya bildirilmesi zorunlu değildir; süre dolduktan sonra taşınmazı kullanan kiracı fuzuli şagil sayılır ve mülki amir 2886 s.K. m.75 uyarınca tahliye kararı verebilir.
Kamu taşınmazı kiracısı TBK 347’den yararlanır mı?
Danıştay’ın bu kararındaki yoruma göre 2886’ya göre ihaleyle kiralanan taşınmazlarda süre sonunda 75. madde uygulanır ve sözleşmede aksine hüküm yoksa kiracı işgalci sayılır. 2886’ya tabi olmayan kamu kiralamalarında ise TBK m.339/2 ve m.347’nin uygulanacağı savunulabilir.
Hazine veya belediye kiracısını çıkarmak için mahkeme kararı gerekir mi?
Danıştay’a göre hayır. İdarenin talebi üzerine mülki amir taşınmazı en geç on beş gün içinde tahliye ettirerek idareye teslim eder (2886 s.K. m.75; belediyeler için 5393 s.K. m.15).
Belediye kiracıları da bu karardan etkilenir mi?
Evet. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15. maddesi, 2886 sayılı Kanun’un 75. maddesinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağını öngörür.
Vakıf kiracısı için farklı kurallar var mı?
Evet. 5737 s.K. m.20’ye göre kira süresi azami beş yıldır (Bakan onayıyla on yıla kadar); onarım veya yatırım planlanan taşınmazlar bir ay önce bildirimle süre sonunda tahliye edilir; işgalli vakıf taşınmazlarının kullanım bedeline 75. maddedeki indirimler uygulanmaz.
Karar Gaziantep’teki kiracıları tahliye ettirir mi?
Hayır. Kanun yararına bozma hükmün hukuki sonuçlarına etkili olmamak üzere verildi (İYUK m.51/2); kiracılar lehine kesinleşen iptal kararı yerinde kalır.
Tahliye kararına karşı ne kadar sürede dava açılır?
Tebliği izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (İYUK m.7). Tahliye on beş gün içinde yapılabileceği için yürütmenin durdurulması da istenmelidir (İYUK m.27).
Süre bittikten sonra ödediğim para kira mı ecrimisil mi?
İdarenin tahakkuk ve tahsilat belgelerindeki niteliğe bakılır. Ecrimisil olarak tahsil edilen bedel kira ilişkisinin devam ettiğini göstermez; kira adıyla ve yeni dönem için kabul edilen bedel ise yenileme iddiasının dayanağı olabilir.
Ecrimisilde indirim var mı?
İtiraz edilmezse yüzde yirmi, peşin ödenirse ayrıca yüzde on beş indirim uygulanır (2886 s.K. m.75/2). Vakıflar Genel Müdürlüğü ve mazbut vakıflara ait işgalli taşınmazlarda bu indirimler uygulanmaz (5737 s.K. m.20).
Ecrimisil ne kadar geriye dönük istenebilir?
Ecrimisil, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere üç kişilik uzman komisyonca tespit ve takdir edilir (2886 s.K. m.75/1).
Sözleşmemde “yeni bedeli kabul edersem devam eder” yazıyor; ne olur?
75. maddeye göre sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edilir. Danıştay bu tür bir hükmü idareye yenileme takdiri tanıyan bir düzenleme olarak okudu; idarenin yeni bedeli bildirip bildirmediği ve kabulünüzün belgelenip belgelenmediği belirleyicidir.
Kanun yararına bozma kararı bütün mahkemeleri bağlar mı?
İçtihadı birleştirme kararı gibi bağlayıcı değildir; ancak Danıştay’ın görüşünü Resmî Gazete aracılığıyla duyurduğu için idarelerin ve idare mahkemelerinin uygulamasını yönlendirmesi beklenir.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar
Hazine, belediye ve vakıf taşınmazlarına ilişkin kira ve tahliye dosyalarında önce kiralamanın hukuki dayanağını belirliyoruz: kiraya veren idarenin 2886 kapsamında olup olmadığı, ihale usulü, sözleşme ve şartnamedeki süre ve devam hükümleri, yenileme yazışmaları ve tahsilat belgeleri. Ardından mülki amirin tahliye işlemine karşı yürütmenin durdurulması talepli iptal davasını, ecrimisil ihbarnamelerine karşı itiraz ve dava yollarını, gerektiğinde idareyle yeni dönem sözleşmesi için yapılacak başvuruları hazırlıyoruz. Taşınmaza yapılan yatırımlar bakımından ileri sürülebilecek talepleri de aynı dosyada değerlendiriyoruz. Sonuç taahhüdünde bulunmuyoruz; dosyanın güçlü ve zayıf yönlerini belgeler üzerinden açıkça ortaya koyuyoruz. İletişim: 0554 648 37 15.
Tahliye süresi işliyor mu?
Mülki amirin tahliye kararı on beş gün içinde uygulanabilir. Sözleşmenizi, şartnameyi ve tebliğ edilen yazıyı gönderin; yürütmenin durdurulması talebi için gereken belgeleri birlikte belirleyelim.
📚 İlgili Rehberler
- 🗂️ Gayrimenkul Hukuku Rehberi (Tüm Rehberler)Tapu, kira, kat mülkiyeti ve kamu taşınmazı uyuşmazlıklarının tamamı
- Danıştay: Kamu Taşınmazında Kira Süresi Bitince Kiracı Fuzuli Şagil (Son Dakika)
- Hazine Taşınmazının Tahliyesi: Usul ve İtiraz
- Ecrimisilde İndirim, Taksitlendirme ve Düzeltme
- Kira Hukuku Rehberi
- Kira Tahliyesi Yargıtay Kararları
- Lojman ve Kiralanan Hazine Taşınmazında Öncelikli Alım Hakkı
- Hazine Taşınmazı ve İcra
- Hazine Arazisi Satın Alma Başvurusu
- Mirasçılar ve Hazine Arazisi
- AVM ve Ticari Kira Uyuşmazlıkları Merkezi
- İdare Hukuku Rehberi
- İçtihatlar: Konu Konu Yüksek Mahkeme Kararları
- Hukuk Gündemi Son Durum
Bu içerik Gayrimenkul ve Kira Hukuku alanındadır.
Gayrimenkul Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları
Mevzuat ve kaynaklar: 21.11.2026 tarihli ve 33437 sayılı Resmî Gazete, Yargı Bölümü — Danıştay Dördüncü Dairesi, 23.09.2026, E.2026/1613, K.2026/3972 (resmî metin; Danıştay Başsavcısı ve Tetkik Hâkimi düşünceleri dâhil); 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu m.1, 45, 75; 5393 sayılı Belediye Kanunu m.15; 5737 sayılı Vakıflar Kanunu m.20 (7061, 7226, 7451 ve 7565 sayılı Kanunlarla değişik), m.77, m.79; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.339, 344, 347; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7, 8, 27, 51; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyada sözleşme ve şartname hükümleri belirleyicidir.


