Sahte fatura düzenlediği ileri sürülen mükellefin karşılaştığı vergi tarhiyatı, faturayı kullanan alıcınınkinden farklıdır. Vergiye tabi bir işlem olmadığı hâlde düzenlediği belgelerde KDV gösteren, bu vergiyi ödemekle mükelleftir (KDVK m.8/2). Vergi inceleme raporlarında ayrıca düzenleyicinin faturaları komisyon karşılığında düzenlediği kabul edilerek bu komisyon üzerinden kurumlar vergisi ve KDV tarh edilir; vergi ziyaı VUK m.359’daki fiille doğduğu için ceza üç kat uygulanır (VUK m.344/2). Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu iki soruyu ayrı ayrı aramaktadır. Birincisi, mükellefin gerçek bir ticari faaliyeti bulunmadığının ve sahte fatura düzenlediğinin somut verilerle ortaya konulup konulmadığıdır. İkincisi, komisyon geliri elde edilip edilmediği ve ediliyorsa matrahın nasıl hesaplandığıdır. Bu rehber düzenleyiciye çıkan vergileri, matrah hesabını, cezaları, Danıştay kararlarını ve iki dilekçe örneğini kanuni dayanaklarıyla açıklar.
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
Şirketinize “komisyon karşılığı sahte fatura düzenleme” gerekçesiyle ihbarname mi geldi?
Dava süresi ihbarnamenin tebliğinden itibaren otuz gündür. Gerçek faaliyetin belgeleri ve matrahın dayanağı birlikte ele alınmalıdır. Hukukçular Evi vergi ve ceza ekibi: 0554 648 37 15.
Komisyon geliri tarhiyatında iki ayrı soru vardır. Önce düzenlenen faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının somut delillerle gösterilip gösterilmediği, sonra komisyon gelirinin hangi verilere dayanılarak ve hangi oranla hesaplandığı tartışılır. Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, ilk soruda somut ve objektif veri bulunmadığı gerekçesiyle tarhiyatı kaldıran ısrar kararını onamış; başka bir dosyada ise organizasyon yapısının ve diğer alıcılara düzenlenen faturaların dikkate alınarak komisyon gelirinin ve matrahın değerlendirilmesini istemiştir.
Kısa Cevap: Sahte Fatura Düzenleyene Hangi Vergiler Çıkar?
Düzenleyici hakkında gündeme gelen vergi işlemleri
| Kalem | Açıklama | Dayanak |
|---|---|---|
| Faturada gösterilen KDV | Vergiye tabi işlem olmadığı hâlde KDV gösteren, bu vergiyi ödemekle mükelleftir | KDVK m.8/2 |
| Düzenleyicinin kendi alışları | Alış faturaları da gerçek değilse indirilen KDV reddedilir | KDVK m.29, m.34/1 |
| Komisyon geliri: kurumlar veya gelir vergisi | Komisyon karşılığı fatura düzenlendiği kabul edilirse komisyon, safi kurum kazancına eklenir | VUK m.30; KVK m.6 |
| Komisyon geliri: KDV | Komisyon karşılığı yapılan işlem ticari faaliyet çerçevesinde hizmet olarak vergilendirilir | KDVK m.1/1, m.4; Danıştay 3. Daire, E.2025/1021, K.2025/5423 |
| Vergi ziyaı cezası | Vergi ziyaı VUK m.359’daki fiille doğduğunda üç kat; şartları varsa tekerrür artırımı | VUK m.344/2, m.339 |
| Geçici vergi | Mahsup süresi geçmişse vergi aslı aranmaz; ceza oranı tartışılır | Danıştay 9. Daire, E.2023/4933, K.2024/2306 |
| Teminat ve mükellefiyet terkini | Sahte belge düzenleyenlere teminat; analize dayalı terkin | VUK m.153/A, m.160/A |
| Ceza davası | Sahte belge düzenleme suçu: üç yıldan sekiz yıla kadar hapis | VUK m.359/b, m.367 |
Faturayı düzenleyen tarafın ceza savunması Sahte Fatura Düzenleme Suçu rehberinde, teminat ve mükellefiyet terkini Mükellefiyet Kaydının Terkini ve Teminat rehberinde anlatılmıştır. Bu rehber düzenleyicinin vergi tarhiyatına odaklanır.
Faturada Gösterilen KDV: KDVK m.8/2
KDVK m.8/2’ye göre vergiye tabi bir işlem söz konusu olmadığı veya KDV’yi fatura veya benzeri vesikalarda göstermeye hakkı bulunmadığı hâlde düzenlediği bu tür vesikalarda KDV gösterenler, bu vergiyi ödemekle mükelleftir. Bu husus kanuna göre borçlu oldukları vergi tutarından daha yüksek bir meblağı gösteren mükellefler için de geçerlidir. Aynı fıkra fazla veya yersiz hesaplanıp ödenen verginin iadesini, işlemle ilgili beyanların düzeltilmesi ve verginin satıcı tarafından alıcıya geri verilmesi şartına bağlar.
Düzenleyicinin KDV beyanına göre olası sonuçlar
| Durum | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Faturadaki KDV beyan edilmiş ve ödenmiş | Düzenleyicinin ödeme yükümlülüğü yerine getirilmiş; alıcının indirim şartı ise ayrıca değerlendirilir | KDVK m.8/2, m.29, m.34 |
| Faturadaki KDV beyan edilmiş, düzenleyicinin kendi alışlarından doğan indirimlerle kapatılmış | Alışlar da gerçek değilse indirimler reddedilerek tarhiyat yapılır | KDVK m.29, m.34/1; VUK m.30 |
| Faturalar beyan dışı bırakılmış | Faturada gösterilen KDV düzenleyiciden aranır; ceza oranı fiilin niteliğine göre belirlenir | KDVK m.8/2; VUK m.344 |
| Alıcının indirimi reddedildi | Düzenleyicinin m.8/2 yükümlülüğü kendiliğinden ortadan kalkmaz | KDVK m.8/2 |
Aynı KDV tutarının hem alıcının indirim reddi yoluyla hem de düzenleyiciden istenebilmesi, alıcı ile düzenleyici arasındaki rücu ilişkisini önemli kılar. Bu ilişki Sahte Fatura Nedeniyle Satıcıya Rücu ve Tazminat Davası rehberinde, alıcı tarafındaki indirim reddi ise Sahte Fatura Nedeniyle KDV İndiriminin Reddi rehberinde anlatılmıştır.
Komisyon Geliri Tarhiyatı: Kurumlar Vergisi ve KDV
Vergi inceleme raporlarında sahte fatura düzenleyen mükellefin bu faaliyet karşılığında komisyon elde ettiği kabul edilir. Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu kararında aktarılan bir vergi müfettişi değerlendirmesine göre, hapis cezası gerektiren bir fiilin maddi menfaat elde edilmeden işlenmesinin iktisadi açıdan rasyonel olmadığı, bu nedenle sahte belge düzenleyerek elde edilen komisyon gelirinin ticari faaliyet çerçevesinde elde edilmiş kurum kazancı sayılması gerektiği ileri sürülmüştür. Bu yaklaşımla komisyon tutarı safi kurum kazancına eklenir (KVK m.6) ve matrah inceleme raporuna dayanılarak re’sen tarh edilir (VUK m.30/1).
Komisyon geliri KDV yönünden de vergilendirilebilir. KDVK m.1/1’e göre ticari faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler KDV’ye tabidir; hizmet, teslim ve teslim sayılan hâller ile mal ithalatı dışında kalan işlemlerdir (KDVK m.4). Danıştay Üçüncü Dairesi, tasfiye edilen şirketin komisyon karşılığı sahte fatura düzenleyerek elde ettiği geliri kayıt ve beyan dışı bıraktığı tespitine dayanan üç kat vergi ziyaı cezalı KDV tarhiyatına ilişkin davayı reddeden hükmü onamıştır (Danıştay 3. Daire, 11.12.2025, E.2025/1021, K.2025/5423, oyçokluğuyla).
Komisyon geliri tarhiyatının yapısı
| Aşama | İşlem | Dayanak |
|---|---|---|
| Vergi tekniği raporu | Düzenleyicinin faturalarının gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı tespiti | VUK m.3/B, m.359/b |
| Komisyon oranı | Fatura tutarları veya KDV beyanlarındaki matrah üzerinden bir oran uygulanması | VUK m.30/1 |
| Beyan edilen matrahın düşülmesi | Mükellefin önceden beyan ettiği kurum kazancı hesaplanan komisyondan düşülerek fark matrah bulunur | VUK m.30/1; KVK m.6 |
| Kurumlar vergisi ve geçici vergi | Fark matrah üzerinden re’sen tarhiyat | VUK m.30 |
| KDV | Komisyon hizmeti üzerinden KDV; ayrıca faturada gösterilen KDV ve reddedilen indirimler | KDVK m.1/1, m.4, m.8/2, m.29 |
| Ceza | Üç kat vergi ziyaı cezası; şartları varsa tekerrür artırımı | VUK m.344/2, m.339 |
Komisyon Matrahı Nasıl Hesaplanır?
Kanunda komisyon oranını belirleyen bir hüküm yoktur. Oran, vergi inceleme raporunda somut olayın verilerine göre belirlenir. Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu kararına konu bir raporda mükellefin bir yılda beyan ettiği KDV dahil toplam matrah üzerinden yüzde iki oranında komisyon geliri hesaplanmış, şirketin daha önce beyan ettiği kurum kazancı bu tutardan düşülerek fark matrah bulunmuş ve üç kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi tarh edilmiştir. Kurul, bu dosyada ilişkili şirketler arasındaki organizasyon yapısı ve organizasyon dışındaki mükelleflere düzenlenen faturalar da dikkate alınarak komisyon geliri elde edilip edilmediğinin ve ediliyorsa matrahın hesaplanmasının değerlendirilmesi gerektiğini belirten Dokuzuncu Daire bozma kararı doğrultusunda ısrar kararını bozmuştur (Danıştay VDDK, 24.12.2025, E.2024/1128, K.2025/1145, oyçokluğuyla).
Komisyon matrahında tartışılacak noktalar
| Konu | Bakılacak husus | Dayanak |
|---|---|---|
| Oranın dayanağı | Oranın banka hareketleri, ifadeler veya organizasyon içi yazışmalar gibi somut bir veriye dayanıp dayanmadığı | VUK m.30/1, m.3/B |
| Oranın uygulandığı tutar | KDV dahil mi, hariç mi; yalnız sahte bulunan faturalar mı, bütün satışlar mı | Danıştay VDDK, E.2024/1128, K.2025/1145 |
| Gerçek satışlar | Organizasyon dışındaki alıcılara yapılan gerçek satışların ayrılıp ayrılmadığı | Danıştay VDDK, E.2024/1128, K.2025/1145 |
| Beyan edilen kazanç | Önceden beyan edilen kurum kazancının mahsup edilip edilmediği | KVK m.6; VUK m.30/1 |
| Gerçeğe en yakın matrah | Faaliyet gerçek ise sektör kârlılığı gibi objektif verilerle maliyetin belirlenmesi | Danıştay 9. Daire, E.2023/4933, K.2024/2306 |
| Tedarikçiler hakkındaki davalar | Mükellefin alış yaptığı firmalar hakkındaki komisyon geliri tarhiyatlarının yargı kararıyla kaldırılıp kaldırılmadığı | Danıştay 3. Daire, E.2025/4428, K.2025/5915 |
Gerçeğe en yakın matrah yaklaşımına bir örnek Dokuzuncu Dairenin onadığı bir kararda yer alır. Bu dosyada vergi mahkemesi, inceleme elemanının yeniden oluşturduğu gelir tablosunda faaliyet konusu sektörün ortalama kârlılık oranının dikkate alınmadığını belirlemiş, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının yayımladığı sektör bilançolarındaki yüzde 18,1 brüt kâr/net satış oranını uygulayarak satışların maliyetini hesaplamış ve tarhiyatın bu oranı aşan kısmını kaldırmıştır; idarenin temyizi reddedilmiştir (Danıştay 9. Daire, 30.04.2024, E.2023/4933, K.2024/2306). Kurumlar vergisinde maliyetten çıkarma ve gerçeğe en yakın matrah ilkesi alıcı tarafı için KDV indiriminin reddi rehberinde anlatılmıştır.
Düzenleme İddiası Somut Delille Gösterilmelidir
Komisyon geliri tarhiyatının ön şartı, mükellefin düzenlediği faturaların gerçek bir işleme dayanmadığının ortaya konulmasıdır. Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun iki kararı bu konuda farklı sonuçlara ulaşmıştır; fark, dosyadaki delillerin niteliğinden doğmaktadır.
Düzenleme iddiasında delil: iki VDDK kararı
| Karar | Dosyadaki veriler | Sonuç |
|---|---|---|
| Danıştay VDDK, 28.01.2026, E.2024/260, K.2026/42 (oyçokluğuyla) | Şirket mülkiyetinde imalathane, işçi çalıştırma ve kısmen yerine getirilen vergi ödevleri; karşıt tespitlerde alıcıların aktif ticari faaliyete ilişkin beyanları; buna karşılık terk edilmiş iş yeri yoklamaları ve olumsuz tedarikçiler | Gerçek ticari faaliyet bulunmadığına ve esas faaliyetin sahte fatura ticareti olduğuna dair somut ve objektif veri bulunmadığı gerekçesiyle komisyon geliri tarhiyatını kaldıran ısrar kararı onandı |
| Danıştay VDDK, 24.12.2025, E.2024/1128, K.2025/1145 (oyçokluğuyla) | Tedarikçilerin yüzde 99’u hakkında olumsuz tespit; tedarikçinin faturalarının taklit edildiğini beyan etmesi; aynı iş yerinde iç içe geçmiş üç şirket; şirket hesabına gelen paraların nakit çekilip sisteme geri dönmemesi; çalışan ifadeleri | Faturaların gerçek bir teslime dayanmadığı kabul edilerek organizasyon yapısı ve diğer alıcılar dikkate alınıp komisyon geliri ve matrah yönünden değerlendirme yapılması gerektiği; ısrar kararı bozuldu |
İkinci dosyada vergi mahkemesi, iş yerinin sürekli faal olduğunu ve düzenlenen faturalara konu işleri yapabilecek miktarda emtia bulunduğunu belirterek, alışların eleştirilebilir olmasının satışların gerçek olmadığını göstermediği sonucuna varmıştı. Danıştay bu değerlendirmeyi, banka hareketleri, ilişkili şirketler ve ifadelerle birlikte yeterli bulmamıştır. Bu iki karar, düzenleyicinin savunmasında yoklama tutanaklarının tek başına yeterli olmadığını; banka hareketlerinin, ödemelerin akışının ve alıcılarla ilişkinin ayrıca açıklanması gerektiğini göstermektedir.
İlk dosyada aynı şirket hakkında KDV yönünden yapılan komisyon geliri tarhiyatına ilişkin ısrar kararı da aynı tarihte onanmıştır (Danıştay VDDK, 28.01.2026, E.2024/302, K.2026/44). Bu kararlarda karşı oy bulunmaktadır; karşı oy sahipleri Dördüncü Dairenin bozma gerekçesine katılmıştır.
Üç Kat Ceza, Tekerrür ve Geçici Vergi
Vergi ziyaına VUK m.359’da yazılı fiillerle sebebiyet verilmesi hâlinde vergi ziyaı cezası üç kat uygulanır (VUK m.344/2). Sahte belge düzenleme VUK m.359/b’de sayıldığından, komisyon geliri tarhiyatlarında ceza üç kat olarak kesilir. Ceza kesilen ve cezası kesinleşen mükellefe, vergi ziyaı cezasında kesinleşmeyi izleyen günden itibaren beşinci yılın sonuna kadar yeniden ceza kesilirse ceza yüzde elli artırılır; artırım tutarı kesinleşen cezadan fazla olamaz (VUK m.339).
Geçici vergi ayrıca değerlendirilir. Dokuzuncu Dairenin onadığı vergi mahkemesi kararında, mahsup süresi geçen geçici verginin terkin edilmesi gerektiğinden tarh edilen geçici vergi aslı kaldırılmış; yıllık vergiye mahsuben peşin alınan geçici vergi nedeniyle yol açılan vergi kaybı için bir kat ceza kesilebileceği belirtilerek geçici vergi üzerinden kesilen üç kat cezanın bir katı aşan kısmı kaldırılmıştır. Aynı kararda kayıt ve beyan dışı bırakılan faturalardan doğan hasılat için yapılan tarhiyatta, bu fiil VUK m.359’da sayılmadığından cezanın bir kat uygulanması gerektiği kabul edilmiştir (Danıştay 9. Daire, 30.04.2024, E.2023/4933, K.2024/2306).
Düzenleyici hakkındaki cezalar
| Kalem | Ceza | Dayanak |
|---|---|---|
| Sahte belge düzenleme nedeniyle komisyon geliri | Üç kat vergi ziyaı cezası | VUK m.344/2, m.359/b |
| Kayıt ve beyan dışı bırakılan faturalar | Bir kat; fiil VUK m.359’da sayılmadığı kabul edilmiştir | VUK m.344/1; Danıştay 9. Daire, E.2023/4933, K.2024/2306 |
| Mahsup süresi geçen geçici vergi | Vergi aslı terkin edilir; bir kat ceza tartışması | Danıştay 9. Daire, E.2023/4933, K.2024/2306 |
| Tekerrür | Yüzde elli artırım; artırım kesinleşen cezayı aşamaz | VUK m.339 |
| Uzlaşma | VUK m.359’daki fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi hâlinde kesilen ceza uzlaşmanın dışında | VUK ek m.1 |
Cezaların uzlaşma ve indirim yönünden durumu Sahte Faturada Uzlaşma Yapılabilir mi? rehberinde, birleşme ve tekerrür kuralları Vergi Cezalarında Birleşme, Tekerrür ve İştirak rehberinde anlatılmıştır.
Ceza Davası ile Vergi Davasının İlişkisi
Düzenleyici hakkında vergi tarhiyatı ile birlikte VUK m.359/b’deki sahte belge düzenleme suçu nedeniyle ceza soruşturması da yürütülür. Suçun cezası üç yıldan sekiz yıla kadar hapistir ve kamu davası, inceleme sonucunun rapor değerlendirme komisyonunun mütalaasıyla Cumhuriyet başsavcılığına bildirilmesine bağlıdır (VUK m.359/b, m.367). VUK m.359’daki suçlardan dolayı cezaya hükmedilmesi, vergi ziyaı cezasının ayrıca uygulanmasına engel değildir (VUK m.367).
Ödeme indirimi düzenleyici bakımından ayrı bir önem taşır. VUK m.359’a göre tarh edilen vergi, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammı soruşturmada ödenirse verilecek ceza yarı, kovuşturmada hükümden önce ödenirse üçte bir oranında indirilir. Tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen cezanın bulunmadığı durumlarda ise verilecek ceza yarı oranında indirilir. Komisyon geliri tarhiyatının vergi mahkemesince kaldırılması, bu hükmün uygulanması bakımından ceza dosyasında ayrıca ileri sürülebilir. Ceza davasındaki savunma VUK 359/b Sahte Belge Suçu rehberinde anlatılmıştır.
Teminat, Terkin ve Diğer İdari Sonuçlar
Sahte belge düzenlediği tespit edilen mükellef hakkında vergi tarhiyatının yanında idari tedbirler de gündeme gelir. Münhasıran sahte belge düzenlemek amacıyla mükellefiyet tesis ettirildiğinin rapor ile tespit edilmesi hâlinde mükellefiyet kaydı terkin edilir (VUK m.160). Analize dayalı terkin ve teminat şartı ise VUK m.160/A ve 153/A’da düzenlenmiştir. Bu tedbirlere karşı dava yolu ve şartları Mükellefiyet Kaydının Terkini ve Teminat rehberinde ele alınmıştır. Düzenleyici hakkındaki olumsuz tespitin alıcıların KDV iadesine etkisi Sahte Belge Nedeniyle KDV İadesi Durdu rehberinde anlatılmıştır.
Düzenleyicinin Savunma Kontrol Listesi
Komisyon geliri tarhiyatına karşı delil seti
| Delil | Neyi gösterir | Dayanak |
|---|---|---|
| Tapu, kira sözleşmesi, makine ve demirbaş kayıtları | Faaliyet için gerekli altyapının varlığı | VUK m.3/B |
| SGK bildirgeleri, ücret ödemeleri, çalışan ifadeleri | Fiilî istihdam | VUK m.3/B; Danıştay VDDK, E.2024/260, K.2026/42 |
| Alış ve satışlara ait sevk irsaliyeleri, taşıma belgeleri, stok kayıtları | Malın fiilen el değiştirdiği | VUK m.230, m.3/B |
| Banka hareketleri ve tahsilat akışı | Bedelin alıcıdan tahsil edilip tedarikçiye ödendiği, nakit çekim ve geri dönüş bulunmadığı | Danıştay VDDK, E.2024/1128, K.2025/1145 |
| Alıcıların karşıt tespit ifadeleri | Alıcıların iş yerini ve faaliyeti tanıdığı | Danıştay VDDK, E.2024/260, K.2026/42 |
| Tedarikçiler hakkındaki dava sonuçları | Alışların sahte kabul edilmesinin dayanağının ortadan kalkması | Danıştay 3. Daire, E.2025/4428, K.2025/5915 |
| Komisyon oranının dayanağının istenmesi | Matrahın somut veriye dayanıp dayanmadığı | VUK m.30/1; İYUK m.20 |
Sevk irsaliyesi düzenleme yükümlülüğü ve tedarikçi kontrolüne ilişkin belgeler Sahte Fatura Riskine Karşı Tedarikçi Kontrolü rehberinde ayrıntılı olarak anlatılmıştır.
Dilekçe Örneği 1: Komisyon Geliri Tarhiyatına Karşı Dava
Aşağıdaki örnek, hakkında sahte belge düzenlediği yolunda vergi tekniği raporu düzenlenen ve 2023 yılı KDV dahil satış tutarının yüzde ikisi komisyon geliri kabul edilerek üç kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ve geçici vergi salınan bir anonim şirket için hazırlanmıştır. Tarihler, oranlar ve tutarlar varsayımsaldır.
DAVACI : …………… Anonim Şirketi, Vergi Kimlik No: ……………
VEKİLİ : Av. ……………
DAVALI : …………… Vergi Dairesi Müdürlüğü
DAVA KONUSU : Sahte belge düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde edildiğinden bahisle …/…/2026 tarihinde tebliğ edilen ihbarnamelerle 2023 yılı için re’sen tarh edilen …… TL kurumlar vergisi, aynı yılın dönemleri için tarh edilen geçici vergiler ve üç kat vergi ziyaı cezalarının kaldırılması talebidir.
TEBLİĞ TARİHİ : …/…/2026
AÇIKLAMALAR
Müvekkil şirket 2014 yılından bu yana kendi mülkiyetindeki depoda inşaat malzemesi toptan ticareti yapmaktadır. 2023 yılında ortalama on iki sigortalı çalıştırmış, iki kamyonla teslimat yapmıştır. Vergi tekniği raporunda tedarikçilerin bir kısmı hakkında olumsuz tespitler bulunduğu belirtilerek müvekkilin bütün satış faturalarının komisyon karşılığı düzenlendiği sonucuna varılmış ve KDV dahil satış tutarının yüzde ikisi komisyon geliri kabul edilmiştir.
1. VUK m.3/B ve m.359/b uyarınca düzenleme iddiası somut delillere dayanmamaktadır
Vergilendirmede vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyeti esastır. Raporda müvekkilin gerçek bir ticari faaliyeti bulunmadığını gösteren bir tespit yoktur; aksine iş yeri yoklamalarında emtia ve çalışan tespit edilmiş, karşıt incelemede alıcılar malları teslim aldıklarını ve bedeli bankadan ödediklerini beyan etmiştir. Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, gerçek ticari faaliyet bulunmadığına ve esas faaliyetin sahte fatura ticareti olduğuna dair somut ve objektif veri bulunmadığı bir dosyada komisyon geliri tarhiyatını kaldıran ısrar kararını onamıştır (28.01.2026, E.2024/260, K.2026/42).
2. VUK m.30/1 uyarınca komisyon matrahının dayanağı gösterilmemiştir
Re’sen tarh, inceleme raporunda belirtilen matrah üzerinden yapılır; bu matrahın somut verilere dayanması gerekir. Raporda yüzde iki oranının hangi banka hareketi, ifade veya belgeye dayandığı açıklanmamış, oran KDV dahil tutara uygulanmış ve organizasyon dışındaki alıcılara yapılan satışlar ayrılmamıştır. Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, organizasyon dışındaki mükelleflere düzenlenen faturalar da dikkate alınarak komisyon geliri elde edilip edilmediğinin ve matrahın nasıl hesaplanacağının değerlendirilmesini aramıştır (24.12.2025, E.2024/1128, K.2025/1145).
3. VUK m.344/2 uyarınca üç kat cezanın şartları oluşmamıştır
Üç kat ceza, vergi ziyaının VUK m.359’daki fiillerle doğmasına bağlıdır. Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, bir vergi ziyaı bulunduğu kabul edilse bile, sahte belge düzenleme fiili ispatlanmadığından ceza bir katı aşamaz.
4. Geçici vergi yönünden mahsup süresi geçmiştir
Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, 2023 yılı geçici vergilerinin mahsup süresi geçtiğinden geçici vergi aslı tarh edilemez; yıllık vergiye mahsuben peşin alınan geçici vergi nedeniyle bir kattan fazla ceza kesilemez (Danıştay 9. Daire, 30.04.2024, E.2023/4933, K.2024/2306).
5. İYUK m.20 ve m.31 uyarınca rapor ekleri getirtilmeli ve bilirkişi incelemesi yapılmalıdır
Vergi tekniği raporunun tüm eklerinin, karşıt tespit tutanaklarının ve banka kayıtlarının getirtilmesini; satışların gerçekliğinin ve komisyon oranının dayanağının belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ediyoruz.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; rapor ekleri ve banka kayıtlarının getirtilmesine, bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, dava konusu vergi ve cezaların kaldırılmasına ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. …/…/2026
Davacı Vekili
Av. ……………
EKLER : İhbarnameler; tapu kaydı; SGK bildirgeleri; araç ruhsatları; sevk irsaliyeleri; banka hesap dökümleri; alıcı yazıları; vekâletname.
Dilekçe Örneği 2: İdarenin Savunmasına Karşı Cevap Dilekçesi
Aşağıdaki örnek, davalı idarenin savunmasında şirketin bir organizasyonun parçası olduğu ve komisyon oranının sektörde kabul gören oran olduğu ileri sürüldüğünde verilecek ikinci dilekçe için hazırlanmıştır.
DOSYA NO : 2026/…… Esas
DAVACI : …………… Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ……………
DAVALI : …………… Vergi Dairesi Müdürlüğü
KONU : Davalı idarenin …/…/2026 tarihinde tebliğ edilen savunmasına karşı cevaplarımızın sunulmasıdır.
AÇIKLAMALAR
Davalı idare savunmasında müvekkilin üç şirketten oluşan bir organizasyonun parçası olduğunu, komisyon oranının ise benzer dosyalarda uygulanan oran olduğunu ileri sürmüştür.
1. İYUK m.16 uyarınca savunmadaki yeni iddialar cevaplanmaktadır
Savunmada adı geçen iki şirketle müvekkilin ortaklık, yöneticilik veya adres bağlantısı bulunmamaktadır. Bu şirketlere 2023 yılında yapılan satışlar toplam satışların yüzde altısıdır ve bedelleri bankadan tahsil edilmiştir. Organizasyon iddiası, raporda bu şirketlerle ilgili somut bir tespit gösterilmeden ileri sürülmüştür.
2. VUK m.30/1 uyarınca başka dosyalardaki oran matrahın dayanağı olamaz
Re’sen tarh, inceleme raporunda belirtilen matrah üzerinden yapılır. Başka mükellefler hakkında uygulanan bir oran, müvekkilin elde ettiği iddia edilen komisyonun tespiti yerine geçmez. Matrahın müvekkile ait somut verilere dayanması gerekir.
3. VUK m.3/B uyarınca gerçek satışlar ayrılmalıdır
Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, satışların bir kısmının gerçek olmadığı kanaatine varılsa bile, bedeli bankadan tahsil edilen ve teslimi sevk belgeleriyle gösterilen satışların komisyon hesabından çıkarılması gerekir. Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, organizasyon dışındaki mükelleflere düzenlenen faturaların dikkate alınmasını aramıştır (E.2024/1128, K.2025/1145).
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; dava dilekçemizdeki taleplerimiz doğrultusunda karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. …/…/2026
Davacı Vekili
Av. ……………
EKLER : Ticaret sicil kayıtları; ilgili satışlara ait banka dekontları ve sevk irsaliyeleri.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?
Komisyon geliri tarhiyatında Hukukçular Evi önce vergi tekniği raporunun düzenleme iddiasını hangi verilere dayandırdığını, komisyon oranının dayanağını ve oranın hangi tutara uygulandığını inceler. Gerçek faaliyeti gösteren tapu, SGK, sevk, stok ve banka kayıtlarını bir delil setinde toplar, gerçek satışların ayrılması ve gerçeğe en yakın matrah için bilirkişi incelemesi ister, geçici vergi ve ceza oranını ayrıca tartışır. Ceza dosyasında sahte belge düzenleme isnadına karşı savunmayı vergi davasıyla uyumlu biçimde hazırlar. Av. Fatma Öztürk’ün mesleki bilgileri yazar sayfasında, kurumsal hizmet kapsamı sahte fatura avukatı sayfasında yer alır. Şirketinize komisyon geliri gerekçesiyle ihbarname geldiyse 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Sahte fatura düzenleyene hangi vergiler çıkar?
Faturalarda gösterilen KDV’yi ödeme yükümlülüğü (KDVK m.8/2), komisyon geliri üzerinden kurumlar veya gelir vergisi ve KDV, kendi alışları da gerçek değilse indirimlerin reddi ve üç kat vergi ziyaı cezası (VUK m.344/2) gündeme gelir.
KDVK m.8/2 ne öngörür?
Vergiye tabi bir işlem olmadığı veya KDV’yi göstermeye hakkı bulunmadığı hâlde düzenlediği belgelerde KDV gösteren, bu vergiyi ödemekle mükelleftir.
Komisyon oranı kanunda belirlenmiş midir?
Hayır. Oran inceleme raporunda belirlenir ve re’sen tarh rapordaki matraha dayanır (VUK m.30/1). Danıştay kararına konu bir raporda KDV dahil matrahın yüzde ikisi esas alınmıştır.
Komisyon geliri üzerinden KDV de istenebilir mi?
Ticari faaliyet çerçevesindeki hizmetler KDV’ye tabidir (KDVK m.1/1, m.4). Danıştay Üçüncü Dairesi komisyon gelirinin beyan dışı bırakıldığı tespitine dayanan üç kat cezalı KDV tarhiyatına ilişkin hükmü onamıştır (E.2025/1021, K.2025/5423).
Alışlarım sahte bulundu; satışlarım da sahte mi sayılır?
Kendiliğinden sayılmaz. Danıştay VDDK, somut ve objektif veri bulunmadığı bir dosyada komisyon geliri tarhiyatını kaldıran kararı onamıştır (E.2024/260, K.2026/42). Ancak banka hareketleri, ilişkili şirketler ve ifadeler birlikte değerlendirildiğinde satışların da gerçek olmadığı kabul edilebilmektedir (E.2024/1128, K.2025/1145).
Daha önce beyan ettiğim kazanç dikkate alınır mı?
Danıştay kararına konu raporda, şirketin daha önce beyan ettiği kurum kazancı hesaplanan komisyon gelirinden düşülerek fark matrah bulunmuştur.
Gerçeğe en yakın matrah ne demektir?
Faaliyet gerçek ise matrahın objektif verilerle belirlenmesidir. Dokuzuncu Dairenin onadığı bir kararda sektör bilançolarındaki yüzde 18,1 brüt kâr oranı uygulanarak maliyet hesaplanmıştır (E.2023/4933, K.2024/2306).
Ceza kaç kat uygulanır?
Vergi ziyaı sahte belge düzenleme fiiliyle doğmuşsa üç kat (VUK m.344/2, m.359/b). Kayıt ve beyan dışı bırakılan faturalardan doğan hasılatta cezanın bir kat uygulanması gerektiği kabul edilmiştir (Danıştay 9. Daire, E.2023/4933, K.2024/2306).
Geçici vergi de tarh edilir mi?
Mahsup süresi geçmişse geçici vergi aslı terkin edilir; peşin alınan geçici vergi nedeniyle yol açılan kayıp için bir kat ceza kesilebileceği kabul edilmiştir (Danıştay 9. Daire, E.2023/4933, K.2024/2306).
Tekerrür artırımı uygulanır mı?
Vergi ziyaı cezası kesinleştikten sonra beşinci yılın sonuna kadar yeniden ceza kesilirse ceza yüzde elli artırılır; artırım kesinleşen cezayı aşamaz (VUK m.339).
Komisyon geliri cezasında uzlaşma yapılabilir mi?
Hayır. VUK m.359’daki fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi hâlinde kesilen ceza uzlaşmanın dışındadır (VUK ek m.1).
Alıcının indirimi reddedildiyse ben yine KDV öder miyim?
KDVK m.8/2’deki ödeme yükümlülüğü alıcının indirim reddiyle kendiliğinden ortadan kalkmaz. İade, beyanların düzeltilmesi ve verginin alıcıya geri verilmesi şartına bağlıdır.
Ceza davası vergi davasını bekler mi?
İki dava ayrı yürür. VUK m.359’daki suçlardan dolayı cezaya hükmedilmesi vergi ziyaı cezasının ayrıca uygulanmasına engel değildir (VUK m.367). Vergi mahkemesi kararı ceza dosyasına delil olarak sunulabilir.
Tarhiyat kaldırılırsa ceza davasında indirim olur mu?
VUK m.359’a göre tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı ceza bulunmayan durumlarda verilecek ceza yarı oranında indirilir. Tarhiyatın yargı kararıyla kaldırılmasının bu hükme etkisi ceza mahkemesince değerlendirilir.
Teminat ve mükellefiyet terkini de gündeme gelir mi?
Evet. Sahte belge düzenleme tespiti VUK m.153/A’daki teminat ve m.160, 160/A’daki terkin işlemlerine yol açabilir; bunlara karşı ayrı dava açılabilir.
📚 İlgili Rehberler
- 🧭 Vergi Kaçakçılığı Suçu (VUK 359): Ana RehberBütün fiiller ve cezalar, etkin pişmanlık, zamanaşımı ve rehber haritası
- 🧭 KURGAN veya İncelemeye Hazırlık Yazısı Geldi: Şirketler İçin Yol HaritasıVergi idaresinin yazısından incelemeye ve davaya
- Sahte Fatura Düzenleme Suçu: Faturayı Kesen Taraf
- VUK 359/b Sahte Belge Suçu
- Mükellefiyet Kaydının Terkini ve Teminat
- Sahte Fatura Nedeniyle KDV İndiriminin Reddi
- Sahte Fatura Nedeniyle Satıcıya Rücu ve Tazminat Davası
- Sahte Fatura Tarhiyatına Karşı Vergi Mahkemesi Dava Dilekçesi Örneği
- Kapanan Şirkete Sahte Fatura Tarhiyatı
- Sahte Fatura Vergi Borcunu Taksitle Ödemek
- Sahte Faturada Uzlaşma Yapılabilir mi?
- Sahte Faturaya İştirak İddiası
- Sahte Fatura Dosyasında Örgüt Suçlaması
- Sahte Fatura ve KURGAN Karar Aracı
- Sahte Fatura Avukatı: KURGAN ve VUK 359 Dosyalarında Kurumsal Temsil
- Sahte Fatura Özel Usulsüzlük Cezası: VUK 353/1 ve Mükerrer 355 Tevsik Cezası
- Sahte Fatura Vergi Davasında İstinaf: İYUK 45 ve 7589 Değişiklikleri
- Adıma Sahte Fatura Kesildi: e-Faturaya İtiraz ve GİB Bildirimi
Komisyon oranı tahminle değil, delille belirlenmelidir
Düzenleme iddiası ve matrah ayrı ayrı tartışılmalıdır. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki VUK m.3, 30, 153/A, 160, 160/A, 230, 339, 344, 359, 367 ve ek m.1; KDVK m.1, 4, 8, 29 ve 34; KVK m.6 ile İYUK m.7, 16, 20 ve 31 Gelir İdaresi Başkanlığının güncel mevzuat metni; Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 28.01.2026 tarihli, E.2024/260, K.2026/42 ve E.2024/302, K.2026/44; 24.12.2025 tarihli, E.2024/1128, K.2025/1145 sayılı kararları ile bu kararlarda aktarılan Dördüncü Dairenin 27.04.2023 tarihli, E.2020/3329, K.2023/2393 ve Dokuzuncu Dairenin 26.03.2024 tarihli, E.2023/6083, K.2024/1450 sayılı kararları; Üçüncü Dairenin 11.12.2025 tarihli, E.2025/1021, K.2025/5423 ve 25.12.2025 tarihli, E.2025/4428, K.2025/5915; Dokuzuncu Dairenin 30.04.2024 tarihli, E.2023/4933, K.2024/2306 sayılı kararları Danıştay karar arama sistemi üzerinden 28 Ekim 2026 itibarıyla kontrol edilmiştir.
Bu içerik Vergi Hukuku ve Ceza Hukuku alanlarındadır.
Vergi Hukuku Rehberi · Ceza Hukuku Rehberi · Tüm hukuk dalları
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge 2026: Sahte Faturadan Farkı (VUK 359/a-2 ve 359/b), Fiyatı, Miktarı veya Tarafı Gerçeğe Aykırı Fatura, On Sekiz Aydan Beş Yıla Kadar Hapis, Üç Kat Vergi Ziyaı Cezası, Danıştay Kararları ve Dilekçe Örnekleri
- ▸ Döviz Bürosu Bahis Soruşturması 2026: Büro Sahibi ve Vezne Çalışanının Ceza Sorumluluğu (7258 m.5/1-c, TCK 282/3), MASAK Yükümlülükleri, Hazine ve Maliye Bakanlığı İzin İptali ve Faaliyet Durdurma (1567 m.3-4, 32 Sayılı Karar m.21, Tebliğ m.29), İzinsiz Döviz Alım Satımı, Kasaya El Koyma ve Savunma Dilekçesi
- ▸ Adıma Sahte Fatura Kesildi 2026: Tanımadığım Firmadan Gelen e-Faturaya Sekiz Gün İçinde İtiraz (TTK 21/2, 18/3), e-Fatura ve e-Arşiv İptal/İtiraz Bildirimi, Sanal Ba/Bs, KDV Beyanı, Kayıt Dışı Alım İddiası, Suç Duyurusu ve İhtarname Örnekleri
- ▸ Ödeme Kuruluşu Faaliyet İzni İptali 2026: TCMB Kararına Karşı İptal Davası ve Yürütmenin Durdurulması — İptal Hâlleri ve Geçici Durdurma (6493 m.16, 21/8), Bahis ve Aklama Soruşturmasının İzne Etkisi (5411 m.8), TMSF Kayyımlığı (7145 Geçici m.2), TCMB ve MASAK İdari Para Cezaları (6493 m.27, 5549 m.13), Müşteri Fonları (m.22), İptalden Sonra İzinsiz Faaliyet Suçu ve Dilekçe Örneği
Bu konuda hukuki destek almak için

