26 Ekim 2026

Mehir Alacağı Dava Dilekçesi Örneği (2026): Mehir Senedi, Altın, Görevli Mahkeme ve MÖHUK (TBK 285-297)

Mehir, evlenme sebebiyle kadına verilen veya verilmesi vaat edilen para, altın ya da maldır. Türk Medeni Kanunu mehri ayrıca düzenlemez; Yargıtay mehir sözleşmelerini geçerli kabul eder ve sonraya bırakılmış mehri (mehr-i müeccel) bağışlama vaadi sayar. Bağışlama vaadi yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz; taşınmaz vaadinde resmî şekil gerekir (TBK m.288/1-2). Alacak on yıllık zamanaşımına tabidir ve evlilik sürdükçe zamanaşımı işlemez (TBK m.146, 153). Görevli mahkeme konusunda Yargıtay daireleri arasında farklı kararlar vardır. Altın olarak kararlaştırılan mehirde talep aynen teslim, mümkün olmazsa dava tarihindeki değer olarak kurulmalıdır. Aşağıda üç dilekçe örneği bulunuyor.

Güncel durum (26 Ekim 2026). TBK’nın bağışlamaya ilişkin hükümlerinde (m.285-298) ve MÖHUK’ta yeni bir değişikliğe rastlamadık. 7589 sayılı Kanunla belirsiz alacak davası kaldırılmış, kısmi davada talep artırımı HMK m.109/4’te yeniden düzenlenmiş ve kanuni faizin hesaplanma yöntemi değişmiştir (3095 s.K. m.1). Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2026 tarihli bir kararında, tarafların değer tarihini sözleşmede kararlaştırmış olması hâlinde mahkemenin başka bir tarih esas alamayacağı belirtilmiştir (2. HD, 09.04.2026, E.2025/9231, K.2026/3883). Görev konusundaki içtihat farkı sürmektedir. Kararlar ikincil kaynaktan aktarılmıştır.

Mehir senedini doğru mahkemede ve doğru taleple ileri sürelim

Mehir senedinin geçerliliği, görev riski, altının aynen veya bedel olarak istenmesi, faiz ve yabancı unsurlu evlilikler: Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp

İçindekiler

Kısa Cevaplar

Tablo: Mehir alacağı davası hakkında kısa cevaplar

SoruKısa cevapDayanak
Mehir geçerli mi?Evet; mehir sözleşmeleri geçerlidirİBK, 02.12.1959, 14/30
Hukuki niteliği?Sonraya bırakılmış mehir bağışlama vaadidirTBK m.285, 288
Şekil şartı?Yazılı şekil; taşınmazda resmî şekilTBK m.288/1-2
Kimin imzası gerekir?Borç altına gireninTBK m.15/1
Zamanaşımı?On yıl; evlilik sürdükçe işlemezTBK m.146, 153
Görevli mahkeme?İçtihat farklı; asliye hukuk veya aile mahkemesi3. HD, K.2019/3079; 2. HD, K.2023/4217
Boşanmayla birlikte istenebilir mi?Aile mahkemesince incelenmiş kararlar var2. HD, K.2024/2815
Kusur mehri düşürür mü?Kural olarak hayır2. HD, K.2023/4682
Altın nasıl istenir?Aynen; olmazsa dava tarihindeki değeri2. HD, K.2024/921
Yalnız aynen istenirse?Mahkeme kendiliğinden bedele hükmedemezHMK m.26; 2. HD, K.2023/2739
“Düğünde ödendi” savunması?Yazılı delille ispat edilmeliHMK m.201; YHGK, K.2020/485
Yabancı unsur varsa?Bağlama kuralı MÖHUK’a göre belirlenirMÖHUK m.2, 7, 13, 14, 15, 24

Mehrin genel kuralları için mehir senedi alacağı ve hukuki niteliği, İranlı eşlerde mehriye için İranlı eşle boşanma ve mehriye yazılarımıza bakabilirsiniz.

Hukuki Nitelik ve Kanuni Çerçeve

Mehir Türk Medeni Kanununda ayrı bir kurum olarak düzenlenmemiştir. Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça eşlerden her biri diğeriyle ve üçüncü kişilerle her türlü hukuki işlemi yapabilir (TMK m.193). Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu, Medeni Kanunun evlenme sırasında bir mal veya para verilmesini ya da bunun vaat edilip ertelenmesini yasaklamadığını belirterek mehri geçerli saymıştır (İBK, 02.12.1959, E.14, K.30). Sonraki kararlarda da mehir sözleşmelerinin geçerli olduğu tekrarlanmıştır (2. HD, 20.06.2023, E.2022/10668, K.2023/3389).

Bağışlama, bağışlayanın sağlararası malvarlığından bağışlanana karşılıksız kazandırmada bulunmayı üstlendiği sözleşmedir (TBK m.285). Evlilik sırasında hemen verilen mehir (mehr-i muaccel) çoğunlukla elden bağışlamadır; boşanma veya ölüm gibi bir olaya bırakılan mehir (mehr-i müeccel) ise bağışlama vaadidir (3. HD, 29.04.2013, E.2013/4323, K.2013/6994). Mehirle edinilen değer karşılıksız kazanıldığı için kadının kişisel malıdır ve mal rejimi tasfiyesine girmez (TMK m.220/2).

Tablo: Mehrin kanuni çerçevesi

KonuKuralDayanak
Eşler arası işlemSerbesttirTMK m.193
Mehrin geçerliliğiMedeni Kanun yasaklamamıştırİBK, 02.12.1959, 14/30
BağışlamaKarşılıksız kazandırma sözleşmesiTBK m.285
Sonraya bırakılan mehirBağışlama vaadiTBK m.288; 3. HD, K.2013/6994
İfa edilmiş vaatElden bağışlama sayılırTBK m.288/3
Mal rejimindeki yeriKişisel mal; tasfiyeye girmezTMK m.220/2
Başlık parasıMehirden farklıdır; çoğunlukla kızın ailesine verilirAyrı kurallara tabidir

Başlık parasıyla farkı için başlık parası geri istenebilir mi, düğünde takılan altınlar için düğün takıları kime kalır yazılarımıza bakabilirsiniz.

Geçerlilik ve Şekil

Bağışlama vaadinin geçerliliği yazılı şekilde yapılmasına bağlıdır; taşınmaz veya taşınmaz üzerindeki ayni hakların bağışlanması vaadi resmî şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz (TBK m.288/1-2). Kanunda öngörülen şekle uyulmadan kurulan sözleşme hüküm doğurmaz (TBK m.12/2). Yazılı şekilde yapılması gereken sözleşmelerde borç altına girenlerin imzası gerekir (TBK m.15/1); mehir senedinde bu kişi mehri vaat eden eştir. Kadının imzası geçerlilik şartı değildir, ancak senedin düzenlenme koşullarının ispatını kolaylaştırır.

Senedi koca dışında biri, örneğin babası da imzalamışsa o kişi de borç altına girmiş olur. Yargıtay, senedi oğluyla birlikte imzalayan kayınpederin sorumluluğunu kabul etmiş, imzası bulunmayan aile üyelerinin ise sorumlu tutulamayacağını belirtmiştir (3. HD, E.2020/5512, K.2021/4108). Mehir senedinin yalnız dinî nikâhla kurulan birliktelikte düzenlendiği hâllerde ise Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin basına yansıyan bir kararında resmî nikâh yapılmadıkça senedin geçerli bir belge olmayacağı kabul edilmiştir (NTV, 04.01.2023; künye haberde yer almıyor).

Tablo: Mehrin konusuna göre şekil

KonuŞekilŞekle aykırılık
ParaYazılı; vaat edenin imzasıHüküm doğurmaz (TBK m.12/2)
Altın ve ziynetYazılı; vaat edenin imzasıHüküm doğurmaz
TaşınmazResmî şekilAdi yazılı vaat geçersiz (TBK m.288/2)
Üçüncü kişinin vaadiYazılı; o kişinin imzasıİmzası yoksa sorumlu olmaz
Sözlü vaatŞekle aykırıTanıkla geçerli hâle gelmez
İfa edilmiş vaatAyrı şekil aranmazElden bağışlama (TBK m.288/3)

Dinî nikâhla yaşayanların hakları için dini nikâhlıyım, resmî nikâhım yok ve imam nikâhı resmî nikâh yerine geçer mi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Mehir Ne Zaman İstenir? Muacceliyet ve Zamanaşımı

Mehrin ne zaman istenebileceği senetteki kayda bağlıdır. Belirli bir tarih yazılmışsa o tarihte, “boşanma veya ölüm hâlinde” gibi bir kayıt varsa bu olayın gerçekleşmesiyle muaccel olur. Peşin mehir evlilik sürerken de istenebilir; Yargıtay mehir senedinin kamu düzenine aykırı olmadığını da belirtmiştir (6. HD, 04.12.2012, E.2012/14031, K.2012/15936). Senette değerin hangi tarihe göre belirleneceği kararlaştırılmışsa mahkeme bu kayda uyar (2. HD, 09.04.2026, E.2025/9231, K.2026/3883).

Mehir alacağı on yıllık genel zamanaşımına tabidir (TBK m.146). Zamanaşımı alacağın muaccel olmasıyla başlar (TBK m.149/1); ancak evlilik devam ettiği sürece eşlerin birbirinden alacakları için zamanaşımı başlamaz, başlamışsa durur (TBK m.153, 3. bent). Bu nedenle süre kural olarak boşanma kararının kesinleştiği veya eşin öldüğü tarihten itibaren işler. Mehir boşanmanın fer’i sonucu olmadığından boşanmadan doğan dava haklarına ilişkin bir yıllık süreye (TMK m.178) tabi tutulmamalıdır (bizim değerlendirmemiz).

Tablo: Muacceliyet ve süre

DurumNe zaman istenir?Dayanak
Peşin mehirEvlilik sürerken de6. HD, K.2012/15936
Belirli tarihO tarihteSenet kaydı
Boşanma kaydıBoşanma kesinleşinceSenet kaydı
Ölüm kaydıÖlümle; terekedenTMK m.599
Zamanaşımı süresiOn yılTBK m.146
Evlilik sürerkenZamanaşımı işlemezTBK m.153 (3. bent)
Değer tarihi kararlaştırılmışsaO tarih esas alınır2. HD, K.2026/3883

Görevli Mahkeme: Asliye Hukuk mu, Aile Mahkemesi mi?

Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir ve görev kuralları kamu düzenine ilişkindir (HMK m.1). Aile mahkemeleri Türk Medeni Kanununun aile hukukuna ilişkin dava ve işlerine bakar (4787 s.K. m.4); genel görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir (HMK m.2). Mehrin evlenme sebebiyle verilmesi aile mahkemesini, bağışlama vaadi niteliği ise asliye hukuk mahkemesini işaret ettiği için Yargıtay daireleri farklı sonuçlara ulaşmıştır.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, evlilik teminatı senedine dayanan davada uyuşmazlığın aile hukukundan değil genel hükümlerden doğduğunu, asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğunu ve aile mahkemesinin esasa girmesinin bozma sebebi olduğunu belirtmiştir (3. HD, 08.04.2019, E.2019/482, K.2019/3079). Aynı yönde 8. Hukuk Dairesi kararı da bulunmaktadır (8. HD, 14.03.2016, E.2014/22932, K.2016/4548). Buna karşılık 2. Hukuk Dairesinin mehir alacağını aile hukukundan kaynaklanan dava sayarak asliye hukuk mahkemesinin kararını bozduğu aktarılmaktadır (2. HD, 27.09.2023, E.2022/10249, K.2023/4217); 2. Hukuk Dairesi aile mahkemesinde görülen mehir davalarını da incelemiş ve onamıştır (2. HD, 24.04.2024, E.2024/2914, K.2024/2815; 2. HD, 03.06.2026, E.2026/500, K.2026/6072).

Görevsiz mahkemede açılan dava usulden reddedilir (HMK m.114/1-c, 115/2). Bu hâlde karar kesinleştikten, kanun yoluna başvurulmuşsa ret kararının tebliğinden itibaren iki hafta içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi istenmelidir; aksi hâlde dava açılmamış sayılır (HMK m.20/1). Görevsizlik nedeniyle reddedilen davada zamanaşımı dolmuşsa altmış günlük ek süre vardır (TBK m.158/1).

Tablo: Görev konusundaki kararlar

KararSonuçKaynak türü
8. HD, E.2014/22932, K.2016/4548Genel mahkemeler görevliİkincil kaynak
3. HD, E.2019/482, K.2019/3079Asliye hukuk görevli; aile mahkemesi kararı bozulduKarar metni (ikincil yayın)
2. HD, E.2022/10249, K.2023/4217Aile mahkemesi görevli; asliye hukuk kararı bozulduİkincil kaynak
2. HD, E.2024/2914, K.2024/2815Boşanmayla birlikte istenen mehir aile mahkemesince karara bağlandı; onandıİkincil kaynak
2. HD, E.2026/500, K.2026/6072Aile mahkemesinde görülen mehir davası onandıİkincil kaynak
Görevsizlik kararıİki hafta içinde gönderme talebiHMK m.20/1

Uygulamadaki öneri şudur: mehir boşanma davasıyla birlikte isteniyorsa aile mahkemesi; ayrı dava açılacaksa dava tarihindeki güncel içtihat kontrol edilmeli ve görevsizlik kararı verilirse HMK m.20’deki iki haftalık süre kaçırılmamalıdır.

Yetkili Mahkeme

Genel yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m.6/1). Sözleşmeden doğan davalar sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir (HMK m.10). Para borçları, aksi kararlaştırılmadıkça alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir (TBK m.89/1, 1. bent); bu nedenle para olarak kararlaştırılan mehirde kadın kendi yerleşim yerinde de dava açabilir. Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin para olarak verilen mehirde kadının yerleşim yeri mahkemesini yetkili gördüğü aktarılmaktadır (20. HD, 25.06.2020, E.2020/1445, K.2020/2120). Altın gibi çeşit borçlarında ise ifa yeri kural olarak borcun doğduğu sırada borçlunun yerleşim yeridir (TBK m.89/1, 3. bent).

Mehir boşanma davasıyla birlikte isteniyorsa boşanma davasının yetki kuralı uygulanır: eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi (TMK m.168). Bu yetki kesin değildir; yetki itirazı cevap dilekçesinde ileri sürülmelidir (HMK m.19/2).

Tablo: Yetkili mahkeme

DurumYetkili yerDayanak
Genel kuralDavalının yerleşim yeriHMK m.6/1
Para mehriAyrıca alacaklının yerleşim yeriHMK m.10; TBK m.89/1
Altın mehriBorçlunun yerleşim yeriTBK m.89/1 (3. bent)
Boşanmayla birlikteBoşanma davasının yetkili mahkemesiTMK m.168
Yetki itirazıCevap dilekçesindeHMK m.19/2
Yabancı unsurİç hukuktaki yer kurallarıMÖHUK m.40

Boşanma Davasıyla Birlikte mi, Ayrı Dava mı?

Mehir alacağı boşanma davasıyla birlikte istenebilir veya boşanma kesinleştikten sonra ayrı davayla ileri sürülebilir. Birlikte istenmesinin yararı, aynı yargılamada karara bağlanması ve görev tartışmasının büyük ölçüde ortadan kalkmasıdır; 2. Hukuk Dairesi boşanma davasında aile mahkemesinin mehir altınlarının bedeline dava tarihinden faiz işletmesini onamıştır (2. HD, E.2024/2914, K.2024/2815). Mehir talebi için boşanma harcından ayrı olarak nispi harç yatırılır.

Mehir alacağı boşanmadaki kusurdan bağımsızdır. Yargıtay, boşanmadaki kusurun mehir hakkını kural olarak etkilemeyeceğini ve düğünde takılan takıların mehir borcunu kendiliğinden sona erdirmeyeceğini kabul etmiştir (2. HD, 11.10.2023, E.2023/6892, K.2023/4682). Anlaşmalı boşanmada protokolde mehir açıkça düzenlenmelidir; Hukuk Genel Kurulu, protokoldeki “tazminat ve benzeri talep yoktur” ifadesinin ziynet taleplerini kapsamadığını kabul etmiştir (YHGK, E.2014/589, K.2015/2784).

Tablo: Birlikte dava ve ayrı dava

KonuBoşanmayla birlikteAyrı dava
MahkemeAile mahkemesiİçtihada göre asliye hukuk veya aile mahkemesi
YetkiTMK m.168HMK m.6, 10
HarçBoşanma harcı ve mehir için nispi harçNispi harç
Kusurun etkisiKural olarak yokKural olarak yok
ZamanaşımıSorun olmazBoşanmanın kesinleşmesinden on yıl
ProtokolMehir açıkça yazılmalıProtokolde feragat yoksa dava açılabilir

Boşanmada kadının diğer hakları için boşanmada kadının hakları yazımıza bakabilirsiniz.

Talep Sonucu, Değer ve Faiz

Mahkeme tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; talepten fazlasına veya başka bir şeye karar veremez (HMK m.26). Bu kural mehir davasında önemlidir: altın yalnız aynen istenmişse mahkeme kendiliğinden bedele hükmedemez (2. HD, 30.05.2023, E.2022/10880, K.2023/2739). Bu nedenle talep “altınların aynen teslimi, mümkün olmazsa dava tarihindeki değerinin tahsili” şeklinde kurulmalıdır. Yargıtay mehir altınının dava tarihindeki değerine dava tarihinden yasal faiz işletilmesini kabul etmiştir (2. HD, 15.02.2024, E.2023/3562, K.2024/921).

Muaccel borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer (TBK m.117/1) ve para borcunda temerrüt faizi öder (TBK m.120). Kanuni faiz 3095 sayılı Kanunun 7589 sayılı Kanunla değişen 1. maddesine göre belirlenir. Değerin yargılamada netleşeceği dosyalarda kısmi dava açılıp talep, tahkikat sona erinceye kadar bir defaya mahsus artırılabilir (HMK m.109/4). Dava açılırken nispi karar ve ilam harcının dörtte biri peşin alınır (Harçlar K. m.28/1-a). Miktarı kesinlik sınırının altında kalan davalarda temyiz yolu kapanabilir; 2. Hukuk Dairesi böyle bir mehir davasında temyiz dilekçesini miktardan reddetmiştir (2. HD, E.2025/9115, K.2026/4773).

Tablo: Talep sonucunun kurulması

KonuDoğru talepDayanak
Altın mehriAynen; olmazsa dava tarihindeki değeriHMK m.26; 2. HD, K.2023/2739
FaizDava veya temerrüt tarihinden yasal faizTBK m.117, 120; 2. HD, K.2024/921
Para mehriSenetteki tutar ve faizTBK m.120; 3095 s.K. m.1
Yabancı paraAynen veya rayiç üzerinden TLTBK m.99/3
Değer belirsizseKısmi dava ve bir defalık artırımHMK m.109/4
HarçNispi harcın dörtte biri peşinHarçlar K. m.28/1-a
Kesinlik sınırıDüşük miktarda temyiz kapanabilir2. HD, K.2026/4773

Talep artırımının işleyişi için HMK 109/4 talep artırım dilekçesi, 7589 sayılı Kanunun aile davalarına etkisi için 7589 sayılı Kanun ve aile davaları yazılarımıza bakabilirsiniz.

İspat: Senet, Tanık ve Yemin

Herkes iddiasını ispatla yükümlüdür (TMK m.6). Kadın senedin varlığını ve alacağın muaccel olduğunu ispat eder; ödeme veya teslim savunmasını ise koca ispat eder. Senede karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak iddialar tanıkla ispat edilemez (HMK m.201). Hukuk Genel Kurulu, mehir senedindeki ziynetlerin teslim edildiği savunmasının yazılı delille ispat edilmesi gerektiğini birden fazla kararında kabul etmiş (YHGK, 14.12.2016, E.2014/1403, K.2016/1922; YHGK, 30.06.2020, E.2017/1538, K.2020/485), senede karşı ödeme ve ibra iddialarının tanıkla ispat edilemeyeceğini de belirtmiştir (YHGK, 18.11.2015, E.2014/427, K.2015/2624).

Senette “mehr-i muaccel” yazması tek başına mehrin teslim edildiğini göstermez; ödeme kesin delille ispatlanmalıdır (2. HD, 27.09.2023, E.2022/9656, K.2023/4234). Senette adı veya imzası bulunan kişilerin teslimin gerçekleşip gerçekleşmediği konusunda dinlenmesi gerekir (2. HD, 26.03.2025, E.2023/8876, K.2025/3113). Senet hiç yoksa ve yemin deliline de dayanılmamışsa tanık beyanıyla mehre hükmedilemez (2. HD, 12.02.2018, E.2016/9400, K.2018/1750). Senet beklenmeyen bir olay sonucu kaybolmuşsa tanık dinlenebilir (HMK m.203/1-e). Yazılı delili olmayan taraf diğer tarafa yemin teklif edebilir (HMK m.225).

Tablo: Mehir davasında ispat

İddiaİspat yükü ve aracıDayanak
Senedin varlığı ve imzaKadın; senet aslıTMK m.6
Teslim veya ödemeKoca; yazılı delilHMK m.201; YHGK, K.2016/1922
Ödeme veya ibraTanıkla ispat edilemezYHGK, K.2015/2624
“Mehr-i muaccel” kaydıTeslim anlamına gelmez2. HD, K.2023/4234
Senette adı geçenlerDinlenmeleri gerekir2. HD, K.2025/3113
Senet kaybolmuşTanık dinlenebilirHMK m.203/1-e
Yazılı delil yokYemin teklifiHMK m.225

Yemin delilinin kullanımı için boşanma davasında yemin delili yazımıza bakabilirsiniz.

Kaçınma ve Geri Alma Savunmaları

Bağışlama vaadine ilişkin hükümler mehir senedine de uygulanır. Bağışlayan, bağışlananın kendisine veya yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemesi ya da kendisine veya ailesine karşı kanundan doğan yükümlülüklerine önemli ölçüde aykırı davranması hâllerinde elden bağışlamayı ve yerine getirilmiş bağışlama vaadini geri alabilir (TBK m.295/1). Bağışlama sözü veren bu sebeplerle, malvarlığı durumu sonradan sözün yerine getirilmesini kendisi için olağanüstü ağırlaştıracak ölçüde değişmişse veya sözden sonra yeni aile yükümlülükleri doğmuş ya da önemli ölçüde ağırlaşmışsa ifadan kaçınabilir (TBK m.296/1). Ödeme güçsüzlüğü belirlenir veya iflasına karar verilirse ifa yükümlülüğü ortadan kalkar (TBK m.296/2). Geri alma hakkı sebebin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl içinde kullanılır (TBK m.297).

Bu sebepler dar yorumlanır ve ispat yükü kocadadır (TMK m.6). Kadının boşanmada kusurlu bulunması tek başına bu sebeplerden biri değildir; Yargıtay kusurun mehir hakkını kural olarak etkilemeyeceğini kabul etmiştir (2. HD, K.2023/4682). Yeniden evlenmiş olmak da kendiliğinden kaçınma sebebi oluşturmaz; yükümlülüğün sözden sonra doğduğu ve ağırlığı somut olarak gösterilmelidir.

Tablo: Kocanın savunmaları

SavunmaDeğerlendirmeDayanak
“Kadın kusurlu”Tek başına yeterli değil2. HD, K.2023/4682
“Bana karşı ağır suç işledi”Somut olarak ispatlanırsa kaçınma sebebiTBK m.295/1, 296/1
“Mali durumum bozuldu”Olağanüstü ağırlaşma gerekirTBK m.296/1
“Yeni ailem var”Sözden sonra doğan ağır yükümlülükTBK m.296/1
“İflas ettim”İfa yükümlülüğü ortadan kalkarTBK m.296/2
“Takılar mehir yerine geçti”Kendiliğinden sona erdirmez2. HD, K.2023/4682
“Zamanaşımı doldu”Evlilik sürerken işlemezTBK m.146, 153

Bağışın geri alınması için bağışın geri alınması: TBK 295-297 yazımıza bakabilirsiniz.

İcra Takibi, İtirazın İptali ve İhtiyati Haciz

Mehir senedine dayanarak ilamsız icra takibi de başlatılabilir. Borçlu ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz ederse takip durur (İİK m.62/1). Alacaklı itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel hükümlere göre itirazın iptali davası açabilir (İİK m.67/1); itiraz haksız bulunursa borçlu, alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilebilir (İİK m.67/2). İmzası ikrar edilmiş veya noterce onaylanmış senede dayanan takipte icra mahkemesinden itirazın kaldırılması istenebilir (İİK m.68). Senedin geçerliliği veya görev tartışmalıysa doğrudan alacak davası açmak daha güvenlidir.

Vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş para alacağı için ihtiyati haciz istenebilir (İİK m.257/1). Resmî şekilde yapılmış taşınmaz mehrinde koca devirden kaçınırsa mülkiyetin hükmen geçirilmesi istenir (TMK m.716/1); dava sürerken tapuya ihtiyati tedbir konulması talep edilebilir (HMK m.389). Altının aynen teslimine ilişkin ilam icra edilirken altın bulunamazsa değeri tahsil edilir (İİK m.24).

Tablo: Mehir alacağında icra yolları

YolSüre veya şartDayanak
İlamsız takipSenede dayanırİİK m.58
Borçlunun itirazıTebliğden yedi günİİK m.62/1
İtirazın iptaliİtirazın tebliğinden bir yılİİK m.67/1
İcra inkâr tazminatıEn az yüzde yirmiİİK m.67/2
İtirazın kaldırılmasıİmzası ikrar edilmiş veya noter onaylı senetİİK m.68
İhtiyati hacizVadesi gelmiş para alacağıİİK m.257/1
Taşınmaz mehriTescil davası ve tedbirTMK m.716/1; HMK m.389

Takibe itiraz edilmişse itirazın iptali dava dilekçesi örneği ve ilamsız takibe itiraz süreci yazılarımıza bakabilirsiniz.

Eşin Ölümü Hâlinde Mehir Alacağı

Senette “ölüm hâlinde” kaydı varsa mehir kocanın ölümüyle muaccel olur ve terekenin borcu hâline gelir. Mirasçılar mirası bir bütün olarak kazanır (TMK m.599/1) ve mirasbırakanın borçlarından müteselsilen sorumludur (TMK m.641). Bu nedenle dava mirasçılara karşı açılır ve dilekçeye mirasçılık belgesi eklenir (TMK m.598). Yasal mirasçılar mirası ölümü öğrenmelerinden itibaren üç ay içinde reddedebilir; ölüm tarihinde borca batık olduğu açıkça belli olan tereke reddedilmiş sayılır (TMK m.605, 606).

Kadın hem mehir alacaklısı hem de sağ kalan eş olarak yasal mirasçıdır. Mehir alacağı terekenin borcu olarak önce terekeden düşülür; miras payı kalan tereke üzerinden hesaplanır. Kadın önce ölürse mehir alacağı onun mirasçılarına geçer. Evlilik ölümle sona erdiğinden on yıllık zamanaşımı bu tarihten itibaren işler (TBK m.146, 153).

Tablo: Ölüm hâlinde mehir

KonuKuralDayanak
MuacceliyetÖlüm kaydı varsa ölümleSenet kaydı
Mirasçıların kazanımıMirası bir bütün olarakTMK m.599/1
SorumlulukMüteselsilTMK m.641
Mirasçılık belgesiDilekçeye eklenirTMK m.598
Mirasın reddiÜç ay; borca batıklıkta hükmen retTMK m.605, 606
Kadının miras payıMehir düşüldükten sonraTMK m.499

Mirasçıların sorumluluğu için mirasçıların tereke borçlarından sorumluluğu, sağ kalan eşin payı için eşin miras payı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Yabancı Unsurlu Mehir: MÖHUK

Eşlerden biri yabancıysa veya mehir senedi yurt dışında düzenlenmişse önce uygulanacak hukuk belirlenir. Hâkim Türk kanunlar ihtilafı kurallarını ve bunlara göre yetkili yabancı hukuku kendiliğinden uygular; yabancı hukukun içeriği bütün araştırmalara rağmen belirlenemezse Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m.2/1-2). Yabancı hukukun uygulanan hükmü Türk kamu düzenine açıkça aykırıysa uygulanmaz (MÖHUK m.5).

MÖHUK’ta mehre özgü bir bağlama kuralı yoktur. Talep evliliğin genel hükmü (m.13/3), boşanmanın hükmü (m.14/1), evlilik malları (m.15/1) veya sözleşmeden doğan borç (m.24) olarak nitelendirilebilir. İlk üç kural eşlerin ortak millî hukukunu, bu yoksa ortak mutad meskeni hukukunu, o da yoksa Türk hukukunu gösterir; bu nedenle aynı ülkede birlikte yaşayan eşlerde nitelendirme çoğu zaman sonucu değiştirmez (bizim değerlendirmemiz). Şekil bakımından işlem, yapıldığı ülke hukukuna veya işlemin esasına uygulanacak hukuka uygunsa geçerlidir (MÖHUK m.7). Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi iç hukuktaki yer bakımından yetki kurallarına göre belirlenir (MÖHUK m.40).

Yabancı dildeki senet yeminli tercümesiyle sunulmalıdır; Yargıtay yabancı dildeki sözleşmenin tercümeyle değerlendirilebileceğini kabul etmiştir (2. HD, K.2023/2739). Mehir yabancı para olarak kararlaştırılmışsa borçlu temerrüde düştüğünde alacaklı aynen ödemeyi veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Türk parasıyla ödemeyi isteyebilir (TBK m.99/3); yabancı para alacağına 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesine göre faiz işler.

Tablo: Yabancı unsurlu mehirde bağlama kuralları

NitelendirmeUygulanacak hukukDayanak
Evliliğin genel hükmüOrtak millî, ortak mutad mesken, Türk hukukuMÖHUK m.13/3
Boşanmanın hükmüAynı sıraMÖHUK m.14/1
Evlilik mallarıSeçilen hukuk; yoksa aynı sıraMÖHUK m.15/1
SözleşmeSeçilen hukuk; yoksa en sıkı ilişkili hukukMÖHUK m.24
ŞekilYapıldığı yer veya esasa uygulanan hukukMÖHUK m.7
Yabancı hukukun içeriğiHâkim araştırır; belirlenemezse Türk hukukuMÖHUK m.2
Kamu düzeniAçık aykırılıkta uygulanmazMÖHUK m.5

İranlı eşlerde mehriye için İranlı eşle boşanma ve mehriye, Suriyeli eşler için Suriyeli ile evlilik ve boşanma, yetki için yabancı eşle boşanmada milletlerarası yetki yazılarımıza bakabilirsiniz.

Dilekçe Örnekleri

Önemli not. Aşağıdaki dilekçeler basitleştirilmiş ve varsayımsal örneklerdir. Köşeli parantez içindeki bölümleri senedinize ve dosyanıza göre doldurmanız gerekir. Görev konusundaki içtihat farkı nedeniyle mahkeme seçimi dava tarihindeki güncel kararlara göre yeniden değerlendirilmelidir. İkinci örnekte yalnız mehirle ilgili bölüm ayrıntılandırılmıştır; nafaka, tazminat ve velayet talepleri dosyaya göre eklenmelidir.

1. Boşanmadan sonra açılan mehir alacağı davası (TBK 285, 288; HMK 26, 201)

[ŞEHİR] NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE DAVACI: [Ad soyad, T.C. kimlik no, adres] VEKİLİ: [Avukat adı, adres] DAVALI: [Ad soyad, T.C. kimlik no, adres] DAVA DEĞERİ: [Tutar] TL (altınların dava tarihindeki değeri) KONU: Mehir senedinde vaat edilen altınların aynen teslimi, mümkün olmazsa dava tarihindeki değerinin faiziyle tahsili istemidir. AÇIKLAMALAR 1. TBK 288/1 ve 15/1 maddeleri yönünden: Davalı, taraflar evlenmeden önce [tarih] tarihinde düzenlenen ve kendi imzasını taşıyan mehir senedi ile müvekkile boşanma veya ölüm hâlinde [sayı] adet tam Cumhuriyet altını ve [gram] gram 22 ayar bilezik vermeyi vaat etmiştir. Senet yazılıdır ve borç altına giren davalı tarafından imzalanmıştır. 2. TBK 285 maddesi ve 02.12.1959 tarihli, 14/30 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı yönünden: Mehir sözleşmeleri geçerlidir; sonraya bırakılmış mehir bağışlama vaadidir. Davalının mehrin yalnız dinî bir taahhüt olduğu yönündeki beyanı bu nedenle sonuç doğurmaz. Taraflar arasında resmî nikâh [tarih] tarihinde kıyılmıştır. 3. Muacceliyet yönünden: Taraflar [mahkeme] Aile Mahkemesinin [esas/karar] sayılı ve [tarih] tarihinde kesinleşen kararıyla boşanmıştır. Senetteki kayıt gereği mehir bu tarihte muaccel olmuştur. Davalıya [tarih] tarihinde tebliğ edilen ihtarnameye rağmen ödeme yapılmamıştır. 4. TBK 146 ve 153 maddeleri yönünden: Evlilik devam ettiği sürece eşlerin birbirinden alacakları için zamanaşımı işlemez. Boşanma kararı [tarih] tarihinde kesinleştiğinden on yıllık süre dolmamıştır. 5. HMK 1 ve 2 maddeleri ile görev yönünden: Mehir senedine dayanan alacak genel hükümlerden doğduğundan asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu kabul edilmektedir (3. HD, E.2019/482, K.2019/3079; 8. HD, E.2014/22932, K.2016/4548). Aile mahkemesini görevli gören kararlar da bulunduğundan, mahkemenizce görevsizlik kararı verilmesi hâlinde HMK 20/1 uyarınca dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini şimdiden talep ederiz. 6. HMK 201 maddesi yönünden: Davalının ihtarnameye verdiği cevapta ileri sürdüğü, senetteki altınların düğünde takıldığı savunması senede karşı bir iddiadır ve tanıkla ispat edilemez. Hukuk Genel Kurulu mehir senedindeki ziynetlerin teslim edildiğinin yazılı delille ispatlanması gerektiğini kabul etmiştir (YHGK, E.2014/1403, K.2016/1922; YHGK, E.2017/1538, K.2020/485). Düğünde takılan takılar ayrıca kadına ait olup mehir borcunu kendiliğinden sona erdirmez (2. HD, E.2023/6892, K.2023/4682). 7. TBK 296 maddesi ve kusur yönünden: Boşanma kararında müvekkile de kusur yüklenmiş olması mehir alacağını ortadan kaldırmaz. Kusur, mehir hakkını kural olarak etkilemez (2. HD, K.2023/4682). Davalı bakımından TBK 296. maddede sayılan kaçınma sebeplerinden herhangi biri de mevcut değildir. 8. HMK 26 maddesi yönünden: Altınların aynen teslimini, bu mümkün olmazsa dava tarihindeki değerinin tahsilini istiyoruz. Yargıtay mehir altınının dava tarihindeki değerine dava tarihinden yasal faiz işletilmesini kabul etmektedir (2. HD, E.2023/3562, K.2024/921). DELİLLER: Mehir senedi aslı; boşanma kararı ve kesinleşme şerhi; ihtarname ve tebliğ mazbatası; davalının cevabi ihtarnamesi; senette adı geçen tanıklar [ad soyad]; bilirkişi incelemesi; yemin; dosya kapsamı. HUKUKİ NEDENLER: TMK m.6, 193; TBK m.15, 117, 120, 146, 153, 285, 288, 296; HMK m.1, 2, 6, 20, 26, 201, 225 ve ilgili mevzuat. SONUÇ VE İSTEM: Mehir senedinde vaat edilen [sayı] adet tam Cumhuriyet altını ile [gram] gram 22 ayar bileziğin davalıdan alınarak müvekkile aynen teslimine, aynen teslim mümkün olmazsa dava tarihindeki değeri olan [tutar] TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, mahkemenizce görevsizlik kararı verilmesi hâlinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] — [Davacı vekili, imza]

2. Boşanma davası ile birlikte mehir talebi (TMK 166/1; TBK 288)

[ŞEHİR] NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE DAVACI: [Ad soyad, T.C. kimlik no, adres] VEKİLİ: [Avukat adı, adres] DAVALI: [Ad soyad, T.C. kimlik no, adres] KONU: Tarafların boşanmalarına ve mehir senedinde vaat edilen altınların aynen, mümkün olmazsa bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesi istemidir. AÇIKLAMALAR 1. TMK 166/1 maddesi yönünden: Taraflar [tarih] tarihinde evlenmiştir. Davalının [kısa ve somut vakıalar] davranışları nedeniyle evlilik birliği, ortak hayatın sürdürülmesi müvekkilden beklenemeyecek derecede temelinden sarsılmıştır. 2. TBK 288/1 maddesi yönünden: Davalı [tarih] tarihli ve kendi imzasını taşıyan mehir senedi ile boşanma hâlinde müvekkile [sayı] adet çeyrek altın vermeyi vaat etmiştir. Senet yazılıdır ve davalı tarafından imzalanmıştır. 3. Birlikte inceleme ve görev yönünden: Mehir senetteki kayıt gereği boşanma ile muaccel olacağından talebin boşanma davasıyla birlikte incelenmesini istiyoruz. 2. Hukuk Dairesi boşanma davasında aile mahkemesince mehir altınlarının bedeline hükmedilmesini onamıştır (2. HD, E.2024/2914, K.2024/2815). Mehir talebi için nispi harç ayrıca yatırılmıştır. 4. Kusur yönünden: Mehir alacağı boşanmanın fer’i sonucu değildir ve kusur oranından bağımsızdır (2. HD, E.2023/6892, K.2023/4682). Davalının boşanma kusuruna ilişkin beyanları mehir talebini etkilemez. 5. HMK 201 maddesi ve tanıklar yönünden: Senet aslı dosyaya sunulmuştur. Senette tanık olarak imzası bulunan [ad soyad] ve [ad soyad]’ın dinlenmesini istiyoruz; senette adı geçen kişilerin dinlenmesi gerekir (2. HD, E.2023/8876, K.2025/3113). Davalının altınları teslim ettiğine ilişkin olası savunması ancak yazılı delille ispat edilebilir (YHGK, E.2014/1403, K.2016/1922). 6. HMK 26 maddesi yönünden: Altınların aynen teslimini, bu mümkün olmazsa dava tarihindeki değeri olan [tutar] TL’nin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle tahsilini istiyoruz. DELİLLER: Nüfus kayıtları; mehir senedi aslı; tanıklar [ad soyad]; [mesaj kayıtları, belgeler]; bilirkişi; yemin; dosya kapsamı. HUKUKİ NEDENLER: TMK m.166, 168, 193; TBK m.285, 288; HMK m.26, 201; Harçlar K. m.28 ve ilgili mevzuat. SONUÇ VE İSTEM: Tarafların TMK 166/1 uyarınca boşanmalarına; mehir senedinde vaat edilen [sayı] adet çeyrek altının davalıdan alınarak müvekkile aynen teslimine, aynen teslim mümkün olmazsa dava tarihindeki değeri olan [tutar] TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline; yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] — [Davacı vekili, imza]

3. Yabancı unsurlu ve yabancı para olarak kararlaştırılmış mehir alacağı davası (MÖHUK 7, 13, 40; TBK 99)

ANKARA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE DAVACI: [Ad soyad, T.C. vatandaşı, T.C. kimlik no, Ankara adresi] VEKİLİ: [Avukat adı, adres] DAVALI: [Ad soyad, Almanya vatandaşı, yurt dışı adresi] DAVA DEĞERİ: [Tutar] Euro (harca esas değer: dava tarihindeki karşılığı [tutar] TL) KONU: Almanya’da düzenlenen mehir senedinde vaat edilen [tutar] Euronun faiziyle tahsili istemidir. AÇIKLAMALAR 1. MÖHUK 40 maddesi, HMK 10 maddesi ve TBK 89/1 maddesi yönünden: Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi iç hukuktaki yer bakımından yetki kurallarına göre belirlenir. Mehir para olarak kararlaştırılmıştır; para borcu alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. Müvekkil Ankara’da oturduğundan mahkemeniz yetkilidir. 2. MÖHUK 13/3 ve 14/1 maddeleri yönünden: Taraflar farklı vatandaşlıktadır ve evlilik boyunca [tarih]-[tarih] arasında Ankara’da birlikte yaşamıştır. Ortak mutad mesken Türkiye olduğundan evliliğin genel hükümlerine ve boşanmanın hükümlerine Türk hukuku uygulanır. Talep sözleşmeden doğan borç olarak nitelendirilse de senet Türkçe de düzenlenmiş, mehir Türkiye’de yaşanacak evlilik için vaat edilmiştir; en sıkı ilişkili hukuk yine Türk hukukudur (MÖHUK m.24/4). 3. MÖHUK 7 ve TBK 288/1 maddeleri yönünden: Senet [tarih] tarihinde [şehir, Almanya]’da yazılı olarak düzenlenmiş ve davalı tarafından imzalanmıştır. Bu şekil, işlemin esasına uygulanacak Türk hukukunun aradığı yazılı şekli karşılar. Senedin Almanca bölümü yeminli tercümesiyle birlikte sunulmuştur. 4. MÖHUK 5 maddesi ve kamu düzeni yönünden: Davalının mehrin dinî bir kurum olduğu ve kamu düzenine aykırı olduğu yönündeki beyanı yerinde değildir. Mehir sözleşmeleri Türk hukukunda geçerlidir (İBK, 02.12.1959, 14/30) ve kamu düzenine aykırı sayılmamaktadır (6. HD, E.2012/14031, K.2012/15936). 5. TBK 99/3 maddesi ve 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi yönünden: Taraflar [tarih] tarihinde [Alman mahkemesi veya Türk mahkemesi] kararıyla boşanmış, karar [tarih] tarihinde [kesinleşmiş veya tanınmıştır]. Mehir bu tarihte muaccel olmuş, davalı [tarih] tarihli ihtara rağmen ödeme yapmamıştır. Borçlu temerrüde düştüğünden müvekkil alacağın Euro olarak aynen ödenmesini seçmektedir; alacağa yabancı para alacakları için öngörülen faiz işletilmelidir. 6. Görev yönünden: Senede dayanan mehir alacağında asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu kabul edilmektedir (3. HD, E.2019/482, K.2019/3079). Aksi kanaat hâlinde HMK 20/1 uyarınca dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini talep ederiz. DELİLLER: Mehir senedi aslı ve yeminli tercümesi; evlilik ve boşanma belgeleri; ikamet kayıtları; ihtarname ve tebliğ belgesi; tanıklar [ad soyad]; yemin; dosya kapsamı. HUKUKİ NEDENLER: MÖHUK m.2, 5, 7, 13, 14, 24, 40; TBK m.89, 99, 117, 285, 288; 3095 s.K. m.4/a; HMK m.10, 20 ve ilgili mevzuat. SONUÇ VE İSTEM: [Tutar] Euronun temerrüt tarihi olan [tarih] tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesine göre işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline; görevsizlik kararı verilmesi hâlinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine; yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] — [Davacı vekili, imza]

Tanık ve delil listesinin düzeni için tanık ve delil listesi örneği, kayıtların getirtilmesi için müzekkere talep dilekçesi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Örnek Senaryolar

Uyarı. Aşağıdaki senaryolar basitleştirilmiş ve varsayımsaldır; gerçek kişilere ait değildir.

Senaryo 1: Yazılmamış mehir. Nikâhta mehir olarak on Cumhuriyet altını söylenmiş, senet düzenlenmemiş; kadın boşandıktan sonra tanıklarla dava açmak istiyor.

Senaryo 1: Değerlendirme

KonuSonuçDayanak
Sözlü vaatHüküm doğurmazTBK m.288/1, 12/2
TanıkŞekil eksikliğini gidermez2. HD, K.2018/1750
Senet yazıldı ama kaybolduTanık dinlenebilirHMK m.203/1-e

Senaryo 2: Kocanın ölümü. Senette “boşanma veya ölüm hâlinde” kaydı var; koca ölmüş, iki çocuğu mirası reddetmemiş.

Senaryo 2: Değerlendirme

KonuSonuçDayanak
MuacceliyetÖlümleSenet kaydı
DavalıMirasçılar; müteselsil sorumlulukTMK m.599, 641
Kadının miras payıMehir terekeden düşüldükten sonraTMK m.499

Senaryo 3: Kusurlu bulunan kadın. Boşanma kararında kadın daha ağır kusurlu bulunmuş; koca mehri ödemeyeceğini söylüyor.

Senaryo 3: Değerlendirme

KonuSonuçDayanak
KusurMehri kural olarak etkilemez2. HD, K.2023/4682
KaçınmaAncak kanuni sebep ispatlanırsaTBK m.296
İspat yüküKocadaTMK m.6

Yol Haritası

  1. Senedin aslını güvenceye alın. İmza incelemesi asıl üzerinden yapılır.
  2. Şekli kontrol edin. Yazılı mı, vaat edenin imzası var mı, taşınmazsa resmî şekil var mı (TBK m.288)?
  3. Muacceliyeti belirleyin. Senetteki tarih veya boşanma ya da ölüm kaydı.
  4. Süreyi hesaplayın. Boşanmanın kesinleşmesinden veya ölümden itibaren on yıl (TBK m.146, 153).
  5. Mahkemeyi seçin. Boşanmayla birlikte aile mahkemesi; ayrı davada güncel içtihadı kontrol edin.
  6. İhtar çekin. Temerrüt ve faiz başlangıcı netleşir (TBK m.117/1).
  7. Talebi doğru kurun. Aynen; olmazsa dava tarihindeki değer ve faiz (HMK m.26).
  8. Savunmaya hazırlanın. Teslim savunması yazılı delil ister (HMK m.201).

Sık Yapılan Hatalar

Tablo: Mehir davasında sık yapılan hatalar

HataSonuçDoğrusu
Altını yalnız aynen istemekBedele hükmedilemezAynen; olmazsa bedel
Senedin fotokopisiyle yetinmekİmza incelemesi yapılamazAslını sunmak
Görev riskini hesaba katmamakUsulden retHMK m.20 süresini izlemek
Kusur tartışmasına girmekKonu dağılırMehrin kusurdan bağımsızlığını vurgulamak
Takıları mehirle karıştırmakYanlış dayanakZiynet ve mehri ayrı istemek
Taşınmazı adi senetle vaat ettirmekVaat geçersizResmî şekil
Yabancı hukuku araştırmamakBozma riskiMÖHUK m.2 ve 13-15’e göre hukuku belirlemek
Protokolde mehri yazmamakUyuşmazlık sürerProtokolde açık düzenleme

Sıkça Sorulan Sorular

Mehir alacağı nedir?

Evlenme sebebiyle kadına verilen veya verilmesi vaat edilen para, altın ya da maldır. Yargıtay mehir sözleşmelerini geçerli kabul eder (İBK, 02.12.1959, 14/30).

Mehir senedi geçerli olması için nasıl yazılmalı?

Yazılı olmalı ve vaat edenin imzasını taşımalıdır (TBK m.288/1, 15/1). Taşınmaz vaadi resmî şekilde yapılmalıdır (TBK m.288/2).

Kadının senedi imzalaması gerekir mi?

Geçerlilik için gerekmez; borç altına girenin imzası yeterlidir (TBK m.15/1). Kadının ve tanıkların imzası ispatı kolaylaştırır.

Mehir ne zaman istenebilir?

Senetteki kayda göre. Boşanma veya ölüm kaydı varsa bu olayla muaccel olur. Peşin mehir evlilik sürerken de istenebilir (6. HD, K.2012/15936).

Mehir alacağı ne zaman zamanaşımına uğrar?

On yılda (TBK m.146). Evlilik sürdükçe zamanaşımı işlemez (TBK m.153); süre kural olarak boşanmanın kesinleşmesinden veya ölümden itibaren başlar.

Mehir davası hangi mahkemede açılır?

İçtihat farklıdır. 3. Hukuk Dairesi asliye hukuk mahkemesini (K.2019/3079), 2. Hukuk Dairesinin bazı kararları aile mahkemesini görevli görmüştür (K.2023/4217). Boşanmayla birlikte istenirse aile mahkemesinde incelenir.

Mehir boşanma davasıyla birlikte istenebilir mi?

Evet. 2. Hukuk Dairesi boşanma davasında mehir altınlarının bedeline hükmedilmesini onamıştır (K.2024/2815). Mehir için ayrıca nispi harç yatırılır.

Boşanmada kusurlu bulunursam mehri alamaz mıyım?

Kural olarak alırsınız. Kusur mehir hakkını kural olarak etkilemez (2. HD, K.2023/4682).

Koca “altınları düğünde taktım” derse ne olur?

Bu savunma yazılı delille ispatlanmalıdır; tanıkla ispat edilemez (HMK m.201; YHGK, K.2016/1922, K.2020/485).

Altın mehri nasıl istenir?

Aynen teslim, mümkün olmazsa dava tarihindeki değeri olarak. Yalnız aynen istenirse mahkeme kendiliğinden bedele hükmedemez (HMK m.26; 2. HD, K.2023/2739).

Mehir alacağına faiz işler mi?

Evet. Altının dava tarihindeki değerine dava tarihinden yasal faiz işletilmesi kabul edilmiştir (2. HD, K.2024/921). İhtar çekilmişse temerrüt tarihi esas alınabilir (TBK m.117/1).

Senet yoksa tanıkla mehir ispat edilebilir mi?

Hayır. Yazılı şekil geçerlilik şartıdır (TBK m.288/1). Senet yazılıp kaybolmuşsa tanık dinlenebilir (HMK m.203/1-e).

Koca mehri ödemekten kaçınabilir mi?

Ancak kanuni sebepler varsa: ağır suç, malvarlığının olağanüstü kötüleşmesi, yeni aile yükümlülükleri veya iflas (TBK m.295, 296). İspat kocaya düşer.

Koca ölürse mehir kimden istenir?

Mirasçılardan. Mirasçılar mirasbırakanın borçlarından müteselsilen sorumludur (TMK m.641). Mirası reddeden mirasçı sorumlu olmaz (TMK m.605).

Mehir senedine dayanarak icra takibi yapılabilir mi?

Evet. Borçlu yedi gün içinde itiraz ederse takip durur (İİK m.62/1); bir yıl içinde itirazın iptali davası açılabilir (İİK m.67/1).

Eşim yabancıysa mehir hangi hukuka göre değerlendirilir?

MÖHUK’ta özel kural yoktur. Evliliğin genel hükümleri, boşanma ve evlilik mallarına ilişkin kurallar ortak millî hukuku, yoksa ortak mutad mesken hukukunu, o da yoksa Türk hukukunu gösterir (MÖHUK m.13/3, 14/1, 15/1).

Bu yazının kaynakları. TMK m.6, 166, 168, 178, 193, 220, 499, 598, 599, 605, 606, 641, 716; TBK m.12, 15, 89, 99, 117, 120, 146, 149, 153, 158, 285, 288, 295, 296, 297; HMK m.1, 2, 6, 10, 19, 20, 26, 109, 114, 115, 201, 203, 225, 389; İİK m.24, 58, 62, 67, 68, 257; MÖHUK m.2, 5, 7, 13, 14, 15, 24, 40; 4787 s.K. m.4; 3095 s.K. m.1, 4/a; Harçlar K. m.28.

Kararlar: İBK, 02.12.1959, E.14, K.30; YHGK, 18.11.2015, E.2014/427, K.2015/2624; YHGK, 14.12.2016, E.2014/1403, K.2016/1922; YHGK, 30.06.2020, E.2017/1538, K.2020/485; YHGK, E.2014/589, K.2015/2784; 3. HD, 08.04.2019, E.2019/482, K.2019/3079; 3. HD, 29.04.2013, E.2013/4323, K.2013/6994; 3. HD, E.2020/5512, K.2021/4108; 6. HD, 04.12.2012, E.2012/14031, K.2012/15936; 8. HD, 14.03.2016, E.2014/22932, K.2016/4548; 20. HD, 25.06.2020, E.2020/1445, K.2020/2120; 2. HD, 12.02.2018, E.2016/9400, K.2018/1750; 2. HD, 30.05.2023, E.2022/10880, K.2023/2739; 2. HD, 20.06.2023, E.2022/10668, K.2023/3389; 2. HD, 27.09.2023, E.2022/9656, K.2023/4234; 2. HD, 27.09.2023, E.2022/10249, K.2023/4217; 2. HD, 11.10.2023, E.2023/6892, K.2023/4682; 2. HD, 15.02.2024, E.2023/3562, K.2024/921; 2. HD, 24.04.2024, E.2024/2914, K.2024/2815; 2. HD, 26.03.2025, E.2023/8876, K.2025/3113; 2. HD, E.2025/9115, K.2026/4773; 2. HD, 09.04.2026, E.2025/9231, K.2026/3883; 2. HD, 03.06.2026, E.2026/500, K.2026/6072.

MÖHUK metni TBMM kanun metninden; 3. HD 2019/3079 kararı ve TBK m.99, 295, 296 av-saimincekas.com’dan; İBK 1959 hukukihaber.net’ten; diğer kararlar sarioglusefer.com, harbiyehukuk.com, saimdogru.com ve or.av.tr’den aktarılmıştır. Resmî nikâh şartına ilişkin 3. HD kararı NTV haberinden aktarılmış olup künyesi haberde yer almamaktadır. Kararlar ikincil kaynaktır.

Mehir senedinizi değerlendirelim

Senedin geçerliliği, görevli mahkeme, altının aynen veya bedel olarak istenmesi, faiz, mirasçılara karşı dava ve yabancı unsurlu evlilikler: Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp
Post by Av. Fatma Öztürk