Kiracı kirayı ödemezse, kiraya veren en az 30 günlük süre vererek yazılı ihtarda bulunmalıdır (TBK m.315). Süre içinde ödenmezse sözleşme feshedilebilir ve tahliye istenebilir. Bu ihtar, tahliyenin ön şartıdır — atlanırsa dava reddedilir.
1 Eylül 2023‘ten itibaren, kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda (tahliye, kira tespiti, uyarlama, kira alacağı) dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (7445 s.K.). Arabuluculuk son tutanağı dava dilekçesine eklenmezse dava usulden reddedilir. İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz dava değil geçici hukuki koruma talebidir; bu kararlar dava öncesinde alınırsa dava açma süresi arabuluculuk süresince işlemez (HUAK m.18/A-16).
⚡ Net Cevap: Kira ödenmezse kiraya veren, konut ve çatılı işyerinde en az otuz gün süre veren ve süre içinde ödenmezse sözleşmenin feshedileceğini bildiren yazılı bir ihtar göndermelidir; süre ihtarın tebliğini izleyen günden işler (TBK m.315). Aile konutunda ihtar eşe de ayrıca tebliğ edilmelidir (m.349/3). Süre sonunda ödeme yapılmazsa dava açılabilir ya da ilamsız tahliye takibi başlatılır; takipte kiracı itiraz etmez ve ödemezse ihtar süresinin bitiminden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden tahliye istenir (İİK m.269/a). Bir kira yılında iki haklı ihtar ise ayrı bir tahliye sebebidir (TBK m.352/2).
… NOTERLİĞİNE
İHTAR EDEN (KİRAYA VEREN): [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: […], [adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad] (varsa)
MUHATAP (KİRACI): [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: […], [kiralananın adresi]
KONU: Ödenmeyen kira bedellerinin otuz gün içinde ödenmesi, aksi hâlde kira sözleşmesinin feshedileceğinin bildirilmesidir.
AÇIKLAMALAR
1. Maliki olduğum [kiralananın adresi] adresindeki [konut / çatılı işyeri], …/…/20… başlangıç tarihli kira sözleşmesiyle aylık … TL bedelle tarafınıza kiraya verilmiş ve teslim edilmiştir. Sözleşmeye göre kira bedeli her ayın …’ına kadar ödenmektedir.
2. TBK m.315 uyarınca kiracı, kiralananın tesliminden sonra muaccel olan kira bedelini ödemezse kiraya veren, yazılı olarak bir süre verip bu sürede de ödenmemesi hâlinde sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir; konut ve çatılı işyeri kiralarında bu süre en az otuz gündür. Aşağıdaki dönemlere ait kira bedelleri muaccel olduğu hâlde ödenmemiştir: [ay/yıl] … TL, [ay/yıl] … TL; toplam … TL.
3. [Aile konutu ise:] Kiralanan aile konutu olarak kullanıldığından ve eşiniz [Ad Soyad] kira sözleşmesinin tarafı sıfatını kazandığından, TBK m.349/3 uyarınca bu ihtarname eşinize de ayrıca tebliğ edilmektedir.
SONUÇ
Yukarıda dönem dönem gösterilen toplam … TL kira bedelini bu ihtarnamenin tebliğini izleyen günden itibaren otuz gün içinde aşağıdaki hesaba ödemenizi; bu süre içinde ödenmemesi hâlinde TBK m.315 uyarınca kira sözleşmesini feshedeceğimi, tahliye ve kira alacağının tahsili için icra ve dava yoluna başvurulacağını, alacağın kanuni faizi ile icra ve yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin sizden isteneceğini ihtar ederim.
IBAN: TR… — Alıcı: [Ad Soyad] — Açıklama: kiralanan adresi ve dönem
Sayın Noter; üç nüshadan ibaret bu ihtarnamenin bir nüshasının muhataba tebliğini, bir nüshasının dairenizde saklanmasını ve tebliğ şerhli bir nüshasının tarafıma verilmesini talep ederim.
Tarih: …/…/20…
İhtar Eden (Kiraya Veren) / Vekili
[Ad Soyad] — İmza
30 Gün: Neden Bu Kadar Kritik?
TBK m.315 açıktır: kira bedeli ödenmezse kiraya veren, kiracıya yazılı olarak süre verip, bu sürede de ödenmezse sözleşmeyi feshedeceğini bildirir.
- Konut ve çatılı iş yeri kiralarında bu süre EN AZ 30 GÜNDÜR.
- Süre, ihtarnamenin kiracıya tebliğ edildiği tarihten işlemeye başlar.
- 29 gün süre veren ihtar geçersizdir ve tahliye davanız bu nedenle reddedilir.
İhtarnamede mutlaka bulunması gerekenler:
- Ödenmeyen kira dönemlerinin tek tek dökümü ve tutarları
- En az 30 günlük açık süre
- Süre sonunda sözleşmenin feshedileceği ihtarı
- Ödeme yapılacak hesap/IBAN bilgisi
Şekil: İhtar yazılı olmalıdır. Telefon, WhatsApp veya sözlü uyarı yeterli değildir. Uygulamada ispat kolaylığı için noter ihtarnamesi tercih edilir; iadeli taahhütlü posta da yazılı sayılır ancak ispat gücü daha zayıftır.
Sürenin hesabı. Kanuna göre süre, kiracıya yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlar (TBK m.315/2). Örneğin ihtar 3 Mart’ta tebliğ edildiyse süre 4 Mart’ta başlar ve otuzuncu günün sonunda, yani 2 Nisan akşamı dolar; dava veya fesih işlemi ancak bu tarihten sonra yapılabilir. Süre hesabında tebliğ mazbatasındaki tarih esas alınır. Muhatap adreste bulunamadığı için tebligat başka bir yolla yapılmışsa tebliğ tarihinin mazbatadan ayrıca kontrol edilmesi gerekir; süre bu tarihe göre yeniden hesaplanır.
İhtarnamede Bulunması Zorunlu Unsurlar
Temerrüt ihtarı, sonraki tahliye davasının hukuki temelini oluşturur; eksik ihtar tüm süreci geçersiz kılar.
Temerrüt ihtarının unsurları
| Konu | Kural | Not |
|---|---|---|
| Muhatap | Kiracının tam adı ve adresi | Tebligat için |
| Sözleşme bilgisi | Tarih, taşınmaz, kira bedeli | Somutlaştırma |
| Ödenmeyen dönem | Hangi aylar, ne kadar | Açıkça yazılmalı |
| Süre | Konut ve çatılı iş yerinde otuz gün | Kanuni asgari |
| Sonuç uyarısı | Ödenmezse sözleşmenin feshedileceği | Zorunlu ihtar |
| Ödeme yeri | Banka hesabı veya adres | Kolaylık |
| Şekil | Noter aracılığıyla | İspat gücü |
| Tebliğ tarihi | Süre buradan işler | Mazbatayı saklayın |
| Eksik süre | İhtar geçersiz sayılır | Süreç baştan başlar |
Dördüncü ve dokuzuncu satırlar en sık yapılan hatayı verir: konut ve çatılı iş yeri kiralarında ödeme için tanınacak süre otuz günden az olamaz; daha kısa süre verilen ihtar geçersiz sayılır ve buna dayanılarak açılan tahliye davası reddedilir. Beşinci satır ise ihtarın hukuki niteliğini belirler — süre içinde ödenmemesi hâlinde sözleşmenin feshedileceği açıkça belirtilmelidir.
İhtar Sonrası Süreç ve İki Haklı İhtar
Otuz günlük süre sonunda iki farklı yol açılır.
İhtar sonrası yollar
| Konu | Kural | Not |
|---|---|---|
| Ödenmezse — 1 | Tahliye davası | Sulh hukuk mahkemesi |
| Ödenmezse — 2 | İlamsız tahliye takibi | İcra dairesi |
| Ödenirse | Tahliye istenemez | Fesih hakkı düşer |
| Kısmi ödeme | Borcun tamamı ödenmelidir | Eksik ödeme yeterli değil |
| İki haklı ihtar | Bir kira yılı içinde iki haklı yazılı ihtar | Ayrı tahliye sebebi |
| İki haklı ihtarda dava süresi | Kira yılının bitiminden itibaren bir ay | Kaçırmayın |
| Fark | Temerrütte otuz gün beklenir, iki haklı ihtarda yıl sonu | Farklı takvim |
| Belge | İhtarname ve tebligat mazbataları | Saklayın |
| Gecikme faizi | Ayrıca istenebilir | Talep edin |
Beşinci ve altıncı satırlar ayrı ve güçlü bir tahliye sebebini tanımlar: kiracıya bir kira yılı içinde kira bedelini ödemediği için iki haklı yazılı ihtar gönderilmişse, kiraya veren kira yılının bitiminden itibaren bir ay içinde tahliye davası açabilir. Bu yol, temerrüt yolundan bağımsız işler ve ihtarların düzenli saklanmasını gerektirir.
Kira ve tahliye rehberlerimiz: temerrüt ve iki haklı ihtar · tahliye taahhüdü · tahliye sebepleri · cezai şart ve muacceliyet yasağı · görevli ve yetkili mahkeme · icra yoluyla tahliye
İhtar Sonrası: Dava mı, İcra mı?
Otuz gün dolduğunda kiraya verenin önünde iki yol vardır ve seçim stratejiktir.
Dava ve icra yolu karşılaştırması
| Konu | Kural | Not |
|---|---|---|
| Tahliye davası | Sulh hukuk mahkemesi | Kesin hüküm |
| İlamsız tahliye takibi | İcra dairesi | Daha hızlı |
| İtiraz edilirse | İcra mahkemesinde kaldırma | Belgeye dayalı |
| Sözleşme veya imza inkârı | Sözleşme noterce düzenlenmiş veya imzası onaylanmışsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılması (İİK m.269/b) | Değilse dava yolu |
| Alacak da isteniyorsa | Takipte birlikte istenebilir | Pratik |
| Ödeme emri | TBK m.315 ihtarını içerir; itiraz süresi yedi gün (İİK m.269) | Konut ve çatılı iş yerinde |
| Ödenmezse | Tahliye talep edilir | İcra mahkemesi |
| Cebrî tahliye | Karar sonrası icra dairesince | Zorla çıkarma |
| Seçim ölçütü | Yazılı sözleşme varsa icra hızlıdır | Strateji |
Dördüncü ve dokuzuncu satırlar seçimi belirler: yazılı bir kira sözleşmesi bulunuyorsa icra yolu belirgin biçimde hızlıdır; sözleşme yazılı değilse ve kiracı kira ilişkisini inkâr ederse uyuşmazlık genel mahkemeye taşınır ve süreç uzar. Beşinci satır ise pratik avantajdır — birikmiş kira alacağı ile tahliye talebi aynı takipte birlikte ileri sürülebilir.
İlamsız Tahliye Takibinin Kanuni İşleyişi
Kiraya veren ihtarname göndermek yerine veya ihtarla birlikte ilamsız takip de başlatabilir; bu yol arabuluculuk dava şartının dışındadır (HUAK m.18/B-1-a). Takip kira alacağına ilişkinse ve alacaklı isterse ödeme emri, temerrüt ihtarını ve kanuni süre geçtikten sonra icra mahkemesinden tahliye istenebileceğini içerir; borçlu yedi gün içinde itiraz sebeplerini bildirmek zorundadır ve kira sözleşmesini veya imzasını açıkça reddetmezse sözleşmeyi kabul etmiş sayılır (İİK m.269).
İlamsız tahliye takibi
| Aşama | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Ödeme emri | TBK m.315 ihtarını ve tahliye uyarısını içerir | İİK m.269 |
| İtiraz | Yedi gün içinde; sözleşme veya imza açıkça reddedilmezse kabul edilmiş sayılır | İİK m.269 |
| İtiraz yok, ödeme yok | İhtar süresinin bitimini izleyen altı ay içinde icra mahkemesinden tahliye kararı | İİK m.269/a |
| Sözleşme veya imza reddedildi | Noterce düzenlenmiş veya imzası onaylı sözleşme varsa itirazın kaldırılması ve tahliye | İİK m.269/b |
| Ödendiği iddiası | Kiracı noter onaylı, alacaklının ikrar ettiği veya resmî bir belgeyle ispat etmek zorunda | İİK m.269/c |
| Kararın infazı | İcra mahkemesinin tahliye kararının infazı için kesinleşmesi beklenmez | İİK m.269/c |
İcra yolunun hızı, kiracının itirazını ispatlamak için güçlü belgeye ihtiyaç duymasından gelir: ödediğini ileri süren kiracı bunu noterce düzenlenmiş veya onaylanmış, alacaklının ikrar ettiği bir belgeyle ya da resmî bir makbuzla ispatlamak zorundadır (İİK m.269/c). Banka dekontları bu yüzden kiracının en güçlü savunmasıdır. Ayrıntı için icra yoluyla tahliye yazımıza bakabilirsiniz.
Faiz, Mahsup ve Aile Konutu
Faiz. Kira borcunun ödeme günü sözleşmede belirlenmişse bu günün geçmesiyle kiracı temerrüde düşer (TBK m.117); sözleşmede oran yoksa kanuni faiz oranında temerrüt faizi istenir (3095 s.K. m.2). Kanuni faiz 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla TCMB’nin önceki yıl sonu reeskont oranının yüzde sekseni olarak yeniden belirlenmiştir (3095 s.K. m.1). Kira bedelinin zamanında ödenmemesi hâlinde ceza koşulu veya sonraki kiraların muaccel olacağına ilişkin kayıtlar ise geçersizdir (TBK m.346).
Ödemenin hangi aya sayılacağı. Kiracı birden fazla aya borçluysa ve açıklamasız ödeme yapmışsa, ödeme muaccel ve vadesi ilk gelen borca sayılır (TBK m.101-102). Kiraya veren ihtarnamede dönemleri ayrı ayrı göstermeli, kiracı da ödemelerin açıklamasına ilgili ayı yazmalıdır; aksi hâlde hangi ayın ödendiği tartışması ihtarın geçerliliğini sarsabilir.
Aile konutu. Kiracı olmayan eş, kiraya verene bildirimde bulunarak sözleşmenin tarafı sıfatını kazanmışsa kiraya veren, fesih bildirimi ile fesih ihtarına bağlı ödeme süresini kiracıya ve eşine ayrı ayrı bildirmek zorundadır (TBK m.349/3). Yalnızca kiracıya gönderilen ihtar bu durumda tahliyeyi dayanaksız bırakabilir: aile konutu olarak kullanılan kiralık taşınmaz.
Kiracı Açısından: İhtar Aldıysanız
İhtarname almak sürecin sonu değildir; otuz gün içinde atılacak adım her şeyi belirler.
Kiracı için yol haritası
| Konu | Kural | Not |
|---|---|---|
| 1. Tebliğ tarihini not edin | Süre buradan işler | Mazbatayı saklayın |
| 2. Süreyi kontrol edin | Otuz günden az mı | Kısaysa ihtar geçersiz |
| 3. Borcu hesaplayın | Hangi aylar, ne kadar | Karşılaştırın |
| 4. Ödeme yaptıysanız | Dekontları sunun | İhtar dayanaksız kalır |
| 5. Süre içinde ödeyin | Tahliye tehlikesi ortadan kalkar | En güvenli yol |
| 6. Kısmi ödeme | Tamamı ödenmelidir | Eksik yeterli değil |
| 7. Ödeme yeri | İhtarda gösterilen hesap | Belgeleyin |
| 8. Ödeyemiyorsanız | Kiraya verenle görüşün | Yazılı anlaşma |
| 9. Dava açılırsa | Süresinde cevap verin | Savunma hakkı |
Beşinci satır en önemli bilgidir: otuz günlük süre içinde kira borcunun tamamının ödenmesi hâlinde kiraya verenin fesih ve tahliye hakkı ortadan kalkar. İkinci satır ise savunma imkânıdır — ihtarda tanınan sürenin otuz günden kısa olması hâlinde ihtar geçersizdir ve buna dayalı dava reddedilir.
📖 İlgili Rehberler
- 📚 Kira Hukuku Örnek Dilekçeler (Tümü)
- İcra ve İflas Hukuku Rehberi (Ana Rehber)
- Tahliye Taahhüdüne Dayalı Tahliye Dilekçesi Örneği
- İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Dava Dilekçesi Örneği
- Kira Tespit Davası Dilekçesi Örneği
- Depozito İadesi İhtarnamesi ve Dava Dilekçesi Örneği
- Tahliye Davasına Cevap Dilekçesi Örneği
İhtarnamede Sık Yapılan Altı Hata
İhtarname geçersizse üzerine kurulan tüm süreç çöker ve otuz gün baştan işlemeye başlar. En sık karşılaşılan kusurlar şunlardır:
- Fesih iradesinin yazılmaması. Yalnızca ödeme isteyen bir yazı yeterli değildir; sürede ödenmezse sözleşmenin feshedileceği açıkça belirtilmelidir.
- Sürenin kısa tutulması. Konut ve çatılı işyeri kiralarında süre en az otuz gündür; kısa süre içeren ihtarname geçersizdir.
- Tutarın dönem dönem gösterilmemesi. Hangi aya ait ne kadar borç bulunduğu ayrı ayrı yazılmalıdır. Toplu rakam, kiracının hangi borcu ödeyeceğini belirsiz bırakır.
- Muaccel olmayan alacağın istenmesi. Vadesi gelmemiş kiralar ihtarnameye yazılamaz.
- Muacceliyet kaydına dayanılması. Konut ve çatılı işyeri kiralarında bu kayıtlar geçersiz sayılmaktadır.
- Ödeme kanalının gösterilmemesi. IBAN yazılmadığında kiracı “nereye ödeyeceğimi bilmiyordum” savunmasına dayanabilir.
Bu altı unsur kontrol edilmeden noterden ihtarname gönderilmemelidir. Hatalı ihtarname, yalnızca zaman değil bir kira dönemi kaybettirebilir.
Birden Fazla Kiracı veya Kefil Varsa
Sözleşmede birden fazla kiracı veya kefil bulunduğunda ihtarnamenin muhatabı dikkatle belirlenmelidir.
- Birden fazla kiracı. Sözleşmede müşterek kiracı sıfatıyla imzası bulunan herkese ayrı ayrı ihtarname tebliğ edilmelidir. Yalnızca birine yapılan bildirim, diğerleri bakımından sonuç doğurmayabilir.
- Kefil. Kefilin sorumluluğu kefalet sözleşmesinin kapsamına ve türüne göre belirlenir. Kefile yapılacak bildirim, kiracıya yapılan ihtarnamenin yerine geçmez.
- Kiracının ölümü hâlinde. Kira ilişkisinin mirasçılar bakımından durumu ayrıca değerlendirilmeli, muhatap buna göre belirlenmelidir.
- Adres. Tebligat, sözleşmede gösterilen adrese yapılır. Kiracı taşınmışsa kiralananın adresi ile bilinen son adres birlikte kullanılabilir.
Tebligatın usulüne uygun yapıldığı, tebliğ şerhiyle ortaya konur. Bu belge, otuz günlük sürenin başlangıcını gösteren tek kanıttır ve dava dosyasının omurgasıdır.
Hatalı ihtarname bir kira dönemi kaybettirir
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
İhtar Sonrası Kiracı Öderse Ne Olur?
Otuz günlük süre içinde ödeme yapılırsa fesih hakkı kullanılamaz ve tahliye istenemez. Ancak birkaç incelik vardır.
Borcun tamamı ödenmelidir. Kısmi ödeme temerrüdü ortadan kaldırmaz; ihtarnamede gösterilen tutarın tamamı süresinde ödenmelidir.
Kısmi ödemenin kabulü risklidir. İhtar süresi içinde gelen kısmi ödemenin kabul edilmesi, fesih iradesinin kullanımını tartışmalı hâle getirebilir. Bu nedenle tutum baştan belirlenmeli; kabul edilecekse bunun borcun tamamına ilişkin bir feragat anlamına gelmediği yazılı olarak bildirilmelidir.
Ödeme fesih hakkını düşürür, ihtarı yok saymaz. Süresinde ödense dahi yapılan ihtar, koşulları varsa iki haklı ihtar bakımından sayılmaya devam eder. Bir kira yılı içinde iki haklı yazılı ihtara sebep olan kiracı bakımından ayrı bir tahliye sebebi doğar.
Bu nedenle her ihtarnamenin tarihi ve tebliğ şerhi ayrı bir dosyada saklanmalıdır; ikinci ihtar geldiğinde birincisinin belgesi aranacaktır.
İki Haklı İhtar: Ayrı Bir Tahliye Takvimi
Temerrüt ihtarı süresinde ödenen bir borç için gönderilmiş olsa bile hukuki hayatı bitmez; iki haklı ihtar tahliye sebebinin yapı taşlarından biri olabilir. Kiracı, bir yıldan kısa süreli sözleşmelerde kira süresi içinde; bir yıl ve daha uzun süreli sözleşmelerde ise bir kira yılı veya bir kira yılını aşan süre içinde kira bedelini ödemediği için kendisine yazılı olarak iki haklı ihtarda bulunulmasına sebep olmuşsa kiraya veren, kira süresinin ve bir yıldan uzun süreli kiralarda ihtarların yapıldığı kira yılının bitiminden başlayarak bir ay içinde dava yoluyla sözleşmeyi sona erdirebilir (TBK m.352/2).
İki haklı ihtar takvimi
| Sözleşme türü | İhtarların yapılacağı dönem | Dava süresi |
|---|---|---|
| Bir yıldan kısa süreli | Kira süresi içinde iki haklı ihtar | Kira süresinin bitiminden itibaren bir ay |
| Bir yıl ve daha uzun süreli | Aynı kira yılı içinde iki haklı ihtar | İhtarların yapıldığı kira yılının bitiminden itibaren bir ay |
| Dava süresinin uzatılması | Süre içinde dava açılacağının yazılı bildirilmesi | Bir kira yılı uzar (TBK m.353) |
İhtarın “haklı” sayılması için ihtar tarihinde gerçekten muaccel ve ödenmemiş bir kira borcu bulunmalıdır; ödenmiş bir ay için gönderilen ihtar sayılmaz. İki haklı ihtar yolu, dava yoluyla işletilir ve arabuluculuk dava şartına tabidir (HUAK m.18/B-1-a). Dilekçe için iki haklı ihtar nedeniyle tahliye dilekçesi örneğimize bakabilirsiniz.
Kiracının İhtara Karşı İleri Sürebileceği Hususlar
İhtarname alan kiracının ilk yapması gereken, ihtarın kanuni unsurları taşıyıp taşımadığını kontrol etmektir. Aşağıdaki hususların her biri, ileride tahliye davasında ya da icra takibine itirazda ayrı ayrı ve dayandığı maddeyle ileri sürülür:
Kiracının savunma hususları
| Husus | Dayanak | Sonuç |
|---|---|---|
| Verilen süre otuz günden kısa | TBK m.315 | İhtar fesih için dayanak olamaz |
| Süre sonunda feshedileceği bildirilmemiş | TBK m.315 | Yalnızca ödeme talebi sayılır |
| İstenen dönem henüz muaccel değil | TBK m.315 | O dönem bakımından ihtar dayanaksızdır |
| Ödeme yapılmış, dekont mevcut | TBK m.101-102; İİK m.269/c | Temerrüt yok; dekont resmî belge niteliğinde delildir |
| Aile konutunda eşe ihtar gönderilmemiş | TBK m.349/3 | Eş bakımından fesih sonuç doğurmayabilir |
| Muacceliyet veya ceza koşuluna dayanılmış | TBK m.346 | Kayıt geçersiz; yalnızca muaccel aylar istenebilir |
| Dava öncesi arabulucuya gidilmemiş | HUAK m.18/A-2, m.18/B-1-a | Dava usulden reddedilir |
Kiracı ihtarı haklı bulsa bile, otuz gün içinde borcun tamamını ödemek fesih hakkını ortadan kaldırır. Kiraya verenin kirayı kabul etmemesi hâlinde ise borçlu, tevdi yoluyla borcundan kurtulabilir; tevdi yerini ifa yerindeki hâkim belirler (TBK m.107). Tahliye davasına cevap için tahliye davasına cevap dilekçesi örneğimize bakabilirsiniz.
Depozito Kira Borcuna Mahsup Edilebilir mi?
Kiraya veren elindeki depozitoyu ödenmeyen kiraya saymak isteyebilir, kiracı da “depozitodan düşün” diyerek ödemeyi durdurabilir. İki taraf için de sınır aynıdır. Güvence para olarak verilmişse kiraya verenin onayı olmaksızın çekilmemek üzere vadeli bir hesapta tutulur ve banka onu ancak iki tarafın rızasıyla, kesinleşmiş icra takibiyle veya kesinleşmiş mahkeme kararıyla geri verir (TBK m.342). Depozito elden verilmişse taraflardan biri takas beyanında bulunabilir; takas bu iradenin karşı tarafa bildirilmesiyle gerçekleşir (TBK m.139, m.143). Ancak kiracının sözleşme devam ederken tek taraflı olarak kirayı depozitodan düşmesi, depozitonun sözleşme sonundaki borçları güvence altına alma işlevi nedeniyle temerrüt tartışmasına yol açar; bu yola ancak kiraya verenin yazılı kabulüyle gidilmelidir.
Dava Yolu Seçilirse: Usul Kuralları
İhtar süresi dolduktan sonra dava yoluna gidilecekse önce arabulucuya başvurulur; kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda bu dava şartıdır ve yalnızca ilamsız icra yoluyla tahliye bunun dışındadır (HUAK m.18/B-1-a). Arabuluculuk sürecinde zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (HUAK m.18/A-15). Dava, değerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesinde görülür (HMK m.4/1-a) ve basit yargılama usulüne tabidir; cevap süresi dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftadır ve taraflar tüm delillerini dilekçeleriyle birlikte bildirmek zorundadır (HMK m.316-318). Dilekçenin kurgusu için temerrüt nedeniyle tahliye dava dilekçesi örneğimize bakabilirsiniz.
İhtarname Sonrası Belge Dosyası
Dava veya icra aşamasına geçildiğinde hazır olması gereken belgeler şunlardır:
- Kira sözleşmesi ve varsa ekleri,
- Tapu kaydı veya kiraya verme yetkisini gösteren belge,
- Ödenmeyen dönemlerin ay ay dökümü,
- Banka hesap hareketleri ve tahsil edilen ödemelerin dekontları,
- İhtarname ve tebliğ şerhi,
- Otuz günlük sürenin dolduğu tarihin hesabı,
- Yan giderlere ilişkin belgeler,
- Varsa önceki ihtarnameler ve tebliğ belgeleri,
- Kiralananın hâlen kiracının kullanımında olduğuna dair tespit.
Dava ve icra yolları arasındaki farklar ile dilekçe kurgusu için temerrüt nedeniyle tahliye dava dilekçesi yazımıza bakılabilir.
Yan Giderler de İhtarnameye Yazılabilir mi?
Kanun, ihtarın konusunu yalnızca kira bedeliyle sınırlamamıştır: kiracının muaccel olan kira bedelini veya yan gideri ödeme borcunu ifa etmemesi hâlinde bu yol işletilebilir.
Buradaki sınır, yan giderin gerçekten kiracıya ait olmasıdır. Uygulamada tartışma çıkan kalemler:
- Aidat ve ortak giderler. Hangi kalemin kiracıya, hangisinin malike ait olduğu sözleşme ve mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Ana yapının bakım ve onarımına ilişkin kalemler kural olarak kiracıya yüklenmez.
- Isınma ve sıcak su giderleri. Kullanıma bağlı giderler kiracıya aittir.
- Demirbaş ve büyük onarım. Bunlar kiraya verenin yükümlülüğündedir ve ihtarname konusu yapılamaz.
- Vergi ve sigorta. Taşınmaza ilişkin vergiler kural olarak malike aittir.
Kiracıya ait olmayan bir kalemin ihtarnameye yazılması, ihtarnamenin tamamını tartışmalı hâle getirebilir. Bu nedenle yan gider talebi, dayanağı gösterilerek ve belgeye bağlanarak yazılmalıdır.
Ayrım için yan giderler ve ortak giderler ile aidatı kim öder yazılarımıza bakılabilir.
İhtarname Çekmeden Önce Değerlendirilmesi Gerekenler
İhtarname bir tehdit aracı değil, süreci başlatan hukuki bir adımdır. Göndermeden önce şu sorular cevaplanmalıdır:
- Amaç ne? Tahliye mi, tahsilat mı? Kiracıyla ilişki sürdürülecekse ihtarname yine de gerekli olabilir; ancak fesih iradesinin yazılması sürecin yönünü belirler.
- Kiracının ödeme gücü var mı? Tahsil kabiliyeti düşükse, tahliyeyi hızlandırmak alacağı büyütmekten daha öncelikli olabilir.
- Depozito ne durumda? Elde bulunan güvence, alacağın bir kısmını karşılayabilir; ancak kira borcuna kendiliğinden mahsup edilmez.
- Sözleşme dönemi ne zaman bitiyor? Bitime kısa süre kalmışsa, dönem sonuna dayalı diğer tahliye yolları daha hızlı sonuç verebilir.
Bu değerlendirme yapılmadan gönderilen ihtarname, çoğu zaman ilişkiyi bozar ve süreci uzatır.
İhtarname Örneğini Kullanırken
Hazır metinler dosyanın omurgasını verir; ancak her sözleşme farklıdır. Metni kullanmadan önce şu üç uyarlama yapılmalıdır:
1. Kira türünü belirleyin. Konut ve çatılı işyeri kirasında süre en az otuz gün; diğer kiralarda en az on gün (TBK m.315); ürün kiralarında en az altmış gündür (TBK m.362). Metindeki süre buna göre değiştirilmelidir.
2. Sözleşmedeki ödeme gününü esas alın. Muacceliyet, sözleşmede kararlaştırılan ödeme gününe göre belirlenir. Metindeki dönem tablosu bu güne göre doldurulmalıdır.
3. Yan gider kalemlerini ayrıştırın. Kira bedeli ile yan giderler ayrı satırlarda gösterilmeli, yan giderin dayanağı belirtilmelidir.
Metin hazırlandıktan sonra notere gitmeden önce son kontrol: tutar dönem dönem yazılmış mı, süre doğru mu, fesih iradesi yer alıyor mu, IBAN eklenmiş mi, muhataplar tam mı?
Temerrüt ihtarnamesini dosyanıza göre hazırlamak, otuz günlük süreyi ve iki haklı ihtar takvimini kurmak, ilamsız tahliye takibi başlatmak ya da kiracı olarak aldığınız ihtara karşı savunma hazırlamak için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Kira ödenmezse ihtarname süresi kaç gündür?
Konut ve çatılı iş yeri kiralarında en az 30 gündür (TBK m.315). Daha kısa süre veren ihtar geçersizdir ve tahliye davası bu nedenle reddedilir.
İhtarname noterden mi çekilmeli?
Kanun yazılı şekil arar; noter zorunlu değildir. Ancak tebliğ tarihinin ve içeriğin ispatı açısından uygulamada noter ihtarnamesi tercih edilir. WhatsApp veya sözlü uyarı yeterli değildir.
30 gün içinde ödersem tahliye edilir miyim?
Hayır. Süre içinde borcun tamamı ödenirse kiraya verenin fesih hakkı doğmaz. Ancak bu ihtar, ‘iki haklı ihtar’ sayımına dâhil olabilir (TBK m.352/2).
İki haklı ihtar nedir?
Kiracı bir kira yılı içinde kira ödemediği için iki kez yazılı ihtara sebep olursa, kiraya veren kira yılının bitiminden itibaren 1 ay içinde tahliye davası açabilir (TBK m.352/2). İhtarlar farklı aylara ilişkin olmalıdır.
Ev sahibi kilidi değiştirebilir mi?
Hayır. Kiraya veren tahliyeyi ancak mahkeme kararı ve icra marifetiyle yapabilir. Kilit değiştirme, eşya çıkarma gibi fiili tahliye girişimleri suç oluşturabilir; kolluğa başvurulmalıdır.
Otuz günlük süre ne zaman başlar?
Süre, kiracıya yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işler (TBK m.315/2). Tebliğ mazbatasındaki tarih esas alınır.
Eşime de ihtar göndermem gerekir mi?
Aile konutunda kiracı olmayan eş kiraya verene bildirimle sözleşmenin tarafı olmuşsa, fesih ihtarına bağlı ödeme süresi kiracıya ve eşine ayrı ayrı bildirilmelidir (TBK m.349/3).
İcra takibinde kiracı itiraz etmezse ne olur?
Borçlu itiraz etmez ve ihtar süresi içinde kira borcunu da ödemezse, ihtar süresinin bitimini izleyen altı ay içinde alacaklının talebiyle icra mahkemesince tahliyeye karar verilir (İİK m.269/a). Kararın infazı için kesinleşmesi beklenmez (İİK m.269/c).
Ürün kirasında ihtar süresi ne kadar?
Ürün kiralarında kiraya veren, kiracıya yazılı olarak en az altmış günlük süre verip bu süre içinde ödenmezse sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir (TBK m.362).
İcra takibinde kiracı ödediğini nasıl ispatlar?
Ödediğini ileri süren kiracı bunu noterce düzenlenmiş veya onaylanmış, alacaklının ikrar ettiği bir belgeyle ya da resmî makbuzla ispatlamak zorundadır (İİK m.269/c). Banka dekontları bu yüzden en güçlü savunmadır.


