İş kazası, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 13. maddesinde sınırlı olarak sayılan hâllerden birinde (işyerinde bulunulduğu sırada, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle, görevli olarak işyeri dışına gönderilme sırasında, emzirme süresinde veya işverenin sağladığı taşıtla gidiş-dönüşte) meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır. İşveren, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve TBK m.417/2 gereği iş sağlığı ve güvenliği için gerekli her türlü önlemi almakla yükümlüdür; Yargıtay’a göre bu yükümlülük işverenin kusurunu objektifleştirir ama sorumluluğu kusursuz sorumluluğa dönüştürmez. İş kazası geçiren işçi veya ölümünde yakınları; maddi tazminat (sürekli iş göremezlik, destekten yoksun kalma) ve manevi tazminat isteyebilir. Bu davalar arabuluculuk dava şartının dışındadır ve zamanaşımı on yıldır. Bu sayfada Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ile 10. ve 21. Hukuk Dairelerinin 18 kararını; iş kazasının tanımı, kalp krizi, kusur ve bilirkişi, asıl-alt işveren, tazminat hesabı, manevi tazminat ve zamanaşımı başlıkları altında kanun maddeleriyle birlikte topladık.
Güncel durum (31 Ekim 2026). İş kazasının tanımı ve bildirimi 5510 sayılı Kanun m.13’te, işverenin Sosyal Güvenlik Kurumuna karşı rücu sorumluluğu m.21’de, işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri 6331 sayılı Kanun’da düzenlenmiştir. İş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat ile tespit, itiraz ve rücu davaları 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3 uyarınca zorunlu arabuluculuk kapsamı dışındadır. Sayfadaki 2020 ve sonrası tarihli Daire kararlarının tamamı Yargıtay 10. Hukuk Dairesine, daha eski kararlar ise bu davalara o dönemde bakan 21. Hukuk Dairesine aittir.
Dürüst bir not. Kararları, karar metnini yayımlayan ikincil kaynaklardan (ağırlıkla Çalışma ve Toplum Dergisi’nin karar arşivi ve Alomaliye) aktardık; resmî karar arama sisteminden ayrıca teyit edemedik ve her kararın altına kaynağını yazdık. Tazminat hesabına ilişkin artırım ve iskonto oranları gibi teknik ayrıntılar zaman içinde değişebildiğinden, yalnızca kararda geçen ifadeleri aktardık. Kararlarda kişi ve şirket adı yer almaz; büromuzun takip ettiği dosyalara ait karar bulunmamaktadır.
İş kazası mı geçirdiniz?
Kazanın tespiti, kusur raporu, maluliyet oranı ve tazminat davası için Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
İçindekiler
- Kanun ne diyor? 5510 m.13 ve m.21, 6331, TBK m.417
- İş kazasının tanımı ve unsurları
- İşyerinde kalp krizi
- Kusur, kaçınılmazlık ve bilirkişi heyeti
- Asıl işveren, alt işveren ve şirketler grubu
- Maddi tazminatın hesabı
- Manevi tazminat
- Zamanaşımı
- 18 kararın özet tablosu
- Kararları kendi dosyanızda nasıl kullanırsınız?
- Sık yapılan hatalar
- Sıkça sorulan sorular
Kanun Ne Diyor? 5510 m.13 ve m.21, 6331 ve TBK m.417
İş kazası davalarında iki ayrı ilişki vardır. Birincisi sigortalı ile Sosyal Güvenlik Kurumu arasındaki ilişkidir: olayın iş kazası sayılıp sayılmayacağı, geçici ve sürekli iş göremezlik ödemeleri 5510 sayılı Kanun’a göre belirlenir. İkincisi işçi ile işveren arasındaki ilişkidir: işverenin kusuru ve tazminat sorumluluğu 6331 sayılı Kanun ile Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre belirlenir. Bir olayın iş kazası sayılması, işverenin kusurlu olduğu anlamına gelmez.
İş kazası davalarında uygulanan hükümler
| Hüküm | Ne düzenler? | Kararlardaki karşılığı |
|---|---|---|
| 5510 s.K. m.13/1 | İş kazası: (a) işyerinde bulunulduğu sırada, (b) işverence yürütülen iş nedeniyle, (c) görevli olarak işyeri dışına gönderilme nedeniyle asıl iş yapılmaksızın geçen zamanlarda, (d) emziren kadın sigortalının süt izni sırasında, (e) işverence sağlanan taşıtla işin yapıldığı yere gidiş-gelişte meydana gelen ve sigortalıyı bedenen veya ruhen engelli hâle getiren olay | Sınırlı sayım ve servis kazası kararları |
| 5510 s.K. m.13/2 | İşveren iş kazasını kolluk kuvvetlerine derhal, Sosyal Güvenlik Kurumuna kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirir | Bildirim yükümlülüğü |
| 5510 s.K. m.18-19 | Geçici iş göremezlik ödeneği; meslekte kazanma gücünü en az yüzde 10 kaybeden sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri | Maluliyet oranı ve peşin sermaye değeri |
| 5510 s.K. m.21 | İş kazası işverenin kastı veya iş güvenliği mevzuatına aykırılığı sonucu olmuşsa Kurumun yaptığı masraflar ve bağladığı gelirin peşin sermaye değeri, kusur oranına göre işverene rücu edilir | Kaçınılmazlık ve rücu kararı |
| 6331 s.K. m.4, m.5, m.10, m.17 | İşverenin iş sağlığı ve güvenliğini sağlama yükümlülüğü, risklerden korunma ilkeleri, risk değerlendirmesi ve çalışanların eğitimi | Kusurun objektifleştirilmesi |
| 6331 s.K. m.19 | Çalışanların iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin yükümlülükleri | İşçinin kusuru |
| 6098 s. TBK m.417/2-3 | İşveren iş sağlığı ve güvenliği için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmakla; işçi alınan önlemlere uymakla yükümlüdür. Bu yükümlülüklere aykırılıktan doğan zararlar sözleşmeye aykırılık hükümlerine göre tazmin edilir | İşverenin sorumluluğunun dayanağı |
| 6098 s. TBK m.52 | Zarar görenin zararın doğmasında veya artmasında etkisi varsa hâkim tazminatı indirebilir (müterafik kusur) | İşçinin kusur oranında indirim |
| 6098 s. TBK m.53-54 | Ölümde cenaze giderleri ve destekten yoksun kalma; bedensel zararda tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalması ve ekonomik geleceğin sarsılması | Maddi tazminat kalemleri |
| 6098 s. TBK m.56 | Bedensel bütünlüğün zedelenmesinde ve ölümde uygun bir miktar manevi tazminat | Manevi tazminatın ölçütleri |
| 6098 s. TBK m.146 | Kanunda aksi öngörülmedikçe her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir | İş kazası tazminatında on yıl |
| 4857 s.K. m.2/6 | Asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı iş kanunlarından doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur | Asıl ve alt işverenin müteselsil sorumluluğu |
| 7036 s.K. m.3 | İşçi alacaklarında arabuluculuk dava şartıdır; iş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat ile tespit, itiraz ve rücu davaları bu kuralın dışındadır | Doğrudan dava açılabilmesi |
Bildirim ve tespit süreci için İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirimi, Tespiti ve Hakları, işçinin haklarının genel anlatımı için İş Kazası ve Meslek Hastalığında İşçinin Hakları, tazminatı öngörmek için iş kazası tazminatı hesaplama aracımıza bakabilirsiniz.
İş Kazasının Tanımı ve Unsurları
5510 sayılı Kanun iş kazasını soyut olarak tanımlamaz; hangi hâllerde iş kazası sayılacağını sınırlı olarak sayar. Yargıtay’a göre bir olayın iş kazası sayılması için kazazedenin sigortalı olması, olayın bu hâllerden birinde meydana gelmesi, ani bir olay olması ve olay ile zarar arasında uygun illiyet bağı bulunması gerekir.
1. İş kazası kanunda sınırlı olarak sayılan hâllerden birinde olmalıdır; iş kazası sayılması işverenin kusurlu olduğu anlamına gelmez
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · T. 28.09.2022 · E. 2022/10788 · K. 2022/11379 · Sonuç: Bozma (oy birliği)
Olay. Davacı, işverenin talimatıyla meyve keserken bıçağın sekerek gözüne battığını ve ciddi biçimde yaralandığını ileri sürerek olayın iş kazası olarak tespitini istemiştir. Davalılar, kazazedenin işyerinde çalışıp çalışmadığını tartışmıştır. Mahkeme, işyeri sahibinin kazazedenin kısmi süreli çalıştığını beyan etmesine ve tanıkların onu işyerinde gördüklerini söylemesine dayanarak davayı kabul etmiştir.
Yargıtay ne dedi? Daire, iş kazasının mevzuatta sayılan hâl ve durumlardan birinde meydana gelmesi gerektiğini, bu sayımın örnekleme değil sınırlayıcı nitelikte olduğunu belirtmiştir. Unsurları; kazaya uğrayanın sigortalı olması, olayın sayılan hâllerden birinde gerçekleşmesi, sigortalıyı bedenen veya ruhen etkileyen ani bir olay olması ve olay ile zarar arasında uygun illiyet bağı bulunması olarak saymıştır. İş kazasını meslek hastalığından ayıran temel unsurun olayın ani olması olduğunu; kalp krizi, beyin kanaması veya intiharın da iş kazası kapsamında değerlendirilebileceğini; olayın iş kazası sayılmasının işverenin kusurlu olduğu anlamına gelmediğini vurgulamıştır. Somut olayda tanık anlatımlarını çalışma olgusunu tespit etmeye yeterli bulmamış; komşu işyerlerindeki tanıkların araştırılması ve bütün delillerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirterek kararı bozmuştur.
Dayanak. 5510 s.K. m.13.
Sizin için anlamı. Kayıt dışı veya kısmi süreli çalışırken kaza geçirdiyseniz, önce o işyerinde çalıştığınızı ispatlamanız gerekir. Komşu işyerlerinin çalışanları, müşteriler, mesajlar ve ödeme kayıtları bu konuda önemli delillerdir. Tespit süreci için iş kazasının bildirimi ve tespiti yazımıza bakın.
Kaynak: Karar metnini aktaran Alomaliye; tek ikincil kaynak.
2. Servis bozulunca kendi isteğiyle başka işine giden işçinin geçirdiği trafik kazası iş kazası sayılmadı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · T. 11.02.2020 · E. 2019/21-389 · K. 2020/120 · Sonuç: Gerekçeye göre iş kazası kabulü hatalı bulunmuştur (kaynakta hüküm fıkrası yer almamaktadır)
Olay. Baraj inşaatında çalışan sigortalı, mesai bitiminde işverenin sağladığı servisle dönerken servis arızalanmıştır. Sigortalı araçtan inip yanındaki işçilerle para çekmek için yürümüş, yolda trafik kazası geçirmiş ve üç gün sonra hayatını kaybetmiştir. İlk derece mahkemesi davayı reddetmiş; bölge adliye mahkemesi, servisin işverenin sorumluluğunda olduğunu belirterek kazayı iş kazası saymış; Yargıtay 21. Hukuk Dairesi bu kararı bozmuş, bölge adliye mahkemesi direnmiştir.
Hukuk Genel Kurulu ne dedi? Hukuk Genel Kurulu, 5510 sayılı Kanun m.13/1-e’nin işverence sağlanan taşıtla işin yapıldığı yere gidiş-gelişi iş kazası saydığını; olayın iş kazası sayılması için sigortalılık ile bu maddede sayılan hâllerden birinin birlikte bulunması ve zarar ile kaza arasında uygun nedensellik bağı aranacağını belirtmiştir. Mücbir sebep, zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurunun illiyet bağını kesebileceğini hatırlatmıştır. Somut olayda sigortalının, işverenin yeni servis göndereceğini bildirmesine rağmen kendi iradesiyle servis noktasından ayrıldığını ve para çekmek için yürürken kazaya uğradığını; kazanın işverenin organizasyon alanında kalmadığını ve işin yürütümüyle ilgili olmadığını kabul ederek iş kazası tespitini usul ve yasaya uygun bulmamıştır.
Dayanak. 5510 s.K. m.13/1-e.
Sizin için anlamı. Servisle gidiş-dönüşte geçirilen kaza kural olarak iş kazasıdır; ama servisten kendi isteğinizle ayrılıp özel bir işinize giderseniz bu bağ kopabilir. Servis arızalanırsa işverenin talimatını bekleyin ve talimatı yazılı veya mesajla alın. Trafik kazası aynı zamanda iş kazası olduğunda haklarınız için trafik kazası aynı zamanda iş kazası mı yazımıza bakın.
Kaynak: Karar metnini aktaran Alomaliye; tek ikincil kaynak.
İşyerinde Kalp Krizi
İşyerinde veya işverenin düzenlediği bir etkinlikte geçirilen kalp krizi, 5510 sayılı Kanun m.13 kapsamında iş kazası sayılabilir. Ancak işverenden tazminat istenebilmesi için ayrıca işverenin kusurunun ve bu kusurla zarar arasındaki illiyet bağının ortaya konması gerekir. Yargıtay bu dosyalarda kardiyoloğun da yer aldığı bir bilirkişi heyeti ister ve sigortalının bünyesel durumunun ayrıca değerlendirilmesini bekler.
3. İşverenin düzenlediği turnuvada geçirilen kalp krizinde kusur, kardiyoloğun da bulunduğu heyetle ve bünyesel faktörler gözetilerek belirlenmelidir
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · T. 03.07.2025 · E. 2024/13196 · K. 2025/11283 · Sonuç: Bozma
Olay. Sigortalı, işverenin spor faaliyetleri kapsamında düzenlediği halı saha turnuvasında oynarken kalp krizi geçirmiş ve tedaviye rağmen hayatını kaybetmiştir. Sosyal Güvenlik Kurumu olayı iş kazası olarak kabul etmiştir. İlk derece mahkemesi bilirkişi raporuna göre işvereni yüzde 60, sigortalıyı yüzde 20 kusurlu saymış ve yüzde 20 oranında kaçınılmazlık kabul etmiştir; bölge adliye mahkemesi tesis işletmecisini de sorumlu tutarak manevi tazminatı artırmıştır.
Yargıtay ne dedi? Daire, 6331 sayılı Kanun’un 4. ve 5. maddelerinin işverenin sorumluluğunu objektifleştiren ölçütler olduğunu, ancak bunun sorumluluğu kusursuz sorumluluğa dönüştürmediğini; işverenin, ihmali ile zarar arasındaki uygun illiyet bağının mücbir sebep, zarar görenin veya üçüncü kişinin kusuruyla kesildiğini ispatlaması gerektiğini belirtmiştir. Maddi tazminatta zarar görenin kendi kusuru oranında indirim yapılacağını, manevi tazminatta da kusur durumunun öncelikle dikkate alınacağını hatırlatmıştır. Somut olayda tedavi kayıtları getirtilmeden ve heyette kardiyolog bulunmadan kusur raporu alındığını; organizasyonu kimin yaptığı, sahayı kimin işlettiği ve katılımcılardan sağlık raporu istenip istenmediğinin araştırılmadığını; bünyesel faktörün işveren kusuruna eklenemeyeceği hâlde yüzde 20 kaçınılmazlığın işveren kusuruna eklendiğini ve müteselsil sorumlular arasında kusur ayrıştırması yapılmadığını belirterek kararı bozmuştur.
Dayanak. 5510 s.K. m.13, m.21/4; 6331 s.K. m.4, m.5; TBK m.52.
Sizin için anlamı. İşverenin düzenlediği spor, gezi veya eğitim etkinliğinde yaşanan sağlık olayları da iş kazası sayılabilir. Tazminat davasında ise işverenin sağlık muayenesi yaptırıp yaptırmadığı, katılımcılardan sağlık raporu isteyip istemediği ve ilk yardım imkânı sağlayıp sağlamadığı belirleyici olur. Kalp krizinin iş kazası sayılması için çalışırken geçirilen kalp krizi yazımıza bakın.
Kaynak: Karar metnini aktaran Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi; tek ikincil kaynak.
4. İşyerindeki tartışmadan sonra kalp krizi geçiren işçinin davası, işverene kusur yüklenemeyeceği gerekçesiyle kolayca reddedilemez
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · T. 19.01.2021 · E. 2020/6981 · K. 2021/413 · Sonuç: Bozma (oy birliği)
Olay. Kalite kontrol sorumlusu olarak çalışan sigortalı, işyerindeki bir tartışmanın ardından ayrı bir odada kalp krizi geçirmiş, yere düşerek başını çarpmış ve yirmi iki gün yoğun bakımda kalmıştır. Davacılar tedavi giderleri, maluliyet nedeniyle maddi zarar ve manevi tazminat istemiştir. İlk derece mahkemesi işverene atfedilebilecek kusur bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş, bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu reddetmiştir.
Yargıtay ne dedi? Daire, ilk derece mahkemesinin aldığı iki kusur raporunda kardiyolog bulunmadığını, raporların olayın oluşuna uygun olmadığını ve sigortalının bünyesel faktörlerinin etkisinin değerlendirilmediğini belirtmiştir. Hizmet sözleşmesinden doğan gözetme borcu gereği işverenin tıbbi önlemler dahil gerekli bütün önlemleri almakla yükümlü olduğunu; TBK m.417/2 ve 6331 sayılı Kanun’un 4, 5, 10 ve 19. maddelerinin kusur sorumluluğunu objektifleştirdiğini hatırlatmıştır. Mahkemenin kaza öncesi ve sonrası tıbbi belgeleri toplayarak işverenin periyodik sağlık muayenesi yaptırıp yaptırmadığını, kalp riskine işaret eden bulgu bulunup bulunmadığını, sigortalıyı zorlayan bir çalışma veya olay günü stres yaratan bir gerginlik olup olmadığını kardiyoloğun da yer aldığı üç kişilik bir bilirkişi heyetiyle araştırması gerektiğini belirterek kararı bozmuştur.
Dayanak. TBK m.417/2; 6331 s.K. m.4, m.5, m.10, m.19.
Sizin için anlamı. İşyerinde kalp krizi geçirdiyseniz veya bir yakınınızı böyle kaybettiyseniz; işe giriş ve periyodik sağlık muayenesi kayıtlarını, olay günkü iş yükünü ve yaşanan gerginliği gösteren delilleri toplayın. Kusur raporunu düzenleyen heyette kardiyolog bulunup bulunmadığını kontrol edin; bulunmuyorsa itiraz edin.
Kaynak: Karar metnini aktaran Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi; tek ikincil kaynak.
Kusur, Kaçınılmazlık ve Bilirkişi Heyeti
İş kazası tazminatının miktarını en çok kusur oranı belirler: maddi tazminattan işçinin kendi kusuru oranında indirim yapılır ve Sosyal Güvenlik Kurumunun işverene rücu edeceği tutar da kusura göre belirlenir. Yargıtay, kusur raporlarının iş güvenliği uzmanlarından oluşan heyetlerce, olayın oluşuna uygun ve ceza ile rücu dosyalarındaki raporlarla çelişmeyecek şekilde hazırlanmasını ister.
5. İşçinin tecrübeli olması işverenin önlem alma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; kusur, üç kişilik iş güvenliği uzmanı heyetince belirlenmelidir
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · T. 13.12.2022 · E. 2021/10336 · K. 2022/15850 · Sonuç: Bozma (oy birliği)
Olay. Bir tuğla fabrikasında taş kırma makinesinde taş ayıklayan sigortalı, makine tıkanınca elindeki demir çubukla müdahale ederken kolunu makineye kaptırmıştır. Sosyal Güvenlik Kurumu olayı iş kazası olarak tespit etmiştir. İlk derece mahkemesi işveren şirketi ve şirket müdürünü sorumlu tutmuş, ustabaşı ile makine operatörünü kusursuz bulmuş; bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu reddetmiştir.
Yargıtay ne dedi? Daire, işverenin mevzuatın öngördüğü önlemleri işçinin tecrübeli olduğunu gerekçe göstererek almaktan kaçınamayacağını ve işyerindeki kötü alışkanlıkların da önlem alma ödevini etkilemeyeceğini belirtmiştir. İşveren ve işçi yönünden kusurun aidiyeti ve oranının, üçüncü kişilerin eyleminin etkisinin, alınan ve alınmayan önlemlerin ayrıntılı incelenerek saptanması gerektiğini vurgulamıştır. Somut olayda eğitim belgesi bulunmadığını, uygun kıyafet ve alet verilmediğini, ustabaşının deneyimsiz işçiyi tehlikeli makinede görevlendirdiğini; buna rağmen bilirkişi raporunun bu kişilere kusur yüklemediğini tespit etmiş ve A sınıfı iş güvenliği uzmanlarından oluşan üç kişilik heyetten rapor alınması gerektiğini belirtmiştir. Mahkemenin iş mahkemesi sıfatının kararda yazılmamasını da hatalı bulmuştur.
Dayanak. 6331 s.K. m.4, m.17; TBK m.417/2; HMK m.266.
Sizin için anlamı. Kusur raporunu düzenleyen bilirkişilerin A sınıfı iş güvenliği uzmanı olup olmadığına ve olayın oluşunu doğru anlatıp anlatmadığına bakın. Size eğitim verilmediyse, kişisel koruyucu donanım sağlanmadıysa veya deneyiminiz olmadığı hâlde tehlikeli bir makinede çalıştırıldıysanız bunları açıkça ileri sürün. Kusur dağılımının tazminata etkisi için iş kazasında kusur dağılımı ve müterafik kusur yazımıza bakın.
Kaynak: Karar metnini aktaran Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi; tek ikincil kaynak.
6. Bütün önlemler alınmadan “kaçınılmazlık” kabul edilemez; bu kural Sosyal Güvenlik Kurumunun rücu davasında da geçerlidir
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · T. 22.11.2021 · E. 2021/7031 · K. 2021/14606 · Sonuç: Bozma
Olay. Sigortalı, kamyon damperinin paspasını takarken sökülen bir metal parçanın çekilmesiyle sol gözüne bir cisim kaçması sonucu malul kalmıştır. Sosyal Güvenlik Kurumu bağladığı gelirler ve yaptığı tedavi giderleri için işverene rücu davası açmıştır. Bilirkişi raporunda kazanın oluşumunda yüzde 50 oranında kaçınılmazlık bulunduğu kabul edilmiş, mahkeme davayı kısmen kabul etmiş ve bölge adliye mahkemesi istinaf başvurularını reddetmiştir.
Yargıtay ne dedi? Daire, rücu sorumluluğunun kusur sorumluluğuna dayandığını; kusur tespitinde hangi iş güvenliği önlemlerinin gerektiğinin, işverenin bunları alıp almadığının ve sigortalının bunlara uyup uymadığının tartışılması gerektiğini belirtmiştir. Kaçınılmazlığın ancak gerekli bütün özen ve dikkat gösterildikten sonra da kazanın meydana gelmesi hâlinde söz konusu olabileceğini, öngörülebilir sonuçlarda kaçınılmazlık kabul edilemeyeceğini kabul etmiştir. Somut olayda bütün tedbirlerin alınmadığını, bu nedenle kaçınılmazlıktan söz edilemeyeceğini ve yüzde 50 kaçınılmazlık tespitinin yanılgılı olduğunu belirterek ceza ve sigortalının tazminat davası dosyalarının da gözetilerek yeni bir heyet raporu alınmasını istemiştir.
Dayanak. 5510 s.K. m.21; 6331 s.K. m.4.
Sizin için anlamı. Kusur raporunda “kaçınılmazlık” payı varsa, işverenin gerçekten bütün önlemleri alıp almadığını sorgulayın: Yargıtay’a göre önlem eksikliği varken kaçınılmazlık kabul edilemez. Bu oran tazminatınızdan doğrudan düşüldüğü için itiraz etmeniz önemlidir.
Kaynak: Karar metnini aktaran Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi; tek ikincil kaynak.
7. Ceza dosyasındaki kusur raporuyla çelişen hukuk raporuna dayanılamaz; maddi zarar gerçek ücret üzerinden hesaplanır
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · T. 24.11.2025 · E. 2025/6675 · K. 2025/15910 · Sonuç: Bozma (oy birliği)
Olay. İnşaatta kalıpçı olarak çalışan işçi, vinçle kaldırılan kalıpların dönerek çarpması sonucu düşüp yaralanmıştır. Sosyal Güvenlik Kurumu denetmeni işvereni yüzde 100 kusurlu bulmuş; kesinleşen ceza davasında şantiye şefi asli, işçi ise emniyet kemeri takmadığı için tali kusurlu bulunmuştur. Tazminat davasında alınan raporlarda işveren yüzde 75, şantiye şefi yüzde 25 kusurlu, işçi kusursuz kabul edilmiş; ilk derece mahkemesi tazminatın bir kısmına hükmetmiş, bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu reddetmiştir.
Yargıtay ne dedi? Daire, kusur oranlarının kesin tespitinin önemli olduğunu; maddi tazminatta zarar görenin kendi kusuru oranında indirim yapılacağını, manevi tazminatta da kusur durumunun dikkate alınacağını ve müteselsil sorumlular arasındaki kusur dağılımının rücu alacağını etkileyeceğini belirtmiştir. Ceza dosyasındaki raporda işçiye de kusur verilmesine rağmen bu çelişkinin giderilmediğini tespit ederek farklı bir heyetten yeni kusur raporu alınmasını istemiştir. Maddi zararın hesabında gerçek ücretin esas alınacağını, bunun işçinin imzasını taşıyan bordrolardan, bordro yoksa yaş, kıdem ve meslek ile emsal işçilerin ücretinden belirleneceğini; emsal ücretin meslek odasından sorulması gerektiğini ve somut olayda sendika bildirimlerinin değerlendirme dışında tutulacağını belirtmiştir. Aynı Daire 08.10.2020 tarihli (E. 2020/6894, K. 2020/5738) kararında da tanık beyanı ve asgari ücretin katı üzerinden yapılan hesabı yeterli bulmamış; Bakanlık, TÜİK ve meslek odalarından, işçi sendika üyesiyse sendikasından emsal ücret bilgisi istenmesini aramıştı.
Dayanak. TBK m.52, m.54; 6331 s.K. m.4; HMK m.266.
Sizin için anlamı. Kazayla ilgili bir ceza davası varsa oradaki kusur raporunun hukuk davasında da gündeme geleceğini bilin; aradaki çelişki giderilmeden karar verilemez. Gerçek ücretinizi gösteren imzalı bordroları, banka dökümlerini ve mesleğinize ilişkin belgeleri saklayın; bordrodaki ücret düşük gösterilmişse emsal ücret araştırması isteyin. İş güvenliği sorumlularının ceza sorumluluğu için iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve şantiye şefinin ceza sorumluluğu yazımıza bakın.
Kaynak: 2025 tarihli karar: Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi. 2020 tarihli karar: Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi. Her biri tek ikincil kaynak.
8. Sosyal Güvenlik Kurumu müfettiş raporuyla çelişen kusur oranı esas alınamaz; itiraz edilmeyen raporlar usuli kazanılmış hak doğurur
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · T. 04.02.2026 · E. 2025/16901 · K. 2026/837 · Sonuç: Bozma (oy birliği)
Olay. İşyerinde malzeme taşıyan çalışan, zemindeki mazgala basıp kayarak düşmüş, yanından geçen forkliftin tekerleği ayağının üzerinden geçmiştir. İlk derece mahkemesi işvereni yüzde 80, işçiyi yüzde 20 kusurlu kabul ederek ve kesinleşmiş tespit kararındaki yüzde 16 maluliyet oranına dayanarak maddi ve manevi tazminata hükmetmiş; bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu reddetmiştir.
Yargıtay ne dedi? Daire, işverenin 6331 sayılı Kanun’un 4. ve 5. maddeleri kapsamındaki yükümlülüklerinin sorumluluğu objektifleştirdiğini, ancak kusur şartını ortadan kaldırmadığını; olayın gerçekleşme şeklinin şüpheye yer bırakmayacak biçimde ortaya konulması ve kusur oranlarının buna göre belirlenmesi gerektiğini belirtmiştir. Somut olayda Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişinin raporunda işçiye yüzde 45 kusur verildiğini, bunun mahkemenin esas aldığı oranlarla çeliştiğini tespit etmiş; çelişkiyi giderecek şekilde üç kişilik A sınıfı iş güvenliği uzmanı heyetinden gerekçeli rapor alınmasını istemiştir. Daha önce alınan ve itiraz edilmeyen kusur raporu ile süresinde itiraz edilmeyen hesap raporunun usuli kazanılmış haklar kapsamında gözetilmesi gerektiğini; davalının zamanaşımı savunmasının da kararda ele alınmadığını belirterek kararı bozmuştur.
Dayanak. 6331 s.K. m.4, m.5; 5510 s.K. m.21; HMK m.266.
Sizin için anlamı. Davada alınan her bilirkişi raporunu, size tebliğ edildiği anda okuyun ve aleyhinize olan kısımlara süresinde itiraz edin: itiraz etmediğiniz rapordaki tespitler sonradan değiştirilemeyebilir. Sosyal Güvenlik Kurumunun kaza sonrası yaptığı inceleme raporunu da dosyaya getirtin.
Kaynak: Karar metnini aktaran Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi; tek ikincil kaynak.
Asıl İşveren, Alt İşveren ve Şirketler Grubu
Alt işveren (taşeron) işçisinin geçirdiği iş kazasında asıl işveren de alt işverenle birlikte sorumludur (4857 s.K. m.2/6). Yargıtay, işverenlerin kendi aralarında yaptıkları sorumluluk paylaşımının işçiyi ve mirasçılarını bağlamadığını kabul eder; ancak bir şirketin sorumlu tutulabilmesi için asıl-alt işveren ilişkisinin veya organik bağın sözleşmeler ve kayıtlarla ortaya konmasını ister.
9. Asıl ve alt işveren işçinin zararından müteselsilen sorumludur; aralarındaki sözleşme işçiyi bağlamaz, organik bağ bulunan grup şirketi de sorumlu tutulabilir
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · T. 02.11.2020 · E. 2020/7340 · K. 2020/6190 · Sonuç: Bozma (oy birliği)
Olay. 13.05.2014 tarihinde Soma’daki yeraltı maden ocağında meydana gelen ve çok sayıda madencinin hayatını kaybettiği iş kazasında, ölen bir madencinin yakınları maddi ve manevi tazminat istemiştir. Ruhsat sahibi kamu kurumu üretim işini hizmet alım sözleşmesiyle bir şirkete vermiş, bu iş sonradan aynı koşullarla başka bir şirkete devredilmiştir. Mahkeme, holding şirketi hakkındaki davayı husumet yokluğundan reddetmiş, diğer davalılar aleyhine tazminata hükmetmiştir.
Yargıtay ne dedi? Daire, iş kazasından doğan işveren sorumluluğunun kusur sorumluluğunun objektifleştirilmiş bir biçimi olduğunu; işverenin yazılı mevzuata ve teknolojinin gerektirdiği yazılı olmayan önlemlere uymaması hâlinde kusurlu sayılacağını belirtmiştir. Asıl işveren ile alt işverenin alt işveren işçisinin zararından müteselsilen sorumlu olduğunu, mirasçıların her iki işverene birlikte veya ayrı ayrı dava açabileceğini ve işverenler arasındaki sözleşmede sorumluluğun alt işverene ait olduğunun kararlaştırılmasının işçiyi ve mirasçılarını bağlamayacağını kabul etmiştir. Şirketler grubunda her tüzel kişinin ayrı işveren olduğunu, ancak organik bağ, birlikte istihdam veya muvazaa varsa diğer şirketlerin de sorumlu tutulabileceğini belirtmiştir. Somut olayda ruhsat sahibi kamu kurumunun asıl işveren olduğunu; ortaklık yapısı, yönetim kurulunda örtüşen kişiler ve aynı adreste kayıtlı olunması nedeniyle holding şirketi ile işletmeci şirket arasında organik bağ bulunduğunu kabul ederek holding hakkındaki davanın reddini hatalı bulmuştur. Manevi tazminatta, toplumu derinden etkileyen kazalarda caydırıcılık unsurunun ön plana çıktığını da vurgulamıştır.
Dayanak. 4857 s.K. m.2/6; TBK m.417/2, m.56; 6331 s.K. m.4.
Sizin için anlamı. Taşeron işçisiyseniz davanızı yalnızca alt işverene değil asıl işverene de yöneltebilirsiniz. İşveren şirket bir grubun parçasıysa ve şirketler arasında ortak yönetim veya iç içe geçmiş bir yapı varsa, grup şirketinin de sorumluluğu değerlendirilebilir. Madencilik sektörüne özgü sorumluluk için madende iş kazası yazımıza bakın.
Kaynak: Karar metnini aktaran Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi; tek ikincil kaynak.
10. Asıl-alt işveren ilişkisi sözleşmeler getirilmeden kurulamaz; ambulans masrafını karşılamak tek başına organik bağ sayılmaz
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · T. 22.01.2026 · E. 2022/14196 · K. 2026/107 · Sonuç: Bozma (oy birliği)
Olay. Bir inşaat şantiyesinde sıva ustası olarak çalışan işçi, asansörle gelen malzemeyi çekerken onuncu kattan düşerek ağır yaralanmıştır. İlk derece mahkemesi kusur heyeti raporuna göre işçiyi yüzde 30, asıl işveren yükleniciyi yüzde 30, alt işvereni yüzde 40 kusurlu kabul etmiş; ambulans masrafını karşılayan bir şirketi de sorumlu tutmuştur. Bölge adliye mahkemesi istinaf başvurularını reddetmiştir.
Yargıtay ne dedi? Daire, 6331 sayılı Kanun’un 4. ve 5. maddelerinin işverenin sorumluluğunu objektifleştirdiğini, ancak işverenin sorumluluğu için kusurun varlığının şart olduğunu; işverenin uygun illiyet bağının kesildiğini ispatlayarak sorumluluktan kurtulabileceğini belirtmiştir. Alt-üst işveren ilişkisinin taraflar arasındaki sözleşmeler getirtilmeden değerlendirilemeyeceğini, ambulans masrafının karşılanmasının organik bağ kurmak için tek başına yeterli olmadığını kabul etmiştir. İşyeri tescil kayıtları, ceza ve rücu dosyalarındaki beyanlar ile kusur raporu arasındaki çelişkilerin giderilmediğini belirterek sözleşmelerin, rücu ve ceza dosyalarının getirtilmesini ve çelişkileri giderecek yeni bir kusur raporu alınmasını istemiştir.
Dayanak. 4857 s.K. m.2/6; 6331 s.K. m.4, m.5.
Sizin için anlamı. İnşaat gibi çok sayıda firmanın birlikte çalıştığı işyerlerinde kazayı kimin işçisi olarak geçirdiğinizi gösteren belgeleri (işe giriş bildirgesi, bordro, puantaj, şantiye kayıtları) toplayın. Asıl işvereni de davaya dahil etmek istiyorsanız, firmalar arasındaki taşeron sözleşmelerinin dosyaya getirtilmesini talep edin.
Kaynak: Karar metnini aktaran Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi; tek ikincil kaynak.
Maddi Tazminatın Hesabı
Sürekli iş göremezlik tazminatı; işçinin gerçek ücreti, maluliyet oranı, bakiye ömrü, aktif ve pasif dönemler ve kusur oranı üzerinden hesaplanır; Sosyal Güvenlik Kurumunun bağladığı gelirin peşin sermaye değeri tazminattan düşülür. Yargıtay hesap raporlarının bu verileri baştan açıkça belirleyen, denetlenebilir raporlar olmasını ister.
11. Maluliyet oranına itiraz edilirse Adli Tıp incelemesi yaptırılmalı; hesapta aktif-pasif dönem ayrılmalı ve Kurumun ödemeleri düşülmelidir
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · T. 28.06.2022 · E. 2021/4912 · K. 2022/9927 · Sonuç: Bozma (oy çokluğu)
Olay. İş kazası geçiren sigortalının sürekli iş göremezlik oranı sağlık kurulunca yüzde 39 olarak belirlenmiş; sigortalı maddi ve manevi tazminat istemiştir. İlk derece mahkemesi tazminata hükmetmiş, bölge adliye mahkemesi kararı kısmen değiştirmiştir. Davalı şirket kusur, maluliyet oranı, Kurumun peşin sermaye değeri, ücret tespiti ve manevi tazminat miktarına itiraz etmiştir.
Yargıtay ne dedi? Daire, maddi zararın sigortalının kazadan önceki ve sonraki malvarlığı arasındaki fark olduğunu belirtmiştir. Sosyal Güvenlik Kurumu Yüksek Sağlık Kurulu kararının Kurum için bağlayıcı, diğer ilgililer için bağlayıcı olmadığını; orana itiraz hâlinde Adli Tıp Kurumunun incelemesi, görüş ayrılığında Adli Tıp Üst Kuruluna başvurulması gerektiğini kabul etmiştir. Hesapta net gelir, bakiye ömür, iş görebilirlik çağı, oranlar ve peşin sermaye değerinin önceden kesin belirlenmesi; aktif dönemin 60 yaşa kadar, pasif dönemin bakiye ömür sonuna kadar hesaplanması; bilinmeyen dönem için yüzde 5 artırım ve yüzde 5 iskonto uygulanması; Kurumun bağladığı gelirin peşin sermaye değerinin, haksız zenginleşmeyi ve mükerrer ödemeyi önlemek için tazminattan düşülmesi gerektiğini belirtmiştir. Somut olayda maluliyet oranına itiraz edildiği hâlde Yüksek Sağlık Kurulu ve Adli Tıp incelemesi yaptırılmadığını, hesap raporunun denetlenemez olduğunu belirterek kararı bozmuştur. Karşı oy yazan üye ise asgari ücretin kamu düzenine ilişkin olduğunu, bozmadan sonra yürürlüğe giren asgari ücret değişikliklerinin de hesaba yansıtılması gerektiğini savunmuştur. Daha eski bir kararda (21. HD, 17.05.2007, E. 2006/18008, K. 2007/7460) bilinmeyen dönem için yüzde 10 artırım ve yüzde 10 iskonto uygulanacağı ve Kurumun peşin sermaye değerinin düşülmeden hüküm kurulmasının bozma nedeni olduğu belirtilmişti; 2022 kararında bu oran yüzde 5 olarak anılmaktadır.
Dayanak. TBK m.54, m.55; 5510 s.K. m.19, m.21.
Sizin için anlamı. Sosyal Güvenlik Kurumunun belirlediği maluliyet oranı tazminat davasında kesin değildir; oran düşük veya yüksek bulunursa Adli Tıp Kurumu incelemesi isteyebilirsiniz. Hesap raporunda hangi ücretin, hangi yaşam tablosunun ve hangi dönemlerin kullanıldığını kontrol edin; Kurumun size bağladığı gelir tazminattan düşüleceği için gelir bağlanma yazınızı dosyaya sunun. Kurum gelirinin hesabı için sürekli iş göremezlik geliri hesaplama aracımıza bakabilirsiniz.
Kaynak: 2022 tarihli karar: Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi. 2007 tarihli karar: Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi (kaynakta künye tarihi 03.05.2007, kararın verildiği oturum 17.05.2007 olarak geçmektedir). Her biri tek ikincil kaynak.
12. Aynı işçinin iki ayrı kazasında her kazanın maluliyete etkisi ayrı belirlenmeli; itiraz edilmeyen hesap raporunun verileri bozmadan sonra da korunur
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · T. 26.12.2024 · E. 2024/625 · K. 2024/14147 · Sonuç: Bozma
Olay. Maden ocağında çalışan işçi, iki yıl arayla geçirdiği iki ayrı iş kazasında sol gözünden yaralanmıştır; dava ikinci kazaya ilişkindir. Sosyal Güvenlik Kurumu ilk kaza için yüzde 19,2, ikinci kaza için yüzde 20,2, birleşik oran olarak yüzde 35,2 bildirmiştir. Mahkeme, Yargıtay’ın oranların ayrı ayrı belirlenmesi için verdiği bozma kararından sonra yeni bir hesap raporuna dayanarak tazminata hükmetmiştir.
Yargıtay ne dedi? Daire, 6331 sayılı Kanun’un 4, 5 ve 10. maddelerinin kusurun objektifleştirilmesinde ölçüt olduğunu, yazılı olmayan ve teknolojinin gerektirdiği önlemlere aykırılığın da kusur sayılacağını hatırlatmıştır. Bozma kapsamı dışında kalan kısımların kesinleşeceğini ve itiraz edilmeyen bilirkişi raporundaki verilerin bozmadan sonraki yargılamada korunması gerektiğini belirtmiştir. Somut olayda ikinci kazanın birleşik orana etkisinin belirlenmediğini, davacının itiraz etmediği ilk hesap raporunun verileri yerine bozmadan sonraki raporun esas alınmasının usuli kazanılmış haklara aykırı olduğunu ve kusur raporunun eksik araştırmaya dayandığını belirterek rücu ve ceza dosyalarının getirtilmesini, üç kişilik iş güvenliği uzmanı heyetinden kusur raporu alınmasını ve birleştirme etkisinin Kurumdan sorulmasını istemiştir. Aynı Daire 22.01.2026 tarihli (E. 2024/10597, K. 2026/354) kararında da, hesap raporuna itiraz etmeyip talebini buna göre düzelten davacı bakımından davalı lehine usuli kazanılmış hak doğduğunu, sonradan alınan rapora göre karar verilemeyeceğini ve geçici ödemenin mahsubunun araştırılması gerektiğini belirtmiştir.
Dayanak. 5510 s.K. m.19; 6331 s.K. m.4, m.5, m.10; HMK m.266.
Sizin için anlamı. Daha önce başka bir kaza geçirdiyseniz, her kazanın maluliyet oranına ayrı ayrı etkisinin belirlenmesini isteyin. Bilirkişi hesap raporu size tebliğ edildiğinde rakamları kontrol edin; itiraz etmediğiniz rapor dava bozulsa bile sizi bağlayabilir.
Kaynak: 2024 tarihli karar: Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi. 2026 tarihli karar: Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi. Her biri tek ikincil kaynak.
Manevi Tazminat
Bedensel bütünlüğün zedelenmesinde ve ölümde hâkim, olayın özelliklerini gözeterek uygun bir miktar manevi tazminata hükmedebilir (TBK m.56). Yargıtay’a göre manevi tazminat bir ceza değildir; zarar görenin ve yakınlarının duyduğu acıyı hafifletmeyi amaçlar ve miktarının gerekçesi kararda objektif ölçülerle gösterilmelidir.
13. Manevi tazminatın miktarı acıyı hafifletecek düzeyde olmalı; iş güvenliği önlemlerini almayan işverene karşı caydırıcılık da gözetilir
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · T. 01.10.2020 · E. 2020/6902 · K. 2020/5289 · Sonuç: Bozma (oy birliği)
Olay. İş kazasında hayatını kaybeden sigortalının eşi, çocukları ve kardeşleri maddi ve manevi tazminat istemiştir. İlk derece mahkemesi, sigortalının yüzde 40 oranında kusurlu olduğunu kabul ederek eşe, çocuklara ve kardeşlere ayrı ayrı manevi tazminata hükmetmiş; bölge adliye mahkemesi istinaf başvurularını reddetmiştir. Davacılar çocuklar için takdir edilen manevi tazminatın az olduğunu ileri sürmüştür.
Yargıtay ne dedi? Daire, TBK m.56 (eski BK m.47) uyarınca hâkimin bedensel bütünlüğün zedelenmesinde uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebileceğini; bu tazminatın bir ceza olmadığını ve malvarlığına ilişkin zararı karşılamayı da amaçlamadığını belirtmiştir. Miktarın duyulan üzüntüyü hafifletecek ve zararla orantılı olması gerektiğini; ekonomik koşullar, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, paranın satın alma gücü, kusur durumu, olayın ağırlığı ve tarihinin göz önüne alınacağını; işverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini yeterince almaması hâlinde caydırıcılığın da gözetileceğini kabul etmiştir. Hâkimin takdirini etkileyen nedenleri kararda objektif ölçülere göre göstermesi gerektiğini belirterek çocuklar lehine takdir edilen manevi tazminatların az olduğu gerekçesiyle kararı bozmuştur.
Dayanak. TBK m.56; 6331 s.K. m.4.
Sizin için anlamı. Ölümlü iş kazalarında eş, çocuklar, anne-baba ve kardeşler ayrı ayrı manevi tazminat isteyebilir. Mahkemenin belirlediği tutar çok düşükse, bu ölçütlerin gerekçede nasıl uygulandığını sorgulayarak istinaf ve temyiz yoluna gidebilirsiniz. Ölümlü kazada yakınların hakları için eşim iş kazasında hayatını kaybetti ve iş kazasında destekten yoksun kalma tazminatı yazılarımıza bakın.
Kaynak: Karar metnini aktaran Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi; tek ikincil kaynak.
14. Sürekli maluliyet oranı yüzde sıfır olsa bile manevi tazminat ve raporlu dönemdeki kazanç kaybı istenebilir
Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · T. 03.02.2016 · E. 2015/7367 · K. 2016/1015 · Sonuç: Bozma (oy birliği)
Olay. İş kazası geçiren işçi, olaydan bir yıl sonra maddi ve manevi tazminat davası açmıştır; sürekli iş göremezlik oranı yüzde 0 olarak belirlenmiştir. Mahkeme, on yıllık zamanaşımının dolduğu ve davacının iş gücü kaybına yol açan istirahat raporunu sunamadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir.
Yargıtay ne dedi? Daire, sürekli iş göremezlikten doğan maddi ve manevi tazminat davalarında zamanaşımının on yıl olduğunu (eski BK m.125, TBK m.146), sürenin zararın ve failin öğrenilmesinden başladığını, bedensel zararda başlangıcın hastalığın seyrinin tamamlandığı tarih olduğunu ve somut olayda sürenin dolmadığını belirtmiştir. Raporlu dönemde çalışılamayan sürede yitirilen ücretin maddi zarar kapsamında olduğunu, bu dönemde yüzde 100 iş gücü kaybı kabul edilerek hesap yapılması ve Kurumun ödediği geçici iş göremezlik ödeneğinin rücu edilebilir kısmının düşülmesi gerektiğini kabul etmiştir. Yüzde 0 sürekli iş göremezliğin manevi tazminat talebini engellemeyeceğini; üzüntü, elem ve ruh bütünlüğünün ihlalinin de bedensel zarar kavramına girdiğini belirtmiştir. Mahkemenin aynı kararda hem usulden (zamanaşımı) hem esastan ret gerekçesine dayanmasının da usule aykırı olduğunu vurgulayarak kararı bozmuştur.
Dayanak. TBK m.54, m.56, m.146; 5510 s.K. m.18.
Sizin için anlamı. Kalıcı bir maluliyetiniz kalmasa bile, kazanın yarattığı acı ve elem için manevi tazminat ve iyileşme süresince çalışamadığınız dönem için kazanç kaybı isteyebilirsiniz. Tedavi gördüğünüz hastanelerin kayıtlarını ve istirahat raporlarını eksiksiz toplayın.
Kaynak: Karar metnini aktaran Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi; tek ikincil kaynak.
Zamanaşımı
İş kazası tazminat davaları, işverenin iş sözleşmesinden doğan koruma borcuna aykırılığına dayandığı için on yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.146). Bedensel zararda sürenin başlangıcı, zararın gelişiminin tamamlandığı tarihtir; ölümde ise ölüm tarihi esas alınır.
15. Ölümlü iş kazasında tazminat davası on yıllık zamanaşımına tabidir; tüzel kişi işverene uzamış ceza zamanaşımı uygulanmaz
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · T. 03.07.2025 · E. 2025/242 · K. 2025/11284 · Sonuç: Bozma (oy birliği)
Olay. Bir hidroelektrik santrali inşaatında operatör olarak çalışan işçi, 11.08.2009 tarihinde kamyon damperinin yüksek gerilim hattına temas etmesi sonucu elektrik akımına kapılarak hayatını kaybetmiştir. Mirasçılar birden fazla şirkete karşı 05.09.2022 tarihinde manevi tazminat davası açmıştır. İlk derece mahkemesi taksirle ölüme neden olma suçunun on beş yıllık uzamış ceza zamanaşımına tabi olduğunu kabul ederek davayı kısmen kabul etmiş, bölge adliye mahkemesi istinaf başvurularını reddetmiştir.
Yargıtay ne dedi? Daire, iş kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında zamanaşımının ölüm tarihinden itibaren on yıl olduğunu, bu sürenin olay tarihinde yürürlükte olan eski BK m.125 ile TBK m.146 çerçevesinde değerlendirileceğini belirtmiştir. Tüzel kişiler hakkında ceza yaptırımı uygulanamayacağını (TCK m.20/2), tüzel kişiler ceza muhakemesinde fail olamayacağından ceza zamanaşımının bu davalılar bakımından uzatıcı biçimde uygulanamayacağını kabul etmiştir. Ayrıca zamanaşımı itirazını istinaf dilekçesinde ileri sürmeyen davalının bu itirazı temyizde yeni olarak ileri süremeyeceğini belirtmiş; diğer davalılar bakımından zamanaşımının gerçekleşip gerçekleşmediğinin incelenmesi için kararı bozmuştur.
Dayanak. TBK m.146 (eski BK m.125); TCK m.20/2.
Sizin için anlamı. İş kazası tazminat davasını geciktirmeyin. Ölümlü kazalarda on yıllık süre ölüm tarihinden işler ve işveren bir şirketse ceza zamanaşımının daha uzun olması size ek süre kazandırmaz. Davalı tarafsanız zamanaşımı savunmasını cevap dilekçesinde ve istinaf aşamasında açıkça ileri sürün. Dava dilekçesi için iş kazası tazminat dava dilekçesi örneğimizi kullanabilirsiniz.
Kaynak: Karar metnini aktaran Alomaliye; tek ikincil kaynak.
İş kazası davasında kusur raporu her şeyi belirler
Kusur ve maluliyet raporlarına itiraz, Kurum dosyalarının incelenmesi ve tazminat hesabı için Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
18 Kararın Özet Tablosu
İş kazasına ilişkin kararlar
| Konu | Karar | Sonuç ve ilke |
|---|---|---|
| Unsurlar | Y. 10. HD, 28.09.2022, E. 2022/10788, K. 2022/11379 | Sınırlı sayım; iş kazası kusur demek değil |
| Servis kazası | Yargıtay HGK, 11.02.2020, E. 2019/21-389, K. 2020/120 | Servisten kendi isteğiyle ayrılınca bağ koptu |
| Turnuvada kalp krizi | Y. 10. HD, 03.07.2025, E. 2024/13196, K. 2025/11283 | Kardiyolog heyeti; kaçınılmazlık işverene eklenmez |
| Tartışma sonrası kalp krizi | Y. 10. HD, 19.01.2021, E. 2020/6981, K. 2021/413 | Kusursuz diye ret hatalı; muayene ve stres araştırılmalı |
| Tecrübe ve önlem | Y. 10. HD, 13.12.2022, E. 2021/10336, K. 2022/15850 | Tecrübe önlem yükümlülüğünü kaldırmaz |
| Kaçınılmazlık (rücu) | Y. 10. HD, 22.11.2021, E. 2021/7031, K. 2021/14606 | Önlem eksikse kaçınılmazlık yok |
| Ceza dosyasıyla çelişki | Y. 10. HD, 24.11.2025, E. 2025/6675, K. 2025/15910 | Çelişki giderilmeli; gerçek ücret |
| Gerçek ücret | Y. 10. HD, 08.10.2020, E. 2020/6894, K. 2020/5738 | Emsal ücret araştırması |
| Müfettiş raporuyla çelişki | Y. 10. HD, 04.02.2026, E. 2025/16901, K. 2026/837 | Yeni heyet; itiraz edilmeyen rapor bağlar |
| Asıl-alt işveren, grup | Y. 10. HD, 02.11.2020, E. 2020/7340, K. 2020/6190 | Müteselsil sorumluluk; organik bağ |
| Organik bağın ispatı | Y. 10. HD, 22.01.2026, E. 2022/14196, K. 2026/107 | Sözleşmeler getirilmeli |
| Hesap ve maluliyet oranı | Y. 10. HD, 28.06.2022, E. 2021/4912, K. 2022/9927 | Adli Tıp; aktif-pasif dönem; Kurum mahsubu |
| İki ayrı kaza | Y. 10. HD, 26.12.2024, E. 2024/625, K. 2024/14147 | Birleşik orana etki; usuli kazanılmış hak |
| Talebin düzeltilmesi | Y. 10. HD, 22.01.2026, E. 2024/10597, K. 2026/354 | Usuli kazanılmış hak; geçici ödeme mahsubu |
| Manevi tazminat miktarı | Y. 10. HD, 01.10.2020, E. 2020/6902, K. 2020/5289 | Çocuklara verilen tutar az; caydırıcılık |
| Yüzde 0 maluliyet | Y. 21. HD, 03.02.2016, E. 2015/7367, K. 2016/1015 | Manevi tazminat ve geçici dönem zararı istenebilir |
| Zamanaşımı (ölüm) | Y. 10. HD, 03.07.2025, E. 2025/242, K. 2025/11284 | On yıl; tüzel kişiye uzamış ceza zamanaşımı yok |
| Hesap yöntemi (eski) | Y. 21. HD, 17.05.2007, E. 2006/18008, K. 2007/7460 | Kurumun peşin sermaye değeri düşülmeli |
Bu Kararları Kendi Dosyanızda Nasıl Kullanırsınız?
- Kazayı kayda geçirin. İşverenin kazayı üç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirip bildirmediğini kontrol edin; bildirilmemişse Kuruma kendiniz başvurun ve gerekirse iş kazasının tespiti davası açın.
- Delilleri hemen toplayın. Kaza yerinin fotoğrafları, tanıkların adları, hastane kayıtları, kolluk tutanakları, eğitim ve kişisel koruyucu donanım belgeleri en baştan önemlidir.
- Kurum ve ceza dosyalarını isteyin. Sosyal Güvenlik Kurumunun kaza sonrası inceleme raporu, rücu dosyası ve varsa ceza dosyasındaki kusur raporu tazminat davasına getirtilmelidir.
- Maluliyet oranını takip edin. Kurumun belirlediği oran tazminat davasında kesin değildir; itiraz hâlinde Adli Tıp Kurumu incelemesi istenebilir.
- Kusur raporunu denetleyin. Raporun A sınıfı iş güvenliği uzmanlarından oluşan bir heyetçe hazırlanıp hazırlanmadığına, kalp krizi gibi tıbbi olaylarda heyette ilgili uzman hekim bulunup bulunmadığına ve kaçınılmazlık payına bakın.
- Gerçek ücretinizi ispatlayın. İmzalı bordrolar, banka dökümleri ve mesleğinize ilişkin belgeler gerçek ücretin tespitinde esas alınır.
- Bilirkişi raporlarına süresinde itiraz edin. İtiraz edilmeyen rapordaki tespitler, dava bozulsa bile usuli kazanılmış hak nedeniyle değiştirilemeyebilir.
- On yıllık süreyi kaçırmayın. İş kazası tazminat davalarında arabuluculuk şartı yoktur; doğrudan iş mahkemesinde dava açılabilir. Dilekçe için iş kazası tazminat dava dilekçesi örneğimize bakabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar
- İş kazası tespitini tazminatla karıştırmak. Olayın iş kazası sayılması işverenin kusurlu olduğu anlamına gelmez; kusur ayrıca ispatlanır.
- Kusur raporunu okumadan geçmek. Kaçınılmazlık payı veya size yüklenen kusur tazminatınızdan doğrudan düşülür.
- Yalnızca alt işverene dava açmak. Asıl işveren de müteselsilen sorumludur; aralarındaki sözleşme sizi bağlamaz.
- Bordrodaki düşük ücreti kabullenmek. Tazminat gerçek ücret üzerinden hesaplanır; emsal ücret araştırması isteyin.
- Raporlu dönemi unutmak. İyileşme süresinde çalışamadığınız dönemin kazanç kaybı ayrıca istenebilir.
- “Maluliyetim yok, dava açamam” sanmak. Yüzde 0 maluliyette de manevi tazminat istenebilir.
- İşveren açısından: önlem almadan “işçi tecrübeliydi” demek. Yargıtay’a göre tecrübe ve işyerindeki alışkanlıklar önlem alma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Sıkça Sorulan Sorular
İş kazası nedir?
5510 sayılı Kanun m.13’e göre iş kazası; sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işverence yürütülen iş nedeniyle, görevli olarak işyeri dışına gönderildiğinde asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, emziren kadın sigortalının süt izninde veya işverence sağlanan taşıtla işe gidiş-dönüşte meydana gelen ve sigortalıyı bedenen veya ruhen engelli hâle getiren olaydır.
İşyerinde geçirilen kalp krizi iş kazası sayılır mı?
Sayılabilir. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, kalp krizi, beyin kanaması ve intiharın da iş kazası kapsamında değerlendirilebileceğini kabul etmektedir. Ancak işverenden tazminat istenebilmesi için işverenin kusurunun ayrıca ortaya konması gerekir; bu dosyalarda kardiyoloğun da bulunduğu bir bilirkişi heyeti aranır.
Servisle işe giderken kaza geçirdim; iş kazası mı?
İşverence sağlanan taşıtla işe gidiş-gelişte meydana gelen kaza iş kazasıdır (m.13/1-e). Ancak Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, servis arızalandıktan sonra kendi isteğiyle başka işine giden işçinin geçirdiği kazayı iş kazası saymamıştır.
İşveren iş kazasını bildirmek zorunda mı?
Evet. İşveren iş kazasını kolluk kuvvetlerine derhal, Sosyal Güvenlik Kurumuna ise kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmek zorundadır (5510 s.K. m.13/2).
İş kazası tazminat davası için arabulucuya gitmem gerekir mi?
Hayır. 7036 sayılı Kanun m.3’e göre iş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat ile tespit, itiraz ve rücu davaları zorunlu arabuluculuk kapsamı dışındadır; doğrudan iş mahkemesinde dava açılabilir.
İş kazası tazminat davasında zamanaşımı ne kadar?
On yıldır (TBK m.146). Bedensel zararda süre zararın gelişiminin tamamlandığı tarihten, ölümde ölüm tarihinden başlar. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, işveren şirket olduğunda uzamış ceza zamanaşımının uygulanamayacağını kabul etmiştir.
Kusur oranı tazminatı nasıl etkiler?
Maddi tazminattan işçinin kendi kusuru oranında indirim yapılır (TBK m.52); manevi tazminatın miktarında da kusur durumu dikkate alınır. Bu nedenle kusur raporuna süresinde itiraz etmek çok önemlidir.
Kusur raporunu kim hazırlar?
Yargıtay, kusur raporunun kural olarak A sınıfı iş güvenliği uzmanlarından oluşan üç kişilik bir heyet tarafından hazırlanmasını ister. Kalp krizi gibi tıbbi olaylarda heyette kardiyolog gibi ilgili uzman hekimin de bulunması gerekir.
Sosyal Güvenlik Kurumunun belirlediği maluliyet oranı mahkemeyi bağlar mı?
Kurumun Yüksek Sağlık Kurulu kararı Kurum için bağlayıcıdır, tazminat davasındaki taraflar için değildir. Orana itiraz edilirse Adli Tıp Kurumunun incelemesi istenir.
Kurumun bağladığı gelir tazminattan düşülür mü?
Evet. Kurumun bağladığı gelirin peşin sermaye değeri, mükerrer ödemeyi ve haksız zenginleşmeyi önlemek için işverenden istenen maddi tazminattan düşülür.
Taşeron işçisiyim; kime dava açabilirim?
Asıl işveren ile alt işveren, alt işveren işçisinin zararından müteselsilen sorumludur (4857 s.K. m.2/6). Davayı her ikisine birlikte veya ayrı ayrı açabilirsiniz; aralarındaki sorumluluk sözleşmesi sizi bağlamaz.
Kalıcı maluliyetim yok; yine de tazminat alabilir miyim?
Yargıtay 21. Hukuk Dairesi’ne göre yüzde 0 sürekli iş göremezlik manevi tazminat talebini engellemez. Ayrıca iyileşme sürecinde çalışamadığınız dönemin kazanç kaybı da istenebilir.
İş kazasında ölen işçinin yakınları ne isteyebilir?
Destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze giderleri gibi maddi tazminat (TBK m.53) ile manevi tazminat (TBK m.56) istenebilir. Eş, çocuklar, anne-baba ve kardeşler manevi tazminatı ayrı ayrı isteyebilir.
İçtihatlar ve iş kazası kümesindeki diğer sayfalar:
İçtihatlar: Konu Konu Yargıtay Kararları · İş Hukuku Rehberi · Kıdem ve İhbar Tazminatı Yargıtay Kararları · İşe İade Davası Yargıtay Kararları · Fazla Mesai Yargıtay Kararları · Mobbing Yargıtay Kararları · İş kazasında işverenin sorumluluğu · Meslek hastalığı ve işçinin hakları
Kaynaklar ve doğrulama. Karar metinleri; Çalışma ve Toplum Dergisi’nin karar arşivi ve Alomaliye’den aktarılmıştır. Kanun hükümleri için Mevzuat Bilgi Sistemi esas alınmalıdır. Kararlar özetlenirken metinlerin kendi ifadeleri yerine sade bir anlatım tercih edilmiştir; dilekçede kullanmadan önce tam metne Yargıtay Karar Arama veya UYAP Emsal Karar sisteminden ulaşmanızı öneririz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanızda sonuç, delillere ve olayın bütün koşullarına göre değişir.