Geliştirme Ödeneği %250’den %200’e: Hatay, Malatya ve Kahramanmaraş’ta Öğretim Elemanı Ne Alacak, Ekim Farkı Nasıl İstenir? 2026 (11972 Sayılı Karar, Geçici m.3-4, 2914 m.14)

14 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 11972 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, Geliştirme Ödeneği Ödenmesine Dair Karar’a geçici 4. maddeyi ekledi: Hatay, Malatya ve Kahramanmaraş’taki yükseköğretim kurumlarında görev yapan öğretim elemanlarının geliştirme ödeneği oranları 12 ay süreyle %200 olarak uygulanacak, bu illere ilişkin daha yüksek oranlı mevcut belirlemeler korunacak ve Karar 1 Ekim 2026’dan geçerli olacak. Gelişmeyi son dakika haberimizde duyurduk. Bu yazıda haberin bıraktığı soruları cevaplıyoruz: 2025’te aynı üç il için getirilen %250 oranı ne oldu, yeni oran gerçekte bir artış mı yoksa bir geçiş mi, 12 aylık süre hangi gün biter, kimler ödenekten yararlanır, izin ve görevlendirmede ne olur, Ekim farkı ödenmezse hangi sürede ve nasıl başvurulur.

Düzenlemenin Künyesi ve Yetki Dayanağı

Geliştirme ödeneği, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun 14. maddesinde düzenlenmiştir. Maddeye göre diğer yükseköğretim kurumlarına göre sosyo-ekonomik açıdan daha az gelişmiş yerlerde öğretim yapan ve/veya yeterli sayıda öğretim elemanı sağlanamayan yükseköğretim kurumları ile bunların bölümlerinde görevli öğretim elemanlarına, aylık gösterge ve ek gösterge toplamının memur aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak miktarın beş katına kadar geliştirme ödeneği ödenebilir. Ödeneğin verileceği kurumlar, usul ve esaslar, oranlar, yararlanma süresi ve yararlanamayacak olanlar Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenir; 703 sayılı KHK ile “Bakanlar Kurulu” yetkisi “Cumhurbaşkanı” olarak değiştirilmiştir. Ödenek, damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz.

Kanunun verdiği bu yetkiye dayanan temel metin, 4/4/2005 tarihli ve 2005/8681 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan ve 19/4/2005 tarihli, 25791 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Geliştirme Ödeneği Ödenmesine Dair Karar’dır. Karar; ödeneğin kime, hangi oranda, hangi şartla ve ne kadar süre ödeneceğini belirler, ekindeki cetvelde ise il ve ilçe bazında oranları sayar. 11972 sayılı Karar bu metnin oranlarını değiştirmez; yalnızca üç il için belirli bir dönemde uygulanacak özel bir oran getirir.

Geliştirme Ödeneği Nasıl Hesaplanır?

Kararın 1. maddesine göre ödenek, öğretim elemanının almakta olduğu aylık gösterge ve ek gösterge toplamının memur aylık katsayısıyla çarpılmasıyla bulunan tutara, ekli cetvelde yükseköğretim kurumunun bulunduğu yerleşim yeri için belirlenen oranın uygulanmasıyla bulunur. Dolayısıyla hesap üç değişkene dayanır: kişinin unvan ve derecesine bağlı gösterge ve ek göstergesi, her altı ayda bir belirlenen memur aylık katsayısı ve kurumun bulunduğu yerin oranı. Geçici 4. madde bu üç değişkenden yalnızca sonuncusuna dokunur.

Kararın 4. maddesi profesör, doçent, yardımcı doçent (bugünkü doktor öğretim üyesi) ve araştırma görevlisi dışındaki kadrolara atanmış öğretim elemanlarına hesaplanan tutarın yarısının ödeneceğini öngörür. 27/8/2025 tarihli ve 32999 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2026 ve 2027 yıllarını kapsayan 8. Dönem Toplu Sözleşme’nin Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Koluna ilişkin bölümünün 31. maddesi ise bu “yarısı” ibaresinin öğretim görevlisi kadrolarında bulunanlar için “%75’i” şeklinde uygulanacağını kararlaştırmıştır. Ayrıca Kararın 5. maddesine göre geliştirme ödeneği, 2547 sayılı Kanun’un 58. maddesine göre döner sermaye gelirlerinden alınacak payın tespitinde dikkate alınmaz.

Taban tutar, “aylık gösterge + ek gösterge” toplamının memur aylık katsayısıyla çarpımıdır. Katsayı her dönem değiştiği için aynı oran altında bile ödeneğin TL karşılığı her altı ayda bir değişir. Bu nedenle üniversitenin strateji geliştirme biriminin bordrosunda yer alan tutarın kontrolü için önce kişinin gösterge ve ek göstergesinin, sonra o ay uygulanan katsayının, en son da yer oranının doğru alınıp alınmadığına bakmak gerekir.

Üç İlde Oranların Seyri: Cetvel, %250 ve Şimdi %200

Haberde ve kamuoyunda yeni düzenleme bir “artış” olarak sunuluyor. Bu, Karar ekindeki cetvelde yazan olağan oranlara göre doğrudur; fakat bu üç ilde son on sekiz ayda uygulanan orana göre durum farklıdır. 14/3/2025 tarihli ve 9594 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (15/3/2025 tarihli ve 32842 sayılı Resmî Gazete) Karar’a geçici 3. maddeyi eklemişti: “Bu Kararla belirlenmiş olan geliştirme ödeneği oranları Hatay, Malatya ve Kahramanmaraş illeri için, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 18 ay süreyle %250 olarak uygulanır.” 9594 sayılı Karar yayımını takip eden aybaşında, yani 1 Nisan 2025’te yürürlüğe girdi. On sekiz aylık süre 30 Eylül 2026’da sona erdi.

11972 sayılı Karar’ın 1 Ekim 2026’dan geçerli kılınması tesadüf değildir: geçici 3. maddenin bittiği günün ertesinden başlayarak iki düzenleme arasında boşluk bırakılmamıştır. Böylece öğretim elemanları Ekim 2026’dan itibaren cetveldeki olağan oranlara dönmeyecek; ancak %250 yerine %200 oranından yararlanacaktır.

Cetveldeki oranları Hazine ve Maliye Bakanlığının yayımladığı güncellenmiş Karar metninden aktarıyoruz. Bu metne göre oranlarda en son genel değişiklik 25/2/2009 tarihli ve 2009/14736 sayılı BKK ile yapılmıştır. Daha sonra il bazında süreli özel oranlar da getirilmiştir; örneğin 2011 Van depreminden sonra Van Merkez ve Erciş için oranlar 15/1/2012’den başlayarak altı ay süreyle %500 olarak uygulanmış ve bu süre birkaç kez uzatılarak 14/7/2015’e kadar sürdürülmüştür. Hatay, Malatya ve Kahramanmaraş için 2025’ten bu yana yapılan düzenlemeler aynı tekniğin, yani deprem sonrası süreli oran artırımının devamıdır.

Geçici 4. Madde İfade İfade Ne Söylüyor?

Geçici 4. madde tek cümleden oluşur: “Bu Kararla belirlenmiş olan geliştirme ödeneği oranları Hatay, Malatya ve Kahramanmaraş illeri için (bu illere ilişkin daha yüksek oranlı mevcut belirlemeler korunmak suretiyle) bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 12 ay süreyle %200 olarak uygulanır.” Cümlenin her parçası ayrı bir sonuç doğurur.

2025 tarihli geçici 3. maddede “daha yüksek oranlı mevcut belirlemeler korunmak suretiyle” kaydı yoktu; çünkü %250 oranı bu üç ildeki bütün cetvel oranlarının üzerindeydi. Yeni maddede bu kaydın eklenmesinin sebebi, %200 oranının Malatya’daki bazı ilçe oranlarının altında kalmasıdır. Kayıt olmasaydı “oranlar %200 olarak uygulanır” ifadesi bu ilçelerde oranı düşürmek olarak okunabilirdi.

İl ve İlçe Bazında Eski ve Yeni Oranlar

Aşağıdaki tablo, cetveldeki olağan oranları, 30 Eylül 2026’ya kadar uygulanan %250 oranını ve 1 Ekim 2026’dan itibaren uygulanacak oranı yan yana gösterir. Cetvel oranları yükseköğretim biriminin bulunduğu yerleşim yerine göre belirlenir; bir üniversitenin farklı ilçelerdeki fakülte ve meslek yüksekokulları farklı cetvel oranına tabi olabilir.

Tablodaki “Merkez” ifadeleri cetvelin kendi yazımıdır. Hatay, Malatya ve Kahramanmaraş sonradan büyükşehir belediyesine dönüştüğü için merkez ilçelerin adları değişmiştir. Kararın 8. maddesinin (a) bendi bu durumda, büyükşehir belediyesine dönüşmeden önceki yerleşim yerleri için belirlenen oranların esas alınacağını öngörür. Hatay Merkez için cetvelde yer alan oran bu nedenle bugünkü merkez ilçelerdeki birimlere uygulanır. Kurumunuzun hangi cetvel satırına bağlandığını strateji birimi bordrosundan ve üniversitenin ödeme belgelerinden görebilirsiniz.

12 Aylık Süre Ne Zaman Başlar, Ne Zaman Biter?

Geçici 4. madde %200 oranının “bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 12 ay süreyle” uygulanacağını söyler. Kararın 2. maddesi ise yürürlüğü “1/10/2026 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde” olarak belirler. İki hüküm birlikte okununca iki ihtimal ortaya çıkar. Birinci ihtimalde süre, Kararın hüküm doğurmaya başladığı 1 Ekim 2026’dan başlar ve 30 Eylül 2027’de biter. İkinci ihtimalde süre yayım günü olan 14 Kasım 2026’dan başlatılır ve 13 Kasım 2027’de biter.

Değerlendirmemize göre birinci okuma isabetlidir. Karar, geçici 3. maddenin bittiği günün ertesinden başlayarak bir boşluğu doldurmak için 1 Ekim 2026’dan geçerli kılınmıştır; “geçerli olmak üzere” ifadesi, hükmün etkisinin o tarihten başladığını gösterir. Süreyi yayım gününden başlatmak, aynı hükmün 1 Ekim–13 Kasım arasında da uygulanması nedeniyle fiilen on üç buçuk aylık bir ödeme sonucunu doğurur ki bu, “12 ay” ifadesiyle bağdaşmaz. Ödemeyi yapan birimler muhtemelen Hazine ve Maliye Bakanlığının yorumuna göre hareket edecektir; Kararın 10. maddesi uygulamada doğacak tereddütleri gidermeye bu Bakanlığı (o tarihteki adıyla Maliye Bakanlığı) yetkili kılmaktadır.

Kimler Yararlanır, Kimler Yararlanamaz?

Geçici 4. madde ödeneğin kimlere ödeneceğine ilişkin kuralları değiştirmez. Bu nedenle kapsam, Kararın 2, 6 ve 7. maddelerine göre belirlenir. 2. maddeye göre ödenek, ödeneğin öngörüldüğü yerlerdeki yükseköğretim kurumlarına ait öğretim elemanı kadrosuna atanarak orada fiilen çalışanlara; 2547 sayılı Kanun’un 35. maddesi, 40. maddesinin (b) fıkrası ve 41. maddesi uyarınca diğer yükseköğretim kurumlarında görevlendirilenlere; kadrosu başka kurumda olup bu yerlerdeki kurumlara usulüne uygun şekilde rektör veya dekan olarak atananlara ve 2547 sayılı Kanun’un 10. maddesine göre yurt içi değişim programlarına en az bir yarıyıl katılan öğretim üyelerine, görevin yapıldığı yer için öngörülen oran üzerinden ve fiilen görev yaptıkları sürece ödenir.

Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre 2547 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (a) fıkrasına dayanılarak ders vermek üzere görevlendirilenlere ise kadrolarının bulunduğu kurumun yeri için öngörülen oran uygulanır. Kararın 7. maddesi ödeneğin ödenmeyeceği hâlleri sayar: 2547 sayılı Kanun’un 33. maddesine göre lisansüstü eğitim için yurt dışına gönderilenler, 38. maddesine göre görevlendirilenler, özel kanunlara dayanılarak yükseköğretim kurumları dışında görevlendirilenler ve kısmi statüde çalışanlar. Kararın 1. maddesinin son fıkrasına göre Karar hükümleri, Türk Silahlı Kuvvetleri ve emniyet teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumları hakkında uygulanmaz.

Kurumlar arası görevlendirmeler son dönemde sıkça değiştiği için, görevlendirme yazınızda dayanak maddenin ne olduğunu kontrol etmek önemlidir. Aynı dayanakla yapılan iki görevlendirme farklı ödeme sonucu doğurabilir; örneğin 40/a ile ders vermeye giden öğretim üyesi kadro yerinin oranını alırken 40/b ile en az bir eğitim-öğretim yılı için giden öğretim üyesi görev yerinin oranını alır. Kamu personelinin kurumlar arası geçici görevlendirmesine ilişkin genel çerçeve için Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliği haberimize, atama ve naklen atama uyuşmazlıkları için memur atama ve naklen atama rehberimize bakılabilir.

Fiilen Çalışma Şartı: İzin, Rapor ve Geçici Görev

Kararın 6. maddesine göre geliştirme ödeneğinden yararlanabilmek için görevin ilgili yükseköğretim kurumunda fiilen yapılması şarttır. Bu kural, özellikle deprem sonrası dönemde uzaktan eğitim, görevlendirme ve uzun raporlar nedeniyle üç ilde sık uyuşmazlık konusu olmuştur. Madde, fiilen çalışma şartının aranmadığı hâlleri sınırlı olarak sayar.

Bu sınırların dışındaki sürelerde ödenek kesilir. Örneğin yılda 30 günü aşan hastalık izni süresinde ödenek ödenmez; 30 günün hesabında aynı yıl içindeki bütün hastalık, yatarak tedavi ve refakat günleri toplanır. Kararın 3. maddesine göre ödeneğe fiilen göreve başlanılan tarihten itibaren hak kazanılır; görevden ayrılmada o ay çalışılan günler itibarıyla hesap yapılır ve daha yüksek veya daha düşük ödeneğe hak kazandıracak şekilde görev yeri değişenler hakkında da aynı usul uygulanır.

Ödemenin Zamanı ve Ekim–Kasım Farkları

Kararın 3. maddesine göre geliştirme ödeneği, çalışmayı izleyen ay başında ödenir. Ekim 2026’daki çalışmanın karşılığı Kasım 2026 başında, Kasım çalışmasının karşılığı Aralık başında ödenir. Geçici 3. maddenin 30 Eylül 2026’da sona ermesi ile 11972 sayılı Kararın 14 Kasım’da yayımlanması arasındaki dönemde, Kasım başında yapılan Ekim ödemesinin hangi oranla hesaplandığı kurumdan kuruma değişmiş olabilir. Yeni Kararın yayımından önce yürürlükte olan tek dayanak cetvel olduğundan, Ekim ödemesinin cetvel oranıyla hesaplanmış olması muhtemeldir.

Bu durumda Ekim 2026 için %200 ile cetvel oranı arasındaki farkın ödenmesi gerekir. Kararın açıkça 1/10/2026’dan geçerli kılınması, idarenin farkı kendiliğinden ödemesini gerektirir; ayrıca bir talep şartı öngörülmemiştir. Bununla birlikte idareler geçmişe dönük farkları çoğu zaman ek bordroyla ve bir sonraki ödeme döneminde öder. Aralık başındaki ödemede hem Kasım çalışmasının %200 üzerinden ödenmesi hem de Ekim farkının eklenmesi beklenir. Aralık ödemesinde fark görünmüyorsa yazılı başvuru yapılmalıdır.

Malatya’nın %220–240 oranlı ilçelerinde durum farklıdır. Bu birimlerde Ekim ödemesi cetvel oranıyla yapılmışsa zaten %200’ün üzerindedir ve geçici 4. madde bu oranı koruduğu için ödenecek bir fark doğmaz. Battalgazi’de cetvel oranı %200 olduğu için de fark çıkmaz. Fark en çok Hatay’da görülür: Hatay Merkez’de cetvel oranı %40 olduğundan Ekim için ödenmesi gereken fark, taban tutarın 1,6 katıdır.

Kurumun Ödeme Süresi: 28. Yıl ve 31 Aralık 2027 Sınırı

Geliştirme ödeneği süresiz bir hak değildir. Kararın 9. maddesine göre, Kararın yürürlüğünden sonra fiilen eğitim-öğretime başlayan kurumlarda ödeneğe, eğitim-öğretime başlanılan tarihi izleyen aybaşından itibaren belirli bir yılın sonunda son verilir. Geçici 2. madde ise Karar yürürlüğe girdiğinde cetveldeki yerlerde eğitim-öğretime devam eden kurumlarda ödemenin belirli bir tarihte biteceğini, ancak o tarihte eğitim-öğretime başladığı tarihten itibaren belirli yılı doldurmamış kurumlarda o yılın sonuna kadar devam edeceğini öngörür. Bu sınırlar metinde ilk olarak on beş yıl ve 2014 olarak yazılmış, 2014/7142 sayılı BKK ile on altı yıl ve 15/12/2015 olarak değiştirilmiş, daha sonra her dönemin toplu sözleşmesi ve Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararlarıyla ileri tarihlere taşınmıştır.

Bugün uygulanan hüküm, 8. Dönem Toplu Sözleşme’nin Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Koluna ilişkin bölümünün 14. maddesidir. Buna göre 9. maddenin birinci fıkrasındaki “onaltıncı” ibaresi “yirmisekizinci” olarak; geçici 2. maddenin birinci fıkrasındaki “15/12/2015” ibaresi “31/12/2027”, “onaltı” ibaresi “yirmisekiz” ve “onaltıncı” ibaresi “yirmisekizinci” olarak uygulanır.

Bu tablonun iki önemli sonucu vardır. Birincisi, geçici 4. madde hangi kurumların ödenek alacağını değil, ödenek alan kurumlarda hangi oranın uygulanacağını belirler; süre sınırını doldurmuş bir kurumda %200 oranı kendiliğinden yeni bir hak doğurmaz. İkincisi, değerlendirmemize göre geçici 4. maddenin 12 aylık süresi 30 Eylül 2027’de, eski kurumlar için toplu sözleşmeyle belirlenen 31/12/2027 sınırından önce sona erer. 2028 ve sonrası için ödenek, 9. Dönem Toplu Sözleşme’nin bu konuda ne öngöreceğine bağlıdır.

Hukuki Nitelik, Tartışmalı ve Belirsiz Noktalar

Düzenleyici işlem niteliği. 11972 sayılı Karar, genel, soyut ve sürekli nitelikte kurallar koyan bir düzenleyici işlemdir. Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla ilan edilmiş sayılır. Bu nedenle 2577 sayılı İYUK’un 7. maddesinin 4. fıkrası uyarınca dava süresi ilan tarihini izleyen günden başlar; ancak düzenleyici işlemin uygulanması üzerine ilgililer düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilir. Düzenleyici işlemlere karşı davanın usulü için düzenleyici işlemlere karşı iptal davası yazımıza bakılabilir.

%250’den %200’e geçişte kazanılmış hak iddiası. Bazı öğretim elemanları %250 oranının devam etmesi gerektiğini düşünebilir. Değerlendirmemize göre bu iddianın dayanağı zayıftır: geçici 3. madde baştan 18 ay süreyle sınırlı getirilmişti ve süresi dolan bir geçici düzenlemeden kazanılmış hak doğmaz. 2914 sayılı Kanun oranı belirleme yetkisini, beş katı üst sınırı içinde kalmak kaydıyla Cumhurbaşkanına bırakmıştır. Bu çerçevede açılacak bir davada Kararın kamu yararı ve hizmet gerekleriyle bağdaşmadığının somut gerekçelerle ortaya konması gerekir.

“Mevcut belirlemeler” kavramı. Korunan “daha yüksek oranlı mevcut belirlemeler”in yalnızca cetvel oranlarını mı, yoksa Hazine ve Maliye Bakanlığının Kararın 8. maddesinin (c) bendine göre yerleşim yeri değişikliklerinde verdiği oran kararlarını da mı kapsadığı açık değildir. Değerlendirmemize göre ifade geniştir ve 8. maddeye göre usulüne uygun verilmiş daha yüksek oran belirlemelerini de kapsar. Kurumunuz için böyle bir belirleme varsa korunur.

Geçmişe etkili uygulama. Karar ilgililer lehine geçmişe etkili sonuç doğurduğu için idare hukukundaki geriye yürümezlik ilkesi bakımından bir sakınca taşımaz. Lehe düzenlemenin geçmişe uygulanması, idareye ödeme yükümlülüğü getirir; bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi ayrı bir idari işlem veya eylem olarak dava konusu yapılabilir.

Toplu sözleşme ile Karar arasındaki ilişki. Ödeneğin kurum bazında süresi Kararın lafzında hâlâ “15/12/2015” ve “onaltıncı yıl” olarak yazılıdır; fakat bu ibareler toplu sözleşme hükmüyle farklı uygulanır. Kurumların bordro sistemleri uygulanan biçimi esas alır. Strateji birimi “ödenek süresi doldu” gerekçesiyle ödeme yapmıyorsa hesaplamanın 28 yıl ve 31/12/2027 üzerinden yapılıp yapılmadığını sormak gerekir.

Süreler, İtiraz ve Dava Yolları

Geliştirme ödeneğine ilişkin uyuşmazlıklar idari yargının görev alanındadır. 11972 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının kendisine karşı iptal davası, 2575 sayılı Danıştay Kanunu’nun 24. maddesinin (a) bendi uyarınca Danıştay’da ilk derece olarak görülür. Bordroya yansıyan uygulama işlemine, yani fark talebinin reddine karşı dava ise parasal haklara ilişkin olduğu için İYUK’un 33. maddesinin 3. fıkrası uyarınca ilgilinin görevli bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılır. Görev ve yetki kuralları için idari yargıda görev ve yetki yazımıza bakılabilir. İzlenecek yol, uyuşmazlığın Kararın kendisine mi, yoksa bordroya yansıyan uygulamaya mı yöneldiğine göre değişir.

Sürelerin hesabında İYUK’un 8. maddesi uygulanır: süreler tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden işlemeye başlar, tatil günleri süreye dahildir ve son gün tatile rastlarsa süre izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar. Ayrıntı için idari davalarda sürelerin hesaplanması yazımıza ve hukuki süre hesaplama aracımıza bakabilirsiniz. Başvuru ve zımni ret süreleri idareye başvuru ve dava süresinin durması ile idari davalarda dava açma süreleri yazılarımızda ayrıntılı anlatılmıştır.

Fark alacağının yanında faiz de istenmek isteniyorsa iptal davasıyla birlikte tam yargı davası açılması gerekir. İYUK’un 12. maddesi ilgililerin doğrudan tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabileceklerini öngörür. Değerlendirmemize göre parasal haklara ilişkin bu tür davalarda faiz başlangıcı olarak idareye başvuru tarihinin esas alınması talep edilmelidir; başvuru dilekçesinin tarihli bir örneğini saklamak bu nedenle önemlidir. Ayrıntı için iptal ve tam yargı davalarının birlikte açılması ve tam yargı davası yazılarımıza bakılabilir.

Varsayımsal Örnekler

Aşağıdaki örnekler varsayımsaldır. Hesabı kolaylaştırmak için taban tutarı, yani “aylık gösterge + ek gösterge” toplamının memur aylık katsayısıyla çarpımını 10.000 TL kabul ediyoruz. Gerçek tutar kişinin unvan ve derecesine ve o dönemki katsayıya göre değişir.

Varsayımsal örnek 1: Hatay’daki bir fakültede görev yapan doktor öğretim üyesi A, Kasım başında Ekim ayı için cetvel oranı olan %40 üzerinden ödeme almıştır. Taban tutar 10.000 TL kabul edildiğinde Ekim için alması gereken tutar 20.000 TL, aldığı tutar 4.000 TL’dir; 16.000 TL fark doğar. A, Aralık ödemesinde fark görmezse üniversite rektörlüğüne yazılı başvuru yapar; otuz gün içinde cevap gelmezse istek reddedilmiş sayılır ve A altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal ve tam yargı davası açabilir.

Varsayımsal örnek 2: Malatya’da Pütürge’deki bir meslek yüksekokulunda görev yapan öğretim görevlisi B, Ekim ödemesinin %240 üzerinden yapıldığını görür. Geçici 4. madde daha yüksek oranlı mevcut belirlemeyi koruduğundan B için bir fark doğmaz; %200’e düşürme yapılırsa bu, maddeye aykırı olur ve yukarıdaki başvuru yolu izlenir.

Varsayımsal örnek 3: Ankara’daki bir üniversitenin kadrosunda olan doçent C, 2547 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (b) fıkrası uyarınca bir eğitim-öğretim yılı için Kahramanmaraş’taki bir üniversitede görevlendirilmiştir. Kararın 2. maddesinin (b) bendi gereği C, görev yaptığı yerin oranından, yani %200 üzerinden ödenek alır. C aynı dönemde 40. maddenin (a) fıkrası uyarınca yalnızca ders vermek üzere görevlendirilmiş olsaydı kadrosunun bulunduğu yerin oranı uygulanacaktı.

Varsayımsal örnek 4: Hatay’daki bir üniversitede araştırma görevlisi D, 2026 yılında toplam 45 gün hastalık izni kullanmıştır. Kararın 6. maddesinin (c) bendi gereği hastalık izni nedeniyle ödenecek ödenek bir takvim yılında 30 günü geçemez; aşan 15 gün için ödenek ödenmez. 2027 yılında sayım yeniden başlar.

Ne Yapmalı? Adım Adım

Sık Yapılan Hatalar

Yeni oranı artış sanmak. Cetvel oranlarına göre bir artış olsa da son on sekiz ayda uygulanan %250’ye göre bir düşüştür. Bütçe planlaması yapan öğretim elemanlarının Ekim 2026’dan itibaren gelirlerinde bir azalma olacağını hesaba katması gerekir.

Malatya’nın yüksek oranlı ilçelerinde %200’ü kabul etmek. %220–240 oranlı ilçelerde oran korunur; bordroya %200 yansıtılması hatadır.

Farkın kendiliğinden ödeneceğini varsayıp süreyi kaçırmak. Karar geçmişe etkili olsa da idare farkı ödemezse hak arama süreleri işler. Özellikle tebliğ edilmiş bir ret cevabı varsa altmış günlük süre kaçırılmamalıdır.

Görevlendirme dayanağını karıştırmak. 2547 m.40/a ile 40/b arasındaki fark ödeneğin hangi yerin oranıyla hesaplanacağını belirler. Görevlendirme yazısında dayanak madde açıkça yer almıyorsa bunun yazılı olarak sorulması gerekir.

30 günlük sınırı yanlış saymak. Hastalık, yatarak tedavi ve refakat izinleri ile 2547 m.39 kapsamındaki geçici görevlendirmeler ayrı ayrı 30 günlük sınırlara tabidir ve her biri takvim yılı esasına göre hesaplanır.

Kararın tamamını değil bordroyu dava etmek. Karar lehe olduğu için çoğu durumda iptali istenecek olan Karar değil, Kararın eksik uygulanmasıdır. Dava dilekçesinde hangi işlemin iptalinin istendiğinin doğru yazılması davanın sonucunu belirler. Yargı kararının idarece uygulanmaması hâlinde izlenecek yol için yargı kararının uygulanmaması ve tazminat yazımıza bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hatay, Malatya ve Kahramanmaraş’ta geliştirme ödeneği oranı şimdi kaç?

11972 sayılı Karar ile eklenen geçici 4. madde uyarınca 1 Ekim 2026’dan geçerli olmak üzere 12 ay süreyle %200 uygulanır; bu illere ilişkin daha yüksek oranlı mevcut belirlemeler korunur.

2025’te getirilen %250 oranı ne oldu?

9594 sayılı Kararla eklenen geçici 3. madde %250 oranını 1 Nisan 2025’ten itibaren 18 ay süreyle uyguluyordu. Bu süre 30 Eylül 2026’da doldu ve yerini %200 oranına bıraktı.

Yeni oran maaşımı artırır mı, azaltır mı?

Cetvel oranlarına göre artış, Eylül 2026’ya kadar alınan %250’ye göre azalmadır. Malatya’nın %220–240 oranlı ilçelerinde cetvel oranı korunur.

12 aylık süre ne zaman biter?

Karar 1/10/2026’dan geçerli olduğundan değerlendirmemize göre süre 30 Eylül 2027’de biter. Sürenin yayım tarihinden başlatılması hâlinde 13 Kasım 2027 gündeme gelir; uygulamayı Hazine ve Maliye Bakanlığının yorumu belirleyecektir.

Ekim 2026 farkı ödenecek mi?

Karar 1/10/2026’dan geçerli olduğu için Ekim çalışmasının karşılığı cetvel oranıyla ödendiyse %200 ile arasındaki fark ödenmelidir. Ödenmezse rektörlüğe yazılı başvuru yapılır.

Öğretim görevlisi ne kadar alır?

Karar m.4’teki “yarısı” ibaresi 8. Dönem Toplu Sözleşme m.31 ile öğretim görevlileri için “%75’i” olarak uygulanır; yani hesaplanan tutarın %75’i ödenir.

Başka ilden Hatay’a görevlendirilen öğretim üyesi yararlanır mı?

2547 m.35, 40/b veya 41 uyarınca görevlendirilmişse görev yaptığı yerin oranından yararlanır. 40/a ile yalnızca ders vermek üzere görevlendirilmişse kadrosunun bulunduğu yerin oranı uygulanır.

Raporlu olduğum günlerde ödenek kesilir mi?

Hastalık izni, yatarak tedavi ve refakat izni süreleri için ödenek bir takvim yılında toplam 30 güne kadar ödenir; aşan sürede ödenmez. Yıllık izinde ve yılda 15 günü aşmayan mazeret izninde ödenek kesilmez.

Geliştirme ödeneğinden vergi kesilir mi?

Hayır. 2914 sayılı Kanun m.14 uyarınca ödenek damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz.

Kurumumun ödenek süresi doldu denildi; doğru mu?

Kararın 9. maddesi ve geçici 2. maddesi, 8. Dönem Toplu Sözleşme m.14 ile 28. yıl ve 31/12/2027 olarak uygulanır. Hesabın bu biçimde yapılıp yapılmadığını yazılı olarak sorabilirsiniz.

Fark ödenmezse ne kadar sürede dava açmalıyım?

İdareye başvurunuza 30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve bu sürenin bittiği tarihten itibaren 60 gün içinde dava açılır. Kararın kendisine karşı dava süresinin son günü 13.01.2027’dir.

Vakıf üniversitesinde çalışıyorum, yararlanabilir miyim?

Değerlendirmemize göre hayır; geliştirme ödeneği 2914 sayılı Kanun kapsamındaki devlet yükseköğretim kurumlarında görevli öğretim elemanlarına ilişkindir.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara idare hukuku ekibi; öğretim elemanlarının geliştirme ödeneği, ek ödeme ve diğer parasal haklarına ilişkin fark taleplerinde idareye başvuru dilekçelerinin hazırlanması, zımni ret ve dava sürelerinin takibi, iptal ve tam yargı davalarının açılması, görevlendirme ve atama işlemlerinin ödeneğe etkisinin incelenmesi ile üniversite disiplin süreçlerinde hukuki destek sağlar. Disiplin süreçleri için üniversite disiplin soruşturmaları rehberimize, iptal kararından sonra özlük haklarının iadesi için memurun göreve iadesi ve özlük hakları yazımıza bakılabilir. Günün gelişmeleri Hukuk Gündemi Son Durum sayfamızda yer alır. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 14/11/2026 tarihli ve 33430 sayılı Resmî Gazete; 13/11/2026 tarihli ve 11972 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki Karar m.1-3 (geçici m.4); 14/3/2025 tarihli ve 9594 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (15/3/2025 tarihli ve 32842 sayılı Resmî Gazete) eki Karar m.1-2 (geçici m.3); Geliştirme Ödeneği Ödenmesine Dair Karar (4/4/2005-2005/8681; RG 19/4/2005, 25791) m.1-10, geçici m.2 ve ekli cetvel (Hazine ve Maliye Bakanlığı güncel metni); Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2026 ve 2027 Yıllarını Kapsayan 8. Dönem Toplu Sözleşme (RG 27/8/2025, 32999), Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Koluna ilişkin bölüm m.14 ve m.31; 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu m.14; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu m.10, 33, 35, 38, 39, 40, 41, 58; 2577 sayılı İYUK m.7, 8, 10, 11, 12, 33; 2575 sayılı Danıştay Kanunu m.24.