Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezası 2026 ve Ehliyetsiz Kaza: Ceza, Kusur, Sigorta Rücu

Ehliyetsiz araç kullanmak iki ayrı soruyu birlikte doğurur: yakalanınca ödenecek idari para cezası ve bir kaza olursa doğacak ceza, tazminat ve sigorta sorumluluğu. 27 Şubat 2026’da yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanun cezaları yeniden belirledi; kazadaki sorumluluk ise Türk Ceza Kanunu, Karayolları Trafik Kanunu ve zorunlu trafik sigortası genel şartlarıyla belirlenir. Bu rehberde her ikisini madde numaralarıyla anlatıyoruz.

Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezası 2026: KTK m.36 ve 7574 Sayılı Kanun

Karayolları Trafik Kanunu’nun 36. maddesi, motorlu araçların sürücü belgesi sahibi olmayan kişilerce karayolunda sürülmesini ve sürülmesine izin verilmesini yasaklar. Maddenin yaptırım fıkrası, 12 Şubat 2026’da kabul edilip 27 Şubat 2026 tarihli ve 33181 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7574 sayılı Kanunun 9. maddesiyle yeniden yazıldı ve ceza tutarları kanunda doğrudan belirlendi.

Tablodan iki sonuç çıkar. Birincisi, 200.000 TL’lik ceza yalnızca sürücüye uygulanır; aracın sürülmesine izin veren işletene her durumda tescil plakası üzerinden 40.000 TL ceza kesilir. İkincisi, işletene ceza verilebilmesi için aracın sürülmesine izin vermiş olması gerekir. Araç işletenin bilgisi ve rızası dışında kullanılmışsa bu durum itirazda belgelerle ileri sürülmelidir.

Örnek: Ceza puanı nedeniyle belgesi geri alınmış bir sürücü, babasının aracıyla yakalanırsa sürücüye 200.000 TL, aracı kullanmasına izin veren babasına 40.000 TL ceza kesilir. Hiç belgesi olmayan bir gencin aynı araçla yakalanmasında ise sürücüye ve işletene 40.000’er TL ceza uygulanır.

Tekrar hâli de önemlidir. 7574 sayılı Kanun kırmızı ışık ve alkol gibi ihlallerde cezayı tekrar sayısına göre artırırken, m.36’daki ehliyetsizlik cezaları için tekrar hâlinde artırım veya suç duyurusu öngörmemiştir. Bu nedenle ikinci, üçüncü veya dördüncü kez yakalanan kişiye her tespitte aynı tutar ayrı ayrı uygulanır. Trafik idari para cezaları her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırıldığından, 2027’den itibaren tutarlar değişebilir. Tutarların ve işleten cezasının ayrıntısı ehliyetsiz araç kullandırma cezası rehberinde, Kanunun diğer değişiklikleri 7574 sayılı Kanun rehberinde anlatılmıştır.

Hangi Durumlar Ehliyetsiz Araç Kullanma Sayılır?

“Ehliyetsiz” kavramı yalnızca hiç belge almamış kişileri kapsamaz. Belgesi geri alınmış veya iptal edilmiş kişiler de bu kapsamdadır ve onlar için ceza beş kat daha ağırdır. Sigorta bakımından ise ölçü, kullanılan araç için “gereken ehliyetnamenin” bulunup bulunmadığıdır.

Sertifika satırı uygulamada sık karşılaşılan bir durumdur. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, sürücü sertifikası olup bunu sürücü belgesine dönüştürmeyen kişinin belgeyi alana kadar belgesiz araç kullanmış sayılacağını ve sigortacının rücu hakkının doğacağını kabul etmiştir. Belgesi yanında olmayan sürücü ise geçerli bir belgesi bulunduğu için ehliyetsiz sayılmaz; belgenin geçerliliği e-Devlet kaydıyla gösterilebilir. Belgenin geri alınması ve iadesi için ehliyete el konulması, ehliyeti geri alma süreci, ehliyet iadesi şartları ve ceza puanı rehberlerine bakabilirsiniz.

Ehliyetsiz Araç Kullanmak Suç mu, Hapis Cezası Var mı?

Tek başına hayır. KTK m.36’daki yaptırım idari para cezasıdır; fiil bir kabahattir ve adli sicile işlenmez. Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu (TCK m.179/2) ise aracın kişilerin hayat, sağlık veya malvarlığı açısından tehlikeli olabilecek şekilde sevk ve idare edilmesini arar; sürücü belgesinin bulunmaması bu suçun unsuru değildir. Ehliyetsiz sürücü aynı zamanda tehlikeli biçimde araç kullanıyorsa suç, belgesizlikten değil o sürüş biçiminden doğar. Ayrıntı için trafik güvenliğini tehlikeye sokma rehberine bakabilirsiniz.

7574 sayılı Kanunun m.36’ya ilişkin değişikliğinde, tekrar hâlinde hapis veya adli işlem öngören bir hüküm yoktur. Buna karşılık aynı Kanunla, ölümlü veya yaralanmalı kazalarda zabıtanın iznini almadan zaruret dışında olay yerinden ayrılan sürücülere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası getirilmiştir. Ehliyetsiz sürücünün korkuyla olay yerinden ayrılması, bu nedenle kazanın kendisinden daha ağır bir sonuç doğurabilir.

Ehliyetsiz Kaza Yapmanın Cezası: Taksirle Yaralama ve Öldürme

Kazada biri yaralanır veya ölürse ehliyetsizlik cezasından ayrı olarak ceza soruşturması açılır. İki süreç birbirinden bağımsız yürür: idari para cezası trafik biriminin işlemidir; yaralama veya ölüm ise Cumhuriyet başsavcılığının soruşturma konusudur. Birinin sonucu diğerini kendiliğinden etkilemez.

Bilinçli taksir, kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın neticenin meydana gelmesidir (TCK m.22/3). Sürücü belgesinin bulunmaması tek başına bu öngörüyü göstermez; aşırı hız, alkol veya tehlikeli sürüş gibi somut olgular ayrıca aranır. Savunmada kusur raporunun ve kazanın oluş biçiminin ayrıntılı incelenmesini istemek bu nedenle önemlidir. Ölümlü kazalarda süreç taksirle öldürme rehberinde, bilinçli taksirin ölçütleri bilinçli taksir rehberinde, ceza dosyasının tazminata etkisi ise bu rehberde anlatılmıştır.

Ehliyetsiz Sürücü Kazada Kusurlu Sayılır mı?

Otomatik olarak sayılmaz. Kusur, kazanın nasıl oluştuğuna göre KTK m.84’teki asli kusur hâlleri ve bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 22 Ekim 2025 tarihli, E.2025/8636, K.2025/14492 sayılı kararında, geçerli sürücü belgesinin bulunmamasının idari yaptırım gerektiren bir hâl olduğunu, ancak sürüş kusuru veya illiyet bağını kesen bir hâl olarak nitelendirilemeyeceğini belirtmiştir. Karara konu olayda ilk derece mahkemesi, ehliyetsiz sürücünün araç mahrumiyeti talebini bu gerekçeyle reddetmiş; Yargıtay kanun yararına bozma kararı vermiştir.

Bu ilke iki yönde çalışır. Ehliyetsiz sürücü kazada kusursuzsa zararını kusurlu karşı taraftan ve onun zorunlu trafik sigortasından isteyebilir. Kusurluysa sorumluluğu ehliyetsizlikten değil kural ihlalinden doğar; ehliyetsizlik ise ceza dosyasında ve sigorta rücuunda ayrıca sonuç doğurur. Kusur oranlarının nasıl belirlendiği asli ve tali kusur rehberinde anlatılmıştır; kendi olayınız için kusur tespit aracını kullanabilirsiniz.

Ehliyetsiz biri arabama çarptı: ne yapmalıyım?

Zarar gören sizseniz karşı sürücünün ehliyetsiz olması tazminat hakkınızı azaltmaz. Karayolları Trafik Kanunu, tazminat yükümlülüğünü kaldıran veya azaltan sebeplerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceğini öngörür (KTK m.95/1); bu nedenle karşı aracın zorunlu trafik sigortası zararınızı öder. Dava açmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru zorunludur (KTK m.97); aracın sigortası yoksa Güvence Hesabına başvurulur. Karşı aracın işleteni de aracın işletilmesinden doğan zarardan sorumludur (KTK m.85). Tutanağın düzenlenmesi, sürücü ve araç bilgilerinin alınması ve kamera kayıtlarının korunması ilk adımdır; sürecin tamamı trafik kazası tazminat rehberinde gösterilmiştir.

Ehliyetsiz Kazada Sigorta Öder mi? Trafik Sigortası, Kasko ve Rücu

Zorunlu trafik sigortası üçüncü kişilere verilen zararı karşılar ve ehliyetsizliği zarar görene karşı ileri süremez (KTK m.95/1). Sigortacı ödemeyi yaptıktan sonra, kanunun ve genel şartların izin verdiği hâllerde ödediği tutarı sigorta ettirene geri isteyebilir (KTK m.95/2). Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4-c bendi bu hâllerden biri olarak aracın gereken ehliyetnameye sahip olmayan kişilerce sevk edilmesini sayar.

Rücu kime yapılır? Kanun rücu hakkını sigorta ettirene tanır; genel şartlar da tutarın sigortalıdan isteneceğini düzenler. Sürücü ile araç sahibi farklı kişilerse sigortacının muhatabı kural olarak poliçedeki sigortalı, yani çoğu zaman araç sahibidir. Araç sahibi ödediği tutar için ehliyetsiz sürücüye genel hükümlere göre ayrıca başvurabilir.

Kusur ve illiyet aranır mı? Hukuk Genel Kurulu 21.09.2021 tarihli kararında rücu koşulunun belgesizliğin varlığıyla oluştuğunu kabul etmiş, kusur oranı veya illiyet bağı üzerinde ayrıca durmamıştır; 13.03.2015 tarihli, E.2013/17-1757, K.2015/1038 sayılı kararında da aynı ilkeyi benimsemiştir. Öğretide ise kazanın ehliyetsizlikten kaynaklanmadığı hâllerde rücu hakkının bulunmaması gerektiği savunulmaktadır. Rücu edilecek tutar sigortacının zarar görene ödediği tazminattır ve bu tazminat sürücünün kusuruna göre hesaplandığından, kusur raporu rücu davasında da belirleyicidir. Örneğin sigorta kazada zarar gören üçüncü kişiye 500.000 TL öderse bu tutarı rücu davasıyla sigortalıdan isteyebilir; ölümlü ve ağır yaralanmalı kazalarda rücu tutarı idari para cezasının çok üzerine çıkar. Alkol ve ehliyetsizlikte rücuun ayrıntısı sigorta yine öder mi rehberinde, rücu davaları ise bu rehberde anlatılmıştır.

Ehliyetsiz Kazada Tazminat: Kim, Neyi Öder?

Trafik kazasından doğan zararlarda Karayolları Trafik Kanunu ile Türk Borçlar Kanunu birlikte uygulanır. Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olursa aracın işleteni, araç bir teşebbüsün çalışma alanında işletiliyorsa teşebbüs sahibiyle birlikte, zarardan müteselsilen sorumludur (KTK m.85/1). İşleten, sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur (KTK m.85/5). Bir kazadan doğan zarar birden çok kişinin sorumluluğunu gerektiriyorsa bu kişiler zarar görene karşı müteselsilen sorumludur (KTK m.88). Kusurlu ehliyetsiz sürücü de haksız fiil hükümlerine göre (TBK m.49) zarardan sorumludur. Zarar gören bu nedenle sürücüye, işletene ve zorunlu trafik sigortasına birlikte başvurabilir; sigortanın sorumluluğu poliçedeki teminat limitleriyle sınırlıdır.

Manevi tazminat zorunlu trafik sigortasının teminatı dışındadır (KTK m.92/f). Bu talep kusurlu sürücüye ve araç işletenine yöneltilir; ihtiyari mali sorumluluk sigortasında manevi tazminat ek sözleşmeyle teminata alınmışsa o poliçeden de istenebilir. Teminat limitini aşan zarar için de sigorta değil sürücü ve işleten sorumludur. Ehliyetsiz kişiye aracını veren işleten bu nedenle sigortanın rücu talebine ek olarak limit üstü zarar ve manevi tazminat bakımından da doğrudan muhatap olur. Kazayı yapan araçtaki yolcuların ve yakınların hakları KTK m.92 rehberinde anlatılmıştır.

Ceza davasının sonucu tazminat davasını bağlar mı?

Kural olarak hayır. Hukuk hâkimi, zarar verenin kusurunun bulunup bulunmadığına karar verirken ceza hukukunun sorumluluğa ilişkin hükümleriyle ve ceza hâkiminin beraat kararıyla bağlı değildir; ceza kararındaki kusur değerlendirmesi ve zararın belirlenmesi de hukuk hâkimini bağlamaz (TBK m.74). Bu nedenle ehliyetsiz sürücü hakkında ceza dosyasında beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi, tazminat davasında kusurlu bulunmasına engel değildir; ceza dosyasındaki kusur raporu da tazminat davasında yeniden tartışılabilir. Yargıtay uygulamasında ceza mahkemesince kesin olarak saptanan maddi olgular ise, örneğin aracı kimin kullandığı, hukuk hâkimi bakımından da esas alınır.

Zamanaşımı: Tazminat davası ne zamana kadar açılır?

Kaza aynı zamanda suç oluşturuyorsa ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa, o süre tazminat talepleri için de uygulanır (KTK m.109/2; TBK m.72). Bu nedenle ölümlü veya yaralanmalı kazalarda iki yıllık süre geçmiş olsa bile dava hakkı çoğu zaman devam eder. Sigortacının sigortalıya yönelttiği rücu talebinde ise süre ve başlangıç tarihi ayrıca değerlendirilir; rücu ihtarnamesi alan araç sahibinin süreleri kaçırmamak için hukuki destek alması yararlıdır. Eski kazalar için eski trafik kazası için dava rehberine bakabilirsiniz.

Aracı Ehliyetsiz Birine Veren Araç Sahibinin Sorumluluğu

Araç sahibi üç ayrı yönden sorumluluk taşır. İdari yönden, aracın ehliyetsiz kişi tarafından sürülmesine izin veren işletene tescil plakası üzerinden 40.000 TL idari para cezası verilir (KTK m.36/3). Hukuki yönden işleten, aracın işletilmesinden doğan zarardan kusuru aranmaksızın sorumludur (KTK m.85/1); ehliyetsiz kişiye araç verilmesi bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Sigorta yönünden ise rücu davasının muhatabı çoğu zaman yine araç sahibidir.

Araç verilmeden önce sürücü belgesinin görülmesi ve belgenin geri alınıp alınmadığının e-Devlet’ten kontrol edilmesi basit ama etkili bir önlemdir. Aracın izin dışında kullanıldığı hâllerde ise işleten cezasına itiraz edilirken bu durum şikâyet kaydı veya tanıkla gösterilmelidir.

Araç işletenin bilgisi dışında alınmışsa durum ayrıca değerlendirilir. Aracı çalan veya gasp eden kişi işleten gibi sorumlu tutulur; işleten, aracın çalınmasında veya gasp edilmesinde kusurlu olmadığını ispat ederse sorumluluktan kurtulur (KTK m.107/1). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, aracın işletenin rızası dışında alındığı kabul edilse bile işletenin sorumluluktan kurtulabilmesi için aracın izinsiz kullanılmasını önlemek amacıyla gereken özeni gösterdiğini kanıtlaması gerektiğini belirtmiştir (HGK 22.06.2011, E.2011/17-398, K.2011/434). Uygulamada anahtarın aracın üzerinde bırakılması gibi durumlar bu özenin gösterilmediği şeklinde değerlendirilebilir.

18 Yaşından Küçük Ehliyetsiz Sürücü: Ceza ve Sorumluluk

Kabahatler Kanunu’na göre fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmamış kişiye idari para cezası verilemez (Kabahatler K. m.11/1); 15 yaşını doldurmuş çocuğa ise idari para cezası uygulanabilir. Her iki durumda da aracın kullanılmasına izin veren işletene 40.000 TL ceza kesilir. Kazada yaralanma veya ölüm varsa çocuğun ceza sorumluluğu yaşına göre değişir: 12 yaşını doldurmamış çocuğun ceza sorumluluğu yoktur; 12–15 yaş arasında ayırt etme gücü araştırılır; 15–18 yaş arasında ise ceza indirilerek uygulanır (TCK m.31). Zarar görene karşı tazminat yönünden araç işleteninin sorumluluğu (KTK m.85) ile ev başkanının sorumluluğu (TMK m.369) ayrıca gündeme gelir. Yaş küçüklüğünün ceza sorumluluğu TCK 31 rehberinde ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Hem Ehliyetsiz Hem Alkollü: Cezalar Birleşir

Alkollü araç kullanma KTK m.48’de ayrıca yaptırıma bağlanmıştır ve ehliyetsizlik cezasıyla birlikte uygulanır. 7574 sayılı Kanunla 0,50 promilin üzerinde alkollü araç kullanan sürücüye ilk tespitte 25.000 TL, ikinci tespitte 50.000 TL, üçüncü ve sonraki tespitlerde 150.000 TL ceza getirilmiştir. Alkolün etkisiyle emniyetli biçimde araç kullanamayacak hâlde araç kullanmak ise TCK m.179/3 kapsamında suç oluşturabilir. Kazada alkol, bilinçli taksir değerlendirmesinde ve sigortanın rücu talebinde ayrıca dikkate alınır. Promil sınırları promil sınırı rehberinde, ölçüme itiraz alkol ölçümüne itiraz rehberinde anlatılmıştır.

Ehliyetsiz Kaza Sonrası İlk Adımlar

1. Olay yerinden ayrılmayın: Ölümlü veya yaralanmalı kazada izinsiz ayrılmak 1–3 yıl hapis gerektirir; yaralı varsa 112’yi arayın.
2. Kolluğa haber verin: Tutanak düzenlenmesini sağlayın; ehliyetsizliği saklamaya çalışmak durumu ağırlaştırır.
3. Delilleri koruyun: Kamera kaydı, fotoğraf ve tanık bilgilerini toplayın; kusur değerlendirmesi bu delillere dayanır.
4. Araç sahibine ve sigortaya bildirin: Hasar ve rücu süreçleri bu bildirimle başlar.
5. İfadeden önce avukata danışın: Yaralanmalı kazada şikâyet ve uzlaştırma süreçleri, ölümlü kazada soruşturma takvimi önemlidir.
6. Cezaya karar verin: İdari para cezasına 15 gün içinde itiraz edin ya da indirimli ödemeyi kullanın.

Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezasına İtiraz, Ödeme ve Taksit

Ceza tutanağına tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine dilekçeyle itiraz edilebilir (Kabahatler K. m.27). Aynı 15 gün içinde ödenen cezada dörtte bir indirim uygulanır. Ekonomik durumu uygun olmayan kişi için, ilk taksit peşin ödenmek koşuluyla, cezanın bir yıl içinde dört eşit taksitle ödenmesine karar verilebilir. Ödenmeyen ceza 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip edilir (Kabahatler K. m.17).

Ceza kaydı e-Devlet’teki trafik cezası sorgulama hizmetinden görülebilir; ödeme vergi dairelerine, anlaşmalı bankalara veya Gelir İdaresi Başkanlığı’nın internet vergi dairesi üzerinden yapılır. Cezayı itirazdan önce indirimli ödemek itiraz hakkını ortadan kaldırmaz (Kabahatler K. m.17/6); indirim için ödemenin süresinde ve itirazdan önce yapılması gerekir. İtiraz kabul edilir ve ceza kaldırılırsa ödenen tutar iade edilir. Ödeme, indirim ve iade ayrıntıları trafik cezalarında ödeme ve itiraz rehberinde anlatılmıştır.

Tutanakta bulunması gereken unsurlar trafik cezası tutanağı rehberinde, dilekçe yapısı trafik cezasına itiraz dilekçesi örneğinde gösterilmiştir. Ehliyetsiz araç kullanma cezası, kazaya bağlı soruşturma veya sigorta rücu davası için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Ehliyetsiz araç kullanma cezası 2026’da ne kadar?

Sürücü belgesi olmadan araç kullanana 40.000 TL, belgesi geri alınmış veya iptal edilmişken araç kullanana 200.000 TL idari para cezası verilir. Aracın kullanılmasına izin veren işletene de 40.000 TL ceza kesilir (KTK m.36/3; 7574 sayılı Kanun m.9). 15 gün içinde ödemede dörtte bir indirim uygulanır.

Ehliyetsiz kaza yapmanın cezası nedir?

Ehliyetsizlik cezasına ek olarak kazanın sonucuna göre ceza soruşturması açılır: yaralanmada taksirle yaralama (TCK m.89; 3 ay–1 yıl hapis veya adli para cezası), ölümde taksirle öldürme (TCK m.85; 2–6 yıl hapis). Birden fazla ölümde üst sınır 15 yıla çıkar; bilinçli taksir varsa ceza artırılır.

Ehliyetsiz araç kullanmak hapis cezası gerektirir mi?

Tek başına hayır; KTK m.36’daki yaptırım idari para cezasıdır. Hapis riski, kazada yaralanma veya ölüm olması, tehlikeli sürüş (TCK m.179) ya da ölümlü veya yaralanmalı kazada olay yerinden kaçılması hâllerinde doğar.

İkinci veya dördüncü kez ehliyetsiz yakalanırsam ceza artar mı?

7574 sayılı Kanun, m.36’daki ehliyetsizlik cezaları için tekrar hâlinde artırım veya suç duyurusu öngörmemiştir. Her tespitte aynı tutar ayrı ayrı uygulanır; her yakalanma yeni bir 40.000 TL veya 200.000 TL ceza demektir.

Aracımı ehliyetsiz birine verirsem ceza alır mıyım?

Evet. Aracın ehliyetsiz kişi tarafından sürülmesine izin veren işletene tescil plakası üzerinden 40.000 TL ceza verilir; bu tutar sürücünün belgesinin hiç olmaması veya geri alınmış olması hâlinde de aynıdır (KTK m.36/3). Kaza olursa işleten sıfatıyla tazminat sorumluluğu ve sigorta rücuu da gündeme gelir.

Ehliyetsiz kaza yaparsam trafik sigortası öder mi?

Evet, zarar gören üçüncü kişiye öder; ehliyetsizlik zarar görene karşı ileri sürülemez (KTK m.95/1). Ancak sigortacı ödediği tutarı Genel Şartlar B.4-c uyarınca sigortalıya rücu edebilir. Kasko ise gerekli belge olmadan kullanımı teminat dışı hâller arasında sayar.

Sigorta kime rücu eder: sürücüye mi, araç sahibine mi?

Kanun rücu hakkını sigorta ettirene tanır (KTK m.95/2). Sürücü ile araç sahibi farklıysa sigortacının muhatabı kural olarak poliçedeki sigortalı, yani çoğu zaman araç sahibidir. Araç sahibi ödediği tutar için sürücüye ayrıca başvurabilir.

Ehliyetsizsem ama kazada kusurum yoksa tazminat alabilir miyim?

Evet. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’ne göre sürücü belgesinin bulunmaması idari yaptırım gerektiren bir hâldir; sürüş kusuru veya illiyet bağını kesen bir hâl sayılamaz (22.10.2025, E.2025/8636, K.2025/14492). Kusursuz ehliyetsiz sürücü zararını kusurlu taraftan ve onun sigortasından isteyebilir.

Ehliyetsiz biri arabama çarptı, ne yapmalıyım?

Karşı sürücünün ehliyetsiz olması tazminat hakkınızı azaltmaz. Karşı aracın trafik sigortasına yazılı başvuru yapın (KTK m.97); sigorta yoksa Güvence Hesabına başvurulur. Tutanak, fotoğraf ve kamera kayıtlarını saklayın; araç işleteni de KTK m.85 uyarınca sorumludur.

18 yaş altı ehliyetsiz araç kullanırsa kim ceza öder?

15 yaşını doldurmamış çocuğa idari para cezası verilemez (Kabahatler K. m.11/1); 15–18 yaş arasındaki sürücüye ceza verilebilir. Her iki durumda aracın kullanılmasına izin veren işletene 40.000 TL ceza kesilir. Kazada çocuğun ceza sorumluluğu TCK m.31’e göre yaşına göre belirlenir.

Ehliyetim üstümde değilse ehliyetsiz sayılır mıyım?

Hayır. Geçerli bir sürücü belgeniz varsa yanınızda bulundurmamanız ehliyetsiz araç kullanma sayılmaz; bu ayrı ve daha hafif bir ihlaldir. Belgenizin geçerli olduğu e-Devlet kaydıyla gösterilebilir.

Hem ehliyetsiz hem alkollüysem ne olur?

Cezalar ayrı ayrı uygulanır: ehliyetsizlik için KTK m.36, alkol için KTK m.48. 2026’da 0,50 promil üzerinde ilk tespitte 25.000 TL, ikinci tespitte 50.000 TL, sonraki tespitlerde 150.000 TL ceza vardır. Emniyetli araç kullanamayacak hâlde araç kullanmak TCK m.179/3 kapsamında suç da oluşturabilir.

Ehliyetsiz araç kullanma cezasına nasıl itiraz edilir?

Tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine dilekçeyle itiraz edilir (Kabahatler K. m.27). Belgenin geçerli olduğu, aracı başkasının kullandığı veya işletenin izin vermediği gibi gerekçeler belgeyle gösterilmelidir.

Ehliyetsiz kazada manevi tazminatı sigorta öder mi?

Hayır. Manevi tazminat zorunlu trafik sigortasının teminatı dışındadır (KTK m.92/f). Bu talep kusurlu sürücüye ve araç işletenine yöneltilir; ihtiyari mali sorumluluk sigortasında manevi tazminat ek sözleşmeyle teminata alınmışsa o poliçeden de istenebilir.

Ehliyetsiz kazada tazminat davası ne zamana kadar açılır?

Yalnızca maddi hasar varsa zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde kazadan itibaren 10 yıl içinde (KTK m.109/1). Kaza taksirle yaralama veya öldürme suçu oluşturuyorsa daha uzun ceza davası zamanaşımı uygulanır: yaralanmada 8 yıl, ölümde 15 yıl (KTK m.109/2; TCK m.66).

Cezayı indirimli ödersem itiraz hakkım düşer mi?

Hayır. Cezayı itirazdan önce indirimli ödemek itiraz hakkını ortadan kaldırmaz (Kabahatler K. m.17/6). Sulh ceza hâkimliği itirazı kabul edip cezayı kaldırırsa ödenen tutar iade edilir.

Trafik kazası ve tazminat rehberlerimiz: Trafik kazası tazminat süreci · Asli ve tali kusur · Sigorta yine öder mi? Rücu ve KTK m.95 · Sigortaya başvuru zorunluluğu · Trafik cezasına itiraz dilekçesi · Ehliyetsiz araç kullanma cezası 2026 · SRC ve psikoteknik belgesi