Çocuğun Kaçırılması ve Alıkonulması Suçu (TCK 234): Fail, Kişisel İlişki Sonrası Alıkoyma, TCK 109 Farkı, Uzlaştırma ve 5717 ile Yurt Dışından İade

Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması TCK m.234’te düzenlenmiştir. Suçun faili sınırlıdır: velayet yetkisi elinden alınmış ana veya baba ya da üçüncü derece dâhil kan hısmı. Bu kişilerin on altı yaşını bitirmemiş bir çocuğu, veli, vasi veya bakım ve gözetimi altında bulunduğu kişinin yanından cebir veya tehdit kullanmadan kaçırması veya alıkoyması üç aydan bir yıla kadar hapis cezası gerektirir. Cebir veya tehdit kullanılırsa ya da çocuk on iki yaşını bitirmemişse ceza bir kat artırılır. Kanuni temsilcisinin bilgisi ve rızası dışında evi terk eden çocuğu, ailesine veya yetkili makamlara haber vermeden yanında tutan herhangi bir kişi de şikâyet üzerine aynı cezayla cezalandırılır. Suç uzlaştırma kapsamındadır. Fail bu kişilerden değilse veya olay velayet uyuşmazlığının ötesine geçiyorsa, çocuğa karşı işlendiğinde cezası bir kat artırılan kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu (m.109) gündeme gelir. Çocuk yurt dışına götürülmüşse 5717 sayılı Kanun uyarınca iade başvurusu yapılabilir.

Kanun Metni: TCK m.234

“(1) Velayet yetkisi elinden alınmış olan ana veya babanın ya da üçüncü derece dahil kan hısmının, onaltı yaşını bitirmemiş bir çocuğu veli, vasi veya bakım ve gözetimi altında bulunan kimsenin yanından cebir veya tehdit kullanmaksızın kaçırması veya alıkoyması halinde, üç aydan bir yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. (2) Fiil cebir veya tehdit kullanılarak işlenmiş ya da çocuk henüz oniki yaşını bitirmemiş ise ceza bir katı oranında artırılır. (3) Kanunî temsilcisinin bilgisi veya rızası dışında evi terk eden çocuğu, rızasıyla da olsa, ailesini veya yetkili makamları durumdan haberdar etmeksizin yanında tutan kişi, şikâyet üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”

Madde, Türk Ceza Kanununun aile düzenine karşı suçlar bölümünde yer alır ve korunan değer, velayet veya vesayet hakkı ile çocuğun bakım ve gözetiminin kimde olacağına ilişkin hukuki düzendir. Birinci ve ikinci fıkralar velayet uyuşmazlığı bağlamında çocuğu kaçıran veya alıkoyan ana, baba ya da yakın akrabayı; üçüncü fıkra ise evden kaçan bir çocuğu ailesine haber vermeden yanında tutan herhangi bir kişiyi cezalandırır. Konunun velayet boyutu için çocuğun kaçırılması: velayet ve ceza boyutu rehberine bakabilirsiniz.

Üç Ayrı Fiil

Birinci ve ikinci fıkralardaki suçlar şikâyete bağlı değildir ve savcılık tarafından resen soruşturulur; ancak CMK m.253/1-b’de sayıldığı için uzlaştırma kapsamındadır. Üçüncü fıkradaki suç ise şikâyete bağlıdır; şikâyet, fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m.73/1). Bu fıkrada fail herhangi bir kişi olabilir ve çocuğun kendi rızasıyla gelmiş olması suçu ortadan kaldırmaz; suçun özü, aileyi veya yetkili makamları durumdan haberdar etmemektir.

Fail Kim Olabilir?

Birinci fıkradaki suçun faili sınırlı olarak sayılmıştır: velayet yetkisi elinden alınmış olan ana veya baba ya da üçüncü derece dâhil kan hısmı. Üçüncü derece dâhil kan hısımları; büyükanne ve büyükbaba, kardeşler, amca, dayı, hala, teyze, yeğenler gibi kişilerdir. Velayeti kendisinde bulunan ebeveyn ise bu suçun faili olamaz; ancak velayeti kendisinde olan ebeveynin, diğer ebeveynin kişisel ilişki hakkını engellemesi aile hukuku bakımından sonuç doğurur ve TMK m.324 uyarınca ana ve babadan her biri, diğerinin çocukla kişisel ilişkisini zedelemekten kaçınmakla yükümlüdür.

Boşanma davası devam ederken henüz velayet kararı verilmemişse, velayet her iki ebeveynde birlikte bulunur ve bu dönemde ebeveynlerden birinin çocuğu yanına alması, kural olarak “velayet yetkisi elinden alınmış” ebeveyn şartını karşılamaz. Bu durumda aile mahkemesinden geçici velayet ve kişisel ilişki düzenlemesi istenmesi, çocuğun kimin yanında kalacağının hukuken belirlenmesi bakımından önem taşır. Sayılan kişiler dışındaki biri tarafından çocuğun kaçırılması veya alıkonulması ise TCK m.234/1 kapsamında değil, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu kapsamında değerlendirilir.

Boşanma Davası Sürerken: Geçici Önlemler

Çocuğun kaçırılması uyuşmazlıklarının önemli bir kısmı, boşanma davası sürerken ve henüz kesin bir velayet kararı verilmemişken ortaya çıkar. Boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri resen alır (TMK m.169). Bu kapsamda çocuğun dava süresince hangi ebeveynin yanında kalacağına ilişkin geçici velayet ve diğer ebeveynle kişisel ilişki düzenlemesi yapılır. Geçici önlem kararı verilmeden önce velayet her iki ebeveyne birlikte ait olduğundan, bu dönemde ebeveynlerden birinin çocuğu yanına alması çoğu zaman TCK m.234 kapsamında değerlendirilemez; bu nedenle dava açılır açılmaz geçici önlem talebinde bulunulması, çocuğun durumunun hukuken netleşmesi bakımından önemlidir. Geçici önlem kararından sonra ise bu karara aykırı olarak çocuğun alıkonulması, ceza hukuku bakımından da sonuç doğurabilir.

Kaçırma ile Alıkoyma

Maddede iki ayrı hareket yer alır. Kaçırma, çocuğun bulunduğu yerden, veli, vasi veya bakım ve gözetimindeki kişinin yanından alınarak failin hâkimiyet alanına götürülmesidir. Alıkoyma ise failin yanına hukuka uygun biçimde gelmiş olan çocuğun, orada tutulmaya devam edilmesidir. Uygulamada en sık görülen alıkoyma örneği, mahkemece belirlenen kişisel ilişki süresi sonunda çocuğun velayet sahibi ebeveyne teslim edilmemesidir. Çocuğu kişisel ilişki kapsamında yanına alan ebeveynin, süre sona erdiği hâlde çocuğu geri vermemesi, velayet yetkisi kendisinde değilse TCK m.234/1 kapsamındaki alıkoymayı oluşturabilir.

Yaş Sınırları: 16 ve 12

Birinci fıkra, on altı yaşını bitirmemiş çocukları korur. On altı yaşını bitirmiş bir gencin velayet uyuşmazlığı bağlamında yanında tutulması bu fıkrayı oluşturmaz; ancak iradesi dışında bir yerde tutuluyorsa kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu gündeme gelebilir. On iki yaşını bitirmemiş çocuklar bakımından ise ceza bir kat artırılır. Üçüncü fıkra ise “çocuk” kavramını kullandığından, on sekiz yaşını doldurmamış kişileri kapsar.

Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçundan Farkı: TCK m.109

TCK m.234, velayet uyuşmazlığı bağlamında yakın aile üyelerinin çocuğu kaçırmasını, genel hükme göre daha hafif cezalandıran özel bir düzenlemedir. Bu nedenle fail sayılan kişilerden değilse veya çocuğun kaçırılması velayet uyuşmazlığının ötesinde bir amaca yönelikse, genel hüküm olan kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu uygulanır: bir kimseyi hukuka aykırı olarak bir yere gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinden yoksun bırakan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir; çocuğa karşı işlenmesi hâlinde ceza bir kat artırılır ve suçun cinsel amaçla işlenmesi hâlinde cezalar ayrıca yarı oranında artırılır (TCK m.109/1, 3-f, 5). Hürriyetten yoksun kılma suçunda, soruşturmaya başlanmadan önce mağdura zarar vermeden onu kendiliğinden güvenli bir yerde serbest bırakan faile üçte ikiye kadar indirim yapılır (m.110). Ayrıntılar için kişiyi hürriyetinden yoksun kılma rehberine bakabilirsiniz.

Evden Kaçan Çocuğu Yanında Tutmak: m.234/3

Üçüncü fıkra, günlük hayatta farkında olunmadan işlenebilen bir suçu düzenler. Kanuni temsilcisinin bilgisi veya rızası dışında evi terk eden bir çocuğu, çocuğun kendi rızasıyla gelmiş olsa bile, ailesini veya yetkili makamları durumdan haberdar etmeksizin yanında tutan kişi, şikâyet üzerine üç aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Bu fıkrada fail herhangi bir kişi olabilir: bir arkadaşın ailesi, bir tanıdık veya akraba. Suçun oluşmaması için yapılması gereken basittir: çocuğun ailesine veya kolluğa, çocuğun nerede olduğu bildirilmelidir. Çocuğun aile ortamında bir tehlikeyle karşı karşıya olduğu düşünülüyorsa, durumun kolluğa veya sosyal hizmet birimlerine bildirilmesi hem çocuğun korunmasını sağlar hem de bu suçun oluşmasını önler.

Hakkında Şikâyet Bulunan Ebeveyn Açısından

Çocuğu alıkoyduğu iddia edilen ebeveyn bakımından savunmanın temel soruları şunlardır: velayet yetkisi gerçekten kendisinden alınmış mıdır, kişisel ilişki düzenlemesi ve velayet kararı kendisine tebliğ edilmiş midir, çocuğun teslim edilmemesinin bir mazereti var mıdır ve çocuğun on altı yaşını bitirip bitirmediği. Suçun oluşması kastın varlığına bağlı olduğundan (TCK m.21/1), örneğin ulaşım aksaklığı nedeniyle çocuğun birkaç saat gecikmeyle teslim edilmesi ile çocuğun bilerek ve isteyerek günlerce geri verilmemesi aynı şekilde değerlendirilmez.

Ebeveynin çocuğu, çocuğun güvenliğini tehdit eden ciddi ve somut bir tehlike nedeniyle teslim etmediğini ileri sürmesi hâlinde, zorunluluk hâli tartışılabilir: başka suretle korunma olanağı bulunmayan ağır ve muhakkak bir tehlikeden başkasını kurtarmak zorunluluğu ile ve orantılı olarak işlenen fiillerden dolayı ceza verilmez (TCK m.25/2). Ancak bu savunmanın kabulü için tehlikenin gerçek ve ağır olması, ebeveynin durumu gecikmeden kolluğa veya mahkemeye bildirmesi ve başka bir koruma yolunun bulunmaması gerekir. Çocuğun güvenliğinden endişe eden ebeveynin, çocuğu kendi başına alıkoymak yerine derhal yetkili makamlara başvurması hem çocuğun korunması hem de kendi hukuki durumu bakımından doğru yoldur.

Deliller

Kaçırma Sırasında İşlenen Diğer Suçlar

Çocuğun kaçırılması çoğu zaman başka fiillerle birlikte gerçekleşir: çocuğu teslim almak için velayet sahibi ebeveynin evine izinsiz girilmesi, ebeveyne yönelik tehdit veya fiziksel müdahale ya da çocuğun okuldan izinsiz alınması gibi. Bu fiiller konut dokunulmazlığının ihlali, tehdit veya kasten yaralama gibi ayrı suçları oluşturabilir ve bu suçlardan ayrıca ceza verilir. Cebir veya tehdidin çocuğu kaçırmak için kullanılması ise TCK m.234/2 uyarınca kaçırma suçunun cezasını da bir kat artırır. Bu durumda uzlaştırma bakımından dikkat edilmesi gereken nokta, uzlaştırma kapsamındaki bir suçun kapsam dışındaki bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmesi hâlinde uzlaştırmanın uygulanmamasıdır (CMK m.253/3).

Uzlaştırma ve Şikâyet

Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçu, şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-b-10). Bu, özellikle boşanma sürecindeki ebeveynler arasında çocuğun geri verilmesi ve kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi konusunda anlaşma sağlanmasına imkân tanır. Ancak uzlaştırma kapsamına giren bir suçun, bu kapsama girmeyen bir başka suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde uzlaşma hükümleri uygulanmaz (m.253/3); örneğin kaçırma sırasında kasten yaralama veya tehdidin nitelikli hâlleri de işlenmişse uzlaştırma yoluna gidilemeyebilir. Uzlaşma metnine, çocuğun teslimi ve kişisel ilişkinin nasıl yürütüleceği gibi edimlerin tarih, saat ve teslim yeri belirtilerek yazılması, çocuğun yüksek yararını gözeten somut ve uygulanabilir bir çözüm sağlar. Uzlaştırma için uzlaştırma nedir rehberine bakabilirsiniz.

Aile Hukuku Yolları ve Koruma Kararları

Ceza şikâyeti, çocuğun geri gelmesini tek başına sağlamaz; bu nedenle aile mahkemesi yollarının birlikte kullanılması gerekir. Ana ve babadan her biri, velayeti altında bulunmayan çocukla uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir (TMK m.323); her biri de diğerinin çocukla kişisel ilişkisini zedelemekten ve çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür (m.324/1). Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girerse veya ebeveyn bu hakkını yükümlülüklerine aykırı kullanırsa, kişisel ilişki kurma hakkı sınırlanabilir veya kaldırılabilir.

Aile içi şiddet söz konusuysa, 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararı da istenebilir: bu kapsamda çocuklarla ilgili daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kararı varsa, kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılmasına, sınırlanmasına veya tümüyle kaldırılmasına karar verilebilir. Çocuk teslimi ve kişisel ilişki kararlarının yerine getirilmesine ilişkin İcra ve İflas Kanunundaki hükümler (m.25/a ve m.341) 24/11/2021 tarihli ve 7343 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır; bu kararların yerine getirilmesi artık ayrı bir usule tabidir ve güncel usul için avukattan destek alınması önerilir. Koruma kararı için 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararı rehberine bakabilirsiniz.

Çocuk Yurt Dışına Götürülürse: 5717 Sayılı Kanun

Çocuğun velayet hakkı ihlal edilerek yurt dışına götürülmesi veya yurt dışında alıkonulması hâlinde, 25/10/1980 tarihli Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Sözleşme ve bu Sözleşmenin uygulanmasını düzenleyen 5717 sayılı Kanun devreye girer. Bu Kanunun uygulanmasında çocuk, on altı yaşını tamamlamamış kişidir ve Merkezi Makam Adalet Bakanlığıdır.

Bu sürecin en önemli özelliği hızdır: iade davaları adli tatilde de görülür ve iade başvurusundan sonra verilen bir velayet kararı iade talebinin reddine gerekçe oluşturmaz. Bu kurallar, çocuğu kaçıran ebeveynin başka bir ülkede velayet kararı alarak durumu fiilî bir sonuca bağlamasını önlemeye yöneliktir. Çocuğun yurt dışına götürülme riski varsa, ceza soruşturmasında yurt dışına çıkış yasağı gibi adli kontrol tedbirlerinin talep edilmesi de değerlendirilebilir. Uluslararası çocuk kaçırma için Lahey Sözleşmesi ile çocuğun iadesi, yurt dışı çıkış yasağı için yurt dışı çıkış yasağı rehberlerine bakabilirsiniz.

Aile Hukukundan Kaynaklanan Yükümlülüğün İhlali: TCK m.233

Çocuğun kaçırılması ile bağlantılı olarak aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüklerin ihlali de gündeme gelebilir. Aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişi, şikâyet üzerine üç aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK m.233/1). Velayet hakları kaldırılmış olsa da maddi ve manevi özen noksanlığı nedeniyle çocuklarının ahlak, güvenlik ve sağlığını ağır şekilde tehlikeye sokan ana veya baba ise bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (m.233/3). 8/8/2026 tarihli ve 7593 sayılı Kanunla bu maddeye eklenen dördüncü fıkra ile bu fiiller nedeniyle çocuğun kasten öldürme veya neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçunu işlemesi hâlinde, şikâyet aranmaksızın cezanın yarısından iki katına kadar artırılması öngörülmüştür. Ayrıntılar için aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali rehberine bakabilirsiniz.

Kolluğun ve Savcılığın Rolü

Çocuğun kaçırıldığı veya geri verilmediği durumlarda ilk başvuru yeri çoğu zaman kolluktur. Kolluğa başvuran ebeveynin, velayet ve kişisel ilişki kararlarının onaylı örneklerini yanında bulundurması, durumun hızla anlaşılmasını sağlar. Kolluk, çocuğun bulunduğu yeri tespit ederek durumu Cumhuriyet savcısına bildirir; savcılık da soruşturma başlatır ve çocuğun güvenliği için gerekli tedbirlerin alınmasını sağlar. Çocuğun sağlığı veya güvenliği bakımından acil bir tehlike varsa bu durum başvuruda özellikle vurgulanmalıdır. Çocuğun yurt dışına götürülme ihtimali varsa, bunun ilk başvuruda açıkça belirtilmesi ve pasaport ile seyahat bilgilerinin paylaşılması, olası bir yurt dışına çıkışın önlenmesi bakımından belirleyicidir.

Sık Yapılan Hatalar

• Kararları yanınızda bulundurmamak: Velayet ve kişisel ilişki kararları olmadan kolluk durumu hızla değerlendiremez.
• Kendi başına çocuğu geri almaya çalışmak: Zor kullanılması yeni suçlara yol açabilir; yetkili makamlara başvurulmalıdır.
• Yurt dışı riskini bildirmemek: Çıkış yasağı gibi tedbirler ancak talep ve bilgiyle alınabilir.
• Yalnızca ceza yoluna gitmek: Aile mahkemesi başvurusu da birlikte yapılmalıdır.
• Evden kaçan çocuğu haber vermeden barındırmak: İyi niyetle bile olsa TCK m.234/3 suçu oluşabilir.
• Uzlaşmada teslim koşullarını belirsiz bırakmak: Tarih, saat ve yer açıkça yazılmalıdır.

Adım Adım: Çocuğu Geri Verilmeyen Ebeveyn

1. Kararları hazır bulundurun. Velayet kararı veya geçici velayet ile kişisel ilişki düzenlemesini gösteren mahkeme kararlarını alın.
2. Çocuğun nerede olduğunu tespit edin. Bildiğiniz adresleri ve iletişim bilgilerini not edin.
3. Kolluğa ve savcılığa başvurun. Çocuğun teslim edilmediğini ve ayrıntıları belgeleriyle bildirin.
4. Yurt dışı riski varsa hemen bildirin. Yurt dışına çıkış yasağı gibi tedbirlerin talep edilmesini isteyin.
5. Aile mahkemesine başvurun. Kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi veya sınırlanması, gerekirse koruma kararı isteyin.
6. Yurt dışına götürüldüyse Merkezi Makama başvurun. Adalet Bakanlığına Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla iade başvurusu yapın.
7. Uzlaştırma teklifini çocuğun yararı açısından değerlendirin. Teslim ve kişisel ilişki koşullarını açıkça yazdırın.

Çocuğun kaçırılması, velayet ve kişisel ilişki uyuşmazlıklarında Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Şikâyet Dilekçesi Örneği

Sık Sorulan Sorular

Çocuğun kaçırılması suçunun cezası nedir?

Temel hâlde üç aydan bir yıla kadar hapistir; cebir veya tehdit kullanılırsa ya da çocuk on iki yaşını bitirmemişse ceza bir kat artırılır (TCK m.234/1-2).

Bu suçu kim işleyebilir?

Velayet yetkisi elinden alınmış ana veya baba ya da üçüncü derece dâhil kan hısmı (TCK m.234/1); evden kaçan çocuğu haber vermeden yanında tutma suçunu ise herkes işleyebilir (m.234/3).

Kişisel ilişki sonrası çocuğu geri vermemek suç mu?

Velayet yetkisi kendisinde olmayan ebeveynin kişisel ilişki süresi sonunda çocuğu teslim etmemesi alıkoyma niteliğinde olabilir (TCK m.234/1).

Velayeti bende olan çocuğu diğer tarafa göstermezsem suç olur mu?

Velayet sahibi ebeveyn TCK m.234/1’in faili değildir; ancak diğer ebeveynin kişisel ilişkisini zedelemekten kaçınmakla yükümlüdür (TMK m.324) ve bu yükümlülüğün ihlali aile hukuku bakımından sonuç doğurur.

16 yaşından büyük çocuk için bu suç oluşur mu?

Hayır. TCK m.234/1 on altı yaşını bitirmemiş çocukları kapsar; daha büyük bir gencin iradesi dışında tutulması koşulları varsa TCK m.109 kapsamında değerlendirilir.

Evden kaçan arkadaşımın çocuğunu evimde tutmak suç mu?

Ailesini veya yetkili makamları haberdar etmeden yanında tutmak, çocuğun rızası olsa bile şikâyet üzerine üç aydan bir yıla kadar hapis gerektirir (TCK m.234/3); ailesine veya kolluğa haber verilmelidir.

Bu suçta uzlaştırma var mı?

Evet. Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-b-10); kapsam dışı bir suçla birlikte aynı mağdura işlenmişse uzlaştırma uygulanmaz (m.253/3).

Yabancı biri çocuğu kaçırırsa hangi suç oluşur?

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu oluşur; çocuğa karşı işlendiğinde ceza bir kat, cinsel amaçla işlendiğinde ayrıca yarı oranında artırılır (TCK m.109/3-f, 5).

Çocuğum yurt dışına götürüldü, ne yapmalıyım?

5717 sayılı Kanun uyarınca Merkezi Makam olan Adalet Bakanlığına Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla iade başvurusu yapılabilir; iade davası aile mahkemesinde görülür ve adli tatilde de devam eder.

Karşı taraf yurt dışında velayet kararı alırsa iade engellenir mi?

İade başvurusundan sonra verilen bir velayet kararı iade talebinin reddine gerekçe oluşturmaz (5717 s.K. m.13).

Kişisel ilişki kararı kaldırılabilir mi?

Kişisel ilişki çocuğun huzurunu tehlikeye sokarsa veya ebeveyn yükümlülüklerine aykırı davranırsa sınırlanabilir veya kaldırılabilir (TMK m.324); aile içi şiddette 6284 sayılı Kanun kapsamında da tedbir alınabilir.

Çocuğun güvenliği için teslim etmedim, suç olur mu?

Ağır ve muhakkak bir tehlikeden çocuğu korumak için başka yol bulunmaması ve orantılılık hâlinde zorunluluk hâli tartışılabilir (TCK m.25/2); ancak durumun derhal kolluğa veya mahkemeye bildirilmesi gerekir.

Çocuğu birkaç saat geç teslim etmek suç mu?

Suç kasten işlenebilir (TCK m.21/1); makul bir mazeretle gecikme ile çocuğun bilerek ve isteyerek geri verilmemesi aynı şekilde değerlendirilmez.

Çocuğun kaçırılması suçunda zamanaşımı ne kadar?

Cezanın üst sınırı beş yılı aşmadığından dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m.66/1-e).

Boşanma davası sürerken eşim çocuğu götürdü, suç mu?

Henüz velayet düzenlenmemişse velayet her iki ebeveyne aittir ve TCK m.234 çoğu zaman uygulanmaz; aile mahkemesinden geçici velayet ve kişisel ilişki önlemi istenmelidir (TMK m.169).

Evden kaçan çocuğu yanında tutana kim şikâyet eder?

Suç şikâyete bağlıdır (TCK m.234/3); şikâyet hakkı çocuğun kanuni temsilcisine aittir ve fiil ile failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde kullanılmalıdır.

Çocuğu okuldan izinsiz almak suç mu?

Velayet yetkisi elinden alınmış ebeveyn veya yakın akrabanın çocuğu velayet sahibinin gözetiminden alması kaçırma niteliğinde olabilir (TCK m.234/1); çocuğun o sırada bakım ve gözetimini üstlenmiş kişilerin, örneğin okul görevlilerinin yanından izinsiz alınması da bu kapsamda değerlendirilebilir.

Büyükanne çocuğu geri vermezse suç olur mu?

Üçüncü derece dâhil kan hısımları da TCK m.234/1’in faili olabilir; büyükanne veya büyükbabanın çocuğu velayet sahibinden kaçırması veya alıkoyması bu suçu oluşturabilir.

Çocuk teslimi hâlâ icra dairesinden mi yapılıyor?

İcra ve İflas Kanunundaki çocuk teslimi hükümleri (m.25/a, m.341) 7343 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır; kararların yerine getirilmesi artık ayrı bir usule tabidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TCK, CMK, TMK, 6284 sayılı Kanun, 5717 sayılı Kanun ve İİK hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.