Boşandıktan Sonra Sağlık Sigortam Ne Olur? (5510)

Eşiniz üzerinden sağlık hizmetinden yararlanıyorsanız, boşanmanın kesinleşmesiyle bu hak sona erer. Üstelik SGK sizi kendiliğinden genel sağlık sigortalısı olarak tescil eder ve prim borcu çıkarır. Bu sayfada boşanmadan sonra sağlık güvencenizin ne olacağını, prim borcundan nasıl korunacağınızı ve çoğu kişinin bilmediği bir istisnayı bulacaksınız.

Boşanma Sağlık Güvencenizi Nasıl Etkiler?

Eş üzerinden sağlık hizmetinden yararlanma, “bakmakla yükümlü olunan kişi” statüsüne dayanır. Boşanma kesinleştiğinde eşler arasındaki bu bağ ortadan kalkar ve statü kendiliğinden sona erer.

Süreç otomatik işler: boşananların bilgileri nüfus kayıtlarından elektronik ortamda tespit edilir ve sağlık aktivasyonu bu doğrultuda güncellenir. Yani kimse size “artık kapsam dışındasınız” diye ayrıca bildirimde bulunmayabilir; bunu ilk kez eczanede veya hastanede fark edebilirsiniz.

Bu nedenle boşanma kararının kesinleşme tarihini takip etmek ve o tarihten önce kendi güvencenizi planlamak gerekir.

Kanun Metni: Bakmakla Yükümlü Olunan Kişi ve Genel Sağlık Sigortalılığı

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, eş üzerinden yararlanmayı “bakmakla yükümlü olunan kişi” kavramına bağlar. Kanuna göre bakmakla yükümlü olunan kişi; sigortalının veya genel sağlık sigortalısının eşini, belirli yaş ve öğrenim koşullarını taşıyan ve evli olmayan çocuklarını, yaşına bakılmaksızın malul olan çocuklarını ve geçimi sigortalıya bağlı olan ana ve babasını ifade eder (5510 s.K. m.3/1-10). “Eş” sıfatı evlilik birliğine bağlı olduğundan, boşanma kararının kesinleşmesiyle bu sıfat ve buna bağlı yararlanma hakkı sona erer.

Başka bir kapsamdan sağlık hizmeti alamayan ve Türkiye’de ikamet eden vatandaşlar genel sağlık sigortalısı sayılır (5510 s.K. m.60/1-g); Kurum bu kişileri resen tescil eder. Aile içindeki gelirin kişi başına aylık tutarı Kanunda belirlenen sınırın altında kalanların primi devlet tarafından ödenir (5510 s.K. m.60/1-c-1). Boşanan eşin başka bir yoldan, örneğin anne veya babası ya da çocuğu üzerinden bakmakla yükümlü olunan kişi olarak yararlanma hakkı varsa, önce bu kapsamda sağlık hizmetinden yararlandırılır; bu imkân yoksa genel sağlık sigortalılığı devreye girer.

Boşandıktan Sonra Beş Ayrı İmkân

Sağlık güvencesiz kalmak zorunda değilsiniz. Durumunuza göre beş yol vardır ve bunlar arasında bir sıra gözetilir: önce başkası üzerinden yararlanma imkânı araştırılır, o yoksa kendi sigortalılığınız devreye girer.

Gelir Testi: En Kritik Adım

Statüsü sona erenler SGK tarafından re’sen tescil edilir ve gelir tespiti yaptırmak üzere bir ay içinde vakfa başvurması gerektiği kendilerine bildirilir. Gelir testi sonucunda aile içinde kişi başına düşen gelir miktarına göre primin devlet tarafından mı yoksa sizin tarafınızdan mı ödeneceği belirlenir.

Testi yaptırmazsanız prim borcu tahakkuk etmeye devam eder. Tahakkuk eden prim borcu 5510 sayılı Kanun kapsamında ödenmesi zorunlu bir borçtur; süresinde ödenmezse ayrıca gecikme zammı ve cezası eklenir. Bu borç zamanla ciddi tutarlara ulaşabilir ve icra takibine konu olabilir.

Boşanma, hanedeki aile bireyi sayısını değiştiren bir olaydır; bu nedenle daha önce yapılmış bir gelir testiniz varsa boşanma sebebiyle yenilenmesini talep edebilirsiniz. Eşinizin geliri artık hane hesabına girmeyeceği için sonuç lehinize değişebilir.

Az Bilinen İstisna: Kız Çocukları

Bu, uygulamada çok az bilinen ama önemli bir imkândır. 01.10.2008 tarihinden önce sağlık yardımlarına müstahak olan kız çocukları, 25.02.2011 tarihinden itibaren, işten çıkmaları veya evlendikleri eşlerinden ayrılmaları hâlinde tekrar anne veya babaları üzerinden sağlık hizmetlerinden yararlandırılır.

Bu imkân, 25.02.2011 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 6111 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanun’un geçici 12. maddesinde yapılan değişikliğe dayanır. 5510 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 01.10.2008 tarihinden önce ilgili kanunlara göre anne veya babaları üzerinden sağlık yardımı alan kız çocuklarının bu hakkı, evlenme veya işe girme gibi durum değişikliklerinde sona eriyordu; değişiklikle birlikte bu durumun ortadan kalkması, yani boşanma veya işten ayrılma hâlinde kız çocukları yeniden anne veya babaları üzerinden yararlandırılır.

Yani belirtilen tarih koşullarını taşıyorsanız, boşanmanızın ardından kendi priminizi ödemek zorunda kalmadan ebeveyniniz üzerinden güvenceye dönebilirsiniz. Bu hak kendiliğinden aktifleşmez; SGK’ya yazılı başvuru yapılması gerekir.

Genel kural olarak da; sigortalının bakmakla yükümlü olduğu 18 yaş üstü çocukları, okumayan kız çocukları ile anne ve babası için aktivasyon otomatik değildir ve Kuruma yazılı başvuru gerekir. 18 yaş altı çocuklar ile eş bilgileri ise nüfus veri tabanından elektronik olarak alındığı için otomatik aktifleşir.

Çocukların Sağlık Güvencesi Ne Olur?

Çocuklar bakımından boşanma, güvencenin kaybı anlamına gelmez. Evli ebeveynlerden yalnızca biri sigortalıysa çocuklar herhangi bir işleme gerek kalmadan o ebeveyn üzerinden, her ikisi de genel sağlık sigortalısıysa kural olarak baba üzerinden yararlandırılır. Boşanmadan sonra ise belirleyici olan velayettir: Sosyal Güvenlik Kurumu uygulamasına göre anne ve babası boşanmış çocukların genel sağlık sigortası kapsamındaki hakları, mahkeme kararıyla velayet hakkı verilmiş olan genel sağlık sigortalısı ana veya baba üzerinden sağlanır.

Velayet hakkı verilmeyen ebeveyn üzerinden de sağlık hizmeti sağlanabilir; bu durum, çocuğun hangi ebeveyn üzerinden yararlandırılacağını gösteren ve Kuruma verilecek bir dilekçeyle belgelenir. Velayet sahibi ebeveynin genel sağlık sigortalılığının bulunmaması hâlinde de çocuğun diğer ebeveyn üzerinden yararlandırılması bu yolla sağlanır. Ayrıca genel sağlık sigortalısı sayılanların çocukları, ana veya babanın tescil edilmiş olmasına bakılmaksızın on sekiz yaşını dolduruncaya kadar herhangi bir şart aranmaksızın sağlık hizmetlerinden yararlandırılır. Uygulamada karışıklık yaşanıyorsa çocuğun kayıtlı olduğu SGK ünitesine başvurularak aktivasyon durumu kontrol edilmelidir.

Çocuk 18 yaşını doldurduğunda durum değişir; öğrenim durumu ve gelir testi devreye girer. Bu nedenle iştirak nafakası düzenlenirken çocuğun sağlık ve eğitim giderlerinin de hesaba katılması önemlidir.

Çocukların Yaş Sınırları ve Eğitim Durumu

Çocukların bakmakla yükümlü olunan kişi sayılması yaş ve öğrenim durumuna bağlıdır. Kanun, on sekiz yaşını, lise ve dengi öğrenim görmesi hâlinde yirmi yaşını, yükseköğrenim görmesi hâlinde yirmi beş yaşını doldurmamış ve evli olmayan çocukları bu kapsamda sayar; malul çocuklar bakımından yaş sınırı aranmaz (5510 s.K. m.3/1-10). Lise ve dengi okuldan mezun olan öğrenciler, mezuniyet tarihinden itibaren belirli bir süre daha bu kapsamda değerlendirilir. On sekiz yaşını dolduran ve öğrenime devam etmeyen çocuk ise kendi durumuna göre genel sağlık sigortalısı olarak tescil edilir ve gelir testi gündeme gelir.

Bu sınırlar, iştirak nafakasının kapsamını da etkiler. Ana ve babanın bakım borcu çocuğun ergin olmasına kadar devam eder; çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi devam ediyorsa ana ve baba, durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdür (TMK m.328). Velayetin kullanılması kendisine verilmeyen eş de çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorunda olduğundan (TMK m.182/2), çocuğun sağlık güvencesinin sona ermesiyle doğan prim veya sağlık gideri yükü, nafaka miktarının belirlenmesinde ya da artırılmasında ileri sürülebilir. Konuya ilişkin ayrıntılar için İştirak Nafakası Neleri Kapsar? rehberimize bakabilirsiniz.

Dava Süresince Güvenceniz Devam Eder

Sık karışan bir nokta: statü kaybı dava açıldığında değil, boşanma kararı kesinleştiğinde gerçekleşir. Boşanma davası aylarca hatta yıllarca sürebilir; bu süre boyunca eş üzerinden sağlık hizmetinden yararlanmaya devam edersiniz.

Bu, planlama açısından değerli bir zaman aralığıdır. Dava sürerken şunlar yapılabilir: kendi sigortalılığınız için iş arayışı, ebeveyn veya çocuk üzerinden yararlanma koşullarının araştırılması, süregelen tedavi ve ilaç raporlarının yenilenmesi, planlanmış tıbbi işlemlerin öne alınması.

Evlilik birliği devam ettiği hâlde fiilen ayrı yaşayan eşin durumu ise ayrıca değerlendirilir; boşanma kesinleşmediği sürece bağ hukuken sürdüğü için kural olarak yararlanma devam eder. Tereddüt varsa kayıtlı olduğunuz SGK ünitesinden teyit alınması önerilir.

Boşanma davası sürerken ortaya çıkan sağlık giderleri için ayrıca tedbir yoluna başvurulabilir. Boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim davanın devamı süresince gerekli olan ve özellikle eşlerin barınmasına, geçimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden alır (TMK m.169). Eş üzerinden sağlık güvencesi devam etse bile ilaç katılım payları, raporlu tedaviler ve özel sağlık giderleri tedbir nafakası talebinde gösterilebilir. Boşanma davası açılmadan ayrı yaşanıyorsa hâkim, haklı bir sebebe dayanan ayrı yaşamada eşlerden birinin diğerine yapacağı parasal katkıya ilişkin önlemleri alır (TMK m.197/2).

Anlaşmalı Boşanma Protokolüne Yazılabilir mi?

Sağlık güvencesi, taraflar arasındaki bir sözleşmeyle yaratılabilecek bir hak değildir; kapsam kanunla belirlenir. Bu nedenle protokole “eşim beni sağlık sigortasından çıkarmayacaktır” biçiminde bir hüküm yazmak hukuki sonuç doğurmaz; boşanma kesinleştiğinde statü kanunen sona erer.

Buna karşılık protokolde ekonomik sonuç düzenlenebilir. Örneğin sağlık güvencesinin kaybı nedeniyle doğacak genel sağlık sigortası prim yükünün nafaka miktarı belirlenirken gözetilmesi, ya da çocuğun sağlık giderlerinin hangi ebeveyn tarafından karşılanacağının açıkça yazılması mümkündür.

Uygulamada en sık yapılan hata, sağlık güvencesini protokolde hiç ele almamaktır. Özellikle uzun süre çalışmamış ve eşi üzerinden güvence alan taraf için bu kalem, nafaka pazarlığında somut bir dayanaktır.

Yoksulluk Nafakası ve Protokolde Sağlık Giderleri

Sağlık güvencesinin kaybı, boşanmanın ekonomik sonuçları arasında kanuni bir karşılığı olan bir unsurdur. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir (TMK m.175). Daha önce eş üzerinden sağlık hizmeti alan ve kendi geliri bulunmayan tarafın boşanmadan sonra prim yükümlülüğü altına girmesi, yoksulluk değerlendirmesinde gözetilmesi gereken somut bir gider kalemidir. Boşanmanın fer’i sonuçlarına ilişkin anlaşmalar hâkim onaylamadıkça geçerli olmadığından (TMK m.184/5), sağlık gideri ve prim yüküne ilişkin protokol düzenlemesi de hâkimin onayıyla bağlayıcı hâle gelir.

Anayasa Mahkemesinin 4 Haziran 2026 tarihinde açıkladığı karar, TMK m.175’teki “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiştir; kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe gireceği ve mevcut nafaka kararlarının kendiliğinden sona ermeyeceği belirtilmektedir. Bu geçiş döneminde nafaka talebinin, sağlık güvencesinin kaybı gibi somut ekonomik unsurlarla desteklenmesi daha da önem kazanır. Yoksulluk nafakasının koşulları için Yoksulluk Nafakası ve Süresiz Nafaka Tartışması rehberimize bakabilirsiniz.

Kendi Sigortalılığınızı Kurmak: Çalışma, İsteğe Bağlı Sigorta ve Doğum Borçlanması

Boşanmadan sonra sağlık güvencesinin en sağlam yolu kişinin kendi sigortalılığıdır. Hizmet akdiyle bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar ile kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar sigortalı sayılır (5510 s.K. m.4/1-a, b) ve bu kişiler genel sağlık sigortası kapsamında kendi primleri üzerinden sağlık hizmetinden yararlanır (5510 s.K. m.60/1-a). Çalışmayan kişi ise Kanunda aranan koşullarla isteğe bağlı sigortalı olarak prim ödeyebilir (5510 s.K. m.50); isteğe bağlı sigortalılık hem sağlık güvencesi hem de emeklilik için hizmet süresi sağlar.

Uzun süre çalışmamış kadın sigortalılar için bir başka önemli imkân doğum borçlanmasıdır. Sigortalı kadının, doğum tarihinden sonraki iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla, çalışmadığı sürelere ilişkin olarak Kanunda sayılan sayıda çocuk için borçlanma yapabilmesi öngörülmüştür (5510 s.K. m.41). Borçlanma, boşanmadan sonra emeklilik planı yapan ve evlilik süresince çocuk bakımı nedeniyle çalışamamış olan eş bakımından hizmet süresini tamamlamanın yasal yoludur. Hizmet süresi ve prim gün sayısı, e-Devlet üzerinden alınan hizmet dökümüyle kontrol edilebilir. Bu imkânlar boşanma davası sürerken araştırılmalıdır; çünkü eş üzerinden yararlanma boşanmanın kesinleşmesine kadar devam eder ve bu süre planlama için değerlendirilebilir.

Emeklilik ve Ölüm Aylığı Ayrı Bir Konudur

Sağlık güvencesi ile emeklilik hakları birbirinden farklıdır ve karıştırılmamalıdır. Boşanma, kendi çalışmanıza dayanan emeklilik hizmet sürenizi etkilemez; bu haklar kişiye bağlıdır ve boşanmayla kaybedilmez.

Buna karşılık eşin vefatı hâlinde bağlanan ölüm aylığı bakımından durum farklıdır: boşanmış eş kural olarak ölüm aylığından yararlanamaz. Çocuklar bakımından ise yetim aylığı hakkı, ebeveynlerin boşanmış olmasından etkilenmez.

Ölüm aylığında hak sahipliği ölüm tarihindeki duruma göre belirlenir ve Kanunda sayılan hak sahipleri arasındaki eş, ölüm tarihinde evliliği devam eden eştir (5510 s.K. m.34). Boşanma kesinleştikten sonra eski eşin ölümü hâlinde boşanmış eş ölüm aylığından yararlanamaz; boşanma davası sürerken eşin ölümü ise evliliğin ölümle sona ermesi sonucunu doğurur. Müşterek çocukların yetim aylığı hakkı ise ebeveynlerin boşanmasından etkilenmez. Kız çocuklarında evlenme nedeniyle kesilen aylığın boşanma hâlinde yeniden bağlanabilmesi de Kanunda düzenlenmiştir; bu hak da başvuruyla işler.

Prim Borcunun Hukuki Sonuçları ve Korunma Yolları

Genel sağlık sigortası primi, 5510 sayılı Kanun’dan doğan kamu alacağıdır. Süresinde ödenmeyen prime Kanunda öngörülen gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanır (5510 s.K. m.89) ve alacak Kurum tarafından takip edilir. Prim borcu yalnızca mali bir yük değildir; sağlık hizmetlerinden yararlanma da Kanunda gösterilen prim ödeme ve borç koşullarına bağlıdır (5510 s.K. m.67). Kanun, on sekiz yaşından küçük çocuklar, acil hâller, iş kazası ve meslek hastalığı, bulaşıcı hastalıklar ve koruyucu sağlık hizmetleri gibi belirli durumları bu koşulların dışında tutar. Bu nedenle boşanmadan sonra resen tescil edilen eşin gelir testi başvurusunu süresinde yapması, hem borç birikmesini hem de sağlık hizmetine erişimde sorun yaşanmasını önler.

Gelir testi sonucuna itiraz edilebilir ve hanedeki aile bireyi sayısı veya gelir durumu değiştiğinde test yenilenir. Boşanma, eşin gelirinin hane hesabından çıkması sonucunu doğurduğundan, daha önce eşle birlikte yapılmış bir gelir testinin boşanmadan sonra yenilenmesini istemek çoğu zaman lehe sonuç verir. Gelir testine göre prim yükümlülüğü doğan kişinin boşanmadan sonra bir işte sigortalı olarak çalışmaya başlaması hâlinde ise genel sağlık sigortalılığı işveren üzerinden devam eder ve 60/1-g kapsamındaki tescil sona erer.

Boşanma Sürecinde Yapılacaklar Sıralaması

• Kesinleşme tarihini öğrenin. Statü kaybı boşanma kararının kesinleşmesine bağlıdır; dava sürerken güvenceniz devam eder.
• Kendi durumunuzu önceden araştırın. Çalışıyor musunuz, ebeveyn veya çocuk üzerinden yararlanma imkânınız var mı? Bunu boşanma kesinleşmeden öğrenmek, boşlukta kalmayı önler.
• Kız çocuğu istisnasını kontrol edin. 01.10.2008 öncesi müstahaklık koşulunu taşıyorsanız ebeveyn üzerinden dönüş mümkündür; SGK’ya yazılı başvuru yapın.
• Bildirim gelirse bir ayı kaçırmayın. Gelir testi için vakfa başvuru süresi bir aydır.
• Gelir testinin yenilenmesini isteyin. Boşanma hane bileşimini değiştirdiğinden mevcut test sonucu lehinize güncellenebilir.
• Sürekli tedaviniz varsa öne alın. Devam eden bir tedavi, ilaç raporu veya planlanmış ameliyat varsa güvence boşluğu yaşamamak için süreci kesinleşmeden önce planlayın.

Sağlık güvencesi, boşanmanın ekonomik sonuçları arasında en çok gözden kaçan başlıktır. Yoksulluk nafakası talebi değerlendirilirken sağlık güvencesinin kaybı da ekonomik durumun ağırlaşması yönünden ileri sürülebilir.

Sık Yapılan Hatalar

• Güvencenin devam ettiğini sanmak: Eş üzerinden yararlanma, boşanmanın kesinleşmesiyle sona erer; ayrıca bir bildirim beklemeyin.
• Bir aylık gelir testi süresini kaçırmak: Test yaptırılmazsa prim borcu tahakkuk eder ve gecikme zammı işler.
• Prim borcunu görmezden gelmek: Bu borç ödenmesi zorunludur ve zamanla gecikme zammı ile birlikte büyür.
• Kız çocuğu istisnasını bilmemek: Tarih koşullarını taşıyanlar ebeveyn üzerinden güvenceye dönebilir; ancak başvuru gerekir, otomatik değildir.
• Ebeveyn veya çocuk üzerinden yararlanma imkânını araştırmamak: Bu yollar varsa prim ödemeniz gerekmez; sıra gözetilir.
• Gelir testinin yenilenebileceğini bilmemek: Boşanma hane bileşimini değiştirir; eski test sonucuyla yetinmeyin.
• Nafaka talebinde sağlık güvencesi kaybını belirtmemek: Ekonomik durumun değerlendirilmesinde dile getirilmesi gereken somut bir unsurdur.

Sağlık güvencesine ilişkin başvurular Sosyal Güvenlik Kurumu il ve merkez müdürlüklerine yapılır; hak sahipliği işlemlerinde nüfus kayıt örneği, kesinleşme şerhli boşanma kararı ve gerekiyorsa velayet kararı ile öğrenim belgesinin hazır bulundurulması, işlemin tek başvuruda sonuçlanmasını sağlar. Gelir testi ise yerleşim yerindeki sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfına yapılır ve hane halkının gelir bilgileri bu başvuruda beyan edilir.

Boşanma sonrasında sağlık güvencenizi kesintisiz sürdürmek, gelir testi ve prim borcu sürecini yönetmek veya sağlık gideri kaybını nafaka talebinize doğru biçimde yansıtmak için Hukukçular Evi Ankara’yı 0554 648 37 15 numaralı telefondan arayabilirsiniz.

⚖️ Güncel not: Anayasa Mahkemesi 4 Haziran 2026 tarihli kararıyla TMK m.175/1’deki “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiştir; iptal, Resmî Gazete yayımından dokuz ay sonra yürürlüğe girecektir. Geçiş döneminde mevcut nafaka kararları ve ödeme yükümlülüğü devam eder. Ayrıntı: AYM süresiz nafaka kararı (2026).

Sıkça Sorulan Sorular

Boşandıktan sonra eşim üzerinden sağlık hizmeti alabilir miyim?

Hayır. Eş üzerinden yararlanma ‘bakmakla yükümlü olunan kişi’ statüsüne dayanır ve boşanmanın kesinleşmesiyle bu statü kendiliğinden sona erer. Boşananların bilgileri nüfus kayıtlarından elektronik ortamda tespit edildiği için sağlık aktivasyonu buna göre güncellenir.

SGK bana prim borcu çıkardı, ne yapmalıyım?

Statüsü sona erenler SGK tarafından re’sen genel sağlık sigortalısı olarak tescil edilir. Bildirimde belirtildiği üzere bir ay içinde yerleşim yerinizdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’na başvurup gelir testi yaptırmanız gerekir. Test sonucuna göre prim devlet tarafından ödenebilir.

Gelir testi yaptırmazsam ne olur?

Prim borcu tahakkuk etmeye devam eder. Bu borç 5510 sayılı Kanun kapsamında ödenmesi zorunludur ve süresinde ödenmezse gecikme zammı ile cezası eklenir. Borç zamanla büyür ve takibe konu olabilir.

Annem veya babam üzerinden sağlık hizmeti alabilir miyim?

Kanunda aranan koşulları taşıyorsanız mümkündür ve bu hâlde prim ödemeniz gerekmez. Ayrıca 01.10.2008 tarihinden önce sağlık yardımlarına müstahak olan kız çocukları, 25.02.2011 tarihinden itibaren evlendikleri eşlerinden ayrılmaları hâlinde tekrar anne veya babaları üzerinden yararlandırılır.

Bu istisna otomatik mi işler?

Hayır. Sigortalının bakmakla yükümlü olduğu 18 yaş üstü çocukları, okumayan kız çocukları ile anne ve babası için aktivasyon otomatik değildir; SGK ünitesine yazılı başvuru gerekir. 18 yaş altı çocuklar ile eş bilgileri ise nüfus veri tabanından alındığı için otomatik aktifleşir.

Çocuklarımın sağlık güvencesi ne olur?

Anne ve babası boşanmış çocukların genel sağlık sigortası kapsamındaki hakları, mahkeme kararıyla velayet hakkı verilmiş olan genel sağlık sigortalısı ana veya baba üzerinden sağlanır. Velayet hakkı verilmeyen ebeveyn üzerinden yararlanma da mümkündür; bu durumda Kuruma dilekçe verilir. On sekiz yaşından küçük çocuklar herhangi bir şart aranmaksızın sağlık hizmetlerinden yararlandırılır.

Daha önce gelir testi yaptırdım, yenilenir mi?

Evet. Doğum, ölüm, evlenme, boşanma ve benzeri nedenlerle hanedeki aile bireyi sayısının değiştiği tespit edilirse gelir tespiti yenilenir. Eşinizin geliri artık hane hesabına girmeyeceğinden sonuç lehinize değişebilir.

Sağlık güvencesi kaybını nafaka talebimde kullanabilir miyim?

Ekonomik durumun değerlendirilmesinde dile getirilebilecek somut bir unsurdur. Yoksulluk nafakası talebi incelenirken eşin ekonomik durumundaki ağırlaşma gözetildiğinden, sağlık güvencesinin kaybı ve doğan prim yükümlülüğü dilekçede belirtilmelidir.

Velayet bende, çocuğun sağlık güvencesi kimin üzerinden devam eder?

Anne ve babası boşanmış çocukların genel sağlık sigortası kapsamındaki hakları, mahkeme kararıyla velayet hakkı verilmiş olan genel sağlık sigortalısı ebeveyn üzerinden sağlanır. Sigortalıysanız çocuk sizin üzerinizden yararlandırılır; sigortalı değilseniz diğer ebeveyn üzerinden yararlanma dilekçeyle sağlanabilir. On sekiz yaşından küçük çocuklar herhangi bir şart aranmaksızın sağlık hizmetinden yararlanır.

Hiç çalışmadım; boşandıktan sonra kendi sigortalılığımı nasıl başlatırım?

Bir işte çalışmaya başlamanız hâlinde sigortalılığınız işveren üzerinden kurulur (5510 s.K. m.4). Çalışmıyorsanız Kanunda aranan koşullarla isteğe bağlı sigortalı olarak prim ödeyebilirsiniz (5510 s.K. m.50). Daha önce sigortalılığınız bulunuyorsa, çocuk bakımı nedeniyle çalışmadığınız süreler için doğum borçlanması imkânını da araştırmalısınız (5510 s.K. m.41).

Prim borcum varken hastaneye gidebilir miyim?

Sağlık hizmetlerinden yararlanma, Kanunda gösterilen prim ödeme ve borç koşullarına bağlıdır (5510 s.K. m.67). Ancak on sekiz yaşından küçük çocuklar, acil hâller, iş kazası ve meslek hastalığı, bulaşıcı hastalıklar ve koruyucu sağlık hizmetleri gibi durumlar bu koşulların dışında tutulmuştur. Borç birikmemesi için gelir testi başvurusunun süresinde yapılması gerekir.

Boşandıktan sonra eşimin ölümünde ölüm aylığı alabilir miyim?

Kural olarak hayır. Ölüm aylığında hak sahibi eş, ölüm tarihinde evliliği devam eden eştir; boşanmanın kesinleşmesiyle eş sıfatı sona erdiği için boşanmış eş ölüm aylığından yararlanamaz. Müşterek çocukların yetim aylığı hakkı ise ebeveynlerin boşanmış olmasından etkilenmez.