Boşandıktan Sonra İlk 30 Gün: Nüfus, Tapu, Banka, Sigorta ve Okul İşlemleri (5490 m.55; TMK 173, 178; 5510)

Boşanma kararı kesinleştiğinde mahkeme yazı işleri müdürü kararı on gün içinde nüfus müdürlüğüne bildirir (5490 m.55); kayıt elektronik olarak işlendiği için kural olarak ayrıca nüfusa gitmek gerekmez. Kadın evlenmeden önceki soyadını kendiliğinden yeniden alır; boşandığı kocasının soyadını taşımak istiyorsa bunun için hâkim izni gerekir (TMK m.173). Taşınan eş yeni adresini yirmi iş günü içinde bildirmelidir (5490 m.50). Eşi üzerinden sağlık güvencesi olan ve kendi sigortası bulunmayan kişinin bu durumu boşanmayla sona erer; SGK’nın tescil bildiriminden itibaren bir ay içinde sosyal yardımlaşma vakfına gelir testi için başvurulmazsa gelir asgari ücretin iki katı kabul edilir. Aynı dönemde eski eşe verilmiş vekâletnameler kaldırılmalı (TBK m.512), aile konutu şerhinin tapudan terkini istenmeli, çocukların okuluna velayet kararı bildirilmeli ve sigorta poliçelerindeki lehtarlar gözden geçirilmelidir. Boşanma kararında istenmemiş nafaka ve tazminat talepleri için süre kesinleşmeden itibaren yalnızca bir yıldır (TMK m.178); mal rejiminin tasfiyesine ilişkin alacaklarda ise bugün on yıllık genel zamanaşımı uygulanmaktadır.

İçindekiler

• Kısa cevaplar
• İlk 30 günün takvimi
• Kesinleşme ve nüfusa tescil
• Soyadı, kimlik ve belgeler
• Adres beyanı
• Genel sağlık sigortası
• Çocuklar: okul, sağlık, görüşme
• Nafaka ve tazminat
• Tapu, aile konutu şerhi ve mal paylaşımı
• Banka, kart, vekâletname ve sigorta
• Miras, vasiyet ve lehtarlar
• Kaçırılmaması gereken süreler
• Örnek senaryolar
• Kontrol listesi
• Sık yapılan hatalar
• Sıkça sorulan sorular

Kısa Cevaplar

Boşanma kararı mahkemede bitse de hayatın geri kalanında birçok kayıt hâlâ evliliği gösterebilir. Tablo, boşandıktan sonra en sık sorulan soruların kısa cevaplarını verir.

İlk 30 Günün Takvimi

Aşağıdaki takvim, kanundaki sürelerle uygulamadaki önceliği birleştirir. Günler, boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren yaklaşık olarak hesaplanmıştır; somut dosyada tebliğ ve kesinleşme tarihleri esas alınmalıdır. Takvimin mantığı basittir: önce eski eşin sizin adınıza işlem yapmasını sağlayan yetkiler kapatılır, sonra resmî kayıtlar yeni duruma uydurulur, en son da ileride hak kaybına yol açabilecek süreler ajandaya yazılır. Bu sıralama bizim değerlendirmemizdir; kanun yalnızca tabloda dayanağı gösterilen süreleri öngörür.

Kesinleşme ve Nüfusa Tescil

Boşanmanın hukuki sonuçlarının neredeyse tamamı kararın kesinleşmesine bağlıdır. Kesinleşmeden önce eşler hâlâ evli sayılır; soyadı, miras, sağlık güvencesi ve yeniden evlenme bakımından değişiklik doğmaz. Karar kesinleştikten sonra nüfusa işlenmesi için tarafların ayrıca başvurması kural olarak gerekmez. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün 5490 sayılı Kanunun 55. maddesine dayanan talimatında belirtildiği üzere, mahkeme yazı işleri müdürleri “aile kütükleri üzerinde tescil yapılmasını gerektirecek bütün karar ve işlemleri, kesinleşme veya düzenleme tarihinden itibaren on gün içerisinde” nüfus müdürlüğüne bildirmekle görevlidir.

Uygulamada karar UYAP üzerinden MERNİS’e elektronik olarak gönderilir. Bizim değerlendirmemize göre kesinleşmeden yaklaşık iki hafta sonra e-Devlet’ten veya nüfus müdürlüğünden alınacak bir nüfus kayıt örneğiyle medeni hâlin “boşanmış” olarak işlendiği kontrol edilmelidir. İşlenmemişse kararı veren mahkemenin yazı işlerine başvurmak en hızlı yoldur. Kesinleşmenin ne zaman gerçekleşeceği kanun yolu sürelerine bağlıdır: istinaf yoluna başvuru süresi ilamın tebliğinden itibaren iki hafta (HMK m.345), temyiz süresi de iki haftadır (HMK m.361). Taraflar bu sürelerin dolmasını beklemek istemiyorsa kanun yolundan feragat ederek kesinleşmeyi hızlandırabilir. Bizim değerlendirmemize göre ilk otuz günün hesabı, kararın verildiği gün değil, kesinleşme şerhindeki tarih esas alınarak yapılmalıdır. Kesinleşme şerhinin nasıl alınacağını, istinaf ve temyiz sürelerini ve feragatle hızlı kesinleşmeyi boşanma kararının kesinleşme şerhi yazımızda ayrıntılı anlattık.

Soyadı, Kimlik ve Belgeler

Soyadı konusunda kural açıktır: “Boşanma hâlinde kadın, evlenme ile kazandığı kişisel durumunu korur; ancak, evlenmeden önceki soyadını yeniden alır.” (TMK m.173/1). Bu değişiklik kararın nüfusa işlenmesiyle kendiliğinden gerçekleşir; ayrıca dilekçe gerekmez. Kadın evlenmeden önce dul idiyse “hâkimden bekârlık soyadını taşımasına izin verilmesini isteyebilir.” Eski eşin soyadını kullanmaya devam etmek ise izne bağlıdır: “Kadının, boşandığı kocasının soyadını kullanmakta menfaati bulunduğu ve bunun kocaya bir zarar vermeyeceği ispatlanırsa, istemi üzerine hâkim, kocasının soyadını taşımasına izin verir.” (m.173/2). Koşulların değişmesi hâlinde koca bu iznin kaldırılmasını isteyebilir (m.173/3).

Soyadı izni, mesleğini eski soyadıyla tanınmış olarak yürüten veya çocuklarıyla aynı soyadını taşımak isteyen kadınlar için önemlidir. Bu talep boşanma davası içinde ileri sürülebileceği gibi ayrı bir davayla da istenebilir; ayrıntısını boşanmış kadının soyadı kullanma izni davası yazımızda anlattık. Evli kadının soyadına ilişkin TMK m.187’nin Anayasa Mahkemesince iptal edildiği (22.02.2023, E.2022/155, K.2023/38; ikincil kaynakta aktarıldığı şekliyle) bilinmekle birlikte, boşanan kadının soyadını düzenleyen m.173 yürürlüktedir ve boşanmadan sonraki soyadı bu hükme göre belirlenir. Soyadı değiştiğinde kimlik kartı, pasaport, sürücü belgesi, banka ve işyeri kayıtlarındaki soyadı eskir. Bizim değerlendirmemize göre bu belgelerin güncellenmesi ilk ay içinde planlanmalıdır; kimlik kartının yenilenmesine ilişkin güncel ücret ve usul için nüfus müdürlüğüne başvurulmalıdır.

Adres Beyanı

Boşanmadan sonra eşlerden biri, çoğu zaman da her ikisi taşınır. Adres değişikliği 5490 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca yirmi iş günü içinde bildirilmelidir; süresinde bildirim yapmayanlara idari para cezası uygulanır (ikincil kaynakta aktarıldığı şekliyle 5490 m.68). Beyan nüfus müdürlüğüne şahsen veya e-Devlet üzerinden yapılabilir. Adres beyanı yalnızca bir idari yükümlülük değildir: tebligatlar adres kayıt sistemindeki adrese yapıldığı için, eski adreste kalan bir kayıt nafaka, icra veya dava tebligatlarının kaçırılmasına yol açabilir.

Şiddet geçmişi olan boşanmalarda yeni adresin eski eşten gizlenmesi gerekebilir. Bu durumda adres beyanından önce 6284 sayılı Kanun kapsamında gizlilik kararı istenmesi ve tebligatların ŞÖNİM adresine yapılması düşünülmelidir. Ayrıca çocukla kişisel ilişki düzeninde teslim yeri olarak ev yerine bir teslim merkezi kararlaştırılması adresin korunmasına yardımcı olur.

Genel Sağlık Sigortası

Çalışmayan ve sağlık hizmetini eşi üzerinden alan kişi için boşanmanın en önemli pratik sonucu sağlık güvencesidir. 5510 sayılı Kanunun 3. maddesinin birinci fıkrasının (10) numaralı bendi, sigortalının bakmakla yükümlü olduğu kişiler arasında eşini sayar; boşanmanın kesinleşmesiyle eşlik bağı sona erdiği için bizim değerlendirmemize göre bu statü de sona erer. Kendi adına sigortası olmayan kişi bu durumda SGK tarafından genel sağlık sigortalısı olarak tescil edilir ve gelir testi süreci başlar.

Genel Sağlık Sigortası Kapsamında Gelir Tespiti, Tescil ve İzleme Sürecine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik bu süreci düzenler. SGK tarafından resen tescil edilen kişilere “gelir tespitini yaptırmak üzere bir ay içinde vakıflara başvurması gerektiği” bildirilir (m.4/1). Başvuru, adres kayıt sistemindeki ikametgâhın bulunduğu yerdeki sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfına yapılır (m.6/1). En kritik hüküm şudur: gelir testi yapılmasını istemeyenler ile tebligattan itibaren bir ay içinde muvafakat vermeyenlerin “gelirleri asgarî ücretin iki katı olarak kabul edilir.” (m.4/3). Aile içinde kişi başına düşen gelir asgari ücretin üçte birinin altındaysa prim devletçe karşılanacak şekilde tescil yapılır; üzerindeyse kişi prim öder (m.11). Yönetmeliğin bazı hükümlerinde ölçü olarak asgari ücret yerine prime esas kazanç alt sınırının kullanıldığını da belirtelim (m.16/2).

Yönetmeliğe göre doğum, ölüm, evlenme, boşanma ve benzeri nedenlerle hanedeki aile bireyi sayısının değiştiğinin tespit edilmesi hâlinde gelir tespiti yenilenir (m.12/2). Boşandıktan sonra bir işte sigortalı olarak çalışmaya başlayan kişi kendi sigortalılığı üzerinden sağlık hizmeti alır; bu durumda gelir testine bağlı tescil sona erer. Bizim değerlendirmemize göre SGK’dan gelen tebligatlar ve e-Devlet’teki genel sağlık sigortası tescil kaydı ilk ay içinde mutlaka kontrol edilmeli, beklenmedik bir prim borcu oluşmamasına dikkat edilmelidir. Boşanmış kadın, anne veya babasının ölümü hâlinde şartları varsa yetim aylığı ve buna bağlı sağlık güvencesi de alabilir; bu konuyu boşanan kadının sağlık güvencesi ve yetim aylığı ve boşandıktan sonra sağlık sigortam ne olur yazılarımızda anlattık.

Çocuklar: Okul, Sağlık, Görüşme

Evlilik sürerken ana ve baba velayeti birlikte kullanır; boşanmada ise velayet, çocuğun kendisine bırakıldığı tarafa ait olur (TMK m.336). Bu nedenle boşanmadan sonra okul, hastane ve resmi kurumlar karşısında çocuğu kimin temsil edeceği kararın kendisinde belirlidir. Bizim değerlendirmemize göre velayet sahibi ebeveyn, kesinleşme şerhli kararın bir örneğini okul idaresine vermeli ve okul kayıtlarındaki veli ve iletişim bilgilerinin güncellenmesini istemelidir. Velayet kendisine verilmeyen ebeveynin çocukla kişisel ilişki hakkı devam eder (TMK m.323); görüşme günlerinin okul takvimiyle uyumlu biçimde planlanması uyuşmazlıkları azaltır.

Sağlık güvencesi bakımından, ikincil kaynakta aktarıldığı şekliyle, anne ve babası ayrılmış çocukların sağlık aktivasyonu velayeti bulunan ebeveyn üzerinden yapılır; velayeti bulunan ebeveynin genel sağlık sigortalılığı yoksa veya yazılı talep hâlinde diğer ebeveyn üzerinden de yapılabilir. Çocuğun soyadı ise boşanmayla kendiliğinden değişmez; bizim değerlendirmemize göre bu konuda ayrı bir hukuki süreç gerekir. Teslim yeri ve kişisel ilişkinin uygulanması için Ankara’da çocuk teslimi ve kişisel ilişki yazımıza bakabilirsiniz.

Bizim değerlendirmemize göre ilk ay içinde çocuk için şu üç konu yazılı olarak netleştirilmelidir: çocuğun hangi okulda okumaya devam edeceği ve okul değişikliği gerekip gerekmediği; görüşme günlerinde teslim yerinin ve saatinin ne olacağı; çocuğun sağlık kayıtlarına ve okul bilgilerine diğer ebeveynin nasıl ulaşacağı. Velayet sahibi ebeveynin bu konularda iyi niyetle bilgi paylaşması, ileride “çocuğu göstermiyor” veya “bilgi vermiyor” şeklindeki uyuşmazlıkların önüne geçer; uyuşmazlık çıkarsa kişisel ilişkinin düzenlenmesi veya değiştirilmesi aile mahkemesinden istenebilir (TMK m.323-324).

Nafaka ve Tazminat

Boşanma kararında hükmedilen nafakanın ödenmesi, karar kesinleşince düzenli takip gerektirir. Bizim değerlendirmemize göre ilk ödemeden itibaren ödemelerin banka havalesiyle ve açıklamasına “nafaka” yazılarak yapılması, ileride doğabilecek “ödemedin” tartışmalarında en güçlü delildir. Ödeme yapılmazsa nafaka ilamı icraya konulabilir; ödenmeyen nafaka için tazyik hapsine kadar giden yolları mahkeme karar verdi ama para gelmiyor: nafaka tahsili yazımızda anlattık.

Boşanma kararında hiç istenmemiş nafaka ve tazminat talepleri için kanun kısa bir süre öngörür: “Evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.” (TMK m.178). Bu süre, özellikle anlaşmalı boşanmada protokole yazılmamış yoksulluk nafakası veya tazminat talepleri bakımından önemlidir. İrat biçiminde ödenmesine karar verilen nafaka ve maddi tazminat, alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar (TMK m.176/3). Tarafların mali durumunun değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde nafakanın artırılması veya azaltılması istenebilir (TMK m.176/4). Çocuk için ödenen iştirak nafakası ise velayet kendisine verilmeyen ebeveynin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılma yükümlülüğünden doğar (TMK m.182). Bizim değerlendirmemize göre ilk aylarda nafakanın hangi gün ve hangi hesaba ödeneceği yazılı olarak netleştirilmelidir; karar bunu belirtmiyorsa taraflar arasında kısa bir yazışma ileride çıkacak tartışmaları önler.

Boşanmadan sonra eski eşle fiilen birlikte yaşamanın sosyal güvenlik bakımından ağır bir sonucu vardır: 5510 sayılı Kanuna göre “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir.” (m.56). Bu kural özellikle anne veya babasından yetim aylığı alan boşanmış kadınları ilgilendirir; ayrıntısını boşanan eş eski eşinden dul aylığı alabilir mi yazımızda anlattık.

Tapu, Aile Konutu Şerhi ve Mal Paylaşımı

Evlilik sırasında tapuya aile konutu şerhi konulmuşsa, boşanmanın kesinleşmesiyle konut bu niteliğini kaybeder. Malik olmayan eşin talebiyle konulan şerh (TMK m.194/3), boşanmadan sonra tapuda kendiliğinden silinmez; terkininin istenmesi gerekir. İkincil kaynakta aktarıldığı şekliyle Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 11.06.2014 tarihli ve 2014/4 sayılı Genelgesi, kesinleşmiş boşanma ilamını terkin hâlleri arasında sayar. Terkin dilekçesini ve şerhin kaldırılmadığı durumda açılacak davayı aile konutu şerhinin kaldırılması yazımızda anlattık.

Boşanma kararı veya protokolde bir taşınmazın devri öngörülmüşse, kesinleşmeden sonra tapuda tescil işlemi yapılır. Bu işlemin harcı, devrin hukuki niteliğine göre değişebilir; Gelir İdaresinin bu konudaki özelgelerini aile hukukunda vergi boyutu: nafaka, tapu, miras yazımızda ele aldık. Mal paylaşımı henüz yapılmamışsa süreye dikkat edilmelidir: mal rejiminin tasfiyesinden doğan alacaklar, Yargıtay uygulamasına göre boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren on yıllık genel zamanaşımına tabidir (TBK m.146); 13. Yargı Paketi taslağındaki tartışmaları boşanalı beş yıldan fazla oldu, mal paylaşımı davası açmadım yazımızda anlattık.

Anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı çoğu zaman protokolde düzenlenir: evin veya aracın kime kalacağı, kredi borcunun kim tarafından ödeneceği, ziynet eşyalarının teslimi gibi. Bizim değerlendirmemize göre kesinleşmeden sonraki ilk ay, protokoldeki her yükümlülüğün tek tek yerine getirilip getirilmediğinin kontrol edileceği dönemdir. Tapuda devir için kesinleşme şerhli karar örneğiyle tapu müdürlüğüne, araç devri için notere başvurulur; protokolde yazılan bir devri yapmayan eşe karşı karar icra yoluyla takip edilebilir. Protokolde düzenlenmemiş mallar için ise yukarıdaki on yıllık süre içinde ayrı bir mal rejimi tasfiyesi davası açılması gerekir.

Banka, Kart, Vekâletname ve Sigorta

Evlilik boyunca eşlere birbirine verilmiş geniş yetkili vekâletnameler, boşanmadan sonra en büyük risklerden biridir. Türk Borçlar Kanununa göre “Vekâlet veren ve vekil, her zaman sözleşmeyi tek taraflı olarak sona erdirebilir.” Ancak “uygun olmayan zamanda sözleşmeyi sona erdiren taraf, diğerinin bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür.” (m.512). Bizim değerlendirmemize göre noterde verilmiş vekâletnameler noter aracılığıyla azledilmeli ve azil, vekâletnamenin kullanılabileceği banka ve kurumlara da bildirilmelidir.

Ek kredi kartları, ortak hesaplar, internet bankacılığı şifreleri ve ortak abonelikler de gözden geçirilmelidir. Ek kart borcunun kimden isteneceğini ek kredi kartı borcu boşanmada kimin yazımızda anlattık. Hayat sigortası ve bireysel emeklilik sözleşmelerinde lehtar olarak eski eş gösterilmişse, bizim değerlendirmemize göre lehtar tercihinin yeniden gözden geçirilmesi gerekir; birikimli poliçelerin mal paylaşımındaki durumunu hayat sigortası boşanmada paylaşılır mı yazımızda ele aldık.

Ortak kredi ve kefaletlerde de dikkatli olunmalıdır. Boşanma protokolünde “konut kredisini eşlerden biri ödeyecek” denmesi eşler arasında bağlayıcıdır; ancak bizim değerlendirmemize göre bu hüküm bankanın rızası olmadan bankaya karşı borçlu sıfatını değiştirmez. Türk Borçlar Kanunu, borcun bir başkası tarafından üstlenilmesini borçluyla yapılan iç üstlenme ve alacaklıyla yapılan dış üstlenme olarak ayrı ayrı düzenler (m.195-196); borçlunun değişmesi için alacaklı bankanın katılımı gerekir. Bu nedenle ilk ay içinde bankayla görüşülerek kredinin tek eşe devri veya yeniden yapılandırılması değerlendirilmelidir.

Miras, Vasiyet ve Lehtarlar

Boşanmanın miras bakımından sonucu kanunda düzenlenmiştir: boşanan eşler birbirinin yasal mirasçısı olamaz ve aksi tasarrufun içeriğinden anlaşılmadıkça, boşanma davası sonuçlanmadan önce yapılmış ölüme bağlı tasarruflarla kendilerine sağlanan hakları kullanamazlar (TMK m.181/1). Yani eski eş lehine yazılmış bir vasiyetname, kural olarak boşanmayla etkisini yitirir. Ancak bizim değerlendirmemize göre bu kural, sigorta poliçesi veya bireysel emeklilik sözleşmesindeki lehtar kaydını kendiliğinden değiştirmeyebilir; bu kayıtların ilgili kurumda açıkça güncellenmesi en güvenli yoldur.

Boşanma davası sürerken eşlerden biri ölürse durum farklıdır: evlilik ölümle sona erer ve mirasçılar davaya devam ederek sağ kalan eşin kusurunu ispatlayabilir (TMK m.181/2). Bu ihtimal ve sonuçları, kesinleşmeden önceki dönemin neden önemli olduğunu gösterir. Eski eşin ölümü hâlinde dul aylığı ve çocukların yetim aylığı konusunu boşanan eş eski eşinden dul aylığı alabilir mi yazımızda anlattık.

Kaçırılmaması Gereken Süreler

Boşanmadan sonraki ilk ay, bazı uzun süreli hakların da başlangıç noktasıdır. Aşağıdaki tablo hem ilk otuz gündeki kısa süreleri hem de ileride kaçırılmaması gereken uzun süreleri bir arada gösterir. Bizim değerlendirmemize göre kesinleşme tarihinin bir ajandaya yazılması ve her sürenin bu tarihe göre hesaplanması, hak kayıplarını önlemenin en basit yoludur.

Kadının yeniden evlenmesi bakımından bekleme süresi de bu dönemde gündeme gelir: evlilik sona erince kadın, doğurmadıkça sona erme tarihinden başlayarak üç yüz gün geçmeden evlenemez; doğurmakla süre biter ve kadının önceki evliliğinden gebe olmadığı anlaşılırsa veya eski eşler yeniden birbiriyle evlenmek isterse mahkeme bu süreyi kaldırır (TMK m.132). Bu konuyu boşandığım eşle yeniden evlenmek yazımızda ayrıntılı anlattık.

Örnek Senaryolar

Aşağıdaki örnekler basitleştirilmiş ve varsayımsaldır; her dosyanın sonucu kendi belgelerine bağlıdır.

Kontrol Listesi

1. Kesinleşme şerhli karar örneğini alın. Tapu, banka ve okul işlemlerinde gerekecek.
2. Vekâletnameleri azledin. Noterden azil yapın ve kurumlara bildirin.
3. Kartları ve şifreleri gözden geçirin. Ek kartları, ortak hesap yetkilerini ve ortak abonelikleri kapatın.
4. Nüfus kaydınızı kontrol edin. Medeni hâl ve soyadı işlendi mi?
5. Taşındıysanız adres beyanı verin. Yirmi iş günü içinde; şiddet riski varsa önce gizlilik kararı.
6. Sağlık güvencenizi kontrol edin. SGK bildirimi gelirse bir ay içinde vakfa başvurun.
7. Okula velayet kararını bildirin. Veli ve iletişim bilgilerini güncelletin.
8. Tapuyu düzenleyin. Aile konutu şerhinin terkini ve devir işlemleri.
9. Lehtarları güncelleyin. Hayat sigortası ve bireysel emeklilik.
10. Süreleri ajandaya yazın. Nafaka ve tazminat için bir yıl, mal paylaşımı için on yıl.

Sık Yapılan Hatalar

1. Vekâletnameyi unutmak. Eski eş, azledilmeyen vekâletnameyle işlem yapabilir.
2. SGK bildirimini görmezden gelmek. Bir ay içinde başvurmayanın geliri asgari ücretin iki katı kabul edilir.
3. Adres beyanını geciktirmek. Tebligatlar eski adrese gidebilir; ayrıca idari para cezası riski vardır.
4. Protokolde unutulan nafaka ve tazminat için beklemek. Süre kesinleşmeden itibaren bir yıldır.
5. Aile konutu şerhini tapuda bırakmak. Satış veya kredi işlemlerinde sorun çıkarabilir.
6. Lehtar kayıtlarını güncellememek. Vasiyetname kuralı poliçeleri kendiliğinden değiştirmeyebilir.
7. Nafakayı elden almak veya vermek. Ödemenin kanıtı zorlaşır.
8. Eski eşle fiilen birlikte yaşamak. SGK aylıkları kesilebilir ve geri istenebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Boşandıktan sonra nüfusa gitmem gerekir mi?

Kural olarak hayır. Mahkeme yazı işleri müdürü, kesinleşmeden itibaren on gün içinde kararı nüfus müdürlüğüne bildirir (5490 m.55). Birkaç hafta sonra nüfus kaydınızı kontrol etmeniz yeterlidir.

Boşandıktan sonra soyadım kendiliğinden değişir mi?

Evet. Boşanma hâlinde kadın evlenmeden önceki soyadını yeniden alır (TMK m.173/1); bu değişiklik kararın nüfusa işlenmesiyle gerçekleşir.

Eski eşimin soyadını kullanmaya devam edebilir miyim?

Menfaatiniz bulunduğunu ve bunun eski eşinize zarar vermeyeceğini ispatlarsanız hâkim izin verir (TMK m.173/2). Koşullar değişirse eski eş iznin kaldırılmasını isteyebilir (m.173/3).

Kimlik kartımı yenilemem zorunlu mu?

Soyadı değişikliğinden sonra kimlik kartının hangi süre içinde yenileneceğini gösteren, doğrulayabildiğimiz bir hükme ulaşamadık. Güncel usul ve ücret için nüfus müdürlüğüne başvurmanızı öneririz.

Taşındım, adresimi ne zaman bildirmeliyim?

Yirmi iş günü içinde (5490 m.50). Bildirim nüfus müdürlüğünden veya e-Devlet’ten yapılabilir.

Eşim üzerinden aldığım sağlık güvencesi ne olur?

Boşanmanın kesinleşmesiyle sona erer. Kendi sigortanız yoksa SGK sizi tescil eder; bildirimden itibaren bir ay içinde sosyal yardımlaşma vakfına gelir testi için başvurmalısınız (GSS Gelir Tespiti Yönetmeliği m.4).

Gelir testine başvurmazsam ne olur?

Geliriniz asgari ücretin iki katı kabul edilir (GSS Gelir Tespiti Yönetmeliği m.4/3) ve buna göre prim tahakkuk eder.

Çocuğum hangi ebeveyn üzerinden sağlık hizmeti alır?

İkincil kaynakta aktarıldığı şekliyle kural olarak velayeti bulunan ebeveyn üzerinden; onun genel sağlık sigortalılığı yoksa veya yazılı talep hâlinde diğer ebeveyn üzerinden de mümkündür.

Eski eşime verdiğim vekâletnameyi nasıl iptal ederim?

Vekâlet veren her zaman sözleşmeyi tek taraflı sona erdirebilir (TBK m.512). Noterden azilname çekip azli ilgili banka ve kurumlara bildirmeniz önerilir.

Aile konutu şerhi boşanınca kendiliğinden kalkar mı?

Hayır. Konut aile konutu niteliğini kaybeder ama şerhin tapudan terkini istenmelidir; ikincil kaynakta aktarıldığı şekliyle TKGM 2014/4 Genelgesi kesinleşmiş boşanma ilamını terkin hâlleri arasında sayar.

Boşanmada istemediğim nafakayı sonradan isteyebilir miyim?

Evet, ancak boşanmadan doğan dava hakları kesinleşmeden itibaren bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m.178).

Mal paylaşımı davası için ne kadar sürem var?

Bugün Yargıtay uygulamasına göre kesinleşmeden itibaren on yıl (TBK m.146). 13. Yargı Paketi taslağında kısaltma tartışılmaktadır; yasalaşmamıştır.

Eski eşim mirasçım olur mu?

Hayır. Boşanan eşler birbirinin yasal mirasçısı olamaz; boşanmadan önce yapılmış vasiyetnamelerle sağlanan haklar da aksi anlaşılmadıkça kullanılamaz (TMK m.181/1).

Boşandıktan hemen sonra evlenebilir miyim?

Erkek için bekleme süresi yoktur. Kadın için kural olarak 300 gün; doğumla biter, gebe olmadığı anlaşılırsa veya eski eşle evlenilecekse mahkeme kaldırır (TMK m.132).

Okula ne bildirmeliyim?

Bizim değerlendirmemize göre velayet sahibi ebeveyn, kesinleşme şerhli kararın örneğini okul idaresine vermeli ve veli ile iletişim bilgilerini güncelletmelidir. Velayet çocuğun kendisine bırakıldığı tarafa aittir (TMK m.336).

Eski eşimle tekrar aynı evde yaşarsam ne olur?

Babanızdan veya annenizden yetim aylığı alıyorsanız, boşandığınız eşle fiilen birlikte yaşadığınız belirlenirse aylığınız kesilir (5510 m.56).