Aracı kurum ekranında sahip olduğunuz hisseleri görüyor, ancak satış emri veremiyorsanız bunun birkaç hukuki nedeni olabilir. En yaygın neden, payların “borsada işlem görmeyen” nitelikte olmasıdır: Halka arz edilmemiş ortak payları, tahsisli artırımla alınan paylar veya ortaklardan borsa dışında satın alınan paylar bu niteliktedir ve satılabilmeleri için MKK’ya yapılacak talep ve Kurul ücretinin yatırılmasıyla dönüştürülmeleri gerekir (Pay Tebliği VII-128.1 m.15). Dönüşüm talebi KAP’ta duyurulur ve paylar ancak iki iş gününden sonra satılabilir. Büyük ortaklar için ayrıca pay satış bilgi formu (m.27), halka arz sonrası ortaklar için bir yıllık satış sınırlaması (m.8) vardır. Bunların dışında haciz, ihtiyati tedbir, rehin, ödünç işlemi, işlem yasağı ve kaydileştirilmemiş eski senetler de payların satılmasını engeller. Bu rehber, satılamayan hisselerin nedenini nasıl tespit edeceğinizi ve her durumda payları satılabilir hâle getirmenin hukuki yolunu madde madde anlatır.
Hisseleriniz borsada satılamaz mı görünüyor?
Nedenini MKK ve aracı kurum kayıtlarıyla tespit edip payları satılabilir hâle getirelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppKısa Cevap: Satılamamanın Nedenleri
Paylar neden satılamaz?
| Neden | Nasıl anlaşılır? | Çözüm | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Borsada işlem görmeyen nitelik | Pay ayrı bakiye veya “işlem görmez” olarak görünür | MKK’ya dönüşüm talebi | Pay Tebliği m.15 |
| Dönüşüm sonrası bekleme | Talep yapılmış, KAP duyurusu yeni | İki iş günü beklemek | m.15/4 |
| Büyük ortak sınırı | Yüzde 20 ortak, yüzde 10 satış | Pay satış bilgi formu | m.27 |
| Halka arz sonrası sınırlama | Halka arzdan itibaren bir yıl | Halka arz fiyatı altında satmamak | m.8 |
| Haciz veya ihtiyati tedbir | Bloke kaydı | Haczin veya tedbirin kaldırılması | SPKn m.13/7 |
| Rehin veya teminat | Rehin veya teminat alt hesabı | Borcun kapanması, rehnin çözülmesi | SPKn m.47 |
| Ödünç işlemi | Paylar ödünç alanın hesabında | Geri çağırma veya vade sonu | Seri: V, No: 65 m.31 |
| İşlem yasağı | SPK kararı | Yasağın sona ermesi veya iptali | SPKn m.101 |
| Kaydileştirilmemiş senet | Fiziki senet, MKK’da kayıt yok | İhraççı ve MKK nezdinde araştırma | SPKn m.13/4 |
| Mirasçılık | Vefat sonrası bloke | Mirasçılık belgesi ve intikal | TMK; MKK usulü |
Borsada İşlem Gören ve Görmeyen Nitelikteki Pay Ayrımı
Bir şirketin payları borsada işlem görüyor olsa bile, o şirketin bütün payları otomatik olarak borsada satılabilir değildir. MKK sisteminde paylar “borsada işlem gören” ve “borsada işlem görmeyen” nitelikte ayrı izlenir. Borsada işlem görmeyen nitelikteki paylar tipik olarak şunlardır: Halka arzda satışa konu edilmemiş ortak payları, yeni pay alma hakları kısıtlanarak halka arz edilmeksizin belirli kişilere satılan (tahsisli) paylar, ortaklardan borsa dışında satın alınan paylar ve bazı imtiyazlı pay grupları. Pay Tebliği, halka arz edilmeksizin borsada işlem görmeyen nitelikte ihraç edilen payları veya ortaklara ait mevcut payların satışından bu nitelikteki payları alan yatırımcıların, bunları satabilmek için dönüşüm esaslarına uymak zorunda olduğunu açıkça belirtir (m.15/7).
Bu ayrımın amacı, ortakların halka açık olmayan paylarını piyasaya kontrolsüz biçimde sürmesinin önlenmesi ve piyasanın, arzın ne zaman ve kimden geleceği konusunda bilgilendirilmesidir. Tahsisli sermaye artırımı ve bedelli artırım süreçleri bedelli sermaye artırımı rehberimizde anlatılmıştır.
Dönüşüm Usulü: Pay Tebliği m.15
Payları borsada işlem gören ortaklıkların borsada işlem görmeyen nitelikteki payları, MKK’nın belirlediği esaslar çerçevesinde pay sahibi tarafından MKK üyesi yetkili kuruluşlar vasıtasıyla MKK’ya yapılacak talep üzerine, Kurul ücretinin Kurulca belirlenen hesaba yatırılmasından sonra borsada işlem gören niteliğe dönüşür ve borsada satılabilir (VII-128.1 m.15/1). Uygulamada talep, payların saklandığı aracı kurum aracılığıyla yapılır; yatırımcının doğrudan MKK’ya başvurması gerekmez.
Kurul ücreti, payların nominal değeri ile talebin iletildiği tarihten önceki borsa ikinci seans kapanış fiyatı (bu fiyat oluşmamışsa en son işlem gördüğü seanstaki kapanış fiyatı) arasındaki fark üzerinden ve Tebliğde belirtilen oranlar üzerinden hesaplanır (m.15/2). Kurul Karar Organı, SPKn m.130 çerçevesinde Tebliğdeki oranlardan farklı oranlar belirleyebilir (m.26/7); bu nedenle güncel oranın başvuru sırasında aracı kurumdan teyit edilmesi gerekir.
MKK, borsada işlem gören niteliğe dönüştürülmek istenen payların nominal değerini ve başvuranların isim veya unvanını günlük olarak toplu hâlde KAP’ta kamuya duyurur ve her ayı izleyen beş iş günü içinde Kurula bildirir (m.15/3). Kurul tarafından aksi bildirilmedikçe paylar, MKK duyurusundan itibaren iki iş gününden sonra satılabilir (m.15/4). Dolayısıyla dönüşüm talebinde bulunan kişinin adı kamuya açıklanır; bu durum özellikle büyük pay sahipleri için piyasa algısı bakımından dikkate alınmalıdır.
Dönüşüm takvimi
| Adım | Ne olur? | Dayanak |
|---|---|---|
| 1. Talep | Pay sahibi aracı kurum aracılığıyla MKK’ya başvurur | m.15/1 |
| 2. Kurul ücreti | Nominal değer ile kapanış fiyatı farkı üzerinden yatırılır | m.15/1-2 |
| 3. Nitelik değişimi | Paylar borsada işlem gören niteliğe dönüşür | m.15/1 |
| 4. KAP duyurusu | MKK, nominal değer ve başvuranın adını günlük toplu duyurur | m.15/3 |
| 5. Bekleme | Duyurudan itibaren iki iş günü | m.15/4 |
| 6. Satış | Kurul aksini bildirmedikçe borsada satış | m.15/4 |
Bazı istisnalar vardır: Payları Girişim Sermayesi Pazarı’nda (GİP) işlem gören ortaklıkların GİP listesinde bulunmayan payları dönüştürülemez (m.15/5). Borsanın toptan satış pazarında gerçekleşen satışlarda madde hükümleri uygulanmaz; toptan satışa konu paylar aynı zamanda dönüştürülmek isteniyorsa iki iş günü kuralı uygulanmaz ve paylar toptan satış tarihinde dönüşür (m.15/6). Özelleştirme İdaresi’nin yürüttüğü satışlarda da iki iş günü süresi uygulanmaz (m.15/4). Tebliğin m.8 ve m.27 hükümleri saklıdır (m.15/8).
Kurul Ücreti Nasıl Hesaplanır? Örnek
Kurul ücretinin matrahı, payların nominal değeri ile talepten önceki kapanış fiyatı arasındaki farktır (m.15/2). Örneğin 100.000 adet, her biri 1 TL nominal değerli payın bir önceki seans kapanış fiyatı 25 TL ise, piyasa değeri 2.500.000 TL, nominal değeri 100.000 TL olur ve ücrete esas fark 2.400.000 TL’dir. Kurul ücreti bu fark üzerinden, başvuru tarihinde uygulanan oranla hesaplanır. Fiyat yükseldikçe ücret de artacağından, dönüşüm zamanlaması maliyeti doğrudan etkiler. Pay fiyatı nominal değerin altına inmişse fark oluşmayacağı için ücret matrahı da oluşmaz.
Büyük Ortaklar İçin Pay Satış Bilgi Formu: m.27
Payları borsada işlem gören ortaklıklarda sermayenin yüzde yirmisinden fazlasına tek başına veya birlikte hareket ettiği kişilerle doğrudan sahip olan ya da yönetim kurulu üyelerinden en az birini seçme veya aday gösterme imtiyazına sahip ortakların, herhangi bir on iki aylık dönemde sermayenin yüzde onunu aşan pay satışlarından önce Kurulca onaylanan pay satış bilgi formu düzenlenmesi gerekir (VII-128.1 m.27/1). Borsada işlem gören nitelikte olmayan ve on iki ayda sermayenin yüzde onunu aşan payların bu ortaklar tarafından dönüştürülebilmesi için de, MKK’ya başvurudan önce onaylı bilgi formunun KAP’ta ilan edilmesi şarttır (m.27/1).
Form onayı için başvurulduğunda en geç izleyen iş günü seans açılmadan önce özel durum açıklaması yapılır; onaylanan form beş iş günü içinde KAP’ta ilan edilir ve ilk satış işlemine ilandan itibaren en erken üçüncü iş günü başlanabilir (m.27/5). Form kapsamındaki payların günlük satışı, form kapsamındaki toplam nominal değerin yüzde onunu aşamaz (m.27/6). 2026 yılında SPK, i-SPK.128.31 ve i-SPK.128.31.a ilke kararlarıyla borsa dışı satışlar ve dönüşüm konusunda ek sınırlamalar getirmiştir; bu düzenlemeler ana ortak hisse satışı rehberimizde ayrıntılı olarak anlatılmıştır.
Büyük ortak satış ve dönüşüm kuralları
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Kimler? | Yüzde 20’den fazla doğrudan pay veya yönetim kurulu imtiyazı | m.27/1 |
| Eşik | On iki ayda sermayenin yüzde onunu aşan satış | m.27/1 |
| Dönüşüm öncesi | Onaylı formun KAP’ta ilanı | m.27/1 |
| Başvuru açıklaması | En geç izleyen iş günü seans öncesi | m.27/5 |
| Formun ilanı | Onaydan itibaren 5 iş günü içinde | m.27/5 |
| İlk satış | İlandan itibaren en erken üçüncü iş günü | m.27/5 |
| Günlük satış sınırı | Form kapsamındaki payların yüzde onu | m.27/6 |
Halka Arz Sonrası Satış Sınırlaması: m.8
İlk halka arzda, izahnamenin onaylandığı tarih itibarıyla sermayede yüzde on ve üzeri paya sahip ortaklar ile pay oranından bağımsız olarak yönetim kontrolünü elinde bulunduran ortaklar, paylar borsada işlem görmeye başladıktan itibaren bir yıl süreyle halka arz fiyatının altındaki bir fiyattan borsada satış yapamaz ve payları bu sonucu doğuracak bir işleme tabi tutamaz (VII-128.1 m.8/1). Bu kişilerin borsa dışında satacakları payları alanlar da aynı sınırlamaya tabidir; ancak halka arzdan sonra borsadan alım yoluyla edinilen paylar yasak kapsamında değildir (m.8/1). Ortaklar isterse payları bir yıl boyunca borsa fiyatından bağımsız olarak hiç satmayacaklarını da taahhüt edebilir (m.8/6). Bu nedenle halka arz öncesinde ortaktan pay satın alan kişi, satın aldığı payların bu sınırlamaya tabi olup olmadığını mutlaka sorgulamalıdır. Konu halka arz fiyat istikrarı rehberimizde ayrıca anlatılmıştır.
Payları Hiç Borsada İşlem Görmeyen Halka Açık Şirketler
Bazı şirketler, ortak sayısının beş yüzü aşması nedeniyle payları halka arz edilmiş sayılan ama borsada işlem görmeyen halka açık ortaklıklardır (SPKn m.16/1). Bu şirketlerin paylarında dönüşüm yoluyla borsada satış mümkün değildir; çünkü şirketin kendisi borsada işlem görmez. Pay Tebliği, bu ortaklıkların halka açık ortaklık statüsünü kazandıktan sonra en geç iki yıl içinde paylarının işlem görmesi için borsaya başvurmasını zorunlu tutar; aksi hâlde Kurul, payların borsada işlem görmesi veya şirketin halka açık ortaklık statüsünden çıkarılması için gerekli kararları şirketin talebini aramaksızın alır (m.35/1). Borsada işlem görme için izahname düzenlenmesi ve Kurul onayı gerekir (m.35/3). Bu şirketlerde pay sahibi, paylarını ancak borsa dışında, alıcı bularak devredebilir. Bu şirketlerin kâr payı dağıtımındaki özel kurallar temettü rehberimizde, borsadan çıkma süreci ise bu rehberimizde anlatılmıştır.
Kaydileştirilmemiş Eski Hisse Senetleri
Evde veya kasada eski fiziki hisse senedi bulunan yatırımcılar da benzer bir sorunla karşılaşır. SPKn m.13/4 uyarınca kaydileştirilmesine karar verilen sermaye piyasası araçlarının Kurulca belirlenen esaslar çerçevesinde teslimi zorunludur; teslim edilenler kendiliğinden hükümsüz hâle gelir, teslim edilmeyenler ise kaydileştirme kararından sonra borsada işlem göremez ve aracı kurumlar bunların alım satımına aracılık edemez. Aynı fıkrada teslim edilmeyen senetlerin akıbetine ilişkin cümleler Anayasa Mahkemesi’nin 22.10.2015 tarihli, E.2015/29, K.2015/95 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.
Bu nedenle eski senet sahibinin öncelikle senedin hangi şirkete ait olduğunu, şirketin hâlen faaliyette olup olmadığını, senedin kaydileştirme kapsamına girip girmediğini ve MKK kayıtlarında hak sahipliğinin nasıl göründüğünü tespit etmesi gerekir. Bu araştırma ihraççı şirkete ve MKK üyesi bir aracı kuruma yazılı başvuruyla yürütülür. Senet bir mirasın parçasıysa, mirasçılık belgesi ve terekenin paylaşımı süreci de devreye girer; bu konu mirasta hisse rehberimizde anlatılmıştır.
Haciz, İhtiyati Tedbir, Rehin ve Teminat
Kayden izlenen sermaye piyasası araçlarına ilişkin tedbir, haciz ve benzeri her türlü idari ve adli talepler münhasıran MKK üyeleri tarafından yerine getirilir (SPKn m.13/7). İcra dairesi, vergi dairesi, SGK veya mahkeme tarafından gönderilen haciz ve tedbir yazıları üzerine aracı kurum ilgili payları bloke eder ve pay sahibi satış yapamaz. Bu durumda çözüm, borcun ödenmesi, haczin kaldırılması, tedbir kararına itiraz edilmesi veya haczedilmezlik şikâyeti gibi icra hukuku yollarıdır. Yatırımcıların yatırım kuruluşu nezdindeki varlıkları, yatırım kuruluşunun borçları nedeniyle haczedilemez (SPKn m.46/6); yani aracı kurumun borcu sizin paylarınızın satılmasına engel olamaz.
Payların bir kredinin teminatı olarak rehnedilmesi veya teminat sözleşmesine konu edilmesi hâlinde paylar ayrı bir alt hesapta izlenir ve rehin çözülmeden satılamaz (SPKn m.47; ayrıntı için hisse rehni rehberimize bakınız). Kredili işlem veya açığa satış nedeniyle özkaynak olarak yatırılan paylar da rehnedilemez, amaç dışında tasarruf edilemez ve üçüncü kişilere devredilemez (Seri: V, No: 65 m.14); bu paylar üzerindeki kredi borcu kapanmadan serbestçe satılamaz. Kredili işlemlerin işleyişi bu rehberimizde anlatılmıştır.
Ödünç, İşlem Yasağı ve Temerrüt
Paylarınız ödünç verilmişse ödünç süresince ödünç alanın hesabındadır ve siz satamazsınız; önce geri çağırma veya vade sonu beklenir (Seri: V, No: 65 m.31/1). Bu konu ödünç pay rehberimizde ayrıntılı olarak anlatılmıştır.
SPK, piyasa dolandırıcılığı, bilgi suistimali veya piyasa bozucu eylemlere dair makul şüphe bulunan kişiler hakkında borsalarda geçici veya sürekli işlem yasağı getirebilir ve ilgili sermaye piyasası araçları için farklı pazarda işlem görme gibi tedbirler alabilir (SPKn m.101/1). İşlem yasağı süresince kişi borsada alım satım yapamaz. Yasağın kapsamı, süresi ve yasaklı payların durumu işlem yasağı rehberimizde anlatılmıştır.
Kredili işlemlerde veya takas yükümlülüklerinde üç ay içinde ikiden fazla temerrüde düşen müşteriler aracı kurum tarafından borsaya bildirilir ve kimlik bilgileri ilan edildikten sonra altı ay süreyle, emre konu nakit veya pay hesaplarında önceden bulunmadıkça, hiçbir aracı kurum tarafından emirleri kabul edilmez (Seri: V, No: 65 m.35/1). Bu durumda paylar hesapta olsa bile işlem yapma imkânı sınırlanır.
Vefat ve Mirasçılık
Pay sahibinin vefatı hâlinde aracı kurum, ölüm bilgisinin kendisine ulaşmasıyla hesabı bloke eder. Mirasçılar paylar üzerinde ancak mirasçılık belgesi, gerekli vergi işlemleri ve terekenin paylaşımı ya da elbirliği mülkiyeti kurallarına göre tasarruf edebilir. Mirasçılardan biri tek başına payları satamaz; bütün mirasçıların birlikte hareket etmesi veya paylaşma yapılması gerekir. Süreç mirasta hisse ve fon rehberimizde adım adım anlatılmıştır.
Borsa Dışında Pay Satın Alırken Dikkat Edilecekler
Satılamayan pay sorunlarının önemli bir kısmı, payların borsa dışında bir ortaktan veya şirketten satın alınması sırasında yeterli inceleme yapılmamasından doğar. Alıcı, bedeli ödedikten sonra payların borsada işlem görmeyen nitelikte olduğunu, dönüşüm için Kurul ücreti ödemesi gerektiğini, adının KAP’ta duyurulacağını veya payların bir yıllık satış sınırlamasına tabi olduğunu öğrenir. Oysa bu hususların hepsi sözleşme aşamasında öngörülebilir ve bedel ile risk dağılımı buna göre kurulabilir.
Borsa dışı pay devrinde, kanunda veya esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe nama yazılı paylar serbestçe devredilebilir (TTK m.490/1). Esas sözleşmede devir sınırlaması varsa, gerekli onay verilmediği sürece payların mülkiyeti ve bağlı haklar devredende kalır (m.494/1). Borsaya kote nama yazılı paylarda şirketin red imkânı, esas sözleşmedeki yüzdesel iktisap üst sınırı ve devralanın payları kendi ad ve hesabına aldığını beyan etmemesi hâlleriyle sınırlıdır; miras, mal rejimi veya cebri icra yoluyla iktisapta pay sahipliği reddedilemez (m.495). Kayden izlenen paylarda pay defterine kayıtta MKK kayıtları esas alınır (SPKn m.13/6).
Borsa dışı pay alımında sözleşme kontrolü
| Kalem | Neden önemli? | Dayanak |
|---|---|---|
| Payların niteliği | Borsada işlem görmeyen ise dönüşüm gerekir | Pay Tebliği m.15/7 |
| Dönüşüm maliyeti | Kurul ücretinin kime ait olacağı | m.15/2 |
| KAP duyurusu | Alıcının adı kamuya açıklanır | m.15/3 |
| Satış sınırlaması | Halka arz sonrası bir yıllık sınır alıcıya da geçer | m.8/1 |
| Satıcının ortaklık oranı | Bilgi formu ve özel durum yükümlülüğü | m.27 |
| Esas sözleşme sınırlamaları | Şirket onayı gerekip gerekmediği | TTK m.492-495 |
| Takyidat | Rehin, haciz, tedbir, ödünç bulunmaması | SPKn m.13/7, m.47 |
| İmtiyaz | Pay grubunun hakları ve devirde akıbeti | Esas sözleşme |
Haciz ve Tedbire Karşı Hukuki Yollar
Paylarınıza haciz veya ihtiyati tedbir konulduğunda başvurulacak yol, blokenin kaynağına göre değişir. İcra dairesinin yaptığı işlemler kanuna aykırı veya olaya uygun değilse, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilebilir (İİK m.16/1). Haczedilen paylar size değil de başkasına aitse, örneğin borçlunun hesabında görünse de gerçekte size aitse, istihkak iddiasında bulunulması gerekir; hacze muttali olunan tarihten itibaren yedi gün içinde istihkak iddiasında bulunulmazsa aynı takipte bu hak kaybedilir (İİK m.96/3). İcra mahkemesinin kararından sonra üçüncü kişinin yedi gün içinde istihkak davası açması gerekir (m.97).
Mahkemenin ihtiyati tedbir kararıyla bloke edilen paylar için ise tedbir kararına itiraz yolu vardır; itiraz, kararın tebliğinden itibaren kısa bir süre içinde kararı veren mahkemeye yapılır. Vergi ve SGK gibi kamu alacakları için uygulanan hacizlerde ise 6183 sayılı Kanun’daki usuller ve idari yargı yolu gündeme gelir. Her durumda aracı kurum, yalnızca kendisine tebliğ edilen yazıyı uygular; blokenin kaldırılması için yetkili merciden kaldırma yazısının aracı kuruma ulaşması gerekir (SPKn m.13/7). Yatırımcının aracı kurum nezdindeki varlıklarının aracı kurumun kendi borçları için haczedilemeyeceği de unutulmamalıdır (SPKn m.46/6).
Blokenin kaynağına göre yol
| Bloke türü | Başvuru yolu | Süre veya dayanak |
|---|---|---|
| İcra dairesi haczi (usulsüzlük) | İcra mahkemesine şikâyet | Öğrenmeden itibaren 7 gün, İİK m.16 |
| Başkasına ait pay haczedildi | İstihkak iddiası ve davası | 7 gün, İİK m.96-97 |
| Mahkeme ihtiyati tedbiri | Tedbire itiraz | Kararı veren mahkemeye |
| Kamu alacağı haczi | İdari başvuru ve dava | 6183 sayılı Kanun usulü |
| Aracı kurumun kendi borcu | Müşteri varlığı haczedilemez | SPKn m.46/6 |
İşlem Sırası Kapalı veya Farklı Pazarda İşlem Gören Paylar
Bazen sorun yatırımcının payında değil, şirketin kendisindedir. Önemli bir özel durum açıklaması beklendiğinde, şirket hakkında olağanüstü bir gelişme yaşandığında veya piyasa bozucu işlemler şüphesiyle, borsada işlem sırası geçici olarak kapatılabilir. Sıra kapalıyken hiçbir yatırımcı o payda işlem yapamaz; sıra açıldığında işlemler yeniden başlar. SPK ayrıca piyasanın sağlıklı işleyişi için bir sermaye piyasası aracının farklı pazarda işlem görmesine veya farklı işlem esaslarına tabi tutulmasına karar verebilir (SPKn m.101/1-d). Bu durumda paylar satılabilir, ancak brüt takas veya farklı seans yöntemi gibi özel kurallar uygulanabilir. Payların sürekli olarak kottan çıkarılması veya şirketin tasfiyesi hâlinde ise pay sahibinin hakları tasfiye sürecinde ve borsa dışında takip edilir. Tasfiye edilen fonların elindeki hisseler gibi özel durumlar bu rehberimizde ele alınmıştır.
Aracı Kurumun Talebi Geciktirmesi
Dönüşüm talebi, blokenin kaldırılması veya bilgi verilmesi gibi taleplerde aracı kurumun işlemi haklı bir neden olmaksızın geciktirmesi, aracılık sözleşmesinden doğan özen borcuna aykırıdır. Örneğin haciz kaldırma yazısı ulaştığı hâlde blokenin çözülmemesi veya dönüşüm talebinin MKK’ya iletilmemesi nedeniyle fiyatın düştüğü dönemde satış yapılamamışsa, yatırımcının uğradığı fiyat farkı zararı aracı kurumdan istenebilir (TBK m.112). Bu tür uyuşmazlıklarda talebin tarihini ispatlayabilmek için başvuruların yazılı yapılması ve aracı kurumun cevabının yazılı olarak alınması büyük önem taşır.
Dönüşümden Sonra Satarken: İçsel Bilgi ve Açıklama Riski
Borsada işlem görmeyen payların sahipleri çoğu zaman şirketin kurucuları, yöneticileri veya onların yakınlarıdır. Bu kişiler dönüşüm sonrasında satış yaparken şirket hakkında henüz kamuya açıklanmamış bir bilgiye sahipse, bu bilgiye dayanarak işlem yapmak bilgi suistimali suçunu oluşturabilir (SPKn m.106). Ayrıca büyük ortakların satışları özel durum açıklaması ve pay satış bilgi formu kurallarına tabidir (Pay Tebliği m.8/1, m.27/5). Dönüşüm talebinin KAP’ta isimle duyurulması, piyasanın bu satışları öngörmesini sağlar; bu nedenle satış zamanlaması ve şirket içi bilgi akışı birlikte planlanmalıdır.
Adım Adım Tespit Yolu
Satılamayan paylar için doğru çözümü bulmanın yolu, önce nedeni kesin olarak tespit etmektir. Aşağıdaki sırayla ilerlemek zaman kazandırır:
Satılamayan paylar için kontrol sırası
| Adım | Soru | Kaynak |
|---|---|---|
| 1 | Paylar borsada işlem gören nitelikte mi? | Aracı kurum hesap dökümü, MKK kayıtları |
| 2 | Paylar hangi alt hesapta: serbest, rehin, teminat, ödünç, bloke? | Aracı kurum, MKK |
| 3 | Hesapta haciz veya tedbir kaydı var mı? | Aracı kurum, icra dosyası |
| 4 | Hakkınızda işlem yasağı veya temerrüt ilanı var mı? | SPK bülteni, aracı kurum |
| 5 | Halka arz sonrası satış sınırlamasına tabi misiniz? | İzahname, KAP |
| 6 | Büyük ortak kapsamında mısınız? | Ortaklık yapısı, KAP |
| 7 | Şirketin payları borsada işlem görüyor mu, sırası açık mı? | KAP, Borsa İstanbul duyuruları |
| 8 | Fiziki senet mi, kaydi pay mı? | Senet, ihraççı, MKK |
Bu kontrol sırasında aracı kurumdan istenen bilgilerin yazılı olarak alınması, ileride doğabilecek bir tazminat talebinde en önemli delil olur. Özellikle blokenin hangi tarihte, hangi merciin yazısıyla konulduğu ve kaldırma yazısının aracı kuruma ne zaman ulaştığı, satış yapılamayan dönemdeki fiyat farkı zararının hesaplanmasında belirleyicidir. Paylar birden fazla aracı kurumda tutuluyorsa her kurumdan ayrı döküm alınmalı, MKK kayıtlarıyla karşılaştırılmalıdır.
Uygulamadan Senaryolar
Senaryo 1: Tahsisli artırımdan alınan paylar. Bir yatırımcı, borsa şirketinin tahsisli sermaye artırımına katılarak pay alır. Paylar hesabına geçer, ancak satış emri verildiğinde sistem kabul etmez. Paylar borsada işlem görmeyen nitelikte ihraç edilmiştir. Yatırımcı aracı kurumu aracılığıyla MKK’ya dönüşüm talebinde bulunur, Kurul ücretini yatırır; MKK talebi KAP’ta duyurur ve iki iş günü sonra paylar satılabilir hâle gelir (m.15/1-4, m.15/7).
Senaryo 2: Halka arz öncesi ortaktan alınan paylar. Bir kişi, halka arzdan önce yüzde on beş pay sahibi bir ortaktan borsa dışında pay satın alır. Halka arzdan dört ay sonra payları halka arz fiyatının altında satmak ister. Pay Tebliği m.8/1 uyarınca bu ortağın borsa dışında satacağı payları alanlar da bir yıllık sınırlamaya tabidir; alıcı bir yıl dolmadan halka arz fiyatının altında borsada satış yapamaz.
Senaryo 3: Vergi haczi. Bir yatırımcı, portföyündeki payları satmak ister ancak hesabında bloke olduğunu görür. Aracı kurumdan alınan bilgiye göre vergi dairesi tarafından haciz uygulanmıştır. Borç ödenip haciz kaldırılana veya haciz işlemine karşı başvuru yolları sonuçlanana kadar paylar satılamaz. Haczin kaldırılmasına ilişkin yazının aracı kuruma ulaşmasıyla bloke çözülür (SPKn m.13/7).
Sık Yapılan Hatalar
Satılamayan paylarda sık hatalar
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| Tahsisli payı hemen satılabilir sanmak | Satış emri reddedilir | Dönüşüm talebi ve iki iş günü |
| Dönüşüm maliyetini hesaba katmamak | Beklenmedik Kurul ücreti | Başvuru öncesi güncel oranı teyit etmek |
| Büyük ortak kurallarını gözden kaçırmak | Dönüşüm veya satış engellenir | Önce pay satış bilgi formu |
| Ortaktan pay alırken satış yasağını sormamak | Bir yıl halka arz fiyatının altında satılamaz | Sözleşmede kısıtlamayı açıkça düzenlemek |
| Blokeyi aracı kurumun hatası sanmak | Yanlış muhataba başvurulur | Önce blokenin kaynağını öğrenmek |
| Eski senedi saklamakla yetinmek | Hak kaybı ve belirsizlik | İhraççı ve MKK nezdinde araştırma |
Aracı Kuruma Dönüşüm ve Bilgi Talebi Yazısı Örneği
Aşağıdaki örnek, borsada işlem görmeyen nitelikteki paylarının dönüştürülmesini ve hesabındaki kısıtlamalar hakkında bilgi verilmesini isteyen bir yatırımcının aracı kuruma göndereceği yazı içindir.
…… MENKUL DEĞERLER A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE
TALEP EDEN: Ad Soyad (T.C. Kimlik No: ……), Hesap No: ……
KONU: Hesabımdaki payların borsada işlem gören niteliğe dönüştürülmesi ve hesabımdaki kısıtlamalar hakkında bilgi verilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Payların durumu
Şirketiniz nezdindeki hesabımda …… A.Ş.’ye ait …… TL nominal değerli pay bulunmaktadır. Bu payları …../…../2026 tarihinde …… yoluyla edindim. Satış emri vermek istediğimde işlemin gerçekleştirilemediği bildirilmiştir.
2. Pay Tebliği (VII-128.1) m.15/1 ve m.15/7
Payların borsada işlem görmeyen nitelikte olması hâlinde, MKK üyesi sıfatıyla şirketiniz vasıtasıyla MKK’ya dönüşüm talebinde bulunulması gerekmektedir. Bu yazı ile söz konusu payların tamamının borsada işlem gören niteliğe dönüştürülmesi için MKK’ya talep iletilmesini istiyorum. Hesaplanacak Kurul ücretinin tutarının ve yatırılacağı hesabın tarafıma bildirilmesini talep ederim.
3. Pay Tebliği m.8 ve m.27
Paylarım halka arz sonrası satış sınırlamasına veya pay satış bilgi formu yükümlülüğüne tabi ise bunun dayanağının ve süresinin yazılı olarak bildirilmesini talep ederim.
4. SPKn m.13/7 ve m.46/5
Hesabımda haciz, ihtiyati tedbir, rehin, teminat, ödünç veya başka bir bloke kaydı bulunuyorsa, kaydın türünün, tarihinin ve hangi merci veya işlem nedeniyle konulduğunun bildirilmesini, ayrıca paylarımın alt hesap dağılımını gösteren dökümün verilmesini talep ederim.
SONUÇ VE İSTEM: Paylarımın borsada işlem gören niteliğe dönüştürülmesi için gerekli işlemlerin başlatılmasını ve yukarıda belirtilen bilgilerin 7 gün içinde tarafıma yazılı olarak verilmesini saygıyla arz ederim. …../…../2026
Ad Soyad
İmza
Hukukçular Evi Ankara Bu Dosyalarda Ne Yapar?
Satılamayan pay dosyalarında Hukukçular Evi Ankara olarak önce aracı kurum ve MKK kayıtları üzerinden kısıtlamanın kaynağını tespit ediyoruz. Borsada işlem görmeyen payların dönüşüm sürecini, büyük ortaklar için pay satış bilgi formu ve özel durum açıklamalarını planlıyoruz. Ortaklardan pay satın alan yatırımcılar için satış sınırlamalarını gözeten pay devir sözleşmeleri hazırlıyoruz. Haciz, ihtiyati tedbir, rehin ve işlem yasağı nedeniyle bloke edilen paylar için icra hukuku ve idari yargı yollarını işletiyor; eski fiziki senetler ve mirasa konu paylarda hak sahipliğinin tespiti süreçlerini yürütüyoruz. Bize 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Hisselerim neden borsada satılamaz görünüyor?
En sık neden, payların “borsada işlem görmeyen” nitelikte olmasıdır. Bunun dışında haciz veya ihtiyati tedbir, rehin veya teminat blokesi, ödünç işlemi, işlem yasağı, halka arz sonrası satış yasağı veya kaydileştirilmemiş eski senetler de payların satılmasını engelleyebilir.
Borsada işlem görmeyen nitelikteki pay nedir?
Payları borsada işlem gören bir şirketin, halka arz edilmemiş ortak payları veya halka arz edilmeksizin ihraç edilen payları gibi borsada satışa hazır olmayan paylarıdır. Bu paylar MKK’da ayrı izlenir ve satılabilmeleri için dönüştürülmeleri gerekir.
Payları borsada satılabilir hâle nasıl getiririm?
Pay sahibi, MKK üyesi aracı kurumu vasıtasıyla MKK’ya dönüşüm talebinde bulunur ve Kurul ücretini yatırır; paylar bundan sonra borsada işlem gören niteliğe dönüşür (Pay Tebliği m.15/1).
Dönüşümden sonra paylar hemen satılabilir mi?
Hayır. MKK, dönüştürülmek istenen payları başvuranların isimleriyle birlikte günlük olarak KAP’ta duyurur ve Kurul aksini bildirmedikçe paylar bu duyurudan itibaren iki iş gününden sonra satılabilir (Pay Tebliği m.15/3-4).
Dönüşüm için ücret ödenir mi?
Evet. Kurul ücreti, payların nominal değeri ile talepten önceki borsa kapanış fiyatı arasındaki fark üzerinden Tebliğde belirtilen oranlarla hesaplanır (Pay Tebliği m.15/2); Kurul Karar Organı farklı oran belirleyebilir (m.26/7).
Büyük ortak olarak dönüşüm için başka şart var mı?
Sermayenin yüzde yirmisinden fazlasına sahip ya da yönetim kurulu üyesi seçme imtiyazı olan ortaklar, on iki ayda sermayenin yüzde onunu aşan payları dönüştürmeden önce Kurulca onaylanan pay satış bilgi formunu KAP’ta ilan etmek zorundadır (Pay Tebliği m.27/1).
Halka arzdan sonra ortaklar paylarını hemen satabilir mi?
Halka arz izahnamesinin onayı tarihinde yüzde on ve üzeri paya sahip ortaklar ile yönetim kontrolünü elinde bulunduranlar, paylar borsada işlem görmeye başladıktan sonra bir yıl süreyle halka arz fiyatının altındaki bir fiyattan borsada satış yapamaz (Pay Tebliği m.8/1).
Evde eski hisse senetlerim var, satabilir miyim?
Kaydileştirilmesine karar verilen ve teslim edilmeyen senetler borsada işlem göremez ve aracı kurumlar bunların alım satımına aracılık edemez (SPKn m.13/4). Senetlerin hukuki durumunun ihraççı şirket ve MKK kayıtları üzerinden ayrıca araştırılması gerekir.
Hisseme haciz konuldu, satabilir miyim?
Haczedilen veya üzerine ihtiyati tedbir konulan paylar bloke edilir ve pay sahibi tarafından satılamaz. Kayden izlenen paylara ilişkin tedbir ve hacizler MKK üyeleri tarafından yerine getirilir (SPKn m.13/7).
İşlem yasağı olan kişinin hisseleri ne olur?
SPK, SPKn m.101 kapsamında borsalarda geçici veya sürekli işlem yasağı getirebilir. Yasak süresince kişi borsada işlem yapamaz; yasaklı payların durumu yasağın kapsamına göre belirlenir.
Paylarımı dönüştürmek zorunda mıyım?
Hayır. Dönüşüm yalnızca payları borsada satmak isteyenler için gereklidir. Borsada işlem görmeyen nitelikteki paylar borsa dışında devredilebilir; ancak alıcı da bunları borsada satmak isterse dönüşüm yapmak zorundadır (Pay Tebliği m.15/7).
Mirasla gelen borsa paylarının devri şirketçe reddedilebilir mi?
Borsaya kote nama yazılı payların miras, mirasın paylaşımı, mal rejimi veya cebri icra yoluyla iktisabında devralanın pay sahipliği sıfatı reddedilemez (TTK m.495/3). Mirasçıların hesaba erişimi ise mirasçılık belgesi ve aracı kurum işlemleriyle sağlanır.
İlgili Rehberler
- SPK Hukuk Rehberi
- Ana ortak hisse satışı ve pay satış bilgi formu
- Bedelli sermaye artırımı ve tahsisli satış
- Halka arz sonrası ortakların satış yasağı
- Hisse rehni ile kredi
- Hisselerim ödünç verildi mi?
- SPK işlem yasağı
- Mirasta hisse senedi ve fon
- Kredili işlemler ve açığa satış
- Borsadan çıkmak ve kottan çıkma
Satılamayan hisseler
Dönüşüm, bloke, haciz ve satış sınırlaması dosyalarında yanınızdayız: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppPay sahipliği ve MKK kayıtları
Borsada işlem görmeyen payların dönüşümü, pay satış bilgi formu, halka arz sonrası satış sınırlamaları, haciz ve tedbir blokeleri, eski senetlerde hak sahipliği ve mirasa konu paylar için pay sahibi vekilliği. Telefon: 0554 648 37 15
İletişime GeçinBu içerik sermaye piyasası hukuku alanındadır.
SPK Hukuk Rehberi · Halka Arz Yatırımcı Rehberi · Tüm hukuk dalları


