Kabul kredili, vadeli akreditif ve mal mukabili ödeme şekilleriyle yapılan ithalatta, ithalat bedeli üzerinden yüzde 6 oranında Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu (KKDF) kesintisi yapılır (88/12944 sayılı Karar m.3/d). Peşin, akreditifli ve vesaik mukabili ithalatta kesinti yoktur; bunun için mal bedelinin gümrük beyannamesinin tescil tarihinden önce veya o gün bankaya yatırıldığının belgelenmesi gerekir. Vadeli ithalatta KKDF’nin takibi ve tahsili yalnızca gümrük idarelerince yapılır; hesapta beyannamenin tescil tarihindeki Merkez Bankası döviz alış kuru esas alınır ve sonradan tespit edilen farklarda Gümrük Kanunu’na göre ek tahakkuk ve para cezası uygulanır (2014/6852 sayılı Karar). Ek tahakkuk ve ceza kararına tebliğden itibaren on beş gün içinde itiraz edilebilir veya uzlaşma istenebilir. Peşin ödemenin banka kayıtlarıyla ispatı, üç yıllık zamanaşımı ve cezanın hangi bende dayandığı savunmanın üç temel konusudur.
Bu rehber; gümrük idaresinden KKDF ek tahakkuku ve para cezası kararı alan ithalatçılar, sonradan kontrol yazısı alan firmalar, peşin beyan edip sonradan vadeli ödemeye geçen şirketler, cari hesapla çalışan grup şirketleri ile bu firmaların gümrük müşavirleri ve muhasebe birimleri için hazırlanmıştır. KKDF’nin hangi ödeme şekillerinde doğduğunu, peşin ödemenin nasıl ispatlandığını, istisnaları, ek tahakkukun nasıl düzenlendiğini, ceza ve zamanaşımı tartışmalarını, itiraz ve uzlaşma yollarını anlatıyor; iki dilekçe örneği sunuyoruz. KKDF’nin kredi ve banka işlemlerindeki genel uygulaması için BSMV, KKDF ve özel iletişim vergisi rehberimize bakılabilir.
Bu rehberin dayanakları. Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Hakkında Karar (88/12944; RG 07.06.1988) m.3/d, 4 ve 8; 88/12944 sayılı Kararnameye İlişkin KKDF Hakkında 6 Sıra No.lu Tebliğ; 2011/2304 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (oran yüzde 6); Vadeli İthalatta Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Kesintilerinin Takip ve Tahsili Hakkında Karar (2014/6852; RG 16.10.2014, 29147); 4684 sayılı Kanun geçici m.3; 4458 sayılı Gümrük Kanunu m.197, 234, 242, 244.
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 24.01.2024 tarihli E.2022/1718, K.2024/36 sayılı kararı Danıştay’ın resmî karar bülteninden özetlenmiştir. KKDF farkına uygulanacak cezanın bendine ilişkin doğrulayabildiğimiz güncel bir Danıştay kararına ulaşamadık.
Hangi Durumdasınız? İlk Adım Tablosu
Tablo 1. Duruma göre ilk adım
| Durum | İlk adım | Süre | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Sonradan kontrol yazısı geldi; ödeme belgeleri isteniyor | Her beyanname için transfer tarihini tescil tarihiyle eşleştiren tablo hazırlamak; banka yazılarını toplamak | Yazıda verilen süre | GK m.197; 2014/6852 sayılı Karar |
| Peşin beyan edildi, bedel sonradan ödendi; idare henüz tespit etmedi | Kendiliğinden bildirimde bulunup KKDF’yi ödemek | İdarenin tespitinden önce | GK m.234/3 |
| KKDF ek tahakkuku ve para cezası kararı geldi | Peşin ödeme ispatını, zamanaşımını, kur ve matrah hesabını, ceza bendini incelemek; itiraz veya uzlaşma | Tebliğden itibaren 15 gün | GK m.242, 244 |
| Dahilde işleme veya ihracat taahhüdü kapatılamadı | Taahhüdün durumunu ve tama iblağ hesabını kontrol etmek | Taahhüt süresine göre | 88/12944 m.8/d |
| Takas yoluyla ithalat nedeniyle KKDF istendi | Önceden yapılan ihracatı ve takas sözleşmesini belgelemek | Tebliğden itibaren 15 gün | VDDK E.2022/1718, K.2024/36 |
| Royalti veya fiyat farkı ödemesi nedeniyle KKDF istendi | Ödemenin bir ithalat ödeme şekli olup olmadığını ve kredilendirme unsurunu tartışmak | Tebliğden itibaren 15 gün | 88/12944 m.3/d |
| İtiraz reddedildi | Vergi mahkemesinde dava | Tebliğden itibaren 30 gün | İYUK m.7 |
KKDF ek tahakkuku veya para cezası mı geldi?
İtiraz ve uzlaşma süresi tebliğden itibaren on beş gündür. Kararı, beyanname listesini ve banka transfer belgelerini gönderin; peşin ödeme ispatını ve zamanaşımını birlikte inceleyelim.
KKDF Nedir, İthalatta Neden Doğar?
Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu, 88/12944 sayılı Karar’la Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdinde kurulmuş bir fondur ve özünde kredi maliyetini artırarak kredi hacmini yönlendiren bir araçtır. Karar’ın 3. maddesi; banka ve finansman şirketi kredilerinin yanında kabul kredili, vadeli akreditif ve mal mukabili ödeme şekline göre yapılan ithalatı da kapsama alır. Bu ödeme şekillerinde ithalatçı, malı aldıktan sonra öder; mevzuat bu durumu satıcının ithalatçıya kredi açması gibi değerlendirir ve kesintiyi bu nedenle uygular.
Karar 1988 tarihli bir Bakanlar Kurulu kararıdır; hükümleri bugün 4684 sayılı Kanun’un geçici 3. maddesine dayanılarak uygulanmakta ve oranlar Cumhurbaşkanı kararlarıyla değiştirilmektedir. Kabul kredili, vadeli akreditif ve mal mukabili ithalatta oran, 2011/2304 sayılı Kararla yüzde 6 olarak belirlenmiştir. 2025 yılında kredilere ilişkin bazı oranlar değiştirilmiş olsa da vadeli ithalattaki yüzde 6 oranı ayrıca kontrol edilerek uygulanmalıdır; somut beyannamenin tescil tarihindeki oran esas alınır.
Hangi Ödeme Şekli KKDF’ye Tabidir?
Tablo 2. Ödeme şekline ve statüye göre KKDF
| Ödeme şekli veya durum | KKDF | Açıklama | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Peşin ödeme | Yok | Bedelin tescil tarihinden önce veya tescil günü bankaya yatırıldığının belgelenmesi gerekir | 88/12944 m.3/d; uygulama |
| Akreditifli ödeme (vadesiz) | Yok | Bedel ithalden önce ödenmiş sayılır | Uygulama |
| Vesaik mukabili | Yok | Bedel belgeler teslim alınırken ödenir | Uygulama |
| Kabul kredili | Yüzde 6 | Poliçe kabulüyle vadeli ödeme | 88/12944 m.3/d; 2011/2304 |
| Vadeli akreditif | Yüzde 6 | Akreditif vadeli işler | 88/12944 m.3/d |
| Mal mukabili | Yüzde 6 | Bedel mal gümrükten çekildikten sonra ödenir | 88/12944 m.3/d |
| Takas | Kural olarak yok | Mal bedeli önceden yapılan ihracatla ayni olarak ödenmiştir | VDDK E.2022/1718, K.2024/36 |
| Dahilde işleme izin belgesi veya ihracat teşvik belgesi kapsamı | Yüzde 0 | Taahhüt gerçekleşmezse kesinti tama iblağ edilip cezai faiziyle alınır | 88/12944 m.3/d, 8/d |
| Yatırım teşvik belgesi kapsamı | Yok | Belge kapsamındaki ithalatta kesinti yapılmaz | 88/12944 m.4/14 |
| Petrol ve petrol ürünleri, gübre, gübre hammaddesi, buğday, arpa | Yok | İthalatı ve finansmanı kesinti dışında | 88/12944 m.4/9 |
| Elektrik enerjisi ithalatı | Yok | Ayrı kararla kesinti dışında | 2011/2519 sayılı Karar |
| 2015/7511 sayılı Karar eki listedeki mallar | Yüzde 0 | Vadeli ödeme şekillerinde oran sıfırdır | 2015/7511 sayılı Karar |
Uygulamada belirleyici olan, beyannamede gösterilen ödeme şekli değil, bedelin fiilen ne zaman ödendiğidir. Bakanlığın ve Gelir İdaresinin yaklaşımına göre mal bedeli gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihten, yani serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil tarihinden önce transfer edilmişse kesinti yapılmaz; bu tarihten sonra transfer edilmişse ithalatçı kredilendirilmiş sayılır ve kesinti doğar. Mal bedelinin bir kısmı peşin bir kısmı vadeli ödenmişse kesinti yalnız vadeli kısma uygulanır.
Peşin Ödemenin İspatı: En Çok Uyuşmazlık Burada
KKDF ek tahakkuklarının büyük çoğunluğu, peşin olarak beyan edilen ithalatın gerçekten peşin ödenip ödenmediği sorusundan doğar. Gümrük idaresi sonradan kontrolde banka kayıtlarını ve şirketin muhasebe kayıtlarını beyannamelerle karşılaştırır. İspatta kullanılan başlıca belgeler şunlardır:
- Bankanın transfer bildirim formu veya ödeme tarihini gösteren banka yazısı
- SWIFT mesajı ve transfer dekontu
- Satıcının ödemeyi aldığına dair teyit yazısı
- Satıcı cari hesap ekstresi ve 159 Verilen Sipariş Avansları hesabının dökümü
- Proforma fatura, sözleşme ve ödeme koşullarını gösteren yazışmalar
Gümrük ve Ticaret Bakanlığı müfettişinin yayımlanmış bir yazısında aktarılan uygulamaya göre, peşin sayılma için bedelin proforma veya kesin fatura tarihine bakılmaksızın beyannamenin tescil tarihinden önce veya tescil günü bankaya yatırılması ve bankanın transferi kısa süre içinde tamamlaması aranmakta; yükümlünün bunu transfer bildirim formu veya banka yazısıyla belgelemesi yeterli sayılmaktadır. Aynı yazıda, tescil tarihinde satıcı cari hesabının şirketin satıcıya borçlu olduğunu gösteren bir bakiye vermesi hâlinde transfer belgelerinin önemini yitirebileceği ve KKDF’nin doğabileceği belirtilmektedir.
Kendisine ait olmayan veya içeriği gerçeğe aykırı bir banka belgesinin peşin ödeme belgesi olarak kullanılması ise yalnız KKDF sorunu değildir; sahte belge kullanımı kaçakçılık ve belgede sahtecilik soruşturmasına konu olabilir. Bu tür bir şüphe dosyada yer alıyorsa ceza savunması idari süreçle birlikte planlanmalıdır.
Matrah, Kur ve Hesap
Kesinti ithalat bedeli üzerinden hesaplanır. Uygulamada ithalat bedeli olarak faturadaki mal bedeli esas alınmaktadır. 2014/6852 sayılı Karar, hesapta gümrük beyannamesinin tescil tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kurunun esas alınacağını açıkça düzenler. Ek tahakkuk kararında şu noktalar kontrol edilmelidir:
- Matrah olarak fatura tutarı mı, yoksa gümrük kıymeti veya CIF değeri mi alınmış? Navlun ve sigorta bedelinin ayrı ödendiği durumlarda fark önemlidir.
- Kur olarak tescil tarihindeki Merkez Bankası döviz alış kuru mu kullanılmış?
- Kısmi peşin ödemede yalnız vadeli kalan kısım mı hesaba katılmış?
- Oran, beyannamenin tescil tarihinde yürürlükte olan oran mı?
- KKDF farkı, KDV matrahına eklenerek ayrıca KDV farkı hesaplanmışsa bu hesabın dayanağı ve tutarı doğru mu?
İthalattan Sonraki Ödemeler: Royalti ve Fiyat Farkı
İthalattan sonra yurt dışına yapılan royalti, lisans bedeli veya fiyat farkı ödemeleri KKDF açısından tartışmalıdır. Gümrükler Genel Müdürlüğünün 2013/6 sayılı Genelgesinin 5. maddesinde, royalti ödemesinin istisnai kıymetle beyan edildiği hâllerde ödemenin belirli bir süre içinde yapılmaması durumunda KKDF’ye tabi olacağı yorumu yapılmış ve gümrük idareleri bu yönde uygulama yapmaktadır.
Bu yaklaşım öğretide eleştirilmektedir: KKDF yalnız Karar’da sayılan ödeme şekillerinden biriyle yapılan ithalatta doğar; royalti ve fiyat farkı ödemeleri ise malın ithalatına ilişkin bir ödeme şekli değildir ve bunlarda bir kredilendirme unsuru bulunmamaktadır. Royalti ve fiyat farkı nedeniyle KKDF istenen dosyalarda, ödemenin hukuki niteliği ve Karar’ın 3/d maddesindeki ödeme şekillerinden birine girip girmediği itirazın merkezine konmalıdır. Kıymet yönü için royalti ve lisans bedeli gümrük kıymetine eklenir mi ve ilişkili şirketler arası ithalatta gümrük kıymeti rehberlerimize bakılabilir.
Ek Tahakkuk Nasıl Düzenlenir?
KKDF farkları çoğunlukla beyannamelerin tesciline ve eşyanın tesliminden sonra, sonradan kontrol sırasında ortaya çıkar. Bölge müdürlüğünün kontrol birimi veya müfettiş, şirketten belirli bir dönemdeki beyannamelere ilişkin ödeme belgelerini ister, banka kayıtlarını inceler ve peşin olarak beyan edildiği hâlde bedeli tescilden sonra transfer edilen ithalatı tespit eder. Tespit sonucunda ithalatın yapıldığı gümrük idaresince ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlenir. Sonradan kontrolün işleyişi için gümrükte teslim sonrası kontrol rehberimize bakılabilir.
2014/6852 sayılı Karar’a göre muayene, denetim veya eşyanın tesliminden sonra yapılan kontrol sonucunda tespit edilen kesinti farkları için Gümrük Kanunu’na göre para cezası uygulanır. Ek tahakkuk kararında hangi beyannamenin hangi transferle neden vadeli sayıldığı tek tek gösterilmeli; toplu bir tutar ve genel bir gerekçe, kararın denetlenmesini engeller ve itirazın konusudur.
Para Cezası: Hangi Bent, Hangi Hesap?
Gümrük Kanunu’nun 234. maddesi, serbest dolaşıma giriş rejimindeki eşyada muayene veya sonradan kontrol sonucunda tarife unsurlarında veya ölçülerde aykırılık tespit edilmesi ve vergi farkının yüzde beşi aşması hâlinde farkın üç katı, kıymetin eksik beyan edilmesi hâlinde vergi farkının üç katı, satış birimine göre yüzde beşi geçmeyen farklarda ise farkın yarısı kadar ceza öngörür (m.234/1). Aykırılık idarenin tespitinden önce beyan sahibince bildirilirse cezalar yüzde on oranında uygulanır (m.234/3) ve bu cezalar 241. maddenin birinci fıkrasındaki tutardan az olamaz (m.234/6).
KKDF farkı ise eşyanın tarifesinden, ölçüsünden veya kıymetinden değil, ödeme şeklinin ve ödeme tarihinin farklı olmasından doğar. 2014/6852 sayılı Karar Gümrük Kanunu’na göre para cezası uygulanacağını söylemekle birlikte, ödeme şekli farkının 234. maddenin hangi bendine girdiğini belirtmez. Bu nedenle uygulanan bendin kararda açıkça gösterilip gösterilmediği ve ödeme şekli farkının o bendin kapsamına girip girmediği, cezaların kanuniliği ilkesi bakımından itirazda mutlaka sorgulanmalıdır.
Cezanın nasıl hesaplandığı da tartışmalıdır. Beş gümrük müşavirleri derneğinin 2020 yılında Bakanlığa sunduğu ortak yazıda, KKDF’nin de Gümrük Kanunu’na göre ithalat vergileri tanımına girdiği, cezanın vergi türü bazında ayrı ayrı değil ithalat vergileri farkı üzerinden hesaplanması ve yüzde beşlik eşiğin de bu toplam üzerinden değerlendirilmesi gerektiği savunulmuş; idarenin vergi türü bazında ceza uygulamasının yükümlüyü daha yüksek cezayla karşı karşıya bıraktığı belirtilmiştir.
Tablo 3. Ceza kararında kontrol edilecek noktalar
| Soru | Neden önemli | Dayanak |
|---|---|---|
| Ceza hangi bende dayandırılmış? | Ödeme şekli farkı tarife, ölçü veya kıymet farkı değildir | GK m.234/1 |
| Yüzde beş eşiği nasıl uygulanmış? | Tarife ve ölçü farkında ceza için farkın yüzde beşi aşması gerekir | GK m.234/1-a |
| Ceza vergi türü bazında mı, toplam ithalat vergileri farkı üzerinden mi hesaplanmış? | Hesap yöntemi tutarı büyük ölçüde değiştirir | GK m.234/1; sektör görüşü |
| Fark idarenin tespitinden önce bildirilmiş mi? | Bildirim varsa ceza yüzde on oranında uygulanır | GK m.234/3 |
| Asgari tutar doğru mu? | Ceza 241/1’deki tutardan (2026 için 1.494 TL) az olamaz | GK m.234/6 |
Dahilde İşleme ve İhracat Taahhüdü: Tama İblağ
Dahilde işleme izin belgesi veya ihracat teşvik belgesi kapsamında vadeli ödeme şekilleriyle yapılan ithalatta KKDF oranı sıfırdır. Ancak taahhüt edilen ihracat gerçekleşmez veya eksik gerçekleşirse, indirimli uygulanan kesinti tam oran üzerinden hesaplanır ve kanuni faizin iki katı oranındaki cezai faiziyle birlikte gümrük idarelerince firmadan tahsil edilir (88/12944 m.8/d). Cezai faiz, kesintinin uygulandığı tarih ile tahsil tarihi arasındaki süre için hesaplanır.
Bu durumda KKDF, dahilde işleme rejiminin ihlalinden doğan gümrük vergileri ve cezalarla birlikte gelir. Taahhüdün kısmen kapatıldığı dosyalarda tama iblağın yalnız kapatılamayan kısım için yapılıp yapılmadığı kontrol edilmelidir. Rejim ihlalinin diğer sonuçları için dahilde işleme rejimi ihlali rehberimize bakılabilir.
Takas Yoluyla İthalat: Danıştay’ın Görüşü
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, 24.01.2024 tarihli, E.2022/1718, K.2024/36 sayılı kararında iki önemli tespitte bulunmuştur. Birincisi, takas yoluyla yapılan ithalata konu mal bedeli, buna karşılık eşyanın önceden ihracı suretiyle ayni olarak ödenmiş olduğundan, kural olarak bu ödeme şekli KKDF kesintisi yapılmasını gerektirmez. İkincisi, uluslararası ticarette takası düzenleyen tebliğin yürürlükten kaldırılması, takasın bir ödeme şekli olarak kullanılmasına engel değildir; takasın yalnızca Gümrükler Genel Müdürlüğünün 2013/21 sayılı Genelgesindeki düzenlemelere göre yapılabileceği görüşü de hukuka uygun bulunmamıştır.
Karar, KKDF’nin bir kredilendirme karşılığı olduğunu ve bedelin ithalattan önce herhangi bir şekilde ödendiği hâllerde doğmayacağını gösteren önemli bir emsaldir. Takas dosyalarında önceden yapılan ihracatın beyannameleri, takas sözleşmesi ve iki tarafın karşılıklı mutabakatı birlikte sunulmalıdır.
Zamanaşımı
2014/6852 sayılı Karar KKDF farklarının Gümrük Kanunu esaslarına göre işleneceğini öngördüğünden, ek tahakkuk bakımından Gümrük Kanunu’nun zamanaşımı hükmü uygulanır. Buna göre kontrol sonucunda hiç alınmadığı veya eksik alındığı belirlenen vergilere ilişkin tebligat, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde yapılmalıdır; yükümlülüğün doğduğu olayla ilgili dava açılması zamanaşımını durdurur (m.197/2). Serbest dolaşıma giriş rejiminde gümrük yükümlülüğü beyannamenin tescil tarihinde başlar (m.181/1).
Vergi alacağı ceza uygulamasını gerektiren bir fiile ilişkinse ve bu fiil nedeniyle zamanaşımı daha uzun olan bir ceza davası açılmışsa, Türk Ceza Kanunu’ndaki süreler uygulanır (m.197/4). Sahte banka belgesi kullanıldığı iddia edilen dosyalarda idare bu hükme dayanabilir; ancak ceza davasının hangi beyannamelerle ilgili olduğu ve üç yıllık süre dolmadan açılıp açılmadığı ayrıca incelenmelidir. Vergiye bağlı para cezaları da bağlı oldukları vergilerin zamanaşımına tabidir.
İtiraz, Uzlaşma ve Dava
Tablo 4. KKDF ek tahakkukunda başvuru yolları
| Yol | Süre | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Bir üst makama itiraz | Tebliğden itibaren 15 gün | İtiraz 30 gün içinde karara bağlanır | GK m.242 |
| Uzlaşma | Tebliğden itibaren 15 gün | Vergi ve ceza tutarında anlaşma; uzlaşılan tutar için dava açılamaz | GK m.244 |
| Vergi mahkemesinde dava | İtirazın reddinin tebliğinden itibaren 30 gün | Dava, dava konusu tutarın tahsilini durdurur | İYUK m.7, 27/4 |
| Ödeme emrine karşı dava | Tebliğden itibaren 15 gün | Borcun kesinleşip kesinleşmediği incelenir | 6183 m.58 |
İtiraz mı uzlaşma mı sorusunun cevabı dosyanın gücüne bağlıdır. Peşin ödeme banka kayıtlarıyla açıkça ispatlanabiliyorsa veya zamanaşımı dolmuşsa itiraz ve dava yolu daha uygundur. Ödemenin gerçekten tescilden sonra yapıldığı, ancak ceza hesabının tartışmalı olduğu dosyalarda uzlaşma, cezanın önemli ölçüde azaltılmasını sağlayabilir. Ayrıntılar gümrük uzlaşması ve gümrük ek tahakkuku ve idari para cezası rehberlerimizdedir.
Ek tahakkuk kesinleşir ve ödenmezse şirket adına ödeme emri düzenlenir; şirketten tahsil edilemeyen gümrük alacakları için ortak ve yöneticilerin sorumluluğu gündeme gelebilir. Bu sorumluluğun sınırları için şirketin gümrük borcundan ortak ve yöneticinin sorumluluğu rehberimize bakılabilir.
KKDF Riskini Azaltmak İçin Kontrol Listesi
- Her ithalatta ödeme şeklini, beyannamenin tescil tarihini ve transfer tarihini aynı tabloda izleyin.
- Peşin beyan edilecekse transferin tescilden önce veya tescil günü yapıldığını bankadan yazıyla belgeleyin.
- Grup şirketleriyle cari hesap çalışıyorsanız tescil günündeki bakiyeyi kontrol edin; borç bakiyesi varsa peşin beyan etmeyin.
- Bir transferin birden fazla beyannamede kullanıldığı durumlarda mahsup tablosu tutun.
- Gümrük müşavirine ödeme belgelerini beyannameden önce verin; beyanda ödeme şeklinin doğru gösterildiğini kontrol edin.
- Ödeme planı değişip peşin ödeme vadeliye dönüşürse kendiliğinden bildirimi düşünün.
- Dahilde işleme ve teşvik belgelerinde taahhüt sürelerini takip edin.
- Royalti ve fiyat farkı ödemelerinde gümrük kıymeti ve KKDF yönünü birlikte değerlendirin.
- Ödeme belgelerini en az zamanaşımı süresi boyunca, beyanname bazında arşivleyin.
Gümrük müşavirinin beyandaki sorumluluğu için gümrük müşavirinin sorumluluğu, yatırım teşvik belgesi kapsamındaki ithalatta muafiyetlerin geri alınması için teşvik belgeli makinede gümrük vergisi muafiyetinin geri alınması rehberlerimize bakılabilir.
KKDF Ek Tahakkuku ve Para Cezasına İtiraz Dilekçesi Örneği
Örnek olay: Sonradan kontrol sonucunda, şirketin üç yıl ve daha önce tescil edilen bir kısmı dahil yirmi beyannamesinde peşin beyan edilen ithalatın bedelinin tescilden sonra transfer edildiği ileri sürülmüş; yüzde 6 KKDF ve vergi türü bazında hesaplanan üç kat para cezası kararı düzenlenmiştir. Şirketin bir kısım beyannameler için tescilden önce yapılmış transfer belgeleri vardır.
T.C. TİCARET BAKANLIĞI
[ ] GÜMRÜK VE DIŞ TİCARET BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNE
(Gönderilmek üzere [ ] Gümrük Müdürlüğüne)
İTİRAZ EDEN: [Unvan] — vergi kimlik no: [ ], [adres], KEP: [ ]
VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres], KEP: [ ]
İTİRAZ KONUSU KARAR: [Tarih] tarihli ve [sayı] sayılı ek tahakkuk ve para cezası kararı (tebliğ tarihi: [tarih])
KONU: Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu kesintisi ek tahakkuku ve para cezasının kaldırılması talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Kararda, ekli listede gösterilen [sayı] adet serbest dolaşıma giriş beyannamesinde peşin olarak beyan edilen ithalatın bedelinin tescilden sonra transfer edildiği ileri sürülerek, 88/12944 sayılı Karar m.3/d uyarınca yüzde 6 oranında KKDF ve buna bağlı para cezası tahakkuk ettirilmiştir.
2. Zamanaşımı bakımından: 2014/6852 sayılı Karar uyarınca KKDF farkları Gümrük Kanunu esaslarına göre işlenir. Gümrük Kanunu m.197/2’ye göre tebligat, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde yapılmalıdır. Listedeki [sayı] adet beyanname [tarihler] arasında tescil edilmiş olup kararın tebliğ tarihi olan [tarih] itibarıyla üç yıllık süre dolmuştur. Olayla ilgili açılmış bir ceza davası da bulunmamaktadır.
3. Peşin ödeme bakımından: Listedeki [sayı] adet beyanname için mal bedeli, tescil tarihinden önce veya tescil günü bankaya yatırılmıştır. Ekteki banka transfer bildirim formları, SWIFT mesajları ve beyanname-transfer eşleştirme tablosu bu durumu tarih ve tutar bakımından göstermektedir. Bu beyannameler için KKDF doğmamıştır.
4. Kur ve matrah bakımından: 2014/6852 sayılı Karar hesapta tescil tarihindeki Merkez Bankası döviz alış kurunun esas alınmasını öngörür. Kararda ise [kullanılan kur] kullanılmış ve matrah olarak fatura tutarı yerine [kullanılan değer] alınmıştır. Kısmi peşin ödenen [sayı] beyannamede vadeli kalan kısım yerine bedelin tamamı hesaba katılmıştır.
5. Ceza bakımından: Kararda cezanın Gümrük Kanunu m.234’ün hangi bendine dayandığı gösterilmemiştir. KKDF farkı eşyanın tarifesinden, ölçüsünden veya kıymetinden değil, ödeme tarihinden doğmaktadır; m.234/1’deki bentlerin kapsamına girmemektedir. Kaldı ki ceza, ithalat vergileri farkı üzerinden değil, vergi türü bazında ayrı ayrı hesaplanmıştır. Cezaların kanuniliği ilkesi gereği ceza kaldırılmalıdır.
SONUÇ VE TALEP: Açıklanan nedenlerle; zamanaşımına uğrayan beyannameler ile peşin ödendiği belgelenen beyannameler yönünden ek tahakkukun ve cezanın tamamen kaldırılmasına, kalan beyannameler yönünden hesabın tescil tarihindeki kur ve vadeli kısım esas alınarak yeniden yapılmasına ve kanuni dayanaktan yoksun para cezasının kaldırılmasına karar verilmesini saygıyla talep ederiz.
EKLER: Ek tahakkuk kararı, beyanname listesi, transfer bildirim formları, SWIFT mesajları, beyanname-transfer eşleştirme tablosu, satıcı cari hesap ekstresi, vekâletname.
[Tarih]
İtiraz Eden Vekili
Av. [ad soyad]
Kendiliğinden Bildirim Dilekçesi Örneği
Örnek olay: Şirket, peşin olarak beyan ettiği iki ithalatın bedelini satıcıyla yaptığı yeni ödeme planı nedeniyle tescilden sonra ödediğini iç denetimde fark etmiştir. Gümrük idaresinden henüz bir kontrol yazısı gelmemiştir.
T.C. TİCARET BAKANLIĞI
[ ] GÜMRÜK MÜDÜRLÜĞÜNE
BAŞVURAN: [Unvan] — vergi kimlik no: [ ], [adres], KEP: [ ]
KONU: 4458 sayılı Gümrük Kanunu m.234/3 kapsamında kendiliğinden bildirim ve Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu kesintisinin tahakkuku talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Şirketimiz adına tescil edilen [tarih ve sayı] ile [tarih ve sayı] sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamelerinde ödeme şekli peşin olarak beyan edilmiştir.
2. Satıcıyla [tarih] tarihinde yapılan ödeme planı değişikliği nedeniyle bu beyannamelere ilişkin mal bedellerinin [tutar] kısmı tescil tarihinden sonra, [transfer tarihleri] tarihlerinde transfer edilmiştir. Bu durum şirketimizin iç denetiminde tespit edilmiştir.
3. Konu hakkında idarenizce herhangi bir tespit, kontrol veya bilgi ve belge talebi bulunmamaktadır. Bu bildirim kendiliğinden yapılmaktadır.
4. 88/12944 sayılı Karar m.3/d ve 2014/6852 sayılı Karar uyarınca tescil tarihindeki Merkez Bankası döviz alış kuru esas alınarak hesaplanan KKDF tutarı ekteki tabloda gösterilmiştir. Şirketimiz bu tutarı ve fer’ilerini ödemeye hazırdır.
SONUÇ VE TALEP: Bildirimimizin kayda alınmasına, KKDF tutarının tahakkuk ettirilerek tarafımıza bildirilmesine ve ceza uygulanması gerekirse Gümrük Kanunu m.234/3 uyarınca yüzde on oranında uygulanmasına karar verilmesini saygıyla talep ederiz.
EKLER: Beyannameler, fatura, ödeme planı değişikliği yazışması, transfer belgeleri, hesap tablosu.
[Tarih]
[Şirket yetkilisi]
[İmza]
Sık Yapılan Hatalar
- Ödeme planını değiştirip beyanı düzeltmemek. Peşin beyan edilen ithalatın bedeli sonradan ödenirse KKDF doğar; kendiliğinden bildirim ceza riskini azaltır.
- Cari hesap bakiyesini kontrol etmemek. Tescil günü satıcıya borçlu görünmek, transfer belgelerini zayıflatır.
- Aynı transferi birden fazla beyannamede kullanmak. Transfer tutarını aşan kısım için KKDF doğar.
- Zamanaşımını hesaplamamak. Üç yıl, beyannamenin tescil tarihinden başlar.
- Ceza bendini sorgulamamak. Ödeme şekli farkının 234. maddedeki hangi aykırılığa girdiği kararda gösterilmelidir.
- Uzlaşma imkânını değerlendirmemek. Ödemenin gerçekten geç yapıldığı dosyalarda uzlaşma cezayı önemli ölçüde azaltabilir.
- Belgeleri beyanname bazında saklamamak. Sonradan kontrolde en çok zaman kaybettiren eksiklik budur.
Hukukçular Evi KKDF Dosyalarında Ne Yapar?
KKDF ek tahakkuku ve para cezası kararlarına karşı itiraz, uzlaşma ve vergi mahkemesi davalarını yürütüyoruz. Beyanname ve transfer kayıtlarını eşleştirerek peşin ödeme ispatını hazırlıyor, zamanaşımı, kur, matrah ve ceza hesabını tek tek denetliyoruz.
Sonradan kontrol sürecinde şirketlere bilgi ve belge sunumunda destek veriyor, kendiliğinden bildirim imkânını değerlendiriyor, dahilde işleme ve teşvik belgesi kapsamındaki tama iblağ uyuşmazlıklarını ve royalti ile fiyat farkı ödemelerine dayanan KKDF taleplerini üstleniyoruz.
Ek tahakkuk kararını, beyanname listesini ve banka belgelerini 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz. Gümrük alanındaki genel hizmet özetimiz gümrükte ek tahakkuk ve idari para cezalarına itiraz sayfasında yer alıyor.
İlgili Rehberler
- Gümrük Ek Tahakkuku ve İdari Para Cezası: İtiraz, Uzlaşma, Dava ve Zamanaşımı
- İlave Gümrük Vergisi (İGV) Ek Tahakkuku ve Menşe İspatı
- Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikasının Askıya Alınması ve İptali
- Transit Rejimi İhlali: TIR Karnesi, NCTS, Süre Aşımı Cezası
- Gümrükte Bekleyen Eşyanın Tasfiyesi ve Geri Alınması
- Antrepo ve Geçici Depolama Yeri İzninin İptali
- Özet Beyan Eksikliği ve Fazlalığı: Acente ve Armatörün Sorumluluğu
- Çift Kullanımlı Eşya İhracatı ve Yaptırımlı Ülkelere Satış
- Kullanılmış Makine ve Eski Eşya İthal İzni
- BSMV, KKDF ve Özel İletişim Vergisi
- Gümrükte Teslim Sonrası Kontrol
- Royalti ve Lisans Bedeli Gümrük Kıymetine Eklenir mi?
- İlişkili Şirketler Arası İthalatta Gümrük Kıymeti
- Dahilde İşleme Rejimi İhlali
- Teşvik Belgeli Makinede Gümrük Vergisi Muafiyetinin Geri Alınması
- Gümrük Müşavirinin Sorumluluğu
- Şirketin Gümrük Borcundan Ortak ve Yönetici Şahsen Sorumlu mu?
- Gümrük Uzlaşması
- Gümrükte Ek Tahakkuk ve İdari Para Cezalarına İtiraz
- Vergi Hukuku Rehberi
- Ticaret Hukuku Rehberi
- Dilekçe Örnekleri
Sıkça Sorulan Sorular
İthalatta KKDF hangi durumda doğar?
Kabul kredili, vadeli akreditif ve mal mukabili ödeme şekilleriyle yapılan ithalatta, ithalat bedeli üzerinden yüzde 6 oranında doğar (88/12944 sayılı Karar m.3/d). Peşin, akreditifli ve vesaik mukabili ithalatta kesinti yapılmaz.
Peşin ödeme sayılması için ne gerekir?
Mal bedelinin gümrük beyannamesinin tescil tarihinden önce veya tescil günü bankaya yatırıldığının transfer bildirim formu veya banka yazısıyla belgelenmesi gerekir. Bedel tescilden sonra transfer edilirse ithalatçı kredilendirilmiş sayılır ve kesinti doğar.
KKDF’yi kim tahsil eder?
Vadeli ithalatta fon kesintisinin takibi ve tahsili yalnızca gümrük idarelerince yapılır. Hiç ödenmeyen, eksik veya fazla alınan kesintiler Gümrük Kanunu esaslarına göre işlenir (2014/6852 sayılı Karar).
KKDF hangi kurla hesaplanır?
Gümrük beyannamesinin tescil tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru esas alınır (2014/6852 sayılı Karar).
Sonradan tespit edilen KKDF farkına ceza uygulanır mı?
Muayene, denetim veya teslimden sonra tespit edilen kesinti farkları için Gümrük Kanunu’na göre para cezası uygulanır. Ancak ödeme şekli farkının 234. maddenin hangi bendine girdiği ve cezanın nasıl hesaplandığı tartışmalıdır; kararda bent açıkça gösterilmelidir.
Kendiliğinden bildirimde ceza ne olur?
Aykırılık idarenin tespitinden önce beyan sahibince bildirilirse Gümrük Kanunu’nun 234. maddesindeki cezalar yüzde on oranında uygulanır (m.234/3).
KKDF ek tahakkukunda zamanaşımı var mı?
Evet. Gümrük Kanunu esasları uygulandığından tebligatın, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tescil tarihinden itibaren üç yıl içinde yapılması gerekir (m.197/2). Daha uzun zamanaşımına tabi bir ceza davası açılmışsa ceza zamanaşımı süreleri uygulanır.
Takasla yapılan ithalatta KKDF doğar mı?
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, takasla yapılan ithalatta mal bedeli önceden yapılan ihracatla ayni olarak ödendiğinden kural olarak KKDF kesintisi gerekmediğine karar vermiştir (E.2022/1718, K.2024/36).
Dahilde işleme izin belgesi kapsamında KKDF ödenir mi?
Bu kapsamdaki vadeli ithalatta oran sıfırdır. Taahhüt gerçekleşmezse kesinti tam oran üzerinden, kanuni faizin iki katı oranındaki cezai faiziyle gümrük idaresince tahsil edilir (88/12944 m.8/d).
Yatırım teşvik belgesiyle yapılan ithalatta KKDF var mı?
Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki ithalattan KKDF kesintisi yapılmaz (88/12944 m.4/14).
Royalti veya fiyat farkı ödemesi KKDF’ye tabi mi?
İdare bazı hâllerde bu ödemeleri KKDF’ye tabi tutmaktadır. Ancak royalti ve fiyat farkı ödemeleri bir ithalat ödeme şekli değildir ve kredilendirme unsuru içermez; bu nedenle bu taleplere itiraz edilebilir.
KKDF ek tahakkukunda uzlaşma yapılabilir mi?
Evet. KKDF farkları Gümrük Kanunu esaslarına göre işlendiğinden, ek tahakkuk ve ceza kararının tebliğinden itibaren on beş gün içinde uzlaşma istenebilir (GK m.244).
İtiraz süresi ne kadardır?
Tebliğden itibaren on beş gündür; itiraz bir üst makama yapılır ve otuz gün içinde karara bağlanır (GK m.242). Ret hâlinde otuz gün içinde vergi mahkemesinde dava açılabilir.
Kaynakça
- Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Hakkında Karar (88/12944; RG 07.06.1988) m.3/d, 4, 8; 88/12944 sayılı Kararnameye İlişkin KKDF Hakkında 6 Sıra No.lu Tebliğ.
- 2011/2304 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı; 2011/2519 ve 2015/7511 sayılı Kararlar.
- Vadeli İthalatta Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Kesintilerinin Takip ve Tahsili Hakkında Karar (2014/6852; RG 16.10.2014, 29147).
- 4684 sayılı Kanun geçici m.3; 4458 sayılı Gümrük Kanunu m.197, 234, 241, 242, 244; 2577 sayılı İYUK m.7, 27; 6183 sayılı Kanun m.58.
- Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, 24.01.2024, E.2022/1718, K.2024/36 (Danıştay Kararlar Bülteni).
- Gümrükler Genel Müdürlüğü 2013/6 sayılı Genelge m.5.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve 18 Kasım 2026 tarihindeki mevzuatı yansıtır. KKDF oranları Cumhurbaşkanı kararlarıyla değiştirilebildiğinden, her beyanname için tescil tarihindeki oran ayrıca kontrol edilmelidir.
Tescil günü her şeyi belirler
Bedel tescilden önce ödendiyse KKDF yoktur; sonra ödendiyse yüzde 6 doğar. İtiraz ve uzlaşma süresi 15 gün, zamanaşımı tescilden itibaren 3 yıldır. Telefon: 0554 648 37 15.
KKDF dosyanızı birlikte inceleyelim
Sonradan kontrol yazısı, ek tahakkuk, para cezası, uzlaşma veya kendiliğinden bildirim için beyanname listesini ve banka belgelerini gönderin. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
Vergi Hukuku Rehberi · Ticaret Hukuku Rehberi · Dilekçe Örnekleri · İletişim


