Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikasının (YYS) Askıya Alınması, Geri Alınması ve İptali 2026: Sebepler, Süreler, Yönetici Hakkında Dava, Yetkilerin Askısı, İtiraz ve İptal Davası — Gümrük Kanunu m.5/A, Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliği m.5, 153–160 ve Dilekçe Örnekleri
18 Kasım 2026

Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikasının (YYS) Askıya Alınması, Geri Alınması ve İptali 2026: Sebepler, Süreler, Yönetici Hakkında Dava, Yetkilerin Askısı, İtiraz ve İptal Davası — Gümrük Kanunu m.5/A, Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliği m.5, 153–160 ve Dilekçe Örnekleri

Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası süresiz verilir, ancak üç yaptırımla kaybedilebilir. Askıya alma geçicidir: sertifika için aranan koşullardan biri kaybedildiğinde sertifika otuz gün askıya alınır, eksikliğin giderilebileceği belgelenirse süre otuz gün daha uzatılır; koşul yeniden sağlanırsa askı sona erer. Geri alma, askı süresi sonunda koşulun yeniden sağlanamaması hâlinde uygulanır ve yeniden başvuruyla aşılabilir. İptal en ağır yaptırımdır: sertifikanın yanlış bilgi veya sahte belgeye dayandığı anlaşılırsa, yönetim kurulu üyesi veya yüzde ondan fazla pay sahibi ortak sayılan suçlardan kesinleşmiş mahkûmiyet alırsa ya da sertifika numarası başkasına kullandırılırsa sertifika iptal edilir ve üç yıl boyunca yeniden başvuru yapılamaz. Yönetici, ortak veya gümrük işlerinde yetkili çalışan hakkında dava açılması hâlinde bunun otuz gün içinde gümrük idaresine bildirilmesi zorunludur; bildirimin yapılıp yapılmadığı ve ilgili kişiyle ilişiğin kesilip kesilmediği askının süresini belirler. Bu kararlara karşı idari itiraz ve idare mahkemesinde iptal davası yolu açıktır.

Bu rehber; yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası askıya alınan, geri alınan veya iptal edilen şirketler, yerinde gümrükleme veya yeşil hat yetkisi askıya alınan sertifika sahipleri, yöneticisi veya ortağı hakkında ceza davası açılan sertifikalı firmalar ile bu firmaların gümrük, dış ticaret ve hukuk birimleri için hazırlanmıştır. Üç yaptırımın sebeplerini ve sürelerini, sertifika sahibinin bildirim yükümlülüklerini, ceza davasının sertifikaya etkisini, izleme sürecini, itiraz ve dava yollarını anlatıyor; iki dilekçe örneği sunuyoruz.

Bu rehberin dayanakları. 4458 sayılı Gümrük Kanunu m.5/A ve 242; Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliği (RG 21.05.2014, 29006; RG 13.10.2017, 30209, RG 25.06.2018, 30459 mükerrer, RG 21.02.2020, 31046 mükerrer ve RG 17.12.2021, 31692 değişiklikleriyle) m.4, 5, 141, 147, 152–162; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7, 12, 13 ve 27.

Bu yazıda yargı kararı numarası verilmemiştir; konuya ilişkin doğrulayabildiğimiz yayımlanmış bir Danıştay kararına ulaşamadık. Anlatım Yönetmelik hükümlerine ve idari yargının genel ilkelerine dayanır.

Hangi Durumdasınız? İlk Adım Tablosu

Tablo 1. Gelen yazıya veya olaya göre ilk adım

Durumİlk adımSüreDayanak
Sertifika koşullarından birini kaybettiğinizi fark ettinizDurumu gecikmeksizin bölge müdürlüğüne bildirmek; düzeltme planını hazırlamakBildirimden itibaren 30 gün düzeltme süresiYönetmelik m.153/1, 154/1
Yönetici, ortak veya yetkili çalışan hakkında dava açıldıDavayı bölge müdürlüğüne bildirmek; ilgili kişinin görevinin ve payının durumunu değerlendirmekDavanın tebliğinden itibaren 30 günYönetmelik m.153/9, 154/12
Askıya alma kararı tebliğ edildiKararın hangi fıkraya dayandığını belirlemek; eksikliği gidermek ve belgeleriyle bildirmek; gerekiyorsa uzatma istemekAskı 30 gün; uzatma 30 günYönetmelik m.154/3, 154/4, 154/5
Kesinleşmiş gümrük borcu nedeniyle askıBorcu ödemek; ödeme güçlüğü varsa tecil ve yapılandırma imkânını idareyle görüşmekBorç ödenene kadar askı sürerYönetmelik m.154/6
Geri alma kararı tebliğ edildiİtiraz ve dava yolunu değerlendirmek; koşulları sağlayıp yeniden başvuru hazırlığı yapmakİtiraz 15 gün; dava 60 günGK m.242; İYUK m.7
İptal kararı tebliğ edildiİptal sebebinin gerçekleşip gerçekleşmediğini ve istisnaları incelemek; dava açmakİtiraz 15 gün; dava 60 gün; yeniden başvuru yasağı 3 yılYönetmelik m.156; İYUK m.7
Yalnızca bir yetki (yerinde gümrükleme, yeşil hat) askıya alındıİhlalin sayımını ve üç yıllık tekerrür hesabını kontrol etmekKademeye göre 3 ay, 6 ay veya 2 yılYönetmelik m.141, 147, 157

Sertifikanız askıya mı alındı, geri mi alındı?

Askı süreleri kısa, dava süresi sınırlıdır. Kararı ve dayanak yazıları gönderin; hangi fıkranın uygulandığını, askının nasıl sonlandırılacağını ve dava yolunu birlikte değerlendirelim.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü Neden Bu Kadar Değerlidir?

Yetkilendirilmiş yükümlü statüsü, Gümrük Kanunu’nun 5/A maddesine dayanır. Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik ve en az üç yıldır fiilen faaliyette bulunan, gümrük yükümlülüklerini yerine getiren, kayıt sistemi düzenli ve izlenebilir olan, mali yeterliliğe ve emniyet ve güvenlik standartlarına sahip kişilere tanınır. Koşullar Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliği’nde dört başlıkta düzenlenmiştir: güvenilirlik, ticari kayıtların güvenilirliği ve izlenebilirliği, mali yeterlilik, emniyet ve güvenlik.

Sertifika; ihracatta ve ithalatta yerinde gümrükleme, izinli gönderici ve izinli alıcı yetkisi, yeşil hat, eksik beyan, kısmi ve götürü teminat, basitleştirilmiş usulde A.TR düzenleme ve fatura beyanı gibi kolaylıkların kapısını açar. Sertifika süresizdir; ancak askıya alma, geri alma ve iptal hükümleri saklıdır. Bu statüye göre kurulmuş bir tedarik zincirinde sertifikanın otuz gün askıya alınması bile sevkiyat sürelerini, teminat yükünü ve müşteri taahhütlerini doğrudan etkiler. Statünün genel çerçevesi için yetkilendirilmiş yükümlü statüsü ve yerinde gümrükleme sayfamıza bakılabilir.

Üç Yaptırım: Askıya Alma, Geri Alma ve İptal Arasındaki Fark

Tablo 2. Üç yaptırımın karşılaştırması

ÖlçütAskıya almaGeri almaİptal
NiteliğiGeçici; koşul sağlanınca veya süre dolunca sona ererSertifika geri alınır; koşullar sağlanınca yeniden başvurulabilirSertifika bütün hak ve yetkileriyle ortadan kalkar
Tipik sebepBir koşulun kaybı, ödenmeyen kesinleşmiş gümrük borcu, süresinde gönderilmeyen soru formu, yönetici hakkında davaAskı süresi sonunda koşulun yeniden sağlanamaması; ek koşulların süresinde karşılanamamasıYanlış bilgi veya sahte belge; yönetici veya ortağın kesinleşmiş mahkûmiyeti; sertifika numarasının başkasına kullandırılması
Yeniden başvuruGerekmez; askı sonlandırılırYeni başvuru yapılırİptalden sonraki üç yıl içinde yapılan başvurular reddedilir
Başlamış işlemlerEtkilenmezEtkilenmezTüm yetki ve haklar iptal olur
DayanakYönetmelik m.154Yönetmelik m.155Yönetmelik m.156

Kararı veren makam, sertifikayı düzenleyen gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüğüdür. Kararda hangi maddenin hangi fıkrasına dayanıldığı açıkça gösterilmelidir; çünkü askının süresi, hangi yetkilerin askıya alınacağı ve sonraki aşamada geri alma mı iptal mi uygulanacağı tamamen dayanak fıkraya bağlıdır.

Sertifika Sahibinin Yükümlülükleri: Bildirim ve Süreler (m.153)

Yaptırımların büyük bölümü bir ihlalden değil, bir bildirimin yapılmamasından veya bir belgenin süresinde gönderilmemesinden doğar. Yönetmelik’in 153. maddesi sertifika sahibinin süregelen yükümlülüklerini sayar.

Tablo 3. Sertifika sahibinin başlıca yükümlülükleri

YükümlülükSüreYerine getirilmezseDayanak
Sertifika koşullarını veya yetkileri etkileyebilecek değişikliğin bildirilmesiGecikmeksizinKoşul kaybı idarece tespit edilirse askı derhal uygulanırm.153/1, 154/2
Sertifika sonrasında yapılan hizmet alımı ve sözleşmelerin sertifika koşullarına uygun olmasıSürekliUygun olmadığı tespit edilirse geri alma hükmü uygulanırm.153/2, 155/1-a
Sertifika ve yetki numaralarının veya özel mühürlerin başkasınca kullanıldığının bildirilmesiGecikmeksizinBaşkasına kullandırma iptal sebebidirm.153/3, 156/1-c
Soru formunun güncellenmesiBeş yılda bir; altmış aylık dönemin bitimini izleyen üçüncü ayın sonuna kadarBelgeler ibraz edilene kadar askım.153/5, 153/6, 154/8
Yeni getirilen ek koşulların karşılanmasıAltı aySertifika geri alınırm.153/7, 155/1-ç
Yerinde incelemede risk görülen konularda önlem alınmasıAltı ayÖnlemler alınana kadar askım.153/8, 154/7
Yönetici, ortak veya yetkili çalışan hakkında dava açıldığının bildirilmesiDavanın tebliğinden itibaren 30 günAskının süresi ağırlaşırm.153/9, 154/12–16
Unvan, adres ve sicil değişikliklerinde değişiklik başvurusuYönetmelik’teki süre içindeBaşvuru yapılana kadar askım.154/9
Yıllık faaliyet raporunun hazırlanmasıHer on iki aylık dönemin bitimini izleyen üçüncü ayın sonuna kadarRapor şirkette saklanır ve istendiğinde ibraz edilir; izlemede incelenirm.158

Bu tablo bir uyum takvimine dönüştürülmeli ve tek bir kişinin sorumluluğuna verilmelidir. Uygulamada askı kararlarının önemli bir kısmı, şirket içinde kimsenin sahiplenmediği bir bildirimin gecikmesinden kaynaklanır.

Askıya Alma: Sebepler ve Süreler (m.154)

Tablo 4. Askıya alma sebepleri

SebepAskının süresiFıkra
Koşul kaybının sertifika sahibince bildirilmesi ve otuz günlük sürede giderilememesi30 gün; eksikliğin giderilebileceği belgelenirse 30 gün uzatma154/1, 3, 4
Koşul kaybının bildirim olmadan idarece tespit edilmesi veya kamu emniyeti, sağlığı ya da çevre bakımından gerek görülmesiDerhal; 30 gün154/2, 3
Gümrük işlemlerinden doğan kesinleşmiş kamu alacağının süresinde ödenmemesiBorç ödenene kadar154/6
Yerinde incelemede istenen önlemlerin altı ayda alınmamasıÖnlemler alınana kadar154/7
Soru formunun süresinde gönderilmemesiBelgeler ibraz edilene kadar154/8
Unvan, adres veya sicil değişikliği için değişiklik başvurusu yapılmamasıBaşvuru yapılana kadar154/9
Taşımada yasaklı eşya, insan ticareti veya göçmen kaçakçılığı nedeniyle sürücü hakkında dava açılması30 gün154/10
Devir yoluyla sertifikasız bir şirketin katılması ve süresinde bildirim veya yeniden başvuru yapılmamasıYeniden sertifika alınabilene kadar154/11
Yönetici, ortak veya yetkili çalışan hakkında dava açılmasıDuruma göre 30 gün, bir yıl veya beraat kesinleşene kadar154/12–19
ISO 9001 ve ISO 27001 belgelerinin süresinde ibraz edilmemesi30 gün; 30 gün uzatma154/22

Askı, kaybedilen koşulun yeniden sağlanmasıyla sonlandırılır (m.154/5). Bu nedenle askı kararı tebliğ edildiğinde yapılacak ilk iş, eksikliği gidermek ve bunu belgeleriyle bölge müdürlüğüne bildirerek askının sonlandırılmasını yazılı olarak istemektir. Otuz günlük süre yetmeyecekse, süre dolmadan eksikliğin giderilebileceğini gösteren bilgi ve belgelerle uzatma talep edilmelidir; uzatma kendiliğinden verilmez.

Kesinleşmiş gümrük borcu. Ek tahakkuk veya para cezası kesinleşir ve süresinde ödenmezse sertifika borç ödenene kadar askıda kalır. Sertifikalı şirketlerde ek tahakkuk ve ceza kararlarına karşı itiraz ve dava süreleri bu yüzden yalnızca borcun kendisi için değil, sertifikanın korunması için de izlenmelidir. Ayrıntılar gümrük ek tahakkuku ve idari para cezası merkez rehberimizdedir.

Yönetici, Ortak veya Çalışan Hakkında Dava Açılması: En Riskli Senaryo

Güvenilirlik koşulu yalnızca şirkete değil, belirli kişilere de bakar. Yönetmelik’in 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi; yönetim kurulu üyeleri, sermayenin yüzde on ve fazlasına sahip gerçek kişiler ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisi bulunan çalışanların sayılan suçlardan ceza almamış olmasını arar. Sayılan suçlar arasında kaçakçılık, vergi kaçakçılığı, zimmet, irtikâp, rüşvet, güveni kötüye kullanma, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, suç gelirlerinin aklanması, uyuşturucu madde imal ve ticareti, bilişim suçları ile Türk Parasının Kıymetini Koruma ve Petrol Piyasası kanunlarına aykırılık yer alır.

Bu kişilerden biri hakkında dava açıldığında süreç şöyle işler:

Tablo 5. Ceza davasının sertifikaya etkisi

DurumSertifikaya etkisiFıkra
Dava açıldığı ilgiliye tebliğ edildiSertifika sahibi durumu 30 gün içinde bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır153/9
Süresinde bildirim yapıldı ve bildirim sırasında veya öncesinde kişinin ortaklığı sona erdirildi ya da payı yüzde onun altına indi, yönetim kurulu üyeliği veya temsil yetkisi sonlandırıldıBildirim tarihinden itibaren 30 gün askı154/12
Dava, bildirim yapılmadan önce idarece öğrenildi ve kişiyle ilişik kesilmediDerhal askı; beraat kararı kesinleşene kadar sürer. İlişik sonradan kesilirse askı, bunun bildirilmesini izleyen 30 günün sonunda biter154/13, 14
Bildirim yükümlülüğü yerine getirilmedi ve durum idarece öğrenildiDerhal askı; beraat kararı kesinleşene kadar sürer. İlişik sonradan kesilse bile askı, bildirimi izleyen bir yılın sonunda biter154/15, 16
Beraat kararı kesinleştiAskı, bildirim tarihinde derhal sonlandırılır154/17
Yönetim kurulu üyesi veya yüzde ondan fazla pay sahibi gerçek kişi hakkında mahkûmiyet kesinleştiSertifika iptal edilir; üç yıl yeniden başvuru yapılamaz154/18, 156/1-b, 156/3
Mahkûmiyet kararından önce bu kişinin ortaklık veya yönetim kurulu ilişkisi sona ermiştiSertifika iptal edilmez156/4
Gümrük ve dış ticaret işlerinde temsil yetkili çalışan hakkında mahkûmiyet kesinleştiAskı sürer. Temsil yetkisi kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde sona erdirilirse askı bildirimi izleyen 30 günün sonunda biter; erdirilmezse sertifika geri alınır154/18, 19; 155/1-c

Tablonun pratik sonucu açıktır. Dava açıldığı öğrenildiği gün iki karar verilmelidir: bildirim otuz gün içinde yapılacak ve ilgili kişinin şirketteki konumu yeniden değerlendirilecektir. Bildirimi geciktirmek otuz günlük askıyı bir yıla çıkarabilir; mahkûmiyet kesinleşmeden önce ortaklık veya yönetim kurulu ilişkisinin sonlandırılması ise iptali önler. Bu kararlar ticari, kurumsal ve cezai boyutları olan kararlardır ve ceza dosyasının savunmasıyla birlikte planlanmalıdır. Fıkraların her birinin uygulama şartları farklı olduğundan, kararda dayanılan fıkra ile olayın tarih sırası tek tek karşılaştırılmalıdır.

Kaçakçılık ve gümrük bağlantılı ceza dosyalarında savunmanın nasıl kurulacağını kaçakçılık dosyalarında ceza savunması ve kaçakçılık davasında şirketin konumu rehberlerimizde anlattık.

Askıda Hangi Haklar Kaybedilir?

Askıya alınan hakların kapsamı sebebe göre değişir (m.154/20):

  • Sürücü hakkında açılan dava nedeniyle askı: Yönetmelik’in beşinci ve altıncı kısımlarında düzenlenen yetkiler dışındaki bütün haklar askıya alınır.
  • Yönetici, ortak veya çalışan hakkındaki dava nedeniyle askı: Eksik beyan, kısmi teminat, götürü teminat, basitleştirilmiş işlem kapsamında A.TR düzenleme ve vize ile fatura beyanı izinleri korunur; bunların dışındaki haklar askıya alınır.
  • Diğer bütün hâller: Sertifika kapsamındaki tüm hak ve yetkiler askıya alınır.

Askıya alma, askı işleminden önce başlamış ve henüz tamamlanmamış gümrük işlemlerini etkilemez (m.154/21). Yoldaki sevkiyatların ve tescil edilmiş beyannamelerin durumu bu hükme göre belirlenir. İthalatta yerinde gümrükleme izni kapsamında verilen teminat, sertifikanın veya iznin askıya alınması ya da geri alınması hâlinde, başlamış işlemlerin tamamlanmasından sonra talep üzerine iade edilir.

Askı süresince şirket normal usule döner: eşya gümrük idaresine sunulur, muayene ve belge kontrolü olağan risk kriterlerine göre yapılır, teminat kolaylıkları kısmen veya tamamen kullanılamaz. Bu dönemin lojistik ve maliyet etkisinin önceden hesaplanması, müşteri ve tedarikçilerle yapılan sözleşmelerdeki teslim sürelerinin gözden geçirilmesi gerekir.

Geri Alma (m.155)

Sertifika, düzenleyen bölge müdürlüğü tarafından şu hâllerde geri alınır:

  • Otuz günlük askı ve varsa uzatma süresi sonunda, kaybedilen koşullardan herhangi biri yeniden sağlanamamışsa (m.155/1-a). ISO belgelerinin ibraz edilmemesine dayanan askıda da aynı sonuç doğar.
  • Devir, birleşme veya bölünme sonrasında yapılan başvuru reddedilmişse (m.155/1-b).
  • Mahkûm olan çalışanın temsil yetkisi süresinde sona erdirilmemişse (m.155/1-c).
  • Sonradan getirilen ek koşullar altı aylık süre içinde karşılanamamışsa (m.155/1-ç).
  • Sertifika sahibi geri almayı kendisi talep etmişse (m.155/2).

Geri alma iptalden hafiftir: üç yıllık yasak yoktur, koşullar sağlandığında Yönetmelik’in başvuruya ilişkin hükümlerine göre yeniden başvurulabilir. Bir istisna vardır: bildirim yükümlülüğünün ihlaline bağlı bir yıllık askı sürerken sertifikanın geri alınması sahibince talep edilirse, bu askı süresi tamamlanana kadar yeniden başvuru yapılamaz (m.155/2). Geri alma da öncesinde başlamış gümrük işlemlerini etkilemez (m.155/4).

Geri alma kararına karşı iki yol birlikte yürütülebilir: karar hukuka aykırıysa itiraz ve dava; koşul gerçekten kaybedilmişse eksikliğin giderilmesi ve yeniden başvuru. Yeniden başvuru süreci ön inceleme ve yerinde incelemeyi içerdiğinden zaman alır; bu nedenle askı aşamasında koşulun yeniden sağlanması her zaman daha hızlı ve ucuz yoldur.

İptal (m.156)

İptal üç hâlde uygulanır:

  1. Yanlış veya eksik bilgi ya da sahte belge: Sertifikanın bu tür bilgi veya belgeye dayanılarak verildiğinin anlaşılması (m.156/1-a).
  2. Kesinleşmiş mahkûmiyet: Yönetim kurulu üyesi veya yüzde ondan fazla paya sahip gerçek kişi hakkında, güvenilirlik koşulunda sayılan suçlardan mahkûmiyetin kesinleşmesi (m.156/1-b). Mahkeme kararından önce bu kişinin ortaklık veya yönetim kurulu ilişkisi sona ermişse sertifika iptal edilmez (m.156/4).
  3. Başkasına kullandırma: Sertifika, yetki veya özel mühür numaralarının başkası adına kullanılması veya kullanılmasına izin verilmesi (m.156/1-c).

İptal hâlinde sertifika kapsamındaki bütün yetki ve haklar da iptal olur (m.156/2) ve iptal tarihinden sonraki üç yıl içinde yapılan başvurular reddedilir (m.156/3). Üç yıllık süre ve ardından gelecek başvuru süreci düşünüldüğünde iptalin fiilî etkisi dört yıla yaklaşır.

İptal kararında incelenecek noktalar şunlardır: yanlış bilginin sertifikanın verilmesinde belirleyici olup olmadığı; mahkûmiyetin gerçekten kesinleşip kesinleşmediği ve suçun Yönetmelik’te sayılanlar arasında bulunup bulunmadığı; ilgili kişinin karar tarihindeki pay oranı ve görevi; ilişiğin karardan önce kesilmiş olması hâlinde 156/4’teki istisnanın uygulanıp uygulanmadığı; başkasına kullandırma iddiasında kullanımın şirketin bilgisi ve izni dâhilinde olup olmadığı. Numaranın şirketin bilgisi dışında kullanıldığı ve bunun öğrenilir öğrenilmez bildirildiği durumda (m.153/3) iptal şartı oluşmaz.

Sertifika Durur, Yetki Gider: Yerinde Gümrükleme ve Yeşil Hat

Her ihlal sertifikanın tamamını etkilemez. Sertifikanın temel koşulları korunuyorsa, yalnızca ilgili hak veya yetki askıya alınır ya da geri alınır (m.157). Yetkiye ilişkin yaptırımlar kademelidir ve tekerrüre bağlanmıştır.

Tablo 6. Yetkilerin askıya alınmasında kademeler

Yetkiİlk ihlalTekrarSonraki kademelerDayanak
İthalatta yerinde gümrükleme izniYazılı uyarı ve usulsüzlük cezası için bildirimİhlalin türüne göre ikinci uyarı veya 3 ay askıÜç yıl içinde tekrarında 6 ay, sonraki tekrarında 2 yıl askım.141
Beyanın kontrolüne ilişkin kolaylıklar (yeşil hat, belge ve muayenede öncelik)Yazılı uyarı ve bildirimİkinci uyarı; belirli ihlalde 3 ay askıÜç yıl içinde tekrarında 6 ay, sonraki tekrarında 2 yıl askım.147
Emniyet ve güvenlik kontrollerinde kolaylıklarYükümlülükler yerine getirilene kadar askıİndirgenmiş veriyle özet beyan kuralına aykırılıkta her seferinde 6 ay—m.152
Usulsüzlük cezası yönünden not. Anayasa Mahkemesi, Gümrük Kanunu’nun 241/1. maddesinde ikincil düzenlemelere aykırılığın usulsüzlük cezasıyla cezalandırılmasına imkân veren ibareyi iptal etmiştir (26.03.2026, E.2025/269, K.2026/72; RG 02.06.2026, 33268). Fiil Kanun’da ayrıca sayılmıyorsa, yalnızca Yönetmeliğe dayanan usulsüzlük cezası 2 Haziran 2026’dan sonraki fiillere uygulanamaz. Yetkinin askıya alınmasına ilişkin kademeler ise idari tedbir niteliğinde olduğundan bu karardan doğrudan etkilenmez; ancak ihlal sayımına esas alınan ceza kararının dayanağı ayrıca sorgulanmalıdır. Ayrıntı için gümrük ek tahakkuku ve idari para cezası rehberimize bakılabilir.

Sayımda sertifika sahibinin lehine olan kurallar savunmada kullanılır: iki ihlal arasında üç yıldan fazla süre geçmişse sonraki ihlal ilk ihlal sayılır; birlikte tespit edilen birden fazla ihlal veya aynı gün tescil edilen birden fazla beyanname tek ihlal olarak sayılır; iki yıllık askı tamamlandıktan sonra yapılan ihlal yeniden ilk ihlal sayılır; süreler ceza kararının tarihinden başlar.

Beyana aykırılığın ne zaman ihlal sayılacağı da sınırlandırılmıştır (m.161/A). Tarife alt pozisyonu, tahlil veya teknik inceleme gerektirmeden kolayca anlaşılamıyorsa tarife aykırılığı ihlal sayılmaz; dökme eşyada vergilendirmeye esas ağırlıkta yüzde üçü aşmayan, ihracat eşyasında miktar veya cinste yüzde ondan az olan farklar dikkate alınmaz. İhlal gümrük idaresinin tespitinden önce beyan sahibince bildirilmişse uyarı ve askı sürecinde sayılmaz. Tarife uyuşmazlıkları için GTİP uyuşmazlığı ve bağlayıcı tarife bilgisi rehberimize bakılabilir.

Sertifika sahibinin iştigal alanında olmayan eşyayı yerinde gümrükleme veya yeşil hat kapsamında işleme sokması da ihlaldir. İştigal alanı ana sözleşmedeki esas faaliyet konusuna göre belirlenir; üretim girdileri, makine ve yedek parçalar, yönetim birimlerinin ihtiyaçları ve satış ya da araştırma geliştirme amaçlı eşya bu yasağın dışındadır (m.161/B). Şüphe hâlinde ispat yükü sertifika sahibindedir.

Güvenilirlik Koşulu ve Ceza Kararı Eşikleri: Her Ceza Kararı Neden Önemlidir?

Güvenilirlik koşulunun ikinci ayağı, şirket adına düzenlenen gümrük ceza kararlarının sayısının beyanname sayısına oranıdır. Yönetmelik’in 5. maddesi bu oranı geriye dönük üç yıl için, on ikişer aylık üç dönemde ayrı ayrı arar. İthalat ve ihracat beyannamelerine ilişkin başlıca eşikler şunlardır:

Tablo 7. İthalat ve ihracat beyannamelerinde başlıca ceza eşikleri (m.5/1)

BentSayılan ceza kararlarıAsgari sayıDönemdeki beyanname sayısına oranı
(c)Gümrük Kanunu m.234–238 kapsamında, usulsüzlük cezası tutarının üç katını aşan cezalarBeşten fazlaYüzde 1
(d)Usulsüzlük cezası tutarının yetmiş beş katını aşan gümrük cezaları ile iki yüz elli katını aşan ithalde alınan vergilere ilişkin cezalarİkiden fazlaBinde 2
(f)Gümrük Kanunu m.239 kapsamında üç katı aşan cezalar ile usulsüzlük cezası tutarını aşan usulsüzlük cezalarıOndan fazlaYüzde 2

Usulsüzlük cezası tutarı 2026 yılı için 1.494 TL’dir; buna göre üç kat eşiği 4.482 TL, yetmiş beş kat eşiği 112.050 TL, iki yüz elli kat eşiği 373.500 TL’ye karşılık gelir. Transit beyanları ve özet beyanlar için ayrı bentlerde benzer eşikler vardır. Ayrıca gümrük mevzuatından doğan kesinleşmiş vergi ve ceza borcunun, kesinleşmiş vergi borcunun ve kesinleşmiş sosyal güvenlik primi borcunun bulunmaması aranır; teminata bağlanan, yapılandırılan, tecil edilen veya taksitlendirilen borçlar bu hesabın dışındadır.

Sayımda şu kurallar uygulanır ve savunmada tek tek kontrol edilmelidir:

  • Kesinleşmemiş ceza kararları dikkate alınmaz. İtiraz veya dava süreci devam eden bir ceza kararı sayıma katılamaz.
  • Aynı beyannameye ilişkin birden fazla ceza kararı tek karar sayılır.
  • Aynı gümrük idaresinde, aynı tespite dayalı geriye dönük taramada aynı ihlal için düzenlenen birden fazla ceza kararı tek karar sayılır.
  • İhlal, gümrük idaresinin tespitinden önce beyan sahibince kendiliğinden bildirilmişse bu ihlale dayanan ceza kararları dikkate alınmaz.
  • Esas alınan tarih ceza kararının düzenlendiği tarihtir.

Bu kuralların sonucu şudur: sertifikalı bir şirket için küçük görünen bir ceza kararını itirazsız ödemek, izleme döneminde eşiğin aşılmasına ve koşul kaybına yol açabilir. Hukuka aykırı olduğu düşünülen her ceza kararına süresinde itiraz edilmesi, kararın kesinleşmesini ve sayıma girmesini önler. Hatasını kendisi fark eden şirket için kendiliğinden bildirim hem cezayı azaltır hem de kararı sayım dışında bırakır. Ceza türleri için izin ve uygunluk belgesi olmadan ithalat, düşük fatura ile ithalat ve ilave gümrük vergisi ek tahakkuku rehberlerimize bakılabilir.

İzleme Süreci: Yaptırımlar Nerede Doğar?

Koşulların sürdürülüp sürdürülmediği dört yolla denetlenir.

  • Yıllık faaliyet raporu (m.158): Her on iki aylık dönemin sonunda işlemler geriye dönük incelenir; inceleme dönemin bitimini izleyen üçüncü ayın sonuna kadar tamamlanır. Örneklem toplam beyannamelerin en az yüzde beşi olmalı ve elli beyannameden az olmamalıdır. Rapor hizmet alımı yoluyla da hazırlatılabilir ve istendiğinde ibraz edilmek üzere şirkette saklanır.
  • Ön izleme (m.159): Koşullar sertifika tarihinden itibaren beş yılda bir belgeler üzerinden kontrol edilir. Koşulların sürdürülmediği anlaşılırsa önce düzeltme süresi verilir; süre sonunda koşul sağlanamazsa sertifika otuz gün askıya alınır, askı otuz gün uzatılabilir, yine sağlanamazsa geri alınır.
  • Yerinde izleme (m.160): Emniyet ve güvenlik ile kayıt düzenine ilişkin koşullar beş yılda bir tesiste kontrol edilir. Genel Müdürlük gerek görürse beş yıllık dönemi beklemeden izleme yapabilir.
  • Sonradan kontrol (m.160/A): Sertifika sahiplerinin işlemleri ayrıca sonradan kontrole tabidir.

İzlemeye hazırlık, izleme başlamadan yapılmalıdır. Yıllık faaliyet raporunda tespit edilen hataların gümrük idaresinden önce bildirilmesi, hem cezayı azaltır hem de ilgili ceza kararını güvenilirlik hesabının dışında bırakır. Sonradan kontrolün nasıl yürüdüğünü gümrükte teslim sonrası kontrol rehberimizde anlattık.

İtiraz ve Dava Yolu

İdari itiraz

Gümrük Kanunu’nun 242. maddesine göre yükümlüler, kendilerine tebliğ edilen idari kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama itiraz edebilir; itiraz otuz gün içinde karara bağlanır. Sertifikaya ilişkin kararlar bölge müdürlüğünce verildiğinden itiraz, bölge müdürlüğünün bağlı olduğu üst makam olan Ticaret Bakanlığına yapılır. Bu itirazın sertifika kararlarında dava açmadan önce tüketilmesi zorunlu bir yol olup olmadığı konusunda farklı yorumlar yapılabileceğinden, hak kaybına uğramamak için itiraz on beş gün içinde yapılmalı ve dava süresi en kısa ihtimale göre takvime işlenmelidir.

İptal davası ve yürütmenin durdurulması

Askıya alma, geri alma ve iptal kararları idari işlemdir; idare mahkemesinde iptal davasına konu olur. Dava açma süresi altmış gündür (İYUK m.7). İşlemin uygulanması hâlinde telafisi güç zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartları birlikte gerçekleşmişse yürütmenin durdurulmasına karar verilebilir (m.27). Sertifikanın kaybı sevkiyat gecikmesi, teminat yükü ve sözleşme cezaları doğurduğundan telafisi güç zarar somut verilerle gösterilebilir; dilekçede aylık işlem hacmi, yerinde gümrükleme sayesinde kısalan süreler ve müşteri sözleşmelerindeki teslim taahhütleri belgelenmelidir.

Davada ileri sürülebilecek başlıca hukuka aykırılık sebepleri şunlardır:

  • Kararın dayandığı fıkranın olaya uymaması; koşul kaybının gerçekleşmemiş olması
  • Otuz günlük düzeltme süresi verilmeden veya uzatma talebi değerlendirilmeden askıya veya geri almaya gidilmesi
  • Koşul yeniden sağlandığı hâlde askının sonlandırılmaması
  • Kesinleşmemiş ceza kararlarının güvenilirlik hesabına katılması
  • Tek sayılması gereken ceza kararlarının ayrı ayrı sayılması; kendiliğinden bildirilen ihlallerin hesaba katılması
  • Güvenilirlik hesabında teminata bağlanmış, tecil edilmiş veya yapılandırılmış borcun kesinleşmiş borç sayılması
  • Mahkûmiyet kesinleşmeden veya ilişik karardan önce kesildiği hâlde iptal kararı verilmesi
  • Yalnızca bir yetkiyi ilgilendiren ihlal nedeniyle sertifikanın tamamının askıya alınması
  • Kararın gerekçesiz olması; dayanak tespit ve belgelerin gösterilmemesi

Tazminat

Hukuka aykırı olduğu yargı kararıyla saptanan bir askı, geri alma veya iptal işlemi nedeniyle uğranılan zarar için tam yargı davası açılabilir (İYUK m.12, 13). Zarar; ek teminat maliyeti, bekleme ve ardiye giderleri, gecikme nedeniyle ödenen sözleşme cezaları ve belgelenebilen kâr kaybı kalemleriyle ispatlanır. Bu kalemlerin askı döneminde düzenli olarak kayıt altına alınması gerekir.

Sertifikayı Korumak İçin Kontrol Listesi

  1. Yönetmelik’teki bildirim ve belge sürelerini bir uyum takvimine işleyin; sorumlu bir kişi ve bir yedek belirleyin.
  2. Yönetim kurulu üyeleri, yüzde on ve üzeri pay sahipleri ve gümrük işlerinde temsil yetkili çalışanlar için haklarında açılan davaları şirkete derhal bildirme yükümlülüğü getirin.
  3. Pay devri, yönetim kurulu değişikliği, birleşme ve bölünme işlemlerini yapmadan önce sertifikaya etkisini değerlendirin.
  4. Her ek tahakkuk ve ceza kararını sertifika açısından da inceleyin; itiraz ve dava sürelerini kaçırmayın.
  5. Kesinleşen gümrük borcunu süresinde ödeyin; ödeme güçlüğünde tecil ve yapılandırma imkânlarını süresi içinde değerlendirin.
  6. Yıllık faaliyet raporunu zamanında ve gerçek bir örneklemle hazırlayın; bulunan hataları idareden önce bildirin.
  7. Sertifika ve yetki numaralarının, özel mühürlerin ve sistem şifrelerinin kimlerde olduğunu kayıt altında tutun.
  8. Yerinde gümrükleme ve yeşil hat kapsamında yalnızca iştigal alanınızdaki eşyayı işleme sokun.
  9. Gümrük müşaviri, taşıyıcı ve depo hizmeti sözleşmelerinin sertifika koşullarına uygun olduğunu kontrol edin.

Müşavirle ilişkinin sorumluluk boyutu için gümrük müşavirinin sorumluluğu, kesinleşen gümrük borcunun yöneticilere ve ortaklara yansıması için şirketin gümrük borcundan ortak ve yöneticinin sorumluluğu rehberlerimize bakılabilir.

Askıya Almanın Sonlandırılması Başvurusu Örneği

Örnek olay: Şirketin sertifikası, ön izlemede emniyet ve güvenlik koşuluna ilişkin bir eksiklik tespit edildiği gerekçesiyle otuz gün askıya alınmıştır. Şirket eksikliği yirmi gün içinde gidermiştir.

T.C. TİCARET BAKANLIĞI
[ ] GÜMRÜK VE DIŞ TİCARET BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNE

BAŞVURAN: [Unvan] — vergi kimlik no: [ ], yetkilendirilmiş yükümlü sertifika no: [ ], [adres], KEP: [ ]

VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres], KEP: [ ]

İLGİ: [Tarih] tarihli ve [sayı] sayılı askıya alma kararı (tebliğ tarihi: [tarih])

KONU: Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliği’nin 154. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca askıya almanın sonlandırılması; aksi hâlde aynı maddenin dördüncü fıkrası uyarınca sürenin uzatılması talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil şirketin yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası, ilgi kararla, ön izleme sırasında [eksikliğin tanımı] tespit edildiği gerekçesiyle Yönetmelik’in 154. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca otuz gün süreyle askıya alınmıştır.

2. Tespit edilen eksiklik [tarih] tarihi itibarıyla giderilmiştir. Bu kapsamda [alınan önlemler: örneğin erişim kontrol sisteminin yenilenmesi, prosedürün güncellenmesi, personel eğitiminin tamamlanması] gerçekleştirilmiş; buna ilişkin sözleşme, fatura, kurulum tutanağı, güncel prosedür ve eğitim kayıtları ekte sunulmuştur.

3. Yönetmelik’in 154. maddesinin beşinci fıkrasına göre kaybedilen koşulların yeniden sağlanması hâlinde askıya alma sonlandırılır. Müvekkil koşulu yeniden sağlamış olduğundan askının sürdürülmesinin hukuki dayanağı kalmamıştır.

4. İdarenizce ek inceleme veya yerinde tespit gerekli görülürse, bu incelemenin askı süresi dolmadan yapılmasını; incelemenin süre içinde tamamlanamaması hâlinde, eksikliğin giderildiğini gösteren ekli belgeler karşısında askı süresinin aynı maddenin dördüncü fıkrası uyarınca otuz gün uzatılmasını talep ediyoruz.

SONUÇ VE TALEP: Açıklanan nedenlerle; askıya alma işleminin sonlandırılmasına ve sertifikanın bütün hak ve yetkileriyle birlikte yeniden geçerli kılınmasına; bu talebin kabul edilmemesi hâlinde askı süresinin uzatılmasına ve kararın gerekçesiyle birlikte tarafımıza tebliğine karar verilmesini saygıyla talep ederiz.

EKLER: Alınan önlemlere ilişkin belgeler, güncel soru formu, ilgili prosedürler, vekâletname.

[Tarih]
Başvuran Vekili
Av. [ad soyad]

Geri Alma Kararına Karşı İptal Davası Dilekçesi Örneği

Örnek olay: Şirketin sertifikası, izleme döneminde ceza kararı eşiğinin aşıldığı gerekçesiyle önce askıya alınmış, ardından geri alınmıştır. Sayıma katılan ceza kararlarının bir kısmı dava konusudur, bir kısmı ise aynı sonradan kontrol taramasında düzenlenmiştir.

[ ] İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA

YÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEPLİDİR

DAVACI: [Unvan] — vergi kimlik no: [ ], [adres]

VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres], KEP: [ ]

DAVALI: T.C. Ticaret Bakanlığı — [ ] Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü

DAVA KONUSU: Davacı şirketin [sayı] numaralı yetkilendirilmiş yükümlü sertifikasının geri alınmasına ilişkin [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı işlemin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemidir.

TEBLİĞ TARİHİ: [tarih]

AÇIKLAMALAR

1. Davacı şirket [yıl] yılından beri yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası sahibidir ve ihracatta yerinde gümrükleme ile yeşil hat yetkilerini kullanmaktadır.

2. Davalı idare, izleme sırasında [dönem] döneminde davacı adına düzenlenen ceza kararı sayısının Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının [bent] bendindeki oranı aştığını ileri sürerek sertifikayı önce askıya almış, ardından dava konusu işlemle geri almıştır.

3. Yönetmelik m.5/4 bakımından: Hesaba katılan [ ] adet ceza kararının [ ] adedi hakkında [mahkeme ve esas numaraları] sayılı davalar derdesttir. Kesinleşmemiş ceza kararları güvenilirlik koşulunun değerlendirilmesinde dikkate alınamaz. Bu kararlar hesaptan çıkarıldığında oran aşılmamaktadır.

4. Yönetmelik m.5/3 bakımından: Hesaba katılan [ ] adet ceza kararı, [ ] Gümrük Müdürlüğünce aynı tespite dayalı olarak yapılan geriye dönük tarama sonucunda ve aynı ihlal nedeniyle düzenlenmiştir. Bu kararların tek ceza kararı sayılması gerekirken ayrı ayrı sayılmıştır.

5. Yönetmelik m.5/6 bakımından: [ ] adet ceza kararına konu aykırılık, gümrük idaresinin tespitinden önce davacı tarafından [tarih] tarihli yazıyla kendiliğinden bildirilmiştir. Bu ihlallere dayanan kararlar da hesaba katılamaz.

6. Sonuç olarak koşul kaybı gerçekleşmemiştir; işlem sebep unsuru yönünden hukuka aykırıdır. Kaldı ki işlemde hangi ceza kararlarının hesaba katıldığı ve oranın nasıl hesaplandığı gösterilmemiş, işlem gerekçesiz bırakılmıştır.

7. Yürütmenin durdurulması bakımından: İşlemin uygulanmasıyla davacı yerinde gümrükleme ve yeşil hat yetkilerini kaybetmiştir. Davacının aylık ortalama [ ] beyannamesi bulunmakta; normal usule dönülmesi sevkiyat sürelerini ortalama [ ] gün uzatmakta, [müşteri] ile yapılan sözleşmelerdeki teslim taahhütlerinin ihlaline ve [tutar] tutarında ek teminat yüküne yol açmaktadır. Bu zararların sonradan giderilmesi güçtür. İşlem yukarıda açıklanan nedenlerle açıkça hukuka aykırıdır. İYUK m.27 uyarınca yürütmenin durdurulmasına karar verilmesi gerekir.

HUKUKİ NEDENLER: 4458 sayılı Kanun m.5/A; Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliği m.5, 154, 155, 159; 2577 sayılı Kanun m.2, 7, 27 ve ilgili mevzuat.

DELİLLER: Dava konusu işlem ve askıya alma kararı, ceza kararları ve derdest dava dosyaları, kendiliğinden bildirim yazıları, sonradan kontrol raporu, beyanname istatistikleri, müşteri sözleşmeleri, teminat kayıtları, idarenin işlem dosyası (celbi talep olunur).

SONUÇ VE TALEP: Açıklanan nedenlerle; öncelikle yürütmenin durdurulmasına, dava konusu işlemin iptaline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederiz.

[Tarih]
Davacı Vekili
Av. [ad soyad]

Sık Yapılan Hatalar

  • Dava bildirimini geciktirmek. Otuz günlük bildirim süresinin kaçırılması, otuz günlük askıyı bir yıla çıkarabilir.
  • Mahkûmiyetin kesinleşmesini beklemek. İlgili kişinin ortaklık veya yönetim kurulu ilişkisi karardan önce sona ermişse iptal uygulanmaz; sonrasında bu imkân kalmaz.
  • Küçük ceza kararlarını itirazsız ödemek. Kesinleşen her karar güvenilirlik hesabına girer.
  • Uzatmayı süre dolduktan sonra istemek. Uzatma talebi askı süresi içinde ve belgeleriyle yapılmalıdır.
  • Askı kararını yalnızca beklemek. Koşul sağlandığında askının sonlandırılması yazılı olarak istenmelidir.
  • Dayanak fıkrayı sorgulamamak. Askının süresi ve kapsamı fıkraya göre değişir; yanlış fıkra uygulaması iptal sebebidir.
  • Yıllık faaliyet raporunu şeklen hazırlamak. Rapor, hataları idareden önce bulup bildirmenin aracıdır.
  • Zararı belgelememek. Yürütmenin durdurulması ve tazminat talepleri somut veriye dayanır.

Hukukçular Evi Yetkilendirilmiş Yükümlü Dosyalarında Ne Yapar?

Sertifika sahibi şirketler için askıya alma, geri alma ve iptal kararlarının dayanağını inceliyor; askının sonlandırılması ve süre uzatımı başvurularını, idari itirazı, idare mahkemesinde iptal davasını ve yürütmenin durdurulması talebini yürütüyoruz. Hukuka aykırı işlemlerden doğan zararlar için tam yargı davası açıyoruz.

Yöneticisi, ortağı veya çalışanı hakkında dava açılan şirketlerde bildirim sürecini, kurumsal kararları ve ceza savunmasını birlikte planlıyoruz. Güvenilirlik hesabını etkileyen ek tahakkuk ve ceza kararlarına karşı itiraz, uzlaşma ve dava süreçlerini; izleme öncesi uyum incelemesini ve yeniden başvuru hazırlığını üstleniyoruz.

Kararı veya dayanak yazıları 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz. Gümrük konusundaki genel hizmet özetimiz gümrükte ek tahakkuk ve idari para cezalarına itiraz sayfasında yer alıyor.

İlgili Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası hangi hâllerde askıya alınır?

Sertifika için aranan koşullardan birinin kaybedilmesi, gümrük işlemlerinden doğan kesinleşmiş borcun süresinde ödenmemesi, soru formunun süresinde gönderilmemesi, istenen önlemlerin alınmaması, unvan veya adres değişikliğinin bildirilmemesi ve yönetici, ortak ya da yetkili çalışan hakkında dava açılması başlıca askı sebepleridir (Yönetmelik m.154).

Askı ne kadar sürer?

Koşul kaybına dayanan askı otuz gündür ve eksikliğin giderilebileceği belgelenirse otuz gün uzatılabilir. Borca, soru formuna veya önleme bağlı askılar eksiklik giderilene kadar sürer. Ceza davasına bağlı askı, duruma göre otuz gün, bir yıl veya beraat kararının kesinleşmesine kadar sürebilir.

Askıya alma nasıl sona erer?

Kaybedilen koşul yeniden sağlandığında askı sonlandırılır (m.154/5). Eksikliğin giderildiği belgeleriyle bölge müdürlüğüne bildirilmeli ve askının sonlandırılması yazılı olarak istenmelidir.

Geri alma ile iptal arasındaki fark nedir?

Geri almada sertifika geri alınır, ancak koşullar sağlandığında yeniden başvurulabilir. İptalde sertifika bütün hak ve yetkileriyle ortadan kalkar ve iptalden sonraki üç yıl içinde yapılan başvurular reddedilir.

Sertifika hangi hâllerde iptal edilir?

Sertifikanın yanlış veya eksik bilgiye ya da sahte belgeye dayandığının anlaşılması, yönetim kurulu üyesi veya yüzde ondan fazla pay sahibi gerçek kişi hakkında sayılan suçlardan mahkûmiyetin kesinleşmesi ve sertifika, yetki veya özel mühür numaralarının başkası adına kullanılması hâllerinde iptal edilir (m.156).

Yönetim kurulu üyemiz hakkında dava açıldı, ne yapmalıyız?

Dava açıldığının ilgiliye tebliğinden itibaren otuz gün içinde bölge müdürlüğüne bildirim yapılmalıdır. Bildirimin süresinde yapılıp yapılmadığı ve ilgili kişinin görevinin veya ortaklığının sonlandırılıp sonlandırılmadığı askının süresini belirler. Mahkûmiyet kesinleşmeden önce ilişik kesilmişse sertifika iptal edilmez.

Çalışanımız mahkûm olursa sertifika iptal olur mu?

Gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkili çalışanın mahkûmiyetinde sertifika iptal edilmez, askı devam eder. Çalışanın temsil yetkisi kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde sona erdirilirse askı sonlandırılır; erdirilmezse sertifika geri alınır.

Ödenmeyen gümrük cezası sertifikayı etkiler mi?

Evet. Gümrük işlemlerinden doğan kesinleşmiş bir kamu alacağı süresinde ödenmezse sertifika borç ödenene kadar askıda kalır. Ayrıca kesinleşen ceza kararları güvenilirlik koşulundaki oran hesabına girer.

Hangi ceza kararları güvenilirlik hesabında sayılmaz?

Kesinleşmemiş ceza kararları, gümrük idaresinin tespitinden önce kendiliğinden bildirilen ihlallere dayanan kararlar hesaba katılmaz. Aynı beyannameye ilişkin birden fazla karar ile aynı tespite dayalı geriye dönük taramada aynı ihlal için düzenlenen kararlar tek karar sayılır.

Sertifika dururken yalnızca yerinde gümrükleme yetkisi askıya alınabilir mi?

Evet. Sertifikanın temel koşulları korunuyorsa yalnızca ilgili yetki askıya alınır. İthalatta yerinde gümrükleme ve yeşil hat yetkilerinde ilk ihlalde yazılı uyarı yapılır; üç yıl içindeki tekrarlarda kademeli olarak üç ay, altı ay ve iki yıl askı uygulanır.

Askıya alma veya iptal kararına karşı nereye başvurulur?

Tebliğden itibaren on beş gün içinde üst makama idari itiraz yapılabilir. Kararlar idari işlem olduğundan idare mahkemesinde iptal davası açılır; dava açma süresi altmış gündür ve yürütmenin durdurulması istenebilir.

Hukuka aykırı askı nedeniyle uğradığımız zararı isteyebilir miyiz?

İşlemin hukuka aykırılığı saptanırsa uğranılan zarar için tam yargı davası açılabilir. Ek teminat maliyeti, bekleme ve ardiye giderleri, gecikme cezaları ve kâr kaybı gibi kalemlerin belgelenmesi gerekir.

İptalden sonra ne zaman yeniden başvurabiliriz?

İptal tarihinden sonraki üç yıl içinde yapılan başvurular reddedilir. Geri almada ise böyle bir yasak yoktur; koşullar sağlandığında yeniden başvurulabilir.

Kaynakça

  • 4458 sayılı Gümrük Kanunu m.5/A, 234–239, 241 ve 242.
  • Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliği (RG 21.05.2014, 29006) m.4, 5, 141, 142, 143, 147, 152, 153, 154, 155, 156, 157, 158, 159, 160, 160/A, 161/A, 161/B ve 162.
  • Yönetmelikte değişiklik yapan düzenlemeler: RG 13.10.2017, 30209; RG 25.06.2018, 30459 mükerrer; RG 21.02.2020, 31046 mükerrer; RG 17.12.2021, 31692.
  • 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.2, 7, 12, 13 ve 27.

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve 18 Kasım 2026 tarihindeki mevzuatı yansıtır. Yönetmelik sık değiştiğinden ve fıkraların uygulama şartları birbirinden farklı olduğundan, her dosyada kararın dayandığı fıkranın güncel metni ayrıca kontrol edilmelidir.

Otuz gün çabuk geçer

Askı süresi 30 gün, dava bildirimi süresi 30 gün, idari itiraz süresi 15 gün, dava açma süresi 60 gündür. Telefon: 0554 648 37 15.

İletişime Geçin

Sertifikanızı korumak veya geri kazanmak mı istiyorsunuz?

Askıya alma, geri alma, iptal, yetki askısı ve izleme öncesi uyum incelemesi için kararı ve belgeleri gönderin. Telefon: 0554 648 37 15.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Post by Av. Fatma Öztürk