Transit Rejimi İhlali 2026: TIR Karnesi, NCTS, Süre Aşımı Cezası, Eksik veya Fazla Çıkan Eşya, Teminat ve Taşıyıcının Sorumluluğu — Gümrük Kanunu m.86, 235/5, 241, Danıştay Kararları ve Dilekçe Örnekleri
18 Kasım 2026

Transit Rejimi İhlali 2026: TIR Karnesi, NCTS, Süre Aşımı Cezası, Eksik veya Fazla Çıkan Eşya, Teminat ve Taşıyıcının Sorumluluğu — Gümrük Kanunu m.86, 235/5, 241, Danıştay Kararları ve Dilekçe Örnekleri

Transit rejiminde eşyayı süresinde, mühür ve ayniyet önlemlerine uyarak, sağlam ve eksiksiz biçimde varış gümrük idaresine sunma yükümlülüğü asıl sorumluya aittir; transit olduğunu bilerek eşyayı kabul eden taşıyıcı ve alıcı da aynı yükümlülük altındadır (Gümrük Kanunu m.86). Karayoluyla yapılan taşımada transit süresinin aşılması usulsüzlük cezası doğurur: 24 saate kadar aşımda iki kat, 48 saate kadar dört kat, 72 saate kadar altı kat, 72 saati aşan gecikmede sekiz kat; 2026 için 2.988 TL ile 11.952 TL arası (m.241). Yolda veya varış idaresinde eşya beyandan eksik çıkarsa vergiler alınır ve vergilerin iki katı, fazla çıkarsa fazla eşyanın vergileri kadar, belirgin şekilde farklı cinste çıkarsa vergilerin veya gümrüklenmiş değerin iki katı idari para cezası verilir (m.235/5). Eşya rejime aykırı olarak Türkiye’de bırakılmışsa vergiler doğar, fiil kaçakçılık suçu da oluşturabilir. Asıl sorumlu doğan vergilerden mali olarak sorumludur; ancak Danıştay, fiile dahli bulunmayan asıl sorumluya ceza verilemeyeceğini kabul etmektedir. Cezaya ve ek tahakkuka karşı itiraz süresi tebliğden itibaren on beş gündür.

Bu rehber; transit beyannamesi, NCTS veya TIR karnesiyle taşıma yapan nakliye ve lojistik firmaları, kendi adına transit beyanında bulunan ithalatçı ve ihracatçılar, TIR karnesi hamilleri, transit eşyayı teslim alan alıcılar ile bu firmaların gümrük müşavirleri için hazırlanmıştır. Kimin hangi borçtan sorumlu olduğunu, süre aşımı ve eksik-fazla eşya cezalarını, rejimin sonlandırılmaması hâlinde işleyen araştırma usulünü, TIR karnesi takibatını, eşyanın Türkiye’de bırakılması iddiasını, mücbir sebebi, itiraz ve dava yollarını anlatıyor; iki dilekçe örneği sunuyoruz.

Bu rehberin dayanakları. 4458 sayılı Gümrük Kanunu m.84–92 (transit rejimi; m.86/3 7190 sayılı Kanunla eklenmiştir), 183, 184, 192, 197, 235/5, 241, 242; Gümrük Yönetmeliği m.212 ve devamı; Gümrük Genel Tebliği (Transit Rejimi) (Seri No: 4); Gümrük Genel Tebliği (TIR İşlemleri) (Seri No: 1); 1975 tarihli TIR Sözleşmesi; Ortak Transit Sözleşmesi; 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu m.3/3 ve m.5; Ticaret Bakanlığının 2022/7 sayılı Genelgesi ve 10.07.2023 tarihli TIR karnesi takibatı yazısı.

Danıştay Yedinci Dairesinin 26.03.2025 tarihli E.2025/220, K.2025/1404 sayılı kararı karar metninden; 25.10.2023 tarihli E.2021/759, K.2023/4077 ve 25.09.2017 tarihli E.2014/4443, K.2017/5383 sayılı kararları ise bu kararları aktaran yayımlardan özetlenmiştir.

Hangi Durumdasınız? İlk Adım Tablosu

Tablo 1. Gelen yazıya veya olaya göre ilk adım

Durumİlk adımSüreDayanak
Transit süresi aşıldı, usulsüzlük cezası geldiAşımın saat olarak doğru hesaplanıp hesaplanmadığını, kademenin ve gecikme sebebinin belgelenip belgelenmediğini kontrol etmekİtiraz 15 günGK m.241/3-e, 4-d, 5-a, 6-c; m.242
Eşya yolda veya varış idaresinde beyandan eksik çıktıMühür ve ayniyet önlemlerinin sağlam olup olmadığını, eksikliğin hangi aşamada oluştuğunu belgelemekİtiraz 15 günGK m.235/5-c
Eşya beyandan fazla çıktıYükleme yerini, gönderici beyanını ve asıl sorumlunun fiile dahli olup olmadığını ortaya koymakİtiraz 15 günGK m.235/5-d; m.86/3
Eşya beyan edilenden belirgin şekilde farklı cinste çıktı“Belirgin farklılık” şartını ve gümrüklenmiş değer hesabını sorgulamakİtiraz 15 günGK m.235/5-a, 5-b
Transit beyannamesi sistemde kapanmadı, araştırma yazısı geldiEşyanın süresinde varış idaresine sunulduğunu gösteren alternatif kanıtı toplamak ve sunmakYazıda verilen süreOrtak Transit Sözleşmesi; GY m.212 ve devamı
TIR karnesi ibra edilmedi, takibat başladıVolet yapraklarını, varış ve çıkış kayıtlarını, TOBB yazışmalarını toplamakTakibat yazısındaki süre; itiraz 15 günTIR Sözleşmesi; TIR Tebliği (Seri No: 1)
Eşyanın Türkiye’de bırakıldığı iddiasıyla alıcıya ek tahakkukEşyayı bilerek edinip edinmediğinizi ve idarenin somut tespitini incelemekİtiraz 15 günGK m.183/3, 192
Kaçakçılık soruşturması açıldıİfadeye müdafi ile gitmek; etkin pişmanlık imkânını değerlendirmekSoruşturma bitmeden5607 m.3/3, m.5
Kaza, yangın veya hırsızlık nedeniyle eşya telef oldu ya da kaybolduEn yakın gümrük idaresine derhal bildirmek; tutanak, polis ve sigorta kayıtlarını almakGecikmeksizinGK m.92

Transit eşyada ceza veya ek tahakkuk mu geldi?

Süre aşımı, eksik-fazla eşya, TIR takibatı ve rejimin sonlandırılmaması dosyalarında itiraz süresi on beş gündür. Kararı, transit beyannamesini ve taşıma belgelerini gönderin; birlikte değerlendirelim.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Transit Rejimi Nedir, Ne Zaman Sona Erer?

Transit rejimi; serbest dolaşımda olmayan eşyanın ithalat vergilerine ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmadan, ihracat işlemleri tamamlanmış eşyanın da gümrük gözetimi altında Türkiye Gümrük Bölgesi içinde bir noktadan diğerine taşınmasını sağlar (Gümrük Kanunu m.84). Türkiye’ye kara sınır kapısından giren ve başka bir ülkeye çıkan tır, limanda boşaltılıp bir iç gümrük idaresine götürülen konteyner, iç gümrükte ihracat işlemi tamamlanıp sınır kapısına sevk edilen eşya bu rejim altında taşınır.

Taşıma; transit beyannamesi, TIR karnesi, ATA karnesi, Form 302, posta işlemleri, demiryolunda CIM ve TR transfer notu ya da manifesto gibi belgelerle yapılabilir. Türkiye 1 Aralık 2012’den beri Ortak Transit Sözleşmesi’ne taraftır; ortak transit ve ulusal transit beyanları NCTS üzerinden verilir. TIR karnesiyle yapılan taşımada ise 1975 tarihli TIR Sözleşmesi uygulanır.

Rejim, eşya ve gerekli belgeler rejimi düzenleyen hükümlere uygun olarak varış gümrük idaresine sunulduğunda sona erer (m.84/4-a). Bu cümle bütün uyuşmazlıkların merkezindedir: eşya varış idaresine süresinde, eksiksiz ve mühür sağlam olarak sunulmuşsa rejim sona ermiştir ve sonradan çıkan sistem hataları asıl sorumluya yüklenemez. Sunulmamışsa ya da eksik sunulmuşsa gümrük yükümlülüğü ve ceza gündeme gelir.

Tablo 2. Transit türleri ve uygulanan kurallar

TürKapsamBelge ve sistemTeminat
Ulusal transitHareket ve varış idaresi Türkiye’deNCTS transit beyannamesiKapsamlı (S kodlu), bireysel, toplu veya götürü teminat
Ortak transitOrtak Transit Sözleşmesi’ne taraf ülkeler arasında, en az bir sınır geçen taşımaNCTS transit beyannamesiBireysel veya kapsamlı (1 kodlu) teminat
TIR rejimiTIR Sözleşmesi’ne taraf ülkeler arasında, taşımanın bir kısmı karayoluylaTIR karnesiKefil kuruluş TOBB; karne başına azami 100.000 avro
Diğer belgelerGeçici ithalat, posta, demiryolu ve deniz taşımalarıATA karnesi, Form 302, CIM, TR transfer notu, manifestoBelgenin tabi olduğu kurala göre

Kim Sorumludur? Asıl Sorumlu, Taşıyıcı, Alıcı ve Kefil

Transit uyuşmazlığında ilk soru, kararın doğru kişiye yöneltilip yöneltilmediğidir. Gümrük Kanunu sorumluluğu üç katmanda düzenler.

Asıl sorumlu

Asıl sorumlu (Gümrük Yönetmeliği’ndeki ifadeyle rejim hak sahibi), transit beyanını yapan veya adına beyanda bulunulan kişidir. Eşyayı öngörülen süre içinde ve ayniyetin tespiti için alınan önlemlere uyarak varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmakla yükümlüdür (m.86/1). 7190 sayılı Kanunla eklenen üçüncü fıkraya göre, 183 ve 184. maddeler kapsamında bir gümrük yükümlülüğü doğduğunda asıl sorumlu, transit rejimine tabi eşya ile ilgili olarak gümrük idaresine karşı mali olarak sorumludur. Aynı fıkra, 5607 sayılı Kanun uyarınca işlem yapılan hâllerde asıl sorumlunun sorumluluğunun belirlenmesinde fiilin işlenmesinde dahlinin olup olmadığının dikkate alınacağını öngörür.

Taşıyıcı ve alıcı

Asıl sorumlunun yükümlülükleri saklı kalmak üzere, eşyanın transit rejimine göre taşındığını bilerek kabul eden taşıyıcı veya alıcı da eşyayı süresinde, ayniyet önlemlerine uyarak, sağlam ve noksansız biçimde varış idaresine sunmakla yükümlüdür (m.86/2). Burada belirleyici olan “bilerek kabul” unsurudur; transit beyannamesi veya TIR karnesi araçla birlikte giden taşıyıcı bu şartı genellikle taşır.

Eşyayı gözetimden çıkaranlar ve bilerek edinenler

Eşya kanuna aykırı olarak gümrük gözetiminden çıkarılırsa gümrük yükümlülüğü doğar ve şu kişiler vergilerden sorumlu olur (m.183/3): eşyayı gözetimden çıkaranlar; bu işe katılan ve eşyanın gözetimden çıkarıldığını bilen veya normal olarak bilmesi gerekenler; eşyayı edindiği veya aldığı sırada bunu bilen veya bilmesi gereken kişiler; geçici depolama veya rejimden doğan yükümlülükleri yerine getirmesi gereken kişiler. Aynı vergiden birden fazla kişi sorumluysa sorumluluk müteselsildir (m.192).

Tablo 3. Transitte sorumlular ve sorumluluğun sınırı

KişiNeyden sorumluSınırDayanak
Asıl sorumlu (rejim hak sahibi)Eşyanın süresinde ve eksiksiz sunulması; doğan gümrük vergileriKaçakçılık kapsamındaki işlemlerde dahlin varlığı aranır; ceza için kişisel sorumluluk gerekirGK m.86/1, 86/3; GY m.212
Eşyayı bilerek kabul eden taşıyıcı veya alıcıEşyanın süresinde ve eksiksiz sunulmasıTransit olduğunu bilerek kabul şartıGK m.86/2
Eşyayı gözetimden çıkaran ve buna katılanlarDoğan gümrük vergileriKatılanlarda bilme veya bilmesi gerekme şartıGK m.183/3-a, b
Eşyayı edinen veya elinde bulunduranDoğan gümrük vergileriEdinme anında bilme veya bilmesi gerekme şartıGK m.183/3-c
TIR karnesi hamiliTIR taşımasındaki yükümlülüklerTIR Sözleşmesi ve TOBB’a verilen taahhütnameTIR Sözleşmesi; TIR Tebliği
Kefil (banka, TOBB)Teminat altındaki gümrük vergileri ve gecikme faiziİdari para cezalarından sorumlu değildir; süre ve tutar sınırları vardırGK m.85; TIR Sözleşmesi; Ortak Transit Sözleşmesi
Vergi ile ceza ayrı değerlendirilir. Asıl sorumlunun mali sorumluluğu, doğan gümrük vergilerine ilişkindir. İdari para cezası ise kişiseldir: Danıştay Yedinci Dairesi 26.03.2025 tarihli, E.2025/220, K.2025/1404 sayılı kararında, transit refakat belgesi kapsamındaki eşyanın beyandan fazla çıkması üzerine asıl sorumlu şirkete 235/5-d maddesi uyarınca verilen cezayı incelemiştir. Kaçakçılık nedeniyle açılan ceza davasında şirketin adının geçmediği ve fiile iştirakinin bulunmadığı tespit edildiğinden, ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi uyarınca cezanın iptaline ilişkin bölge idare mahkemesi kararı onanmıştır. Aynı kararda, gümrük yükümlülüğü doğduğunda asıl sorumlunun gümrük vergilerinden sorumluluğunun bulunduğu da vurgulanmıştır.

Teminat: Kim Ne Kadar Güvence Verir?

Transit eşyası serbest dolaşımda olmadığından, Türkiye’de bırakılması ihtimaline karşı doğabilecek gümrük vergileri teminata bağlanır (m.85). Hava, boru hattı, demiryolu ve deniz taşımalarında Yönetmelik’te belirtilen durumlar dışında teminat aranmaz. Teminat bireysel veya kapsamlı olabilir; kapsamlı teminatta koşullar sağlanırsa indirimli tutar veya teminattan vazgeçme mümkündür.

Ticaret Bakanlığının ortak transit soru-cevap belgesine göre ortak transitte yalnızca bireysel teminat veya bir kodlu kapsamlı teminat kullanılabilir; ulusal transitte kapsamlı, bireysel, toplu ve götürü teminat kabul edilir. Kapsamlı teminatta referans tutar, en yoğun haftanın işlemlerine göre hesaplanır; yeterli deneyimi bulunan firmalarda referans tutar yüzde 30 veya yüzde 50 indirimle uygulanabilir, belirli şartlarla teminattan vazgeçilebilir. Yüksek kaçakçılık riski taşıyan eşyada teminattan vazgeçme mümkün değildir.

TIR rejiminde teminat, kefil kuruluş zinciriyle sağlanır. Türkiye’de kefil kuruluş Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğidir (TOBB). Bakanlığın 10.07.2023 tarihli yazısına göre TOBB’un sorumluluğu, eşyaya ilişkin gümrük vergileri ve resimleri ile gecikme faizini kapsar; azami tutar 1 Temmuz 2017’den itibaren her TIR karnesi için 100.000 avrodur ve kefil kuruluşun idari para cezalarından sorumluluğu yoktur. Bu nedenle bir TIR uyuşmazlığında verilen ceza, kefile değil doğrudan ilgilisine yöneltilir.

Ortak transitte kefile bildirim süresi. Bakanlığın soru-cevap belgesine göre kefil, rejimin ibra edilmediği kendisine eşyanın varış idaresine sunulması gereken tarihten itibaren dokuz ay içinde bildirilmezse yükümlülükten kurtulur. Bu süre yalnızca kefil içindir; asıl sorumlunun sorumluluğu bu süreyle sınırlı değildir. Bankanın teminat mektubunu nakde çevirme talebi geldiğinde bildirimin tarihi mutlaka kontrol edilmelidir.

İhlal Türleri ve Yaptırımlar

Tablo 4. Transit ihlallerinde idari yaptırımlar (2026)

İhlalYaptırım2026 tutarıDayanak
Karayolunda transit süresinin 24 saate kadar aşılmasıUsulsüzlük cezasının iki katı2.988 TLGK m.241/3-e
Sürenin 24 saatten fazla, 48 saate kadar aşılmasıDört katı5.976 TLGK m.241/4-d
Sürenin 48 saatten fazla, 72 saate kadar aşılmasıAltı katı8.964 TLGK m.241/5-a
Sürenin 72 saatten fazla aşılmasıSekiz katı11.952 TLGK m.241/6-c
Eşyanın belirgin şekilde farklı cinste çıkması ve vergilerin beyandan fazla olmasıFarklı çıkan eşyanın vergilerinin iki katıDeğişkenGK m.235/5-a
Farklı cinste çıkan eşyanın lisans, izin veya belli bir şarta tabi olmasıGümrüklenmiş değerin iki katıDeğişkenGK m.235/5-b
Eşyanın beyana göre eksik çıkmasıEksik eşyanın vergileri alınır, ayrıca vergilerin iki katı cezaDeğişkenGK m.235/5-c
Eşyanın beyana göre fazla çıkmasıFazla eşyanın vergileri kadar ceza; fazla eşya tasfiye edilirDeğişkenGK m.235/5-d
Eşyanın gümrük gözetiminden kanuna aykırı çıkarılması veya rejim yükümlülüğünün yerine getirilmemesiGümrük yükümlülüğü doğar: vergiler tahakkuk ederDeğişkenGK m.183, 184
Transit eşyanın rejime aykırı olarak Türkiye’de bırakılmasıBir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası—5607 m.3/3

Usulsüzlük cezasının bir katı 2026 yılı için 1.494 TL’dir; tablodaki tutarlar bu tutarın katlarıdır. 235/5 cezaları; Türkiye Gümrük Bölgesine getirilip varış idaresine karayoluyla transit rejimi kapsamında sevk edilen eşyada, hareket idaresinden sevkten sonra varıştan önce veya varış idaresinde yapılan kontrol ya da muayenede tespit edilen farklılıklara uygulanır. 2022/7 sayılı Genelgeye göre özet beyan eksiklik-fazlalık tespiti ve takibatı giriş gümrük idaresince yapılır; varış idaresinde transit eşyada çıkan beyana aykırılıkta ise transit hükümleri, TIR taşımalarında TIR Tebliği uygulanır.

Süre Aşımı Cezası: Hesap ve Savunma

Karayolundaki transit süreleri, Gümrük Kanunu’nun 91. maddesi verdiği yetkiye dayanılarak Bakanlıkça belirlenir; Transit Rejimi Tebliği’nin (Seri No: 4) transit süresine ilişkin hükmü uygulanır. Süre; güzergâh, yol ve hava koşulları, geçilen ülkeler ve varış idaresine uzaklık dikkate alınarak hareket idaresince belirlenir ve ulusal transitte saat cinsinden de girilir. Kanun’daki kademeler “Türkiye Gümrük Bölgesinde karayoluyla transit eşya taşıyan taşıt araçlarının 91. maddeye göre verilen süreleri aşması” için öngörülmüştür; havayolu taşımalarında bu kademelerin uygulanması konusunda Bakanlık ayrıca değerlendirme yapmıştır, bu nedenle karayolu dışındaki taşımalarda güncel talimat kontrol edilmelidir.

Ticaret Bakanlığının 2022/7 sayılı Genelgesi iki önemli noktayı açıklığa kavuşturmuştur. Birincisi, transit süre aşımlarında 241. maddenin birinci fıkrasındaki genel usulsüzlük cezası değil, sürenin ne kadar aşıldığına bağlı kademeli ceza uygulanır. Genelge bu sonuca, NCTS’de varış idaresinde “varışı haber et” komutuyla oluşan kaydın Gümrük Yönetmeliği’nin 71. maddesindeki varış bildirimi olmadığı tespitinden hareketle ulaşmıştır. İkincisi, sistemin kendiliğinden oluşturduğu TIR ithalat ve NCTS teslim kayıtları özet beyan niteliğinde olmadığından, yükümlünün hatasından kaynaklanmayan iptallerinde usulsüzlük cezası uygulanmaz.

Savunmada kontrol edilecek noktalar şunlardır:

  • Saat hesabı: Sürenin başlangıcı hareket idaresinden sevk anı, bitişi eşyanın varış idaresine sunulduğu andır. Kademe sınırına yakın aşımlarda dakika düzeyinde kontrol yapılmalıdır; bir saatlik hesap hatası cezayı iki katına çıkarabilir.
  • Verilen sürenin makullüğü: Süre güzergâh ve koşullara göre belirlenmek zorundadır. Mesafeye göre açıkça yetersiz süre verilmişse bu durum itirazda ileri sürülebilir.
  • Gecikmenin sebebi: Sınır kapısındaki yoğunluk, idarenin yönlendirmesiyle güzergâh veya varış idaresi değişikliği, kaza, arıza ve resmî kontroller için bekleme belgelenmelidir. Bakanlık, örneğin varış idaresi olarak Sarp beyan edilip idare değişikliğiyle Aktaş Gümrük Müdürlüğüne yönlendirilen araçlarda 241. madde cezasının uygulanmamasını sağlamıştır; idarenin yönlendirmesinden doğan gecikmelerde bu uygulama emsal olarak ileri sürülebilir.
  • Mücbir sebep bildirimi: Taşıt yolda kalmışsa durumun en yakın gümrük idaresine gecikmeksizin bildirilmiş olması (m.92) savunmanın en güçlü belgesidir.
  • Kişi: Ceza, asıl sorumluya mı, taşıyıcıya mı, sürücüye mi yöneltilmiş; kararın muhatabı doğru mu?

Eksik, Fazla veya Farklı Çıkan Eşya (m.235/5)

Transit uyuşmazlıklarının en yüksek tutarlıları bu fıkradan doğar. Mühürlü bir araçta eşya eksik çıktığında vergiler ve vergilerin iki katı ceza; fazla çıktığında fazla eşyanın vergileri kadar ceza ve tasfiye; belirgin şekilde farklı cinste çıktığında vergilerin veya gümrüklenmiş değerin iki katı ceza söz konusudur.

Savunmanın kurulacağı başlıca konular şunlardır:

  • Mühür ve ayniyet önlemleri: Mühür sağlam ve kayıtlarla uyumluysa, araçta yolda müdahale olmadığı kabul edilmelidir. Bu durumda fark, yükleme sırasında göndericinin hatalı beyanından kaynaklanır; asıl sorumlunun veya taşıyıcının fiile dahli yoktur.
  • Tespitin aşaması: 235/5 yalnızca sevkten sonra yolda veya varış idaresinde yapılan kontrolde çıkan farklılıklara uygulanır. Tespitin hangi aşamada yapıldığı tutanakla ortaya konmalıdır.
  • Şahsilik: Ceza kişiseldir. Danıştay’ın 2025 tarihli kararında olduğu gibi, fiile dahli bulunmayan asıl sorumluya ceza verilemez; vergi sorumluluğu ise ayrıca değerlendirilir.
  • Belirgin farklılık: Farklı cins cezası için eşyanın beyan edilenden belirgin şekilde farklı olması gerekir. Tarife pozisyonu veya ticari tanımdaki küçük farklar bu şartı karşılamaz.
  • Gümrüklenmiş değer: Ceza matrahı, eşyanın kıymeti Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenerek hesaplanmalıdır. Piyasa araştırmasıyla veya dayanaksız bir birim fiyatla belirlenen değer itiraz konusu yapılmalıdır.
  • Tartı ve sayım: Dökme ve ağırlığı değişebilen eşyada kantar farkları, ambalaj ağırlığı ve sayım yöntemi tutanakta gösterilmeli, gerekiyorsa ikinci tartım istenmelidir.

Ticari tarafta ise farkın kaynağı gönderici veya satıcıysa, ödenen vergi ve cezalar için sözleşme ve CMR hükümlerine göre rücu imkânı değerlendirilmelidir. Taşıyıcının yük kaybından sorumluluğunu taşımada kaybolan ticari yük rehberimizde anlattık.

Rejim Sonlandırılmadı: Araştırma Usulü ve Alternatif Kanıt

Uygulamada en sık görülen sorunlardan biri, eşya varış idaresine ulaştığı hâlde transit beyannamesinin sistemde kapanmamasıdır. Bakanlığın ortak transit soru-cevap belgesine göre rejim, beyannamenin hareket idaresince ibra edilmesiyle sona erer; varış idaresinde kontrol sonucunun girilmiş olması tek başına yeterli değildir. Varış bilgisi süresinde gelmez veya varış bildiriminden sonra altı gün içinde kontrol sonucu girilmezse araştırma usulü başlatılabilir.

Tablo 5. NCTS’de transit beyannamesinin yolculuğu

AşamaNe olurDikkat edilecek nokta
Hareket idaresinde kabul ve serbest bırakmaBeyan kabul edilir, teminat bağlanır, süre ve güzergâh belirlenirVerilen sürenin güzergâha uygunluğunu kontrol edin
Varış bildirimiBeyanname “varış bildirildi” durumuna geçerVarış saatini gösteren kayıtları saklayın
Kontrol sonucuVarış idaresi sonucu girer: olumlu veya olumsuzOlumsuz sonuçta tutanağın bir örneğini alın
İbraHareket idaresi rejimi kapatırKapanmayan beyannameleri düzenli olarak izleyin
Araştırma usulüBorcun doğup doğmadığı, borçlu ve tahsil eden ülke belirlenirAlternatif kanıtı süresinde sunun

Araştırma usulünde asıl sorumlu, eşyanın süresi içinde usulüne uygun olarak sonlandırıldığını gösteren alternatif kanıt sunabilir. Bakanlığın belgesine göre bunlar arasında transit refakat belgesinin veya iade nüshasının örneği, gümrükçe onaylanmış işlem belgesi, boşaltma kayıtları, konşimento ve fatura gibi ticari belgeler sayılabilir; başka bir ülkede onaylanan belgeler o ülke makamlarınca onaylanmış olmalıdır. Rejim; vergilerin tahsili, beyannamenin iptali, alternatif kanıtın kabulü veya teyit nüshasının gelmesiyle ibra edilir.

Borcun hangi ülkede doğduğu da önemlidir. Borç, borcu doğuran olayın gerçekleştiği yerde doğar. Yer belirlenemiyorsa Bakanlık belgesine göre, belirli süreler içinde sınır geçiş bildirimi gönderen son giriş idaresinin ülkesinde, bu bildirim yoksa hareket idaresinin bulunduğu ülkede doğmuş sayılır. Türkiye’de doğmamış bir borcun Türkiye’de tahakkuk ettirilmesi itirazda ileri sürülmelidir.

Kapanmayan beyannameyi beklemeyin. Araştırma yazısı geldiğinde eşyanın varış idaresine sunulduğunu gösteren belgeler çoğu zaman taşıyıcıda, gümrük müşavirinde veya yurt dışındaki alıcıdadır. Bu belgeleri toplamak zaman alır. Her transit taşımasından sonra beyannamenin ibra edilip edilmediğinin takip edilmesi, aylar sonra gelen ek tahakkuk riskini ortadan kaldırır.

TIR Karnesi Takibatı

TIR karnesiyle yapılan taşımada TIR Sözleşmesi hükümleri uygulanır (Gümrük Yönetmeliği m.216). TIR karnesi hamili; TIR Sözleşmesi’ne uygun olarak kendisine karne verilen ve hareket idaresinde eşyayı TIR rejimine tabi tutma isteğini belirten karnede adına beyanda bulunulan kişidir. Hamil; taşıtı, yükü ve karneyi hareket, yol boyu ve varış gümrük idarelerine sunmakla yükümlüdür ve TOBB’a verdiği taahhütnameyle sorumluluk üstlenir.

Bakanlığın 10.07.2023 tarihli yazısına göre TIR karnesi takibatı; TIR Sözleşmesi, Gümrük Kanunu, 6183 sayılı Kanun, Gümrük Yönetmeliği ve TIR İşlemleri Tebliği (Seri No: 1) hükümlerine göre, giriş veya hareket gümrük idaresi tarafından karnenin Volet-1 yaprakları üzerinden yürütülür. Takibatta Ortak Transit Sözleşmesi hükümlerine değil, TIR Sözleşmesi ve TIR işlemlerine ilişkin ulusal mevzuata dayanılır. Bakanlık ile TOBB arasında 22.06.2017’de imzalanan protokol izlenecek usulü ayrıntılandırır.

Takibat yazısı alan hamil için yapılacaklar şunlardır: karnenin Volet-1 ve Volet-2 yapraklarının ve kopçanların varış veya çıkış idaresinde işlenip işlenmediğini kontrol etmek; çıkış kapısındaki araç geçiş kayıtlarını ve varsa araç takip sistemi kayıtlarını istemek; yurt dışındaki varış idaresinin onayını almak; TOBB ile yazışmaları saklamak. Varış idaresinde karnede kayıtlı miktara göre farklılık çıkarsa, 2022/7 sayılı Genelgeye göre özet beyan eksiklik-fazlalık takibatı değil, TIR Tebliği’nin 34. maddesi uygulanır.

Eşya Türkiye’de Bırakıldı İddiası: Alıcı ve Taşıyıcının Durumu

Transit eşyanın varış idaresine götürülmeyip yurt içinde boşaltılması ve satılması, en ağır sonuçlu senaryodur. Eşya gümrük gözetiminden kanuna aykırı olarak çıkarılmış sayılır; gümrük yükümlülüğü eşyanın gözetimden çıkarıldığı tarihte doğar (m.183/1-2). Vergiler, 183/3’te sayılan kişilerden müteselsilen istenebilir. Fiil ayrıca 5607 sayılı Kanun’un 3/3 maddesindeki suçu oluşturur.

İdare çoğu zaman eşyayı satın alan yurt içi alıcıya da ek tahakkuk düzenler. Ancak alıcının sorumluluğu, eşyayı edindiği sırada gümrük gözetiminden çıkarıldığını bilmesi veya bilmesi gerekmesi şartına bağlıdır. Yayımlanan bir makalede aktarıldığına göre Danıştay Yedinci Dairesi, 25.10.2023 tarihli, E.2021/759, K.2023/4077 sayılı kararında, TIR karneleri kapsamında taşınıp rejime aykırı olarak yurt içinde bırakıldığı ileri sürülen eşyayı davacı şirketin bilerek satın aldığına veya organizasyonda yer aldığına dair hukuken geçerli somut bir tespit bulunmadığından işlemi hukuka aykırı bulmuştur.

Alıcı yönünden savunmanın dayanakları şunlardır: faturalı ve olağan fiyatla alım, satıcının vergi kaydı ve ticari geçmişi, eşyanın açıkça transit olduğunu gösteren bir işaret bulunmaması, ödemenin banka üzerinden yapılması ve idarenin bilme unsuruna ilişkin somut delil gösterip göstermediği. Taşıyıcı yönünden ise sürücünün işverenden bağımsız hareket edip etmediği, araç takip kayıtları ve firmanın aldığı önlemler önem taşır. 5607 sayılı Kanun’un 5. maddesine göre eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katının Hazineye ödenmesi, soruşturma evresinde cezayı yarı oranında, kovuşturma evresinde hükümden önce üçte bir oranında indirir. Kaçakçılık suçunun unsurları için 5607 sayılı Kanun kapsamında kaçakçılık suçu, taşıta el koyma ve müsadere için kaçak eşya ve taşıt müsaderesi rehberlerimize bakılabilir.

Kaza, Hırsızlık ve Mücbir Sebep (m.92)

Transit eşya taşıyan bir taşıt beklenmeyen hal veya mücbir sebeple yoluna devam edemezse durum gecikmeksizin en yakın gümrük idaresine bildirilir; eşyanın aktarılması gerekiyorsa aktarma gümrük gözetiminde yapılır ve tutanakla belgelenir. Türkiye Gümrük Bölgesi içinde transit hâlindeki eşyanın beklenmeyen haller veya mücbir sebeplerle telef veya kaybının kanıtlanması hâlinde gümrük vergileri alınmaz (m.92).

İspat yükü taşıyandadır. Kaza tespit tutanağı, itfaiye raporu, hırsızlık için savcılık ve kolluk kayıtları, sigorta eksper raporu ve gümrük idaresine yapılan bildirimin tarihi dosyada bulunmalıdır. Danıştay Yedinci Dairesi, 25.09.2017 tarihli, E.2014/4443, K.2017/5383 sayılı kararında, transit buğdayın gemiden gemiye aktarılması sırasında tespit edilen noksanlık üzerine yapılan tahakkukta, eksilmenin hangi aşamada ve hangi nedenle oluştuğu ve tebligatın zamanaşımı süresi içinde yapılıp yapılmadığı incelenmeden verilen ret kararını bozmuştur.

Zamanaşımı, İtiraz ve Dava

Zamanaşımı

Hiç alınmadığı veya eksik alındığı belirlenen gümrük vergilerine ilişkin tebligat, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde yapılmalıdır (m.197). Gümrük yükümlülüğünün doğduğu olayla ilgili dava açılması zamanaşımını durdurur. Transitte yükümlülüğün doğduğu tarih; eşyanın gözetimden çıkarıldığı tarih (m.183/2) veya rejim yükümlülüğünün yerine getirilmemesinin yükümlülük doğurduğu tarihtir (m.184/2-a). Bu tarih belirlenmeden yapılan tahakkukun zamanaşımı yönünden denetlenmesi gerekir. Vergiye bağlı para cezaları da bağlı oldukları vergilerin zamanaşımına tabidir.

İtiraz ve uzlaşma

Vergi, ceza ve idari kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde bir üst makama itiraz edilir; itiraz otuz gün içinde karara bağlanır (m.242). Vergi farkı ve vergiye bağlı cezalarda koşulları varsa uzlaşma başvurusu değerlendirilmelidir; ayrıntılar gümrük uzlaşması rehberimizdedir.

Dava

İtirazın reddi üzerine vergi mahkemesinde dava açılır. Tebliğ edilen gümrük vergilerine karşı ilk derece mahkemesinde dava açılması tahsil takibini durdurur. Ceza ve ek tahakkuk süreçlerinin genel çerçevesi gümrük ek tahakkuku ve idari para cezası merkez rehberimizde yer alıyor.

Transit Riskini Azaltmak İçin Kontrol Listesi

  1. Her transit beyannamesinin ibra edilip edilmediğini haftalık olarak izleyin; kapanmayanları hemen araştırın.
  2. Göndericiden yükleme listesi, fatura, çeki listesi ve CMR’yi eksiksiz alın; beyanı bu belgelerle karşılaştırın.
  3. Mühür numaralarını, yükleme fotoğraflarını ve tartı fişlerini saklayın.
  4. Verilen transit süresini güzergâh ve sınır kapısı koşullarıyla karşılaştırın; yetersizse hareket idaresinden düzeltme isteyin.
  5. Yolda arıza, kaza veya bekleme olursa en yakın gümrük idaresine derhal bildirin ve tutanak alın.
  6. Sürücülerinize transit eşyanın hiçbir koşulda yol üzerinde boşaltılamayacağını yazılı talimatla bildirin; araç takip kayıtlarını saklayın.
  7. Teminat mektuplarının tutarını ve süresini, kefile bildirim sürelerini takip edin.
  8. Yurt dışı varış idaresinin onaylı belgelerine ulaşabileceğiniz bir düzen kurun; alternatif kanıt hızlı sunulmalıdır.
  9. Gönderici ve satıcıyla yapılan sözleşmelere, hatalı beyandan doğan vergi ve cezaların rücuuna ilişkin hüküm koyun.

Transit taşımalarda yetkilendirilmiş yükümlü statüsü izinli gönderici ve izinli alıcı gibi kolaylıklar sağlar; statünün korunması için yetkilendirilmiş yükümlü sertifikasının askıya alınması ve iptali rehberimize bakılabilir. Transitte beyanı müşavir yapıyorsa sorumluluğun sınırı için gümrük müşavirinin sorumluluğu rehberimiz yol gösterir.

Eksik veya Fazla Eşya Cezasına İtiraz Dilekçesi Örneği

Örnek olay: Lojistik şirketi, bir ithalatçının eşyasını limandan iç gümrük idaresine transit beyannamesiyle taşımıştır. Varış idaresindeki sayımda eşya beyandan fazla çıkmış, şirkete asıl sorumlu sıfatıyla 235/5-d maddesi uyarınca ceza verilmiştir. Mühür sağlamdır; konteyner yurt dışında gönderici tarafından yüklenmiş ve mühürlenmiştir.

T.C. TİCARET BAKANLIĞI
[ ] GÜMRÜK VE DIŞ TİCARET BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNE
(Gönderilmek üzere [ ] Gümrük Müdürlüğüne)

İTİRAZ EDEN: [Unvan] — vergi kimlik no: [ ], [adres], KEP: [ ]

VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres], KEP: [ ]

İTİRAZ KONUSU KARAR: [Tarih] tarihli ve [sayı] sayılı idari para cezası kararı (tebliğ tarihi: [tarih])

KONU: Gümrük Kanunu m.235/5-d uyarınca verilen idari para cezasının kaldırılması talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil şirket, [ithalatçı unvanı] adına [liman] Gümrük Müdürlüğünde tescil edilen [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı transit beyannamesi kapsamındaki [konteyner no] numaralı konteyneri [varış idaresi] Gümrük Müdürlüğüne taşımıştır.

2. Konteyner, yurt dışında gönderici [unvan] tarafından yüklenmiş ve [mühür no] numaralı mühürle mühürlenmiştir. Hareket idaresinde konulan [gümrük mühür no] numaralı mühür varış idaresinde sağlam olarak tespit edilmiştir. Bu durum [tarih] tarihli sayım tutanağında açıkça yer almaktadır.

3. Gümrük Kanunu m.86/3 uyarınca asıl sorumlunun mali sorumluluğu doğan gümrük vergilerine ilişkindir. İdari para cezası ise kişiseldir. Danıştay Yedinci Dairesinin 26.03.2025 tarihli, E.2025/220, K.2025/1404 sayılı kararında, beyandan fazla çıkan eşya nedeniyle asıl sorumlu şirkete verilen cezada, şirketin fiile iştirakinin bulunmadığı tespit edildiğinden ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi gereği cezanın iptali hukuka uygun bulunmuştur.

4. Müvekkil şirketin yüklemeye, eşyanın tanımına veya miktarına hiçbir müdahalesi olmamıştır. Mühürler sağlam olduğundan yolda bir müdahale de söz konusu değildir. Fark, yükleme sırasında göndericinin hatalı beyanından kaynaklanmaktadır. Müvekkilin fiile dahli bulunmadığından ceza şartları oluşmamıştır.

5. Kabul anlamına gelmemek kaydıyla; cezaya esas alınan [tutar] vergi tutarı, fazla çıkan eşyanın kıymeti Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmeden [dayanak] üzerinden hesaplanmıştır. Hesap da hukuka aykırıdır.

SONUÇ VE TALEP: Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu idari para cezası kararının kaldırılmasına karar verilmesini saygıyla talep ederiz.

EKLER: Ceza kararı, transit beyannamesi, sayım tutanağı, mühür kayıtları, konşimento, gönderici yükleme listesi, vekâletname.

[Tarih]
İtiraz Eden Vekili
Av. [ad soyad]

Alternatif Kanıt Sunumu ve Ek Tahakkuka İtiraz Dilekçesi Örneği

Örnek olay: Ortak transit beyannamesiyle Türkiye’den çıkış yapan araç yurt dışındaki varış idaresine ulaşmış, ancak beyanname sistemde ibra edilmemiştir. Hareket idaresi araştırma usulü sonunda asıl sorumlu adına gümrük vergileri tahakkuk ettirmiştir.

T.C. TİCARET BAKANLIĞI
[ ] GÜMRÜK VE DIŞ TİCARET BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNE
(Gönderilmek üzere [ ] Gümrük Müdürlüğüne)

İTİRAZ EDEN: [Unvan] — vergi kimlik no: [ ], [adres], KEP: [ ]

VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres], KEP: [ ]

İTİRAZ KONUSU KARAR: [Tarih] tarihli ve [sayı] sayılı ek tahakkuk kararı (tebliğ tarihi: [tarih])

KONU: Transit rejiminin süresinde sonlandırıldığına ilişkin alternatif kanıtın kabulü ile ek tahakkukun kaldırılması talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil şirket asıl sorumlu sıfatıyla [tarih] tarihli ve [MRN] numaralı ortak transit beyannamesiyle eşyayı [hareket idaresi] Gümrük Müdürlüğünden [varış idaresi, ülke] varış idaresine sevk etmiştir. Belirlenen süre sınırı [tarih ve saat] olarak gösterilmiştir.

2. Araç [tarih ve saat] tarihinde [çıkış kapısı] Gümrük Müdürlüğünden çıkış yapmış, [tarih ve saat] tarihinde varış idaresine ulaşmıştır. Ancak varış idaresinin kontrol sonucu sisteme ulaşmadığından beyanname ibra edilmemiştir.

3. Gümrük Kanunu m.84/4-a’ya göre transit rejimi, eşya ve gerekli belgeler varış idaresine sunulduğunda sona erer. Ortak Transit Sözleşmesi uyarınca asıl sorumlu, rejimin süresinde sonlandırıldığını alternatif kanıtla ispatlayabilir.

4. Ekte sunulan [varış idaresince onaylanmış transit refakat belgesi örneği / boşaltma kaydı / alıcı ülke gümrük beyannamesi], [ülke] gümrük makamlarınca “aslı gibidir” şerhiyle onaylanmıştır. Bu belgeler eşyanın süresi içinde varış idaresine eksiksiz olarak sunulduğunu göstermektedir. Eşya Türkiye’de bırakılmadığından Gümrük Kanunu m.183 ve 184 kapsamında gümrük yükümlülüğü doğmamıştır.

5. Ayrıca eşyanın gümrük gözetiminden çıkarıldığı bir yer ve tarih tespit edilmeden borç Türkiye’de doğmuş kabul edilmiştir. Borcun doğduğu yerin belirlenmesine ilişkin kurallar uygulanmamıştır.

SONUÇ VE TALEP: Açıklanan nedenlerle, sunulan alternatif kanıtın kabulüyle transit beyannamesinin ibrasına, ek tahakkuk kararının kaldırılmasına ve teminatın serbest bırakılmasına karar verilmesini saygıyla talep ederiz.

EKLER: Ek tahakkuk kararı, transit beyannamesi, çıkış kayıtları, onaylı alternatif kanıt belgeleri ve tercümeleri, CMR, fatura, vekâletname.

[Tarih]
İtiraz Eden Vekili
Av. [ad soyad]

Sık Yapılan Hatalar

  • Küçük süre aşımı cezasını incelemeden ödemek. Kademe hesabı ve gecikme sebebi kontrol edilmeden ödenen ceza, aynı hatanın tekrarında savunmayı da zayıflatır.
  • Mühür ve yükleme kayıtlarını saklamamak. Eksik-fazla eşya dosyasında fiile dahlin bulunmadığını gösteren en güçlü delil bu kayıtlardır.
  • Kapanmayan beyannameyi takip etmemek. Araştırma usulü aylar sonra başlar; o zaman belge bulmak zorlaşır.
  • Vergi ile cezayı karıştırmak. Asıl sorumlu vergilerden sorumlu olsa bile ceza için kişisel sorumluluk aranır; iki konu ayrı ayrı savunulmalıdır.
  • Mücbir sebebi bildirmemek. Bildirimi yapılmamış bir kaza veya hırsızlığı sonradan ispatlamak güçtür.
  • On beş günlük itiraz süresini kaçırmak. Süre tebliğden başlar ve kaçırılırsa karar kesinleşir.
  • Ceza soruşturmasını ayrı düşünmek. Kaçakçılık dosyasındaki ifade ve belgeler idari dosyayı, idari dosyadaki kabuller ceza dosyasını etkiler.

Hukukçular Evi Transit Dosyalarında Ne Yapar?

Transit süre aşımı, eksik-fazla veya farklı çıkan eşya, rejimin sonlandırılmaması ve TIR karnesi takibatı nedeniyle düzenlenen ceza ve ek tahakkuk kararlarına karşı itiraz, uzlaşma ve vergi mahkemesi süreçlerini yürütüyoruz. Alternatif kanıtların toplanması ve sunulmasında, teminatın serbest bırakılmasında ve kefile yöneltilen taleplerde destek veriyoruz.

Eşyanın Türkiye’de bırakıldığı iddiasıyla açılan kaçakçılık soruşturmalarında müdafilik yapıyor; alıcı, taşıyıcı ve asıl sorumlu yönünden idari ve cezai savunmayı birlikte planlıyoruz. Gönderici ve satıcıya rücu ile taşıma sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkları da üstleniyoruz.

Kararı, transit beyannamesini ve taşıma belgelerini 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz. Gümrük alanındaki genel hizmet özetimiz gümrükte ek tahakkuk ve idari para cezalarına itiraz sayfasında yer alıyor.

İlgili Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

Transit rejiminde asıl sorumlu kimdir?

Transit beyanını yapan veya adına beyanda bulunulan kişidir. Eşyayı süresinde, ayniyet önlemlerine uyarak, sağlam ve eksiksiz biçimde varış gümrük idaresine sunmakla yükümlüdür ve gümrük yükümlülüğü doğarsa vergilerden mali olarak sorumludur (Gümrük Kanunu m.86).

Taşıyıcı firma da sorumlu olur mu?

Eşyanın transit rejimine göre taşındığını bilerek kabul eden taşıyıcı veya alıcı da eşyayı süresinde ve eksiksiz biçimde varış idaresine sunmakla yükümlüdür (m.86/2). Doğan vergilerde 183. maddede sayılan kişiler müteselsilen sorumlu olabilir.

Transit süresi aşılırsa ne kadar ceza ödenir?

Karayolunda süre 24 saate kadar aşılırsa 2.988 TL, 48 saate kadar 5.976 TL, 72 saate kadar 8.964 TL, 72 saati aşarsa 11.952 TL usulsüzlük cezası uygulanır (2026 tutarları; m.241).

Süre aşımında genel usulsüzlük cezası uygulanır mı?

Hayır. Ticaret Bakanlığının 2022/7 sayılı Genelgesine göre transit süre aşımlarında 241. maddenin birinci fıkrasındaki genel ceza değil, aşım süresine bağlı kademeli ceza uygulanır.

Transit eşya eksik çıkarsa ne olur?

Eksik eşyanın gümrük vergileri alınır ve ayrıca vergilerin iki katı idari para cezası verilir (m.235/5-c). Eksikliğin mücbir sebeple oluştuğu kanıtlanırsa vergi alınmaz (m.92).

Transit eşya fazla çıkarsa ne olur?

Fazla çıkan eşyanın gümrük vergileri kadar idari para cezası verilir ve fazla eşya tasfiyeye tabi tutulur (m.235/5-d). Danıştay, fiile dahli bulunmayan asıl sorumluya bu cezanın verilemeyeceğine hükmetmiştir.

Mühür sağlam olduğu hâlde ceza verilebilir mi?

Mühürün sağlam olması yolda müdahale yapılmadığını gösterir ve farkın yükleme aşamasında göndericiden kaynaklandığını destekler. Ceza kişisel olduğundan asıl sorumlunun veya taşıyıcının fiile dahli yoksa ceza şartları oluşmaz; vergi sorumluluğu ise ayrıca değerlendirilir.

Transit beyannamesi sistemde kapanmazsa ne yapılmalı?

Eşyanın süresinde varış idaresine sunulduğunu gösteren alternatif kanıt toplanıp sunulmalıdır: onaylı transit refakat belgesi örneği, gümrükçe onaylı işlem belgesi, boşaltma kayıtları gibi. Rejim alternatif kanıtın kabulüyle ibra edilebilir.

TIR karnesinde kefil kimdir ve neyi öder?

Türkiye’de kefil kuruluş TOBB’dur. Sorumluluğu gümrük vergileri ve resimleri ile gecikme faizini kapsar; azami tutar her karne için 100.000 avrodur. Kefil kuruluş idari para cezalarından sorumlu değildir.

Transit eşyayı bilmeden satın alan alıcı vergi öder mi?

Alıcının sorumluluğu, eşyayı edindiği sırada gümrük gözetiminden çıkarıldığını bilmesi veya bilmesi gerekmesine bağlıdır (m.183/3-c). Danıştay, bilerek satın almaya dair somut tespit bulunmayan dosyada alıcı adına yapılan işlemi hukuka aykırı bulmuştur.

Transit eşyayı Türkiye’de bırakmanın cezası nedir?

Vergiler doğar; fiil ayrıca 5607 sayılı Kanun’un 3/3 maddesine göre bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası gerektiren kaçakçılık suçudur. Gümrüklenmiş değerin iki katının ödenmesi cezada indirim sağlar.

Kaza veya hırsızlıkta vergi istenir mi?

Transit hâlindeki eşyanın beklenmeyen haller veya mücbir sebeplerle telef veya kaybı kanıtlanırsa gümrük vergileri alınmaz. Olay gecikmeksizin en yakın gümrük idaresine bildirilmeli ve tutanakla belgelenmelidir (m.92).

Transit cezasına itiraz süresi ne kadardır?

Tebliğ tarihinden itibaren on beş gündür; itiraz bir üst makama yapılır ve otuz gün içinde karara bağlanır (m.242). Ret hâlinde vergi mahkemesinde dava açılabilir.

Kaynakça

  • 4458 sayılı Gümrük Kanunu m.84–92, 183, 184, 192, 197, 231, 235, 241 ve 242; 7190 sayılı Kanun (RG 07.11.2019, 30941).
  • Gümrük Yönetmeliği m.212 ve devamı (transit rejimi), m.216 (TIR karnesi).
  • Gümrük Genel Tebliği (Transit Rejimi) (Seri No: 4); Gümrük Genel Tebliği (TIR İşlemleri) (Seri No: 1).
  • 1975 tarihli TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesi; Ortak Transit Sözleşmesi.
  • 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu m.3/3 ve m.5.
  • Ticaret Bakanlığı, 2022/7 sayılı Genelge (Transit Rejiminde Karşılaşılan Bazı Uygulama Farklılıkları); Gümrükler Genel Müdürlüğünün 10.07.2023 tarihli TIR Karnesi Takibat İşlemleri yazısı; Ortak Transit Rejimi soru-cevap belgesi.
  • Danıştay 7. Dairesi, 26.03.2025, E.2025/220, K.2025/1404; 25.10.2023, E.2021/759, K.2023/4077; 25.09.2017, E.2014/4443, K.2017/5383.

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve 18 Kasım 2026 tarihindeki mevzuatı yansıtır. Transit süreleri, teminat oranları ve uygulama talimatları sık değiştiğinden somut dosyada güncel metin ayrıca kontrol edilmelidir.

On beş gün çabuk geçer

Transit cezası ve ek tahakkuka itiraz süresi tebliğden itibaren 15 gündür. Kapanmayan beyannamede alternatif kanıt ne kadar erken sunulursa o kadar iyidir. Telefon: 0554 648 37 15.

İletişime Geçin

Transit dosyanızı birlikte değerlendirelim

Süre aşımı, eksik-fazla eşya, TIR takibatı, kapanmayan beyanname ve kaçakçılık iddiası için kararı ve taşıma belgelerini gönderin. Telefon: 0554 648 37 15.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Post by Av. Fatma Öztürk