Gümrük idaresi beyan ettiğiniz fiyatı “düşük” bulursa iki ayrı yol açılır. İdari yolda, kıymet Gümrük Kanunu’nun 24 ila 26. maddelerine göre yeniden belirlenir, fark vergiler istenir ve farkın üç katı para cezası verilir (GK m.234/1-b). Ceza yolunda ise eşyanın “aldatıcı işlem ve davranışlarla” gümrük vergileri ödenmeksizin ülkeye sokulduğu iddiasıyla iki yıldan beş yıla kadar hapis istenebilir (5607 sayılı Kanun m.3/2). İki yol aynı şey değildir: fatura gerçek olduğu hâlde fiyatın piyasa ortalamasının altında kalması veya bir ödemenin kıymete dahil olup olmadığı tartışması idari bir uyuşmazlıktır; gerçek bedeli gizleyen ikinci bir fatura, sahte belge veya bilinçli olarak saklanan ödeme ise suç riskini doğurur. Aynı fiil hem kabahat hem suçsa yalnızca suçtan dolayı yaptırım uygulanır (Kabahatler Kanunu m.15/3); kaçakçılıkla ilişkili fiillerde uzlaşma yolu kapanır (GK m.244/2).
Bu rehber; beyan ettiği kıymet gümrükte veya teslim sonrası kontrolde düşük bulunan ithalatçılar, kıymet veri bankası veya referans fiyat gerekçesiyle ek tahakkuk ve ceza alan şirketler, düşük fatura iddiasıyla kaçakçılık soruşturmasına muhatap olan şirket yetkilileri, çalışanlar ve gümrük müşavirleri için hazırlanmıştır. İdari para cezası ile kaçakçılık suçu arasındaki sınırı mevzuat, Yargıtay ve Danıştay kararlarıyla ortaya koyuyor, iki sürecin birbirini nasıl etkilediğini ve her biri için savunma yollarını üç dilekçe örneğiyle anlatıyoruz.
Bu rehberin dayanakları. 4458 sayılı Gümrük Kanunu m.23–28, 65, 197, 211 (7333 sayılı Kanunla değişik), 231, 234, 242 ve 244; Gümrük Yönetmeliği (RG 07.10.2009, 27369 mükerrer) m.44/5 ve 579; 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu m.2, 3/2, 3/22, 3/23, 4 ve 5; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.15/3; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.204 ve 207.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve 7. Ceza Dairesinin, Danıştay Yedinci Dairesi ve Vergi Dava Daireleri Kurulunun 2018–2026 yıllarında verdiği ve metnini okuduğumuz kıymet ve kaçakçılık kararları.
Hangi Durumdasınız? Kısa Yol Haritası
Düşük fatura iddiası farklı kapılardan gelir: muayenede kıymet şüphesi, teslim sonrası kontrolde ek tahakkuk, müfettiş raporu veya doğrudan savcılık soruşturması. Hangi kapıdan geldiği, hangi kurala ve hangi süreye tabi olduğunuzu belirler.
Tablo 1. Düşük fatura iddiasında aşamaya göre yapılacaklar
| Durum | Ne yapılmalı | Dayanak |
|---|---|---|
| Muayenede kıymetten şüphe edildi, belge isteniyor | Satış sözleşmesi, ödeme belgeleri, yazışmalar ve fiyat gerekçesiyle şüpheyi gidermek | GK m.65; Yönetmelik m.44/5 |
| İdare risk veya referans fiyata yükseltmenizi istiyor | Kabul edecekseniz ihtirazi kayıtla beyan; aksi hâlde iade hakkı tehlikeye girer | GK m.211, 242; VDDK 2025 kararı |
| Kıymet veri bankası veya başka firmaların fiyatıyla ek tahakkuk geldi | 15 gün içinde itiraz; satış bedeli yönteminin neden reddedildiğini sorgulamak | GK m.24–26, 242 |
| Banka transferleri veya ikinci fatura gerekçesiyle tahakkuk geldi | Transferleri tek tek açıklamak; ceza soruşturması riskini birlikte değerlendirmek | GK m.24, 234/1-b; 5607 m.3/2 |
| Savcılıktan ifade daveti veya soruşturma bildirimi | Müdafi ile ifade; yazılı savunma; idari dosyayı ceza dosyasına taşımak | 5607 m.3/2; CMK |
| Ceza soruşturması varken uzlaşma düşünülüyor | Kaçakçılıkla ilişkili fiillerde uzlaşma yapılamaz; itiraz ve dava yolu | GK m.244/2 |
| Kaçakçılık iddiası var ve cezanın azaltılması düşünülüyor | Etkin pişmanlık: gümrüklenmiş değerin iki katının ödenmesi | 5607 m.5/2 |
| Hata kendi iç denetiminizde ortaya çıktı | İdare tespit etmeden bildirim; ceza yüzde ona iner | GK m.73/2, 234/3 |
“Düşük Fatura” Ne Demektir? Dört Farklı Durum
Uygulamada “düşük fatura” tek bir kavram gibi kullanılır, ama hukuken birbirinden çok farklı dört durumu kapsar. Bunları ayırmadan ne idari ne cezai savunma doğru kurulabilir.
Tablo 2. Düşük fatura iddiasının dört görünümü
| Durum | Tipik delil | Hukuki nitelik | Ceza riski |
|---|---|---|---|
| Fatura gerçek, ama fiyat piyasa ortalamasının veya başka ithalatların altında | Kıymet veri bankası, benzer eşya fiyatları, referans fiyat | Kıymet uyuşmazlığı; idare satış bedelinin neden reddedildiğini ispat etmeli | Kural olarak yok; aldatıcı işlem tespit edilmedikçe |
| Bir ödemenin kıymete dahil olup olmadığı tartışmalı | Royalti, komisyon, kalıp, nakliye, ilişkili kişi düzeltmesi | Hukuki yorum uyuşmazlığı (GK m.27, 28) | Kural olarak yok |
| Fatura dışında satıcıya ödeme yapılmış ve beyan edilmemiş | Banka transferleri, elden ödeme, mahsuplaşma, cari hesap | Gerçek satış bedelinin bir kısmının gizlenmesi olabilir | Bilinçli gizleme ispatlanırsa var |
| Gerçek bedeli gösteren ikinci bir fatura veya sözleşme var; gümrüğe düşük fatura verilmiş | İki farklı fatura, yazışmalar, ihracatçı ülke kayıtları | Gerçeğe aykırı belgeyle beyan | Yüksek: 5607 m.3/2 ve belgede sahtecilik |
İlk iki durumda tartışma, kıymetin hangi kurala göre belirleneceğidir; dürüst bir hukuki veya teknik görüş ayrılığı suçun konusu değildir. Son iki durumda ise mesele gerçek satış bedelinin bilinçli olarak saklanıp saklanmadığıdır. Bu ayrım, aşağıda göreceğimiz gibi hem Danıştay’ın hem Yargıtay’ın kararlarına yön vermektedir.
Gümrük Kıymetinin Esası: Satış Bedeli ve “Makul Şüphe”
İthal eşyasının gümrük kıymeti, eşyanın satış bedelidir; yani Türkiye’ye ihraç amacıyla yapılan satışta, 27 ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmeler yapılmış olarak fiilen ödenen veya ödenecek fiyattır (GK m.24/1). Kanun, faturadaki bedeli kıymetin başlangıç noktası yapar. Fiyatın piyasa ortalamasının altında olması, tek başına satış bedelinin reddi için yeterli değildir: ithalatçı, toplu alım, stok eritme, eski model, uzun dönem tedarik veya pazara giriş gibi ticari nedenlerle daha düşük fiyata alım yapabilir.
Gümrük idaresinin satış bedelinden şüphe etme yetkisi vardır. Beyanın doğruluğunu araştırmak için beyannameye ekli belgeleri kontrol edebilir ve beyan sahibinden başka belgeler isteyebilir (GK m.65/1-a). Gümrük Yönetmeliği’nin 44/5. maddesine göre, beyan edilen kıymetin gerçekliği veya doğruluğu konusunda şüpheye düşülmesi hâlinde, ilave bilgi ve belge istenmesi de dahil olmak üzere konu incelenir ve araştırılır; bu inceleme sonucunda idarenin makul şüpheleri giderilmezse kıymet satış bedeli yöntemine göre belirlenemez ve diğer yöntemlere geçilir.
Bu hükmün iki sonucu vardır. Birincisi, idarenin şüphesi “makul” olmalı ve somut nedenlere dayanmalıdır. İkincisi, şirkete şüpheyi giderme fırsatı tanınmalıdır: belge istenmeden, araştırma yapılmadan doğrudan başka bir kıymetin esas alınması Yönetmelik’in öngördüğü usule aykırıdır. Şüphe yazısına verilecek cevap bu yüzden kıymet uyuşmazlığının en önemli belgesidir.
Yöntem Sırası ve Kullanılamayacak Kıymetler
Satış bedeli yöntemi reddedilirse kıymet, Kanun’un belirlediği sıraya göre belirlenir. Bir üst yöntemle kıymet belirlenebildiği sürece alt yönteme geçilemez; yalnızca son iki yöntemin sırası beyan sahibinin yazılı talebi ve idarenin uygun bulmasıyla değiştirilebilir (GK m.25/1).
Tablo 3. Gümrük kıymeti yöntemleri ve kullanılamayacak kıymetler
| Sıra | Yöntem veya yasak | Dayanak |
|---|---|---|
| 1 | Satış bedeli: fiilen ödenen veya ödenecek fiyat ve gerekli düzeltmeler | GK m.24, 27, 28 |
| 2 | Aynı eşyanın, aynı veya yakın tarihte Türkiye’ye ihraç edilen satış bedeli | GK m.25/2-a |
| 3 | Benzer eşyanın, aynı veya yakın tarihte Türkiye’ye ihraç edilen satış bedeli | GK m.25/2-b |
| 4 | Türkiye’deki en büyük miktardaki satış birim fiyatına dayalı (indirgeme) kıymet | GK m.25/2-c |
| 5 | Malzeme, imalat, kâr ve genel giderlerden oluşan hesaplanmış kıymet | GK m.25/2-d |
| 6 | Son yöntem: önceki yöntemlerin esnek uygulanması, Türkiye’deki verilerle | GK m.26/1 |
| Yasak | Türkiye’de üretilen eşyanın iç satış fiyatı; iki alternatiften yüksek olanı seçen sistem; ihraç ülkesindeki iç piyasa fiyatı; başka ülkeye ihraç fiyatı | GK m.26/2-a, b, c, e |
| Yasak | Asgari gümrük kıymetleri; keyfi veya fiktif kıymetler | GK m.26/2-f, g |
Yasaklar listesi düşük fatura uyuşmazlıklarının merkezindedir. İdarenin bir eşya için belirlediği sabit bir “olması gereken fiyat”, Kanun’un yasakladığı asgari kıymete dönüşmemelidir. Aynı şekilde, eşyanın ihraç ülkesindeki iç piyasa fiyatı veya internet satış fiyatı tek başına gümrük kıymeti olamaz.
Referans Fiyat, Kıymet Veri Bankası ve Gözetim Kıymeti
Uygulamada gümrük idareleri, düşük fiyat şüphesinde çeşitli veri kaynaklarına başvurmaktadır. Danıştay Yedinci Dairesi bunları bir kararında açıkça saymıştır: gözetim tebliğleriyle belirlenen gözetim kıymeti, Gümrükler Genel Müdürlüğünün genel yazılarıyla belirli eşyalar için getirilen referans kıymet, GÜVAS, Bakanlık Karar Destek Sistemi ve Kıymet Veri Bankası, distribütör fiyatları. Daire, gözetim kıymetinin eşyanın Kanun hükümlerine göre belirlenmiş gerçek kıymeti olmadığını ve gümrük kıymetinin tespitinde esas alınamayacağını istikrarlı içtihadı olarak vurgulamıştır (Danıştay 7. D., E.2022/1081, K.2024/1643, 25.03.2024).
Aynı yaklaşım kıymet veri bankası verilerine de uygulanmaktadır. Kıymet şüphesi üzerine istenen konsolosluk tasdikli belgelerin sunulmaması üzerine doğrudan son yönteme geçilerek Karar Destek Sistemindeki verilerle belirlenen kıymet üzerinden yapılan tahakkukta, ilk derece mahkemesi, satış bedelinin gerçek olmadığının somut tespitlerle ortaya konması gerektiğini, yurt dışı kıymet araştırması yapılmadan sistem verilerine dayanılamayacağını belirterek işlemi iptal etmiş; karar Danıştay’ca onanmıştır (Danıştay 7. D., E.2024/1429, K.2025/1136, 12.03.2025, oy çokluğu). Zamanaşımı kaygısıyla kıymet araştırması yapılmadan farklı firmaların ithalat birim fiyatlarının esas alınması da aynı sonuca bağlanmıştır (E.2024/979, K.2025/1394, 26.03.2025).
Referans fiyata yükselterek beyan ise ayrı bir risk taşır. Ek tahakkuk ve ceza riskinden kaçınmak için faturanın üzerinde bir kıymeti “yurt dışı gider” göstererek beyan eden ithalatçı, sonradan farkın iadesini istediğinde iki farklı sonuçla karşılaşabilir. Referans kıymet farkını ihtirazi kayıtla beyan eden bir muz ithalatçısının iade talebini kabul eden karar Danıştay’ca onanmıştır (Danıştay 7. D., E.2021/1196, K.2023/2253, 28.04.2023, oy çokluğu). Buna karşılık Vergi Dava Daireleri Kurulu, referans kıymetin beyana zorlayıcı nitelikte olmadığı ve kıymetin tamamen ithalatçının kendi iradesiyle yükseltildiği dosyalarda, yanlışlıkla alınmış veya fuzulen tahsil edilmiş bir vergi bulunmadığı gerekçesiyle Gümrük Kanunu’nun 211. maddesine göre geri verme koşullarının oluşmadığına hükmetmiştir (Danıştay VDDK, E.2025/113, K.2025/969, 03.12.2025; E.2025/851, K.2025/1084, 24.12.2025; her ikisi oy çokluğu).
Ticaret politikası önlemlerine tabi eşyada kural daha da katıdır. 7333 sayılı Kanunla 2021 yılında 211. maddeye eklenen hükme göre, bu tür eşyanın gümrük kıymeti yükümlünün kendi beyanıyla artırılmışsa, fazla ödenen vergilerin geri verilmesi talepleri kabul edilmez. Vergi Dava Daireleri Kurulu, kıymeti ihtirazi kayıtla gözetim kıymetine yükseltilen eşyada da 211. madde yolunun kapalı olduğunu, buna karşılık 242. maddedeki itiraz yolunun açık olduğunu kabul etmiştir (E.2025/15, K.2025/16). Dolayısıyla kıymeti yükselterek beyan eden ithalatçının güvenli yolu, beyannameye ihtirazi kayıt koymak ve on beş gün içinde 242. maddeye göre itiraz etmektir.
İdari Yaptırım: Gümrük Kanunu m.234/1-b ve Hesabı
Kıymeti üzerinden ithalat vergilerine tabi eşyanın beyan edilen kıymeti, Kanun’un 23 ila 31. maddelerine göre belirlenen kıymete göre noksan bulunursa, noksanlığa ait ithalat vergilerinden başka vergi farkının üç katı para cezası alınır (GK m.234/1-b). Tarife farkındaki yüzde 5 eşiği (m.234/1-a) kıymet farkında aranmaz; her noksanlık ceza konusudur. Buna karşılık miktarda yüzde 5’i geçmeyen farklar ile maddi hesap hatasından doğan noksan kıymet beyanlarında ceza, vergi farkının yarısıdır (m.234/1-c).
“İthalat vergileri” kavramı gümrük vergisinin yanında KDV, ÖTV ve ek mali yükleri de kapsadığından, ceza bu vergilerin toplam farkı üzerinden hesaplanır. Aykırılık gümrük idaresi tespit etmeden önce beyan sahibince bildirilirse ceza yüzde on oranında uygulanır (m.234/3). Cezalar 241/1. maddedeki usulsüzlük cezası miktarından az olamaz (m.234/6). Alıcı ile satıcı arasında ilişki bulunduğu hâlde bu ilişki beyan edilmemişse ve vergi kaybı yoksa, usulsüzlük cezasının iki katı uygulanır (m.241/3-b).
Tablo 4. Kıymet farkında idari yaptırımlar
| Durum | Yaptırım | Dayanak |
|---|---|---|
| Kıymet noksan beyan edilmiş | Fark vergiler + farkın üç katı ceza | GK m.234/1-b |
| Maddi hesap hatasından doğan noksan kıymet | Fark vergiler + farkın yarısı | GK m.234/1-c |
| Noksanlık idare tespit etmeden bildirildi | Fark vergiler + cezanın yüzde onu | GK m.234/3 |
| Dahilde işleme veya tam muafiyetli geçici ithalatta kıymet farkı | Farkın yarısı | GK m.234/2 |
| İlişki beyan edilmemiş, vergi kaybı yok | Usulsüzlük cezasının iki katı | GK m.241/3-b |
| Fark gözetim kıymetinin altına düşürüyor ve gözetim belgesi yok | 235/1-c riski ayrıca değerlendirilir | GK m.235/1-c |
Kabahatler Kanunu’nun genel hükümleri gümrük idari para cezalarına da uygulanır (m.3) ve kabahatler, kanunda açık hüküm yoksa kasten veya taksirle işlenebilir (m.9). Bununla birlikte gümrük cezası davalarında belirleyici olan çoğu zaman beyan ile gerçek arasındaki farkın nesnel olarak tespit edilip edilmediğidir. Bu yüzden idari süreçte savunmanın ana ekseni, kıymetin yeniden belirlenmesinin usul ve yöntem bakımından hukuka uygun olup olmadığıdır. Ek tahakkuk ve cezaya itirazın genel usulünü gümrük ek tahakkuku ve idari para cezası rehberinde, kıymet kurallarını gümrük kıymeti ve değer beyanı rehberinde anlattık.
Ne Zaman Suç Olur? 5607 Sayılı Kanun m.3/2’nin Unsurları
Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’nun 3/2. maddesine göre eşyayı aldatıcı işlem ve davranışlarla gümrük vergileri kısmen veya tamamen ödenmeksizin ülkeye sokan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırılır. Kanun’daki “gümrük vergileri” kavramı, eşyanın ithaline bağlı olarak gümrük veya başka idarelerce alınan bütün vergi ve mali yükümlülükleri kapsar (m.2/a). Suçun üç unsuru vardır:
- Aldatıcı işlem veya davranış. İdareyi yanıltmaya elverişli, gerçeği gizleyen bir işlem gerekir. Gerçek bedeli gösteren faturanın saklanıp gümrüğe düşük bedelli başka bir faturanın sunulması, sahte veya içeriği gerçeğe aykırı belge düzenlenmesi bu niteliktedir. Fiyatın piyasa ortalamasının altında olması veya bir ödemenin kıymete girip girmediğine dair hukuki görüş ayrılığı ise tek başına aldatıcı işlem değildir.
- Vergi kaybıyla bağlantı. Aldatıcı işlem nedeniyle gümrük vergilerinin kısmen veya tamamen ödenmemiş olması gerekir. Vergi farkının bilirkişi incelemesiyle somut olarak hesaplanması aranır.
- Kast. Fail, gerçek bedelin gizlendiğini bilerek ve isteyerek hareket etmelidir. Kast her sanık bakımından ayrı ayrı ortaya konmalıdır; şirket yetkilisi, satın alma çalışanı ve gümrük müşaviri için sonuç aynı olmayabilir.
Maddenin bugünkü metni 2014 yılında 6545 sayılı Kanunla getirilmiştir. Önceki metinde suç, gümrük vergilerinin ödenmemesi amacıyla “sahte belge kullanmak suretiyle” işleniyordu ve cezanın alt sınırı bir yıldı. Değişiklik sahte belge şartını kaldırarak kapsamı genişletmiş, alt sınırı iki yıla çıkarmıştır. Fiil bu değişiklikten önce işlenmişse, iki metin karşılaştırılarak lehe olan uygulanır.
Tablo 5. 5607 sayılı Kanunda cezayı etkileyen hükümler
| Hüküm | Etki | Dayanak |
|---|---|---|
| Temel ceza | 2–5 yıl hapis ve 10.000 güne kadar adlî para cezası | 5607 m.3/2 |
| Teşebbüs | Tamamlanmış gibi cezalandırılır | 5607 m.3/22 |
| Eşyanın değeri fahiş | Ceza yarısından bir katına kadar artırılır | 5607 m.3/23 |
| Eşyanın değeri hafif veya pek hafif | Ceza yarısına veya üçte birine kadar indirilir | 5607 m.3/23 |
| Suç üç veya daha fazla kişiyle birlikte işlenmiş | Ceza yarı oranında artırılır | 5607 m.4/2 |
| Meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanılmış | Ceza yarı oranında artırılır | 5607 m.4/4 |
| Belgede sahtecilik yapılmış | Sahtecilikten ayrıca ceza verilir | 5607 m.4/5 |
| Tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmiş | Tüzel kişiye özgü güvenlik tedbirleri | 5607 m.4/3 |
| Etkin pişmanlık | Gümrüklenmiş değerin iki katı ödenirse ceza yarı veya üçte bir oranında indirilir | 5607 m.5/2 |
Kaçakçılık suçunun genel yapısını, belgede sahtecilikle ilişkisini ve soruşturma aşamasındaki hakları sahte menşe ve dampingi atlatma: kaçakçılık suçu rehberinde ayrıntılı olarak ele aldık; bu rehber düşük fatura iddiasına özgü sınırlara odaklanmaktadır.
Sınır Çizgisi: Hangi Durum İdari, Hangi Durum Cezai?
Aşağıdaki tablo, uygulamada en sık karşılaşılan düşük fatura iddialarını iki rejim bakımından sınıflandırmaktadır. Sınıflandırma kesin bir kural değil, delil durumuna göre değişebilecek bir yol haritasıdır.
Tablo 6. Düşük fatura iddialarında idari ve cezai sınır
| İddia | İdari sonuç | Cezai değerlendirme |
|---|---|---|
| Fiyat kıymet veri bankası veya başka firmaların fiyatlarının altında | Satış bedeli usulüne uygun reddedilmişse fark vergi ve 234/1-b | Ek delil yoksa aldatıcı işlem bulunmaz |
| Royalti, komisyon veya kalıp bedeli kıymete eklenmemiş | Fark vergi ve 234/1-b; ödeme kayıtlıysa savunma güçlü | Ödeme muhasebede açıkça kayıtlıysa kast tartışmalı |
| İlişkili kişiden düşük fiyat, yıl sonu düzeltmesi beyan edilmemiş | Fark vergi ve 234/1-b; ilişki beyan edilmemişse 241/3-b | Kural olarak idari |
| Fatura dışı transferler, açıklanamayan mahsuplaşma | Transferin hangi beyannameye ait olduğu tespit edilmeli | Bilinçli gizleme ispatlanırsa 3/2 |
| Gerçek bedeli gösteren ikinci fatura veya sözleşme ele geçirilmiş | Fark vergi ve 234/1-b; uzlaşma kapalı | 3/2 ve belgede sahtecilik riski yüksek |
| İhracatçı ülke kayıtları daha yüksek ihracat bedeli gösteriyor | Mahreç ülke teyidi alınmalı | Teyit ve kast unsuru birlikte aranır |
| Maddi hesap hatası, kur veya birim hatası | 234/1-c (yarısı) | Aldatıcı işlem yok |
Tablonun ortak mantığı şudur: idari yaptırım beyan ile gerçek arasındaki nesnel farkı cezalandırır; kaçakçılık suçu ise bu farkın bilinçli bir aldatmayla yaratılmasını. Fark ne kadar büyük olursa olsun, aldatıcı işlem ve kast ortaya konmadıkça suç oluşmaz. Tersine, fark küçük olsa bile bilinçli olarak ikinci bir fatura kullanılmışsa suç gündeme gelir; eşyanın değerinin azlığı yalnızca cezanın indirilmesinde rol oynar (5607 m.3/23).
Yargıtay Düşük Faturayı Ne Zaman Kaçakçılık Sayıyor?
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, aldatıcı işlem ve davranışın ithalat gümrük işlemi sırasında ve gümrük idaresine karşı yapılması gerektiğini, bu nedenle 3/2. maddedeki suçun ancak ithalat işlemleri sırasında işlenebileceğini belirtmektedir; Kurul’un aktardığı değişiklik gerekçesine göre beyana dayalı gümrük işlemlerinde gerçeği yansıtmayan sözlü beyan da bu kapsamdadır (CGK, E.2022/497, K.2024/62, 14.02.2024). Düşük fatura dosyalarında belirleyici soru, beyana dayanak yapılan faturanın gerçek satış bedelini gizlemek için düzenlenip düzenlenmediğidir.
Yargıtay 7. Ceza Dairesinin önüne gelen bir dosyada, ithalatçının üretici ülkelerden aldığı eşya önce Kuzey Kıbrıs’ta kurulu bir aracı şirket üzerinden gerçek bedeliyle satın alınmış, aracı şirket ise Türkiye’deki ithalatçıya daha düşük bedelli, gerçeğe aykırı faturalar düzenlemiş; ithalatçı on beyannameyle eşyayı bu düşük bedeller üzerinden ithal etmişti. Üretici ülkelerde yapılan yurt dışı araştırmasında elde edilen fatura kıymetleriyle aracı şirket faturaları arasındaki fark ve bunun yol açtığı 170.640 TL vergi farkı belirlenmişti. Daire, aracı şirket ortağının fiyatların stok durumuna göre değişebileceği yönündeki savunmasını hayatın olağan akışına uygun bulmamış, şirket ortakları ile ithalatçı yetkilisinin birlikte zincirleme biçimde toplu kaçakçılık suçunu işlediklerini kabul eden mahkûmiyet hükmünü yalnızca vekâlet ücreti yönünden düzelterek onamıştır (7. CD, E.2023/20162, K.2024/1694, 21.02.2024). Aynı dosyada verilen ilk bozma kararında Daire, 7242 sayılı Kanunla getirilen değer azlığı indirimi ve kovuşturmada etkin pişmanlık imkânının lehe hükümler olarak değerlendirilmesini de istemişti (7. CD, E.2020/4001, K.2022/8007, 19.04.2022).
Bu dosyayı suç alanına taşıyan unsurlar, fiyatın düşüklüğünden çok, gerçek bedelin üreticiden alınan belgelerle ispatlanması ve aradaki farkın bilinçli olarak kurulmuş bir aracı yapı ile gizlenmesiydi. Buna karşılık ödeme kayıtlarının, sözleşmelerin ve yurt dışına yapılan ödemelerin gümrük kıymetine girip girmediğinin araştırılmadığı dosyalarda Yargıtay beraat veya mahkûmiyet yönünde karar verilmeden önce eksik araştırmanın tamamlanmasını istemektedir (7. CD, E.2015/3267, K.2018/6238). İhracatta fatura bedellerinin iki ülkede farklı gösterildiği bir başka dosyada da Daire, suç tarihine yakın ve şüpheli olmayan emsal beyannamelerin getirtilmesini, emsal ithalat yapan kuruluşlardan seçilecek uzmanlardan oluşan bir bilirkişi heyetiyle eşyanın gerçek değerinin belirlenmesini, banka aracılığıyla gönderilmeyen tutarın hangi yolla gönderildiğinin sorulmasını ve şirket defterlerinin incelenmesini aramış; bu araştırmalar yapılmadan verilen beraat kararını bozmuştur (7. CD, E.2020/5069, K.2023/9183, 25.10.2023).
Tablo 7. Düşük fatura ve kıymet farkına ilişkin Yargıtay kararları
| Karar | Olay | Sonuç |
|---|---|---|
| CGK, E.2022/497, K.2024/62 (14.02.2024) | Menşe gizleme; aldatıcı işlemin tanımı | Aldatıcı işlem ithalat işlemi sırasında gümrük idaresine karşı yapılır; gerçeğe aykırı sözlü beyan da kapsamda |
| 7. CD, E.2020/4001, K.2022/8007 (19.04.2022) | Aracı şirketin düşük bedelli gerçeğe aykırı faturaları; on beyanname | Ortağın iştiraki ve zincirleme toplu kaçakçılık değerlendirilmeli; 7242 sayılı Kanunun lehe hükümleri gözetilmeli; bozma |
| 7. CD, E.2023/20162, K.2024/1694 (21.02.2024) | Aynı dosya, bozma sonrası; yurt dışı araştırmasıyla 170.640 TL vergi farkı | Toplu kaçakçılıktan mahkûmiyet düzeltilerek onandı |
| 7. CD, E.2015/3267, K.2018/6238 (30.05.2018) | Beyan dışı yurt dışı transferler, düşük fatura iddiası | Ödeme kayıtları, sözleşmeler ve ödemelerin kıymete girip girmediği araştırılmalı |
| 7. CD, E.2020/5069, K.2023/9183 (25.10.2023) | İhracatta fatura bedelinin iki ülkede farklı gösterilmesi | Emsal beyannameler, uzman bilirkişi heyeti, banka ve defter incelemesi yapılmadan karar verilemez; bozma |
| 7. CD, E.2016/10031, K.2020/3455 (03.03.2020) | Yanlışlık beyanname eki belgelerden anlaşılabiliyor | Aldatma yeteneği yok; ek tahakkuka ilişkin idari yargı kararları araştırılmalı |
Aynı Fiile İki Yaptırım: Kabahatler Kanunu m.15/3 ve Yönetmelik m.579
Bir fiil hem kabahat hem suç olarak tanımlanmışsa yalnızca suçtan dolayı yaptırım uygulanabilir; suçtan dolayı yaptırım uygulanamayan hâllerde kabahat yaptırımı uygulanır (Kabahatler Kanunu m.15/3). Gümrük Yönetmeliği de bir fiilin hem Gümrük Kanunu’nun hem kaçakçılıkla mücadele veya diğer ceza kanunlarının kapsamına girebilmesi hâlinde idare amirinin diğer kanunlara göre de işlem yapılıp yapılmayacağını tespit edeceğini öngörür (m.579/1). Soruşturma veya kovuşturma sonucunda Kanun’da öngörülenden daha ağır bir para cezasına ya da fiilin suç teşkil ettiğine ve suçtan dolayı yaptırım uygulanmasına karar verilirse, kararın kesinleşmesi ve hükmolunan paranın tahsili şartıyla Gümrük Kanunu’na göre verilmiş ceza kaldırılır ve alınmış para geri verilir (m.579/2).
Bu kuralın üç pratik sonucu vardır. Birincisi, düşük fatura iddiasıyla hem 234/1-b cezası hem kaçakçılık soruşturması başlatılmışsa, idari ceza ceza davasının sonucuna bağlı olarak kaldırılabilir; bu yüzden idari cezaya karşı itiraz ve dava yolu da süresinde kullanılmalıdır. İkincisi, kural cezayla ilgilidir; fark vergiler, yani gümrük vergisi ve KDV farkı, ceza davasından bağımsız olarak istenir. Üçüncüsü, ceza davasında beraat kararı verilirse, suçtan dolayı yaptırım uygulanamadığı için kabahat yaptırımı ayakta kalabilir; beraat, idari para cezasını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Kaçakçılıkla ilişkili fiillerde idari süreçte de önemli bir kapı kapanır: gümrük vergileri ve cezalarına ilişkin fiil 5607 sayılı Kanun’daki kaçakçılık suçlarıyla ilişkiliyse uzlaşma hükümleri uygulanmaz (GK m.244/2). Düşük fatura dosyasında ceza soruşturması açılmışsa, şirketin önünde kalan idari yol itiraz ve davadır. Uzlaşmanın genel kurallarını gümrük uzlaşması rehberinde anlattık.
Ceza Davası ile Vergi Davası Birbirini Nasıl Etkiler?
Düşük fatura iddiası çoğu zaman iki ayrı yargı yerinde aynı anda görülür: vergi mahkemesinde ek tahakkuk ve ceza kararının iptali davası, asliye veya ağır ceza mahkemesinde kaçakçılık davası. İki dava birbirini bağlamaz ama birbirini etkiler.
- Vergi farkı ve kıymet. Kıymetin ne olduğu ve vergi farkı bulunup bulunmadığı, ceza davasının da ön sorunudur. Yargıtay 7. Ceza Dairesi, ek tahakkuka ilişkin idari yargı kararlarının kesinleşip kesinleşmediğinin araştırılmasını ve gerekirse beklenmesini istemiştir (E.2016/10031, K.2020/3455). Vergi mahkemesinde kıymetin satış bedeli olarak kabul edilmesi, ceza dosyasında güçlü bir savunma delilidir.
- Ödeme kayıtlarının incelenmesi. Kıymet farkına dayanan kaçakçılık dosyalarında Yargıtay, ödeme kayıtlarının, sözleşmelerin ve yurt dışına yapılan ödemelerin gümrük kıymetine girip girmediğinin incelenmesini aramaktadır (7. CD, E.2015/3267, K.2018/6238).
- Zamanaşımı. Ceza davası açılmışsa vergi alacağı Türk Ceza Kanunu’ndaki süreler içinde takip edilebilir (GK m.197/4, 231/1). Danıştay Yedinci Dairesi, şirket yetkilisinin kaçakçılık ve sahtecilik suçlarından beraat ettiği bir olayda üç yıllık sürenin uygulanması gerektiğini kabul eden kararı oy çokluğuyla onamıştır (E.2018/1140, K.2022/343).
- Müteselsil sorumluluk. Kaçakçılık davasında beraati kesinleşen bir gümrük komisyoncusu yardımcısının vergiyi doğuran olayla bağlantısı bulunmadığı kabul edilerek tahakkuk iptal edilmiştir (Danıştay 7. D., E.2022/4491, K.2024/2174).
Etkin Pişmanlık: Gümrüklenmiş Değerin İki Katı
Kaçakçılık suçlarından birini işleyen kişi, suç konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı kadar parayı Hazineye soruşturma evresi sona erinceye kadar öderse ceza yarı oranında, kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar öderse üçte bir oranında indirilir; bu imkân soruşturmada Cumhuriyet savcısı, soruşturmada ihtar yapılmamışsa kovuşturmada hâkim tarafından şüpheli veya sanığa ihtar edilir (5607 m.5/2). Mükerrirler ve örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar bakımından bu imkân uygulanmaz (m.5/3).
Gümrüklenmiş değer, ithal eşyası için eşyanın CIF kıymeti ile gümrük vergileri toplamıdır (5607 m.2/b). Düşük fatura dosyasında hangi kıymetin esas alınacağı, yani beyan edilen mi yoksa gerçek olduğu iddia edilen kıymet mi, ödenecek tutarı doğrudan etkiler; bu hesap bilirkişi raporuyla netleştirilmelidir. Etkin pişmanlık bir suç ikrarı değildir, ancak ödeme kararı idari dosyadaki savunmayla birlikte değerlendirilmelidir. İdari tarafta ise kendiliğinden bildirim, cezayı yüzde ona indirir (GK m.234/3).
Belgede Sahtecilik Boyutu: Fatura, Beyanname ve İkinci Fatura
Kaçakçılık suçu belgede sahtecilik yapılarak işlenmişse sahtecilik suçundan ayrıca ceza verilir (5607 m.4/5). Düşük fatura dosyalarında bu, en çok iki biçimde gündeme gelir. Birincisi, gerçek bedeli göstermeyen ticari faturanın düzenlenmesi veya kullanılmasıdır; ticari fatura kural olarak özel belgedir ve özel belgede sahtecilik hükümleri (TCK m.207) değerlendirilir. İkincisi, gümrük beyannamesinin kendisidir: Yargıtay Ceza Genel Kurulu, beyannamenin özel belge görünümünde olmakla birlikte gümrük idaresinin onay işlemiyle resmî belge niteliği kazandığını kabul etmiş; içeriği gerçeğe aykırı faturaların eklendiği bir beyannamede eylemin resmî belgede sahtecilik (TCK m.204/1) oluşturduğuna oy çokluğuyla hükmetmiştir (CGK, E.2023/520, K.2025/25, 15.01.2025).
Aldatma yeteneği bu noktada da belirleyicidir. Gerçeğe aykırılık beyannamenin kendisinden veya ekindeki belgelerden anlaşılabiliyorsa, sahtecilikten söz edilemez (7. CD, E.2016/10031, K.2020/3455). Düşük fatura iddiasında da beyannameye eklenen ödeme belgeleri, sözleşme veya proforma fatura gerçek bedeli gösteriyorsa, idarenin yanıltıldığı iddiası zayıflar.
Banka Transferleri, Elden Ödeme ve Mahsuplaşma
Düşük fatura iddialarının çoğu, ithalatçının yabancı satıcıya yaptığı ödemelerin toplamının fatura bedellerinden yüksek çıkmasıyla başlar. İdari yönden Danıştay, hangi transferin hangi beyannameye ait olduğu ve eşya bedeli dışında satıcı yararına bir ödeme yapılıp yapılmadığı tespit edilmeden farkın beyannamelere oransal dağıtılmasıyla yapılan tahakkukları eksik inceleme ve varsayıma dayalı bulmaktadır (Danıştay 7. D., E.2019/3516, K.2022/5561; E.2022/2682, K.2024/2787; E.2022/3729, K.2025/437). Bu kararları gümrükte teslim sonrası kontrol rehberinde ayrıntılı anlattık.
Ceza yönünden de soru aynıdır: fazla ödeme gerçekten eşya bedelinin gizlenen kısmı mı, yoksa avans, iade, numune, kalıp, navlun veya başka bir alışverişin bedeli mi? Elden ödeme ve üçüncü kişiler üzerinden yapılan mahsuplaşmalar ise belgelenmesi en zor ödemelerdir ve bilinçli gizleme iddiasının en sık dayanağıdır. Şirketin muhasebe kayıtlarında her yurt dışı ödemenin karşılığını gösteren bir eşleştirme bulunması, iki dosyada da savunmanın temelini oluşturur.
Şirket Yetkilisi, Çalışan ve Gümrük Müşavirinin Sorumluluğu
İdari para cezası ve fark vergiler şirkete, yani beyan sahibine yönelir. Kaçakçılık suçunda ise ceza sorumluluğu şahsidir; şirket adına hareket eden her kişinin kastı ayrı ayrı ortaya konmalıdır. Şirket yetkilisinin yalnızca bu sıfatı, satın alma çalışanının yalnızca yazışmaları yürütmesi veya gümrük müşavirinin yalnızca beyannameyi düzenlemesi ceza sorumluluğu için yeterli değildir.
Gümrük müşavirleri bakımından Yargıtay’ın ölçütü açıktır: müşavir, ancak beyanda kullanılan verilerin yanlış olduğunu bildiği veya mesleği gereği ve mutat olarak bilmesi gerektiği durumlarla sınırlı olarak sorumludur; iş sahibinin sunduğu belgelere göre beyanname düzenleyen müşavirin dayanak belgelerin doğruluğunu araştırma yükümlülüğü yoktur (7. CD, E.2021/2991, K.2024/6393). Kastı kabul edilirse, meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanma nedeniyle ceza yarı oranında artırılır (5607 m.4/4). Suç tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmişse şirket hakkında güvenlik tedbirleri de gündeme gelir (m.4/3).
Bir Örnek: İdari ve Cezai Sonuçların Karşılaştırılması
Örnek: Bir şirket, faturada 4.000.000 TL olarak gösterilen eşyayı ithal etmiştir. İdare, gerçek satış bedelinin 6.000.000 TL olduğunu ileri sürmektedir. Gümrük vergisi oranı yüzde 8, KDV oranı yüzde 20’dir. Oranlar ve tutarlar varsayımsaldır; CIF kıymeti ile gümrük kıymetinin eşit olduğu kabul edilmiştir.
Tablo 8. Örnek: düşük fatura iddiasında idari ve cezai mali sonuçlar (yuvarlatılmış)
| Kalem veya senaryo | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Kıymet farkı | 6.000.000 − 4.000.000 | 2.000.000 TL |
| Gümrük vergisi farkı | 2.000.000 × %8 | 160.000 TL |
| KDV farkı | (2.000.000 + 160.000) × %20 | 432.000 TL |
| Toplam vergi farkı | İdari tahakkuk | 592.000 TL |
| 234/1-b cezası | 592.000 × 3 | 1.776.000 TL |
| İdari toplam | 592.000 + 1.776.000 | 2.368.000 TL |
| Tespitten önce bildirim | 592.000 + (1.776.000 × %10) | 769.600 TL |
| Gümrüklenmiş değer (gerçek kıymete göre) | 6.000.000 + gümrük vergileri (480.000 + 1.296.000) | 7.776.000 TL |
| Etkin pişmanlık tutarı | 7.776.000 × 2 | 15.552.000 TL |
Tablo, kaçakçılık iddiasının mali ağırlığını da gösteriyor: etkin pişmanlık için ödenmesi gereken tutar, idari tahakkuk ve cezanın toplamının birkaç katına çıkabilir. Bu nedenle etkin pişmanlık kararı, suçun unsurlarının oluşup oluşmadığı değerlendirilmeden verilmemelidir. Gümrüklenmiş değerin hangi kıymet ve hangi vergiler üzerinden hesaplanacağı da somut dosyada bilirkişi tarafından belirlenir.
Savunma Stratejisi: İdari ve Cezai Dosyayı Birlikte Yönetmek
- İddianın türünü belirleyin. Tablo 2’deki dört durumdan hangisiyle karşı karşıya olduğunuzu tespit edin; savunmanın ekseni buna göre değişir.
- Satış bedelini belgeleyin. Sözleşme, sipariş, yazışma, ödeme ve fiyatın gerekçesine ilişkin belgeleri tek bir dosyada toplayın.
- Ödemeleri eşleştirin. Her yurt dışı ödemenin hangi faturaya veya hangi başka işleme ait olduğunu gösterin; avans, iade ve hizmet ödemelerini ayırın.
- Yöntemi sorgulayın. İdare satış bedelini neden reddetti, makul şüpheyi giderme fırsatı verildi mi, yöntem sırasına uyuldu mu, yasak kıymetlerden biri mi kullanıldı?
- Süreleri koruyun. İdari itiraz için 15 gün, dava için 30 gün işler; ceza soruşturması bu süreleri durdurmaz.
- Ceza dosyasında unsurları tartışın. Aldatıcı işlem, vergi kaybıyla bağlantı ve kast her sanık için ayrı ayrı aranmalıdır.
- Etkin pişmanlığı hesaplı değerlendirin. Gümrüklenmiş değerin iki katının ne olduğunu bilirkişi hesabıyla görün; ödeme kararını savunma stratejisiyle birlikte verin.
- Kararları dosyalar arasında taşıyın. Vergi mahkemesi kararını ceza dosyasına, ceza mahkemesi kararını vergi dosyasına sunun; Yönetmelik m.579/2 imkânını izleyin.
Dosyada Bulunması Gereken Belgeler
- Satış sözleşmesi, sipariş ve fiyat yazışmaları, proforma ve ticari faturalar.
- Banka transferleri, akreditif belgeleri, cari hesap ekstreleri ve satıcıyla yapılan mutabakatlar.
- Fiyatın düşük olmasının ticari gerekçesini gösteren belgeler: indirim yazıları, kampanya duyuruları, model değişikliği, stok eritme, toplu alım anlaşmaları.
- Aynı satıcıdan önceki ve sonraki alımların fiyatları; varsa aynı eşyanın başka ülkelere satış fiyatları.
- Kıymet şüphesi yazısı ve verilen cevap; idarenin kullandığı veri kaynağına ilişkin bilgi.
- Ek tahakkuk ve ceza kararı, varsa müfettiş veya kontrol raporu.
- Ceza soruşturması varsa ifade tutanakları, bilirkişi raporu ve iddianame.
- Gümrük müşaviri ile yazışmalar ve müşavire verilen belgeler.
Süreler Tablosu
Tablo 9. Düşük fatura iddiasında süreler
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Ek tahakkukun tebliği | Tescilden itibaren 3 yıl | GK m.197/2 |
| Ceza davası açılmış fiillerde vergi alacağı | TCK dava ve ceza zamanaşımı süreleri | GK m.197/4, 231/1 |
| İtiraz | Tebliğden itibaren 15 gün | GK m.242 |
| Uzlaşma | Tebliğden itibaren 15 gün; kaçakçılıkla ilişkili fiillerde uygulanmaz | GK m.244 |
| Vergi mahkemesinde dava | Ret kararının tebliğinden itibaren 30 gün | İYUK m.7 |
| Yükümlü talebiyle beyannamede düzeltme | Tescilden itibaren 3 yıl | GK m.73/2; Yönetmelik m.121/4 |
| Fazla ödenen verginin geri verilmesi | GK m.211’deki süre ve koşullar | GK m.211 |
| Etkin pişmanlıkta yarı oranında indirim | Soruşturma evresi sona erinceye kadar ödeme | 5607 m.5/2-a |
| Etkin pişmanlıkta üçte bir oranında indirim | Kovuşturmada hüküm verilinceye kadar ödeme | 5607 m.5/2-b |
Kıymet Veri Bankasına Dayanan Ek Tahakkuka İtiraz Dilekçesi Örneği (Gümrük Kanunu m.242)
Aşağıdaki örnekte bir şirketin ithal ettiği ev tekstili ürünlerinin kıymeti, gümrük idaresince düşük bulunmuştur. İdare kıymet şüphesi yazısıyla belge istemiş, şirket belgeleri sunmuş, ancak idare gerekçe göstermeden Karar Destek Sistemi verilerine dayanan birim fiyatla tahakkuk yapmış ve 234/1-b maddesine göre ceza vermiştir.
T.C. TİCARET BAKANLIĞI
[ ] GÜMRÜK VE DIŞ TİCARET BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNE
Sunulmak üzere
[ ] GÜMRÜK MÜDÜRLÜĞÜNE
İTİRAZ EDEN: [Unvan] — vergi kimlik no: [ ], [adres], KEP: [ ]
VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres], KEP: [ ]
İTİRAZ KONUSU: [Tarih] tarihli ve [sayı] sayılı ek tahakkuk ve para cezası kararı (tebliğ tarihi: [tarih])
KONU: Gümrük Kanunu’nun 242. maddesi uyarınca ek tahakkukun ve para cezasının kaldırılması talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil şirket, [ülke]deki [satıcı] firmasından satın aldığı [eşya] cinsi eşyayı [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı beyannameyle, [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı faturadaki [tutar] bedel üzerinden beyan etmiştir. Gümrük müdürlüğü [tarih] tarihli yazıyla kıymetten şüphe edildiğini bildirmiş ve belge istemiştir. Müvekkil [tarih] tarihli cevabıyla satış sözleşmesini, sipariş yazışmalarını, banka transfer dekontunu ve satıcının sezon sonu indirim yazısını sunmuştur.
2. Karar, bu belgelerin neden yeterli görülmediği açıklanmaksızın, Karar Destek Sisteminden elde edildiği belirtilen [tutar] birim fiyat üzerinden alınmıştır. Karar müvekkile [tarih] tarihinde tebliğ edilmiş olup itirazımız süresindedir.
A. Gümrük Kanunu m.24/1 ve Gümrük Yönetmeliği m.44/5: Satış bedeli yöntemi usulüne uygun olarak reddedilmemiştir
3. İthal eşyasının gümrük kıymeti, fiilen ödenen veya ödenecek fiyattır. Yönetmelik’in 44/5. maddesi, satış bedeli yönteminin ancak idarenin makul şüphelerinin inceleme ve araştırma sonucunda giderilmemesi hâlinde terk edilebileceğini öngörür. Müvekkil istenen bütün belgeleri sunmuş, fiyatın sezon sonu indirimi nedeniyle düşük olduğunu satıcının yazısıyla belgelemiş ve ödemenin fatura bedeliyle aynı olduğunu banka kaydıyla göstermiştir.
4. Kararda, sunulan belgelerin hangi yönden şüpheyi gidermediği açıklanmamıştır. Satış bedelinin gerçeği yansıtmadığına dair somut bir tespit, satıcı veya ihracatçı ülke nezdinde yapılmış bir araştırma bulunmamaktadır. Gümrük idaresinin aleyhe kararlarının gerekçeli olması gerektiğinden (GK m.6/3), gerekçesiz olarak satış bedeli yönteminin terk edilmesi hukuka aykırıdır.
B. Gümrük Kanunu m.25/1: Yöntem sırasına uyulmamıştır
5. Satış bedeli yöntemi reddedilse bile kıymetin aynı eşyanın, sonra benzer eşyanın Türkiye’ye ihraç edilen satış bedeli, ardından indirgeme ve hesaplanmış kıymet yöntemleriyle sırasıyla belirlenmesi gerekir. Kararda bu yöntemlerin neden uygulanamadığı açıklanmamış, doğrudan sistemdeki ortalama birim fiyata geçilmiştir. Hangi beyannamelerin, hangi tarihlerde, hangi nitelikteki eşyanın verilerinin esas alındığı da belirtilmemiştir.
C. Gümrük Kanunu m.26/2-f ve g: Sistem ortalaması asgari veya fiktif kıymet niteliğindedir
6. Gümrük Kanunu’nun 26/2. maddesi asgari gümrük kıymetlerinin ve keyfi veya fiktif kıymetlerin esas alınmasını yasaklar. Danıştay Yedinci Dairesi, yurt dışı kıymet araştırması yapılmadan Karar Destek Sistemi verilerine dayanılarak yapılan tahakkukun iptali yolundaki kararı onamış (E.2024/1429, K.2025/1136), farklı firmaların ithalat birim fiyatlarının doğrudan esas alınmasını da hukuka aykırı bulmuştur (E.2024/979, K.2025/1394). Gözetim kıymetinin eşyanın gerçek kıymeti olmadığı ve gümrük kıymetinin tespitinde esas alınamayacağı da Dairenin istikrarlı içtihadıdır (E.2022/1081, K.2024/1643).
Ç. Gümrük Kanunu m.234/1-b: Kıymet noksanlığı tespit edilmediğinden ceza da dayanaktan yoksundur
7. Para cezası, beyan edilen kıymetin Kanun’un 23 ila 31. maddelerine göre belirlenen kıymete göre noksan bulunmasına bağlıdır. Kıymet bu maddelere uygun olarak belirlenmediğinden, noksanlık da usulüne uygun olarak tespit edilmiş değildir.
SONUÇ VE TALEP
8. Açıklanan nedenlerle; ek tahakkukun ve para cezasının kaldırılmasına, gerekli görülmesi hâlinde satıcı ve ihracatçı ülke nezdinde kıymet araştırması yapılmasına, müvekkilin sunduğu belgelerin değerlendirilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
[Tarih]
İtiraz eden vekili
Av. [ad soyad]
EKLER: Vekâletname; karar ve tebliğ belgesi; kıymet şüphesi yazısı ve cevabımız; satış sözleşmesi; sipariş yazışmaları; fatura ve banka dekontu; satıcının indirim yazısı ve tercümesi; aynı satıcıdan önceki alımların faturaları.
Düşük Fatura İddiasında Cumhuriyet Başsavcılığına Yazılı Savunma Örneği
Bu örnekte şirket yetkilisi hakkında, yabancı satıcıya yapılan transferlerin fatura toplamından yüksek olduğu ve aradaki farkın gizlenen eşya bedeli olduğu iddiasıyla 5607 sayılı Kanun’un 3/2. maddesinden soruşturma başlatılmıştır. Aynı tespitlere dayanan ek tahakkuka karşı vergi mahkemesinde dava sürmektedir.
[ ] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA
SORUŞTURMA NO: [ ]
ŞÜPHELİ: [Ad soyad] — [şirket unvanı] yönetim kurulu üyesi
MÜDAFİİ: Av. [ad soyad] — [adres]
KONU: Şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi talebini içeren yazılı savunmadır.
AÇIKLAMALAR
1. Şüphelinin yöneticisi olduğu şirket, [yıl] ile [yıl] arasında [ülke]deki [satıcı] firmasından [eşya] ithal etmiştir. Ticaret Bakanlığı müfettişince düzenlenen [tarih] tarihli raporda, şirketin bu satıcıya yaptığı transferlerin toplamının beyannamelerdeki fatura bedellerinden [tutar] fazla olduğu belirtilmiş, bu farkın gizlenen eşya bedeli olduğu ileri sürülmüştür. Şirket aynı rapora dayanan ek tahakkuka karşı [ ] Vergi Mahkemesinde dava açmış olup dava [E. ] sayısıyla görülmektedir.
A. 5607 sayılı Kanun m.3/2: Aldatıcı işlem ve davranış bulunmamaktadır
2. Suçun oluşması için eşyanın aldatıcı işlem ve davranışlarla, gümrük vergileri kısmen veya tamamen ödenmeksizin ülkeye sokulması gerekir. Dosyada gerçek bedeli gösteren ikinci bir fatura, sözleşme veya yazışma bulunmamaktadır. Gümrüğe sunulan faturalar satıcı tarafından düzenlenmiş gerçek belgelerdir; her beyannameye ilgili banka transfer dekontu da eklenmiştir.
3. Raporda fazla olduğu ileri sürülen tutarın [tutar] kısmı, ekteki cari hesap mutabakatından anlaşılacağı üzere sonraki dönem sevkiyatları için ödenen avanslardır ve bu avanslar sonraki beyannamelerde kıymete dahil edilerek beyan edilmiştir. [Tutar] kısmı iptal edilen bir siparişe ilişkin olup satıcı tarafından [tarih] tarihinde iade edilmiştir. Kalan [tutar] ise kalıp bedeli olup ayrıca faturalandırılmış ve muhasebede kayda alınmıştır. Bu ödemelerin hiçbiri gizlenmemiş, tamamı şirketin yasal defterlerinde açıkça yer almaktadır.
B. 5607 sayılı Kanun m.3/2 ve Türk Ceza Kanunu m.21: Kast unsuru oluşmamıştır
4. Şüpheli, şirketin genel yönetiminden sorumlu olup ithalat işlemlerini satın alma ve dış ticaret birimleri yürütmektedir. Şüphelinin fiyat belirlenmesine, faturaların düzenlenmesine veya gümrük beyanına müdahale ettiğine dair hiçbir delil yoktur. Kaçakçılık suçunda kast her şüpheli bakımından ayrı ayrı ortaya konmalıdır; yöneticilik sıfatı tek başına ceza sorumluluğu doğurmaz.
C. Ceza Muhakemesi Kanunu m.160: Vergi farkı ve ödemelerin niteliği araştırılmadan suçlama yapılamaz
5. Yargıtay 7. Ceza Dairesi, kıymet farkına dayanan kaçakçılık dosyalarında ödeme kayıtlarının, sözleşmelerin ve yurt dışına yapılan ödemelerin gümrük kıymetine girip girmediğinin incelenmesini aramaktadır (E.2015/3267, K.2018/6238). Ek tahakkuka ilişkin idari yargı kararlarının kesinleşip kesinleşmediğinin araştırılması gerektiğini de belirtmiştir (E.2016/10031, K.2020/3455). Danıştay da hangi transferin hangi beyannameye ait olduğu tespit edilmeden yapılan oransal dağıtımı eksik inceleme ve varsayım olarak nitelendirmektedir.
6. Bu nedenle, kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi gerektiği kanaatindeyiz. Aksi kanaat hâlinde, transferlerin cari hesap mutabakatı ve satıcı kayıtlarıyla eşleştirilmesi için bilirkişi incelemesi yapılmasını, satıcının bulunduğu ülkenin makamlarından bilgi istenmesini ve Vergi Mahkemesindeki davanın sonucunun beklenmesini talep ederiz.
SONUÇ VE TALEP
7. Açıklanan nedenlerle; şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesini, aksi kanaat hâlinde yukarıda belirtilen araştırmaların yapılmasını saygıyla arz ve talep ederiz.
[Tarih]
Şüpheli müdafii
Av. [ad soyad]
EKLER: Vekâletname; müfettiş raporu; cari hesap mutabakatları; avans ve iade belgeleri; kalıp bedeli faturası ve muhasebe kayıtları; vergi mahkemesine açılan dava dilekçesi; şirketin görev dağılımını gösteren belgeler.
İhtirazi Kayıtla Yükseltilen Kıymete İlişkin İtiraz ve Geri Verme Talebi Örneği
Bu örnekte gümrük idaresi, eşyanın kıymetini risk fiyatının altında bulmuş ve eşyanın teslimini kıymetin yükseltilmesine bağlamıştır. Şirket, eşyayı bekletmemek için kıymeti fatura bedelinin üzerinde, ihtirazi kayıtla beyan etmiş ve vergileri ödemiştir.
T.C. TİCARET BAKANLIĞI
[ ] GÜMRÜK VE DIŞ TİCARET BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNE
Sunulmak üzere
[ ] GÜMRÜK MÜDÜRLÜĞÜNE
İTİRAZ EDEN: [Unvan] — vergi kimlik no: [ ], [adres], KEP: [ ]
VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres], KEP: [ ]
İTİRAZ KONUSU: [Tarih] tarihli ve [sayı] sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi üzerinden ihtirazi kayıtla tahakkuk ettirilerek ödenen vergilerin ihtirazi kayda konu kısmı (ödeme tarihi: [tarih])
KONU: Gümrük Kanunu’nun 242. maddesi uyarınca ihtirazi kayda konu vergilerin kaldırılması ve geri verilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil şirket, [satıcı] firmasından [tutar] bedelle satın aldığı [eşya] cinsi eşyayı serbest dolaşıma sokmak üzere beyanda bulunmuştur. Gümrük müdürlüğü, eşyanın birim fiyatının [tutar] olan risk fiyatının altında olduğunu belirterek kıymetin bu tutara yükseltilmemesi hâlinde kıymet araştırmasına gidileceğini ve eşyanın teslim edilmeyeceğini bildirmiştir. Müvekkil, eşyanın üretim hattında beklenmesi nedeniyle kıymeti risk fiyatı üzerinden, beyannamenin [kutu] numaralı kutusuna ve ayrı bir dilekçeyle “fatura bedelinin üzerindeki kısım ihtirazi kayıtla beyan edilmiştir” şerhini düşerek beyan etmiş ve vergileri ödemiştir.
A. Gümrük Kanunu m.24/1 ve Gümrük Yönetmeliği m.44/5: Eşyanın kıymeti fatura bedelidir
2. Gümrük kıymeti, fiilen ödenen fiyattır. Satış bedelinin gerçeği yansıtmadığına dair somut bir tespit yapılmamış, müvekkilden belge istenmemiş, satıcı veya ihracatçı ülke nezdinde araştırma yapılmamıştır. Fatura bedeli banka kaydıyla aynen ödenmiştir.
B. Gümrük Kanunu m.26/2-f: Risk fiyatı asgari gümrük kıymeti olarak uygulanamaz
3. Bir eşya için önceden belirlenen ve altında beyana izin verilmeyen bir fiyat, Kanun’un açıkça yasakladığı asgari gümrük kıymeti niteliğindedir. Danıştay Yedinci Dairesi, gözetim kıymetinin eşyanın gerçek kıymeti olmadığını ve gümrük kıymetinin tespitinde esas alınamayacağını istikrarlı biçimde kabul etmektedir (E.2022/1081, K.2024/1643). Referans kıymet farkını ihtirazi kayıtla beyan eden ithalatçının, faturanın gerçeği yansıtmadığına dair bir tespit yapılmadığı gerekçesiyle farkın yasal faiziyle iadesine ilişkin kararı da onamıştır (E.2021/1196, K.2023/2253).
C. Gümrük Kanunu m.242: Beyan serbest iradeyle yapılmamış ve süresinde itiraz edilmiştir
4. Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, referans kıymete yükseltilmiş beyanın tamamen ithalatçının kendi iradesiyle yapıldığı bir dosyada geri verme şartlarının oluşmadığına hükmetmiştir (E.2025/113, K.2025/969). Somut olayda ise beyan, idarenin teslimi kıymetin yükseltilmesine bağlayan yazısı üzerine ve ihtirazi kayıtla yapılmıştır. İhtirazi kayıt, müvekkilin yükseltilmiş kıymete rıza göstermediğinin açık ifadesidir. Vergi Dava Daireleri Kurulu da kıymetin ihtirazi kayıtla yükseltildiği hâllerde Gümrük Kanunu’nun 242. maddesindeki itiraz yolunun açık olduğunu kabul etmektedir (E.2025/15, K.2025/16). İtirazımız, tahakkukun tebliği yerine geçen teslimden itibaren on beş günlük süre içinde yapılmaktadır.
SONUÇ VE TALEP
5. Açıklanan nedenlerle; ihtirazi kayda konu kısma ilişkin tahakkukun kaldırılmasına ve fazladan ödenen [tutar] vergilerin ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte müvekkile geri verilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
[Tarih]
İtiraz eden vekili
Av. [ad soyad]
EKLER: Vekâletname; beyanname ve ihtirazi kayıt şerhi; gümrük müdürlüğünün yazısı; fatura, sözleşme ve banka dekontu; ödeme makbuzu.
Bu dilekçenin işe yaraması, ihtirazi kaydın beyan anında ve açık biçimde konmasına bağlıdır. İtirazın reddi hâlinde otuz gün içinde vergi mahkemesinde dava açılmalıdır.
Sık Yapılan Hatalar
- Kıymet şüphesi yazısını cevapsız bırakmak. Belge sunulmazsa idare satış bedelini terk edip diğer yöntemlere geçer.
- Fiyatın neden düşük olduğunu açıklamamak. İndirim, toplu alım veya model değişikliği gibi ticari gerekçeler yazılı belgeyle desteklenmelidir.
- Kıymeti ihtirazi kayıt koymadan yükseltmek. Kayıtsız yükseltilmiş beyan iradi sayılabilir ve iade hakkı kaybedilebilir.
- Yurt dışı ödemeleri eşleştirmemek. Avans, iade, kalıp ve hizmet ödemeleri muhasebede ayrı açıklamayla kaydedilmezse fazla transfer iddiası doğar.
- İkinci bir fatura veya fiyat listesi tutmak. Gerçek bedeli gösteren ikinci belge, idari uyuşmazlığı ceza dosyasına dönüştüren en önemli delildir.
- Ceza soruşturması varken uzlaşmayı beklemek. Kaçakçılıkla ilişkili fiillerde uzlaşma yapılamaz; itiraz süresi kaçırılmamalıdır.
- Etkin pişmanlığı hesap yapmadan ödemek. Gümrüklenmiş değerin iki katı, idari tahakkukun çok üzerinde olabilir.
- İdari ve ceza savunmasını birbirinden kopuk yürütmek. Çelişen açıklamalar iki dosyada da aleyhe kullanılır.
Hukukçular Evi Düşük Fatura Dosyalarında Ne Yapar?
Kıymet şüphesi yazısı geldiği anda belge dosyasını ve fiyat gerekçesini hazırlıyor, ihtirazi kayıtla beyan gerekiyorsa kaydın metnini ve zamanlamasını belirliyoruz. Ek tahakkuk ve ceza kararlarına karşı itirazları, vergi mahkemesi, bölge idare mahkemesi ve Danıştay aşamalarını yürütüyoruz.
Kaçakçılık soruşturmasında şüpheli ve sanık müdafiliğini üstleniyor; ifade, yazılı savunma, bilirkişi incelemesi, iddianameye karşı savunma, esas hakkında savunma ve istinaf aşamalarını idari dosyayla koordineli olarak yürütüyoruz. Etkin pişmanlık hesabını bilirkişi verileriyle yapıyor, ödeme kararını savunma stratejisiyle birlikte değerlendiriyoruz.
Kararı, tutanağı veya ifade davetini 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz. Gümrük konusundaki kısa hizmet özetimiz gümrükte ek tahakkuk ve idari para cezalarına itiraz sayfasında yer alıyor.
İlgili Rehberler
- Gümrük Ek Tahakkuku ve İdari Para Cezası: İtiraz, Uzlaşma, Dava ve Zamanaşımı
- Gümrük Kıymeti: İthalatta Değer Beyanı
- Sahte Menşe ve Dampingi Atlatma: Kaçakçılık Suçu
- Kaçakçılık, Aklama ve Hayali İhracat: Ceza Savunması
- Gümrükte Teslim Sonrası Kontrol
- İlişkili Şirketler Arası İthalatta Gümrük Kıymeti
- Royalti ve Lisans Bedeli Gümrük Kıymetine Eklenir mi?
- İthalatta Gözetim Belgesi ve Gözetim Kıymeti
- GTİP Uyuşmazlığı ve Bağlayıcı Tarife Bilgisi
- A.TR ve EUR.1 Sonradan Kontrol
- Gümrükte Ek Tahakkuk ve İdari Para Cezalarına İtiraz
- Gümrük Uzlaşması
- Gümrük Vergisi İadesi: Geri Verme ve Kaldırma
- Ceza Hukuku Rehberi
- Vergi Hukuku Rehberi
- Dilekçe Örnekleri
Sıkça Sorulan Sorular
Düşük fatura ile ithalat kaçakçılık suçu mu?
Her zaman değil. Fatura gerçekse ve yalnızca fiyatın düşük bulunması veya bir ödemenin kıymete dahil olup olmadığı tartışılıyorsa uyuşmazlık idaridir: fark vergi ve 234/1-b cezası uygulanır. Kaçakçılık suçu için gerçek bedelin aldatıcı işlem ve davranışla, örneğin ikinci bir fatura veya sahte belgeyle bilinçli olarak gizlenmesi ve vergi kaybına yol açması gerekir (5607 m.3/2).
Gümrük idaresi fiyatımı neye dayanarak düşük bulabilir?
Beyan edilen kıymetin doğruluğundan şüphe ederse belge isteyebilir ve araştırma yapabilir. Makul şüphe giderilemezse satış bedeli yöntemi terk edilir ve aynı eşya, benzer eşya, indirgeme, hesaplanmış kıymet ve son yöntem sırasıyla uygulanır (GK m.24–26; Yönetmelik m.44/5).
Kıymet veri bankası veya referans fiyat esas alınabilir mi?
Kanun asgari gümrük kıymetlerini ve keyfi veya fiktif kıymetleri yasaklar (GK m.26/2). Danıştay, gözetim kıymetinin gerçek kıymet olmadığını, yurt dışı araştırma yapılmadan Karar Destek Sistemi verilerine veya başka firmaların fiyatlarına dayanılarak yapılan tahakkukların hukuka aykırı olduğunu kabul etmektedir.
Düşük fatura nedeniyle idari para cezası ne kadar?
Kıymet noksanlığına ait ithalat vergileri farkının üç katıdır (GK m.234/1-b). Maddi hesap hatasından doğan noksanlıkta ceza farkın yarısıdır (m.234/1-c). Aykırılık idare tespit etmeden bildirilirse ceza yüzde on oranında uygulanır (m.234/3).
Kaçakçılık suçunun cezası ne kadar?
İki yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adlî para cezasıdır (5607 m.3/2). Eşyanın değeri fahişse ceza artırılır, hafif veya pek hafifse indirilir (m.3/23). Suç üç veya daha fazla kişiyle işlenirse veya meslek kolaylığından yararlanılırsa ceza yarı oranında artırılır (m.4).
Hem idari para cezası hem hapis cezası verilebilir mi?
Bir fiil hem kabahat hem suçsa yalnızca suçtan dolayı yaptırım uygulanır (Kabahatler Kanunu m.15/3). Ceza davasında suçtan dolayı yaptırıma karar verilip hüküm kesinleşir ve para tahsil edilirse, Gümrük Kanunu’na göre verilen ceza kaldırılır ve geri verilir (Gümrük Yönetmeliği m.579/2). Fark vergiler ise ceza davasından bağımsız olarak istenir.
Düşük fatura iddiasında uzlaşma yapılabilir mi?
Fiil kaçakçılık suçlarıyla ilişkili değilse ek tahakkuk ve ceza için tebliğden itibaren on beş gün içinde uzlaşma istenebilir (GK m.244). Fiil 5607 sayılı Kanun’daki kaçakçılık suçlarıyla ilişkiliyse uzlaşma hükümleri uygulanmaz (m.244/2).
Satıcıya yaptığım ödemeler fatura toplamından fazla. Ne olur?
Fark kendiliğinden kıymet farkı veya suç delili sayılmaz. Danıştay, hangi transferin hangi beyannameye ait olduğu ve eşya bedeli dışında satıcı yararına bir ödeme olup olmadığı tespit edilmeden yapılan oransal dağıtımı hukuka aykırı bulmaktadır. Avans, iade, numune ve kalıp ödemelerinin belgelenmesi bu yüzden önemlidir.
Etkin pişmanlıkta ne kadar ödenir?
Suç konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin, yani CIF kıymeti ile gümrük vergileri toplamının iki katıdır. Soruşturma bitene kadar ödenirse ceza yarı oranında, kovuşturmada hüküm verilinceye kadar ödenirse üçte bir oranında indirilir (5607 m.5/2). Mükerrirler ve örgüt faaliyeti kapsamındaki suçlarda uygulanmaz.
Gümrük müşaviri düşük faturadan sorumlu tutulur mu?
Ceza sorumluluğu için müşavirin verilerin yanlış olduğunu bilmesi veya mesleği gereği ve mutat olarak bilmesi gerekir. İş sahibinin verdiği belgelere göre beyanname düzenleyen müşavirin dayanak belgelerin doğruluğunu araştırma yükümlülüğü yoktur (Yargıtay 7. CD, E.2021/2991, K.2024/6393). Kastı kabul edilirse ceza yarı oranında artırılır.
Kıymeti risk fiyatına yükselterek beyan ettim. Farkı geri alabilir miyim?
İhtirazi kayıtla beyan ettiyseniz ve on beş gün içinde itiraz ettiyseniz, faturanın gerçeği yansıtmadığı tespit edilmediği sürece iade mümkündür; Danıştay böyle bir dosyada farkın yasal faiziyle iadesini onamıştır. Kayıt koymadan kendi iradenizle yükselttiyseniz Vergi Dava Daireleri Kurulu geri verme şartlarının oluşmadığına hükmetmiştir; ticaret politikası önlemine tabi eşyada ise kendi beyanınızla artırılan kıymet için 211. madde yoluyla iade, Kanun gereği kabul edilmez.
Ceza davasında beraat edersem idari para cezası da kalkar mı?
Kendiliğinden kalkmaz. Kabahatler Kanunu’na göre suçtan dolayı yaptırım uygulanamayan hâllerde kabahat yaptırımı uygulanır. İdari para cezası vergi mahkemesinde ayrıca tartışılmalıdır; beraat kararı ve gerekçesi bu davada güçlü bir delil olarak kullanılabilir.
Kaynakça
- 4458 sayılı Gümrük Kanunu m.6, 23–28, 65, 73, 197, 211, 231, 234, 235, 241, 242 ve 244 (Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metin).
- Gümrük Yönetmeliği (RG 07.10.2009, 27369 mükerrer) m.44/5, 121/4 ve 579.
- 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu m.2, 3/2, 3/22, 3/23, 4 ve 5.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.3, 9 ve 15/3; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.21, 204 ve 207; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.160.
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7.
- Yargıtay Ceza Genel Kurulu: E.2022/497, K.2024/62 (14.02.2024); E.2023/520, K.2025/25 (15.01.2025).
- Yargıtay 7. Ceza Dairesi: E.2015/3267, K.2018/6238 (30.05.2018); E.2016/10031, K.2020/3455 (03.03.2020); E.2020/4001, K.2022/8007 (19.04.2022); E.2020/5069, K.2023/9183 (25.10.2023); E.2023/20162, K.2024/1694 (21.02.2024); E.2021/2991, K.2024/6393 (13.06.2024).
- Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu: E.2025/15, K.2025/16 (17.09.2025); E.2025/113, K.2025/969 (03.12.2025); E.2025/851, K.2025/1084 (24.12.2025).
- Danıştay Yedinci Dairesi: E.2018/1140, K.2022/343 (01.02.2022); E.2019/3516, K.2022/5561 (27.12.2022); E.2021/1196, K.2023/2253 (28.04.2023); E.2022/1081, K.2024/1643 (25.03.2024); E.2022/4491, K.2024/2174; E.2022/2682, K.2024/2787 (29.05.2024); E.2022/3729, K.2025/437 (06.02.2025); E.2024/1429, K.2025/1136 (12.03.2025); E.2024/979, K.2025/1394 (26.03.2025).
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve 17 Kasım 2026 tarihindeki mevzuatı yansıtır. Her düşük fatura dosyası; belgeler, ödeme kayıtları, idarenin kullandığı yöntem ve ceza soruşturmasının durumuyla birlikte ayrıca değerlendirilmelidir.
Fiyatınız düşük mü bulundu, kaçakçılık soruşturması mı başladı?
Kıymet şüphesi yazısına cevap, ihtirazi kayıtla beyan, ek tahakkuk ve cezaya itiraz, vergi mahkemesi davası ve kaçakçılık soruşturmasında müdafilik için yazıyı, kararı veya ifade davetini gönderin.
Süreyi kaçırmayın
Ek tahakkuk ve ceza kararına itiraz için 15 gün, itirazın reddine karşı dava için 30 gün vardır; ceza soruşturması bu süreleri durdurmaz. Etkin pişmanlıkta yarı oranında indirim için ödeme soruşturma bitmeden yapılmalıdır. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
Vergi Hukuku Rehberi · Ceza Hukuku Rehberi · Ticaret Hukuku Rehberi · Dilekçe Örnekleri · İletişim


