SGK, Tedbirle Ödenen İlaç Parasını Geri İsterse Ne Olur? Dava Kaybedilirse, Tedbir Kaldırılırsa veya Hasta Vefat Ederse — HMK m.399, 5510 m.96, Ödeme Emrine İtiraz ve Mirasın Reddi (2026)
12 Ekim 2026

SGK, Tedbirle Ödenen İlaç Parasını Geri İsterse Ne Olur? Dava Kaybedilirse, Tedbir Kaldırılırsa veya Hasta Vefat Ederse — HMK m.399, 5510 m.96, Ödeme Emrine İtiraz ve Mirasın Reddi (2026)

Kanser ilacı ya da halk arasında “akıllı ilaç” denilen hedefe yönelik bir ilaç veya immünoterapi ilacı için iş mahkemesinden ihtiyati tedbir kararı alan hastaların çoğu, ilaca kavuşmanın rahatlamasıyla bir soruyu ertelemektedir: Dava kaybedilirse veya tedbir kaldırılırsa, SGK’nın bu süre içinde ödediği ve çoğu zaman yüksek tutarlara ulaşan ilaç bedeli ne olacak? Soru, hastanın vefatı hâlinde mirasçılar için daha da yakıcı hâle gelir. Bu rehber; SGK’nın tedbirle ödediği bedeli hangi hukuki yollarla geri isteyebileceğini, bu taleplerin hangi şartlara ve sürelere bağlı olduğunu, hasta ve mirasçıların hangi savunmaları ileri sürebileceğini ve riskin henüz tedbir istenmeden nasıl küçültülebileceğini kanun maddeleri ve yargı kararlarıyla anlatır. Bu konuda yerleşik bir Yargıtay içtihadı bulunmadığını baştan ve açıkça belirtiyoruz; bu nedenle her başlıkta neyin kanunda açıkça yazılı, neyin tartışmalı olduğunu ayrı ayrı gösterdik.

Kısa cevap: Tedbirle ödenen ilaç bedeli, dava kaybedildiğinde kendiliğinden hastanın borcu hâline gelmez; ancak geri istenme riski gerçektir. Kanunda bunun için açıkça düzenlenen yol, haksız ihtiyati tedbir nedeniyle tazminattır: Tedbir talep anında haksız olduğu anlaşılırsa veya kendiliğinden ya da itiraz üzerine kalkarsa, tedbiri isteyen taraf bu nedenle uğranılan zararı tazminle yükümlüdür (HMK m.399/1). Tazminat davası, esas hakkındaki davanın karara bağlandığı mahkemede açılır ve hükmün kesinleşmesinden veya tedbir kararının kalkmasından itibaren bir yıl içinde açılmazsa zamanaşımına uğrar (HMK m.399/2-3). SGK’dan ödeme emri gelirse, tebliğden itibaren 15 gün içinde alacaklı ünitenin bulunduğu yerdeki iş mahkemesine itiraz edilmelidir; itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz. Hasta vefat etmişse mirasçılar mirası kural olarak ölümü öğrenmelerinden itibaren üç ay içinde reddedebilir (TMK m.605–606); terekenin borca batık olduğu hâllerde hükmen ret süreye bağlı değildir.

SGK’dan ilaç bedeli için yazı veya ödeme emri mi geldi?

Süre kısa; 15 günlük itiraz süresini kaçırmadan dosyanızı birlikte inceleyelim. Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

İçindekiler

Risk Haritası: Hangi Durumda Geri İsteme Gündeme Gelir?

İhtiyati tedbir geçici bir korumadır. Mahkeme, dava sonuçlanıncaya kadar ilacın Kurumca karşılanmasına karar verir; ancak bu karar, ilacın Kurumca karşılanması gerektiği konusunda son sözü söylemez. Son söz, esas hakkındaki hükümdür. Bu nedenle geri isteme riskinin büyüklüğü, tedbirin ve esas davanın nasıl sonuçlandığına göre değişir. İhtiyati tedbir kararının etkisi, aksi belirtilmediği takdirde, nihai kararın kesinleşmesine kadar devam eder (HMK m.397/2); kanunun gerekçesine göre mahkeme, esas hükümde tedbiri talep edenin haksız çıkması hâlinde hükümle birlikte tedbirin kaldırılmasına da karar verebilir. Aşağıdaki tablo en sık karşılaşılan altı durumu özetler.

DurumTedbirle ödenen bedelin akıbetiDayanakNe yapmalı?
Esas dava kazanıldı ve hüküm kesinleştiTedbirle yapılan ödemeler, Kurumun zaten karşılaması gereken bedeller olduğu anlaşılır; haksız tedbirden doğan bir zarardan söz edilemezHMK m.399/1Kesinleşme şerhini alın; sonraki ödemelerin hükme göre sürdürülmesini takip edin
Esas dava esastan reddedildiRet kesinleşirse tedbirin haksızlığı ve HMK m.399 kapsamında talep riski doğar; tedbirin hükümle birlikte kaldırılıp kaldırılmadığına bakılmalıdırHMK m.397/2, m.399Kanun yolunu, tedbirin devam edip etmediğini ve bir yıllık süreyi birlikte değerlendirin
Esas dava usulden reddedildi (görev, dava şartı gibi)İlacın Kurumca karşılanması gerektiği yönündeki hak esastan çözülmemiştir; tedbirin haksızlığı tartışmalıdırHMK m.397 gerekçesi, m.399Davayı doğru yargı yolunda ve süresinde yenileyin; ödenen bedellerin haklılığını esas hükümle ortaya koyun
Tedbir, Kurumun itirazı üzerine kaldırıldıKanunun saydığı hâllerdendir; talep riski doğar. Ancak esas dava sonunda kazanılırsa ödemelerin haklılığı ortaya çıkarHMK m.394, m.399/1Esas davayı güçlü biçimde sürdürün; yeni rapor ve delillerle koşullar değiştiyse yeniden tedbir isteyin
Tedbir kendiliğinden kalktıUygulamanın bir hafta içinde istenmemesi veya dava öncesi tedbirde iki hafta içinde dava açılmaması tedbiri kaldırır; bu da kanunun saydığı hâllerdendirHMK m.393, m.397/1, m.399/1Süreleri kaçırmayın; ihtiyati tedbir süre hesaplama aracını kullanın
Hasta dava sürerken vefat ettiİlacın ileriye yönelik karşılanması talebi konusuz kalabilir; hastanın ödediği bedellerin iadesi talebi mirasçılarca sürdürülebilir. Olası bir geri isteme talebi terekeye ve mirası reddetmemiş mirasçılara yönelirHMK m.55; 6183 m.7; TMK m.605–610, m.641Üç aylık ret süresini ve davanın sürdürülmesini birlikte planlayın
Önemli ayrım: Tedbirin kaldırılması ile esas davanın kaybedilmesi aynı şey değildir. Tedbir itiraz üzerine veya istinaf incelemesinde kaldırılsa bile esas dava devam eder. Esas dava sonunda kazanılırsa, tedbir döneminde yapılan ödemelerin Kurumca karşılanması gereken bedeller olduğu hükümle ortaya çıkar. Bu nedenle tedbir kaldırıldığında en önemli iş, esas davayı bırakmamak ve ayrıntılı bilirkişi incelemesiyle güçlendirmektir.

Birinci Yol: Haksız İhtiyati Tedbir Tazminatı (HMK m.399)

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 399. maddesi, ihtiyati tedbirin bedelini kimin taşıyacağına ilişkin genel kuraldır ve yalnızca ilaç davalarına özgü değildir. Ticari bir alacak için konulan tedbir ile kanser ilacı için verilen tedbir aynı maddeye tabidir. Madde üç fıkradan oluşur ve SGK’nın tedbirle ödediği bedeli geri istemesi için kanunda açıkça öngörülmüş tek özel yol budur.

FıkraDüzenlemeİlaç dosyasında anlamı
m.399/1Tedbir talep anında haksız olduğu anlaşılırsa veya tedbir kendiliğinden ya da itiraz üzerine kalkarsa, tedbiri talep eden taraf haksız ihtiyati tedbir nedeniyle uğranılan zararı tazminle yükümlüdürZarar gördüğünü ileri sürecek taraf Kurumdur; talep konusu, tedbir kararı uyarınca karşılanan ilaç bedelidir
m.399/2Tazminat davası, esas hakkındaki davanın karara bağlandığı mahkemede açılırÇoğu dosyada ilaç davasına bakan iş mahkemesi (iş mahkemesi bulunmayan yerde iş mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesi)
m.399/3Tazminat isteme hakkı, hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir yıl içinde kullanılmazsa zamanaşımına uğrarBir yıl geçtikten sonra açılan davada zamanaşımı def’i mutlaka ileri sürülmelidir

Kusur aranır mı?

Haksız tedbir nedeniyle tazminat, kural olarak kusura bağlı değildir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2015/10991 E., 2015/11747 K. sayılı kararında, giderim borcunun doğumu için kural olarak kusur aranmadığı belirtilmiştir. Bu, hastanın iyi niyetle ve hekim raporuna dayanarak tedbir istemiş olmasının sorumluluğu tek başına ortadan kaldırmadığı anlamına gelir. Ancak aynı kararda, tazminata hükmedilebilmesi için tedbirin uygulanmış olması, tedbirin haksız çıkması ve zarar ile tedbir arasında illiyet bağı bulunması gerektiği vurgulanmış; illiyet bağı ve zararın hesap yöntemi yeterince araştırılmadan verilen karar bozulmuştur. Yani Kurum, sadece “dava reddedildi” demekle yetinemez; ödediği bedeli, ödemenin tedbir kararından kaynaklandığını ve tedbirin haksızlığını ortaya koymak zorundadır.

Bir yıllık süre ciddi bir sınırdır

Bir yıllık süre, Kurumun uzun yıllar sonra talepte bulunmasının önünde önemli bir engeldir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/15847 E., 2021/5594 K. sayılı kararında, HMK m.399/3’teki bir yıllık süre geçtikten sonra açılan tazminat davasının zamanaşımı nedeniyle reddi onanmıştır. Sürenin başlangıcı için kanun iki ayrı an öngörür: hükmün kesinleşmesi ve tedbir kararının kalkması. Hangisinin esas alınacağı somut dosyaya göre tartışılacağından, kesinleşme şerhinin ve tedbirin kaldırıldığı kararın tarihleri mutlaka dosyada saklanmalıdır. Kesinleşmeye ilişkin süreleri hesaplamak için istinaf ve temyiz süre hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Hangi mahkemede?

Kanun, tazminat davasının esas hakkındaki davanın karara bağlandığı mahkemede açılacağını öngörür (HMK m.399/2). İlaç davası iş mahkemesinde görüldüyse, Kurumun tazminat davası da kural olarak aynı mahkemede açılır. Bu kural hasta bakımından bir güvencedir: Davayı, ilacın tıbbi gerekliliğini ve tedbirin hangi delillere dayandığını bilen mahkeme inceler. Genel olarak ihtiyati tedbirin şartları, teminat ve itiraz için ihtiyati tedbir rehberimize bakabilirsiniz.

İkinci Yol: Yersiz Ödeme ve Aylıktan Kesinti (5510 m.96)

Kurum, tedbirle yaptığı ödemeyi bir “yersiz ödeme” olarak değerlendirip 5510 sayılı Kanunun 96. maddesine dayanmak isteyebilir. Bu madde, Kurumca yersiz olarak yapıldığı tespit edilen ödemelerin geri alınmasını düzenler ve geri alınabilecek dönemi, yersiz ödemenin kaynağına göre ikiye ayırır. Anayasa Mahkemesi, maddenin birinci fıkrasının (b) bendine yönelik iptal başvurusunu 10.02.2016 tarihli, E.2015/97, K.2016/10 sayılı kararıyla reddetmiştir (RG 03.03.2016, 29642).

HükümNe düzenler?Tedbirle ödenen ilaç bakımından değerlendirme
m.96/1-aYersiz ödeme ilgilinin kasıt veya kusurlu davranışından kaynaklanmışsa, en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler geri alınırMahkeme kararıyla alınan ilaçta hastanın kasıt veya kusurlu davranışından söz etmek güçtür; Kurum bu bende dayanıyorsa kasıt veya kusuru ispat etmelidir
m.96/1-bYersiz ödeme Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler esas alınırTedbirle yapılan ödeme Kurumun hatalı bir işleminden değil, mahkeme kararından doğar; bendin uygulanabilirliği tartışmalıdır
Tahsilİlgilinin Kurumdan alacakları varsa mahsup edilir, yoksa genel hükümlere göre geri alınır; gelir ve aylıklardan yüzde 25 oranında kesilmek suretiyle tahsil imkânı da öngörülmüştürEmekli veya gelir alan hastalarda aylıktan kesinti riski doğar; kesinti bildirimi gelirse yazılı itiraz edilmelidir

Bu madde tedbirle yapılan ödemeye uygulanabilir mi? Bize göre güçlü bir itiraz imkânı vardır. Tedbirle yapılan ödeme; ne hastanın kasıt veya kusurundan ne de Kurumun hatalı bir işleminden doğar, bir mahkeme kararının gereği olarak yapılır. Kanun koyucu, haksız çıkan tedbirin sonuçlarını ayrıca HMK m.399’da düzenlemiş; tazminatın şartlarını, mahkemesini ve bir yıllık süresini özel olarak belirlemiştir. Bu nedenle tedbirle ödenen bedelin, ayrı bir yargı kararı olmaksızın 5510 m.96’ya dayanılarak aylıktan kesilmesi, mahsup edilmesi veya borç çıkarılması hâlinde, işlemin dayanağı itiraz ve dava yoluyla tartışılmalıdır. Bu konuda yerleşik ve kamuya açık bir Yargıtay içtihadı tespit edemediğimizi açıkça belirtiyoruz; bu değerlendirme bir savunma önerisidir, kesin bir sonuç değildir.

Aylıktan kesinti veya borç bildirimi gibi bir Kurum işlemine karşı dava açmadan önce Kuruma yazılı başvuru yapılması zorunludur; Kurum altmış gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır (7036 s.K. m.4). Bu yüzden Kurumdan gelen yazıya verilecek cevap, hem itirazınızı kayda geçirir hem de ileride açılacak dava için ön şartı yerine getirir. Bu başvuru için aşağıdaki Örnek 3 kullanılabilir.

Ödeme Emri Gelirse: 15 Gün ve İş Mahkemesi

Kurum, alacağını 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ödeme emriyle takibe koyabilir. Kamuoyuna yansıyan bir dosyada da hastanın avukatı, ilaç bedelinin iadesi için ödeme emri tebliğini beklediklerini açıklamıştır (aşağıda “Kamuoyuna yansıyan bir örnek”). Ödeme emri, takibin başlangıcıdır ve süre çok kısadır.

KonuKuralDayanak
İtiraz süresiÖdeme emrinin tebliğinden itibaren 15 gün; tebliğ günü hesaba katılmaz6183 s.K. m.58; 5510 s.K. m.88
Görevli ve yetkili mahkemeAlacaklı ünitenin bulunduğu yerdeki iş mahkemesi5510 s.K. m.88
İtiraz sebepleriBöyle bir borcun bulunmadığı, borcun kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı; uygulamada tutarın hatalı hesaplandığı ve tebliğin usulsüz yapıldığı da ileri sürülür6183 s.K. m.58
Takibin durmasıİtiraz takibi kendiliğinden durdurmaz; mahkemeden takibin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir istenmelidirHMK m.389
Süre kaçırılırsaÖdeme emri kesinleşir ve haciz aşamasına geçilebilir6183 s.K.

Tedbirle ödenen ilaç bedeline ilişkin bir ödeme emrine karşı en önemli itiraz sebebi, alacağın varlığının ve miktarının henüz bir yargı kararıyla belirlenmemiş olmasıdır. Kanun, haksız tedbirden doğan tazminatı ayrı bir davaya, belirli bir mahkemeye ve bir yıllık süreye bağlamıştır (HMK m.399). Tedbirin haksızlığı, Kurumun zararı ve illiyet bağı bir mahkeme kararıyla ortaya konulmadan doğrudan ödeme emri düzenlenmesinin hukuka uygunluğu itiraz dilekçesinde açıkça tartışılmalıdır. Genel ödeme emri usulü için ödeme emrine itiraz dava dilekçesi örneği sayfamıza bakabilirsiniz.

Ödeme emri tebliğ edildi mi?

15 günlük süre içinde itiraz ve takibin durdurulması talebini birlikte hazırlayalım. Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

Emekli Sandığı Kapsamındaki Hastalar

5754 sayılı Kanundan önce Emekli Sandığı kapsamında olan emekliler, dul ve yetimler bakımından ilaç bedeli uyuşmazlıklarında idari yargı görevlidir ve dava sürerken verilen geçici koruma, ihtiyati tedbir değil yürütmenin durdurulması kararıdır (İYUK m.27). Bu dosyalarda HMK m.399 doğrudan uygulanmaz. İdare, yürütmenin durdurulması kararıyla ödediği bedeli dava kaybedildikten sonra geri istemeye yönelik bir işlem tesis ederse, bu işlem bir idari işlemdir ve tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davasına konu edilebilir (İYUK m.7). Bu durumda da talebin hukuki dayanağı, tutarı ve kapsamı aynı titizlikle denetlenmelidir. Görev ayrımının ayrıntısı için akıllı ilaç SGK ödemiyor: nereye başvurulur? rehberimize bakabilirsiniz.

Talep Edilen Tutar Nasıl Denetlenir?

Geri isteme talebiyle karşılaşan hastaların çoğu, tutarın doğru olup olmadığını sorgulamadan ya ödemeye ya da tamamen reddetmeye odaklanır. Oysa haksız tedbir tazminatı bir zarar tazminidir ve zarar, Kurumun gerçekten ödediği ve tedbir kararından kaynaklanan bedelle sınırlıdır. Yargıtay da illiyet bağı ve zararın hesap yöntemi araştırılmadan verilen kararı bu nedenle bozmuştur (17. HD, 2015/10991 E., 2015/11747 K.). Aşağıdaki kontrol listesi, talebin her kalemini denetlemek içindir.

KontrolNeden önemli?İstenecek belge
Ödemenin dayanağıYalnızca tedbir kararı uyarınca yapılan ödemeler talebe konu olabilir; Kurumun başka bir sebeple yaptığı ödemeler ayrılmalıdırTedbir ara kararı, Kurumun uygulama yazısı
Tarih aralığıTedbirin uygulandığı tarih ile kalktığı tarih arasındaki ödemeler esas alınmalıdırÖdeme dökümü, kaldırma kararının tarihi
Kutu, doz ve teslimFatura edilen her doz hastaya teslim edilmiş ve uygulanmış olmalıdırEczane ve hastane teslim kayıtları, uygulama kayıtları
Hastanın kendi ödemeleriHastanın cebinden ödediği katılım payı, fark veya ilk dozlar Kurumun zararı olamazHastanın fatura ve dekontları
Mükerrer kalemAynı reçete veya fatura birden fazla kez hesaba katılmamalıdırFatura numaraları, reçete tarihleri
FaizFaiz isteniyorsa başlangıç tarihi ve türü ayrıca denetlenmelidirTalep yazısındaki faiz hesabı
Kesinleşmiş hükümle çelişkiEsas davada hükmün kısmen kabul edildiği dönemler varsa, o döneme ait ödemeler haklıdırEsas hüküm ve kesinleşme şerhi

Savunmalar Tablosu

Aşağıdaki savunmalar birbirinin alternatifi değildir; dosyaya uyanların hepsi birlikte ve ilk fırsatta ileri sürülmelidir. Özellikle zamanaşımı def’i, cevap dilekçesinde veya itiraz dilekçesinde açıkça ileri sürülmezse mahkemece kendiliğinden dikkate alınmaz.

SavunmaNe zaman kullanılır?Dayanak
ZamanaşımıHükmün kesinleşmesinden veya tedbirin kalkmasından itibaren bir yıl geçtikten sonra açılan tazminat davasındaHMK m.399/3; Y. 4. HD 2021/15847 E., 2021/5594 K.
Haksızlık şartının gerçekleşmemesiEsas dava kazanıldıysa, kısmen kabul edildiyse veya usulden reddedildiyseHMK m.399/1
Zarar ve illiyet ispatlanmamışTalep edilen tutar fiilen ödenen bedelle örtüşmüyorsa veya tedbir dışı ödemeler hesaba katılmışsaY. 17. HD 2015/10991 E., 2015/11747 K.
Yanlış yolMahkeme kararı olmadan doğrudan ödeme emri düzenlenmiş veya aylıktan kesinti yapılmışsaHMK m.399/2; 6183 s.K. m.58; 5510 s.K. m.96
Kasıt veya kusur yokluğuKurum, on yıllık süreye ilişkin (a) bendine dayanıyorsa5510 s.K. m.96/1-a
Yanlış mahkemeTazminat davası, esas hakkındaki davanın karara bağlandığı mahkeme dışında açılmışsaHMK m.399/2
Mirasın reddiTalep mirasçılara yöneltilmişse ve mirasçı süresinde reddetmişse veya tereke borca batıksaTMK m.605–606; 6183 s.K. m.7
Taahhüdün kapsamıTedbirin uygulanması sırasında hastadan yazılı bir taahhüt alınmışsaBelgenin metni, imzalayanı ve kapsamı

Hasta Vefat Ederse: Mirasçılar Ne Yapmalı?

Ağır hastalık dosyalarında bu soru ne yazık ki sık sorulur. Hastanın vefatıyla birlikte olası bir geri isteme talebi terekeye, yani mirasbırakanın malvarlığına ve borçlarına yönelir. SGK alacakları gibi vergi dışı amme alacaklarında 6183 sayılı Kanunun 7. maddesi uygulanır: Borçlunun ölümü hâlinde, mirası reddetmemiş mirasçılar hakkında da bu Kanun hükümleri uygulanır ve ölümden önce başlamış işlemlere devam edilir. Mirasçılar, paylaşmadan önce terekenin borçlarından kişisel ve müteselsil olarak sorumludur (TMK m.641); paylaşmadan sonra beş yıl boyunca müteselsil, bu sürenin dolmasından sonra miras payları oranında sorumluluk söz konusu olur (TMK m.681). Kamu alacaklarında mirasçı sorumluluğunun ayrıntısı için vergi ve SGK karşısında mirasçıların sorumluluğu rehberimize bakabilirsiniz.

SeçenekSüreSonuçRehber
Gerçek retKural olarak mirasbırakanın ölümünü öğrenmekten itibaren üç ay (TMK m.606)Mirasçı terekenin borçlarından da varlıklarından da uzak kalırMirasın reddi dilekçesi
Hükmen retSüreye bağlı değildirÖlüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır (TMK m.605/2)Hükmen ret dava dilekçesi
Resmî defterKural olarak bir ay (TMK m.619)Defter tamamlanınca ret, deftere göre kabul, kayıtsız şartsız kabul veya resmî tasfiye seçeneklerinden biri kullanılırResmî defter tutma
Sessiz kalmakÜç aylık süre geçinceMiras kayıtsız şartsız kazanılmış olur; borçlardan kişisel sorumluluk doğarGerçek ret ve hükmen ret
Dikkat: Mirasın kazanılmasından önce, tereke işlerinin olağan yönetiminin gerektirdiği işlemler dışında kalan işlemleri yapan veya tereke mallarını gizleyen ya da kendisine mal eden mirasçı mirası reddedemez (TMK m.610/2). Mirası reddetmeyi düşünüyorsanız, mirasbırakanın banka hesabından para çekmek, aracını satmak veya eşyalarını paylaşmak gibi işlemlerden önce mutlaka hukuki destek alın.

Hastanın dava sırasında vefatı hâlinde, malvarlığına ilişkin talepler bakımından dava kendiliğinden düşmez; taraflardan birinin ölümü hâlinde davanın mirasçılarla sürdürülmesi HMK m.55’te düzenlenmiştir. Hastanın kendi cebinden ödediği ilaç bedellerinin iadesi talebi mirasçılarca sürdürülebilir; davanın sonunda alınacak olumlu bir hüküm, tedbir döneminde Kurumca yapılan ödemelerin de haklı olduğunu ortaya koyar. Ancak mirası reddetmeyi düşünen mirasçılar, davaya mirasçı sıfatıyla katılmadan önce bu iki kararı birlikte değerlendirmelidir. Terekeye yönelen diğer borçlar, örneğin hastane borçları için hastane borcu ödenmezse ne olur? rehberimize bakabilirsiniz.

2024 uyuşmazlık giderme kararı: Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, tıbbi otorite niteliğinde rapor bulunmayan ve davayı esastan çözecek nitelikteki ilaç tedbiri taleplerinin reddini doğru bulmuştur (E.2023/8095, K.2024/12495, 06.12.2024). Yüksek bedelli gen tedavilerinde bu karar hem tedbir hem iade riski bakımından belirleyicidir. Ayrıntı için nadir hastalık ilaçları (SMA, DMD, ALS) rehberimize bakabilirsiniz.

Tedbir İstemeden Önce: Riski Küçültmek

Geri isteme riskini ortadan kaldırmanın en etkili yolu, esas davayı kazanmaktır. Bu nedenle risk yönetimi, tedbir talebinden önce başlar. Aşağıdaki adımlar hem tedbirin kaldırılma ihtimalini azaltır hem de olası bir geri isteme talebinde savunmayı güçlendirir.

  1. Raporu Yargıtay ölçütlerine göre hazırlatın. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 01.12.2025 tarihli 2025/2028 E., 2025/16477 K. sayılı kararında ilaç bedeli davalarında dört ölçüt ve ayrıntılı bilirkişi kurulu incelemesi aramıştır. Ölçütlerin ayrıntısı SGK ilaç bedeli davası ve Yargıtay ölçütleri rehberimizdedir.
  2. Süreleri kaçırmayın. Tedbirin uygulanması verildiği tarihten itibaren bir hafta içinde istenmelidir (HMK m.393); dava açılmadan alınan tedbirde uygulama talebinden itibaren iki hafta içinde esas dava açılmalıdır (HMK m.397/1). Kendiliğinden kalkan tedbir, HMK m.399’un saydığı hâllerdendir.
  3. Taahhüt metinlerine dikkat edin. Uygulamada, tedbir kararının uygulanması aşamasında bazı hastalardan davanın aleyhe sonuçlanması hâlinde bedelin iade edileceğine dair yazılı taahhüt istendiği aktarılmaktadır. Böyle bir metin ileride Kurumun talebinde delil olarak kullanılabilir. Mahkeme kararında yer almayan bir şartı imzalamadan önce avukatınıza danışın; karar bu gerekçeyle uygulanmıyorsa tedbir kararı var ama ilaç verilmiyor rehberimizdeki adımları izleyin.
  4. Ara kararın metnini okuyun. Bazı tedbir kararlarında ilacın bedelinin “ileride gerektiğinde sorumlusundan alınmak üzere” Kurumca karşılanmasına hükmedildiği görülmektedir. Uyuşmazlık Mahkemesinin 16.06.2025 tarihli, 2025/322 E., 2025/376 K. sayılı kararına konu dosyada Bursa’daki iş mahkemesinin 11.12.2024 tarihli ara kararında bu ifadenin kullanıldığı aktarılmıştır. Bu ibare, riskin mahkemece açıkça saklı tutulduğunu gösterir.
  5. Teminat ve adli yardımı doğru kullanın. Adli yardımdan yararlanan kimsenin teminat göstermesi gerekmez (HMK m.392/1). Teminat yatırıldıysa, esas hakkındaki hüküm kesinleştikten veya tedbir kalktıktan sonra bir ay içinde tazminat davası açılmazsa teminat iade edilir (HMK m.392/2).
  6. Her şeyi belgeleyin. Her reçete, fatura, teslim ve uygulama kaydını, tedbirin uygulandığı ve kalktığı tarihleri bir dosyada saklayın. Olası bir talepte tutarı denetlemenin tek yolu budur.
  7. Riski aileyle açıkça konuşun. Davanın kazanılma ihtimali, tedbirle ödenecek bedelin büyüklüğü ve terekenin durumu, tedbir talebinden önce aileyle birlikte değerlendirilmelidir.

Dava ve tedbir dilekçesinin tam metinleri için kanser ilacı için SGK’ya dava ve ihtiyati tedbir dilekçesi örneği, tedbirin şartları ve sağlık kurulu raporu için kanser ilacını SGK ödemiyor: ihtiyati tedbir rehberlerimize bakabilirsiniz. Bu rehberdeki “dava kaybedilirse tedbirle ödenen bedeller” bölümü, bu yazının kısa özetidir.

Kamuoyuna Yansıyan Bir Örnek

Riskin teorik olmadığını gösteren bir örnek basına yansımıştır. Sözcü ve Nefes gazetelerinde 22 Temmuz 2025’te yayımlanan haberlere göre, akciğer kanseri tedavisi gören gazeteci-yazar Nihat Genç, geri ödeme listesinde yer almayan akıllı ilacın ilk iki dozunu kendi imkânlarıyla karşılamış, üçüncü dozu eczaneden borçla temin etmiş ve bedelin SGK tarafından ödenmesi için dava açmıştır. Mahkeme ihtiyati tedbir talebini kabul etmiş; ancak SGK’nın başvurusu üzerine istinaf mahkemesi, “davacı yanın haklılığı ve zararı hakkında yaklaşık ispatın sağlanamadığı” gerekçesiyle tedbir kararını oybirliğiyle kaldırmış ve bu karar temyiz yoluna kapalı olmuştur. Genç, 4 Temmuz 2025’te hayatını kaybetmiştir. Haberlerde avukatı Ersan Barkın’ın, SGK’nın ödediği ilaç bedelinin iadesi için ödeme emrinin tebliğini beklediklerini söylediği aktarılmıştır. Haberlerde tutar ve mahkeme belirtilmemiştir; dosyanın sonraki aşamasına ilişkin kamuya açık bir bilgiye ulaşamadık.

Bu örnek üç noktayı gösterir. Birincisi, tedbir kararı istinaf incelemesinde kaldırılabilir ve geçici hukuki korumalara ilişkin kararlar temyiz edilemez (HMK m.362/1-f); tedbirde son söz bölge adliye mahkemesindedir. İkincisi, tedbirin kalkması geri isteme gündemini başlatır. Üçüncüsü, hastanın vefatı hâlinde mesele mirasçılara intikal eder ve üç aylık ret süresi işlemeye başlar. Bu nedenle tedbir talep edilirken raporun “yaklaşık ispat” düzeyini rahatça aşacak ayrıntıda hazırlanması belirleyicidir.

Süreler Tablosu

İşlemSüreBaşlangıçDayanak
Tedbirin uygulanmasını istemek1 haftaTedbir kararının verildiği tarihHMK m.393
Dava öncesi tedbirde esas davayı açmak2 haftaUygulama talebiHMK m.397/1
Kurumun haksız tedbir tazminatı davası1 yıl (zamanaşımı)Hükmün kesinleşmesi veya tedbir kararının kalkmasıHMK m.399/3
Teminatın iadesi için bekleme1 ayEsas hükmün kesinleşmesi veya tedbirin kalkmasıHMK m.392/2
SGK ödeme emrine itiraz15 günÖdeme emrinin tebliği6183 s.K. m.58; 5510 s.K. m.88
Kurum işlemine karşı ön başvuruya cevap60 gün (cevap yoksa ret sayılır)Kuruma başvuru7036 s.K. m.4
Emekli Sandığı dosyasında geri isteme işlemine karşı dava60 günİşlemin tebliğiİYUK m.7
Mirasın reddi (gerçek ret)3 ayKural olarak ölümün öğrenilmesiTMK m.606
Resmî defter istemi1 ayKanundaki ret usulüne göreTMK m.619
Hükmen retSüreye bağlı değil—TMK m.605/2

Dilekçe Örnekleri

Aşağıdaki örnekler, en sık karşılaşılan üç durum için hazırlanmıştır. Köşeli parantez içindeki yerler somut dosyaya göre doldurulmalı, dosyaya uymayan paragraflar çıkarılmalıdır. Süreler kısa olduğundan dilekçeyi verdikten sonra tarih ve evrak numarasını mutlaka saklayın.

Örnek 1: SGK Ödeme Emrine İtiraz ve Takibin Durdurulması (İş Mahkemesi)

[YER] NÖBETÇİ İŞ MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA

İhtiyati tedbir taleplidir.

DAVACI (İTİRAZ EDEN): [Ad soyad, T.C. kimlik no, adres]

VEKİLİ: [Varsa]

DAVALI: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı – [Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü / Merkezi]

KONU: [Tarih ve sayılı] ödeme emrine itirazımızın kabulü ile ödeme emrinin iptali ve karar kesinleşinceye kadar takibin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulması talebidir.

TEBLİĞ TARİHİ: [Tarih]

AÇIKLAMALAR:

1- [Yer] [..]. İş Mahkemesinin [esas no] sayılı dosyasında, [ilaç adı] ilacının bedelinin Kurumca karşılanması için dava açılmış; mahkemenin [tarih] tarihli ara kararıyla ihtiyati tedbir kararı verilmiş ve ilaç bu karar uyarınca temin edilmiştir.

2- Tedbir kararı [tarih] tarihinde [itiraz üzerine / istinaf incelemesinde] kaldırılmış / esas dava [tarih] tarihli kararla reddedilmiş ve karar [tarih] tarihinde kesinleşmiştir.

3- Dava konusu ödeme emriyle, tedbir kararı uyarınca Kurumca karşılanan [tutar] TL ilaç bedelinin ödenmesi istenmektedir. Ödeme, davacının kasıt veya kusurundan ya da Kurumun hatalı bir işleminden değil, mahkeme kararından doğmuştur. Haksız ihtiyati tedbir nedeniyle tazminat, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 399. maddesinde ayrıca düzenlenmiş olup bu tazminat, esas hakkındaki davanın karara bağlandığı mahkemede açılacak davada; tedbirin haksızlığı, Kurumun zararı ve illiyet bağı ispatlanarak istenebilir. Bu şartlar bir yargı kararıyla tespit edilmeden doğrudan ödeme emri düzenlenmesi hukuka aykırıdır.

4- [Varsa] Hükmün kesinleştiği / tedbirin kalktığı [tarih] tarihinden itibaren bir yıllık süre geçmiş olup talep zamanaşımına uğramıştır (HMK m.399/3). Zamanaşımı def’inde bulunuyoruz.

5- [Varsa] Ödeme emrinde gösterilen tutar, Kurumca fiilen ödenen bedelle örtüşmemektedir; [tarih aralığı / doz sayısı / davacının kendi ödediği bedeller] yönünden fazla hesaplama yapılmıştır. Ödeme dökümü ile fatura ve teslim kayıtlarının Kurumdan celbini talep ederiz.

6- [Davacı mirasçı ise] Davacı, [mirasbırakanın adı]’nın mirasçısıdır ve mirası [tarih] tarihinde [Yer] [..]. Sulh Hukuk Mahkemesinin [esas no] sayılı dosyasında reddetmiştir / mirasın hükmen reddinin tespiti için dava açmıştır (TMK m.605). 6183 sayılı Kanunun 7. maddesi, bu Kanun hükümlerinin mirası reddetmemiş mirasçılar hakkında uygulanacağını öngörür; mirası reddeden davacı hakkında takip yapılamaz.

7- Ödeme emrinin uygulanması hâlinde davacının [aylığına / banka hesaplarına] haciz uygulanacak ve telafisi güç zararlar doğacaktır. İtiraz kendiliğinden takibi durdurmadığından, karar kesinleşinceye kadar takibin durdurulmasına ihtiyati tedbir yoluyla karar verilmesi gerekmektedir (HMK m.389).

HUKUKİ SEBEPLER: HMK m.389, m.399; 6183 s.K. m.7, m.58; 5510 s.K. m.88, m.96; TMK m.605–606 ve ilgili mevzuat.

DELİLLER: [Yer] [..]. İş Mahkemesinin [esas no] sayılı dosyası, tedbir ara kararı ve kaldırma kararı, kesinleşme şerhi, ödeme emri ve tebliğ belgesi, eczane ve hastane fatura ve teslim kayıtları, [mirasın reddi kararı / mirasçılık belgesi], bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; karar kesinleşinceye kadar takibin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına, itirazımızın kabulü ile [tarih ve sayılı] ödeme emrinin iptaline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı Kuruma yükletilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederiz.

Davacı / Vekili: [Ad soyad, imza, tarih]

Örnek 2: Haksız İhtiyati Tedbir Tazminatı Davasına Cevap Dilekçesi (HMK m.399)

[YER] [..]. İŞ MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA

DOSYA NO: [Esas no]

DAVALI (CEVAP VEREN): [Ad soyad, T.C. kimlik no, adres]

VEKİLİ: [Varsa]

DAVACI: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı

KONU: Haksız ihtiyati tedbir nedeniyle tazminat istemine karşı cevaplarımızın sunulmasıdır.

AÇIKLAMALAR:

1- Zamanaşımı def’i: Esas hakkındaki hüküm [tarih] tarihinde kesinleşmiş / ihtiyati tedbir kararı [tarih] tarihinde kalkmıştır. Dava, bu tarihten itibaren bir yıllık süre geçtikten sonra [tarih] tarihinde açılmıştır. HMK m.399/3 uyarınca zamanaşımı def’inde bulunuyoruz.

2- Haksızlık şartı gerçekleşmemiştir: Tedbir, mahkemece [sağlık kurulu raporu, tedaviyi yürüten hekimin raporu ve diğer deliller] değerlendirilerek verilmiştir. [Varsa: Esas dava, [görev / dava şartı] gibi usule ilişkin bir sebeple reddedilmiş olup ilacın Kurumca karşılanması gerektiği yönündeki hak esastan incelenmemiştir.] [Varsa: Esas davada [dönem] yönünden talebimiz kabul edilmiştir; bu döneme ait ödemeler haklıdır.]

3- Zarar ve illiyet bağı ispatlanmamıştır: Kurum, talep ettiği tutarın tedbir kararı uyarınca ve fiilen ödendiğini, her kalemin hangi reçete ve faturaya dayandığını ispatlamalıdır. Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2015/10991 E., 2015/11747 K. sayılı kararında, tedbirin uygulanması, haksızlığı ve zararla illiyet bağı ile zararın hesap yönteminin araştırılması gerektiği vurgulanmıştır. Talep edilen tutara; [tarih aralığı, doz sayısı, davalının kendi ödediği bedeller, mükerrer kalemler] yönünden itiraz ediyoruz.

4- Faiz: Faiz istemine, başlangıç tarihi ve faiz türü yönünden ayrıca itiraz ediyoruz.

5- [Davalı mirasçı ise] Davalı, mirası [tarih] tarihinde reddetmiştir / tereke borca batık olduğundan miras hükmen reddedilmiş sayılır (TMK m.605). Davalının terekenin borçlarından sorumluluğu bulunmamaktadır.

HUKUKİ SEBEPLER: HMK m.389, m.399; TMK m.605–606, m.641 ve ilgili mevzuat.

DELİLLER: Esas dava dosyası, tedbir ara kararı ve kaldırma kararı, kesinleşme şerhi, eczane ve hastane kayıtları, davalının ödeme belgeleri, [mirasın reddi kararı], bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle; öncelikle zamanaşımı nedeniyle, olmadığı takdirde esastan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı Kuruma yükletilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederiz.

Davalı / Vekili: [Ad soyad, imza, tarih]

Örnek 3: SGK’nın Borç Bildirimine veya Aylıktan Kesinti Yazısına İtiraz (Kuruma Başvuru)

Bu başvuru, Kurumdan ödeme emri gelmeden önce bir borç bildirimi veya aylıktan kesinti yazısı geldiğinde kullanılır. Aynı zamanda, ileride Kurum işlemine karşı dava açılabilmesi için gereken ön başvuru işlevini görür (7036 s.K. m.4).

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU [İL] SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜNE

KONU: [Tarih ve sayılı] yazınızla bildirilen ilaç bedeli borcuna itirazım ve dayanak belgelerin tarafıma verilmesi talebi.

1- [Tarih ve sayılı] yazınızla, [Yer] [..]. İş Mahkemesinin [esas no] sayılı dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararı uyarınca Kurumca karşılanan ilaç bedeli olarak [tutar] TL’nin [ödenmesi istenmiş / aylığımdan kesileceği bildirilmiştir].

2- Söz konusu ödeme, mahkeme kararının gereği olarak yapılmıştır; kasıt veya kusurumdan ya da Kurumun hatalı bir işleminden doğan bir yersiz ödeme değildir. Haksız ihtiyati tedbir nedeniyle tazminat ancak Hukuk Muhakemeleri Kanununun 399. maddesi uyarınca, esas hakkındaki davanın karara bağlandığı mahkemede açılacak davada istenebilir. Bu nedenle borç bildirimini ve [aylıktan kesinti / mahsup] işlemini kabul etmiyorum.

3- [Varsa] Hükmün kesinleştiği / tedbirin kalktığı [tarih] tarihinden itibaren bir yıllık süre geçmiştir (HMK m.399/3).

4- Talebinizin hukuki dayanağının, tutarın hangi ödeme kalemlerinden oluştuğunu gösterir dökümün, fatura ve ödeme tarihlerinin, faiz istenmişse faiz başlangıç tarihi ve oranının tarafıma yazılı olarak bildirilmesini talep ederim.

5- Bu başvuru, bildirilen borcun veya hesaplamanın kabulü anlamına gelmez; tüm itiraz ve def’i haklarım saklıdır.

Gereğini bilgilerinize arz ederim.

[Ad soyad, T.C. kimlik no, adres, telefon, imza, tarih]

EKLER: Kurum yazısının örneği; tedbir ara kararı; [kaldırma kararı / esas hüküm ve kesinleşme şerhi].

Mirasın reddi için gereken beyan dilekçesi mirasın reddi dilekçesi örneği, borca batık tereke için açılacak dava mirasın hükmen reddi dava dilekçesi örneği sayfalarımızda yer almaktadır.

En Sık Yapılan Hatalar

  • Tedbir kaldırılınca esas davayı bırakmak. Esas dava kazanılırsa tedbir döneminde yapılan ödemelerin haklılığı ortaya çıkar; dava bırakılırsa bu imkân kaybolur.
  • Ödeme emrine 15 gün içinde itiraz etmemek. Süre geçerse ödeme emri kesinleşir.
  • İtirazın takibi durdurduğunu sanmak. Takibin durdurulması için mahkemeden ayrıca tedbir istenmelidir.
  • Zamanaşımı def’ini ileri sürmemek. Bir yıllık süre geçmişse bu, cevap veya itiraz dilekçesinde açıkça yazılmalıdır.
  • Tutarı denetlemeden ödemek veya taksitlendirmek. Her kalemin tedbir kararına dayandığı ve fiilen ödendiği belgelerle kontrol edilmelidir.
  • Kurumun yazısını cevapsız bırakmak. Yazılı itiraz hem kayıt oluşturur hem de dava için ön başvuru işlevi görür.
  • Mirası reddetmeden önce tereke mallarını kullanmak veya satmak. Bu işlemler ret hakkını ortadan kaldırabilir (TMK m.610/2).
  • Üç aylık ret süresini kaçırmak. Süre geçtikten sonra yalnızca borca batıklık hâlinde hükmen ret yolu kalır.
  • Taahhüt metinlerini okumadan imzalamak. Mahkeme kararında yer almayan şartlar ileride aleyhinize delil olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kanser ilacı davası kaybedilirse SGK ödediği ilaç parasını geri ister mi?

Geri isteme riski vardır, ancak bu kendiliğinden doğmaz. Kanunda bu iş için düzenlenen yol, haksız ihtiyati tedbir nedeniyle tazminattır (HMK m.399). Kurum; tedbirin haksızlığını, ödediği bedeli ve ödemenin tedbir kararından kaynaklandığını ortaya koymalıdır. Tedbirle ödenen ilaç bedellerinin geri istenmesine ilişkin yerleşik ve kamuya açık bir Yargıtay içtihadı tespit edemedik.

Tedbir kaldırıldı ama dava devam ediyor; şimdi ödeme yapmam gerekir mi?

Tedbirin kaldırılması, sizi kendiliğinden bir ödeme yapmakla yükümlü kılmaz. Kurumun talebi için bir yargı kararı veya en azından usulüne uygun bir ödeme emri gerekir. Esas dava sonunda kazanılırsa, tedbir döneminde yapılan ödemelerin Kurumca karşılanması gereken bedeller olduğu ortaya çıkar. Bu nedenle esas davayı güçlü biçimde sürdürmek en önemli adımdır.

SGK haksız tedbir tazminatı davasını hangi mahkemede açar?

Tazminat davası, esas hakkındaki davanın karara bağlandığı mahkemede açılır (HMK m.399/2). İlaç davası iş mahkemesinde görüldüyse, tazminat davası da kural olarak aynı iş mahkemesinde açılır.

SGK’nın tazminat isteme süresi ne kadardır?

Tazminat isteme hakkı, hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir yıl içinde kullanılmazsa zamanaşımına uğrar (HMK m.399/3). Zamanaşımı mahkemece kendiliğinden dikkate alınmadığından cevap dilekçesinde açıkça ileri sürülmelidir.

Kusurum yoksa yine de sorumlu olur muyum?

Haksız tedbir tazminatında kural olarak kusur aranmaz (Yargıtay 17. HD, 2015/10991 E., 2015/11747 K.). Ancak tedbirin uygulanmış olması, haksız çıkması ve zarar ile tedbir arasında illiyet bağı bulunması gerekir; zararın hesap yöntemi de mahkemece araştırılmalıdır.

SGK tedbirle ödenen ilaç bedelini aylığımdan kesebilir mi?

5510 sayılı Kanunun 96. maddesi yersiz ödemelerde mahsup ve gelir ile aylıklardan yüzde 25 oranında kesinti imkânı öngörür. Ancak tedbirle yapılan ödeme mahkeme kararından doğduğu için bu maddenin uygulanabilirliği tartışmalıdır. Kesinti bildirimi gelirse Kuruma yazılı itiraz edin; bu başvuru dava için ön şart işlevi de görür (7036 s.K. m.4).

SGK’dan ödeme emri geldi; ne kadar sürem var?

Ödeme emrinin tebliğinden itibaren 15 gün içinde, alacaklı ünitenin bulunduğu yerdeki iş mahkemesine itiraz edilmelidir (6183 s.K. m.58; 5510 s.K. m.88). Tebliğ günü süreye dâhil edilmez.

Ödeme emrine itiraz etmek takibi durdurur mu?

Hayır. İtiraz takibi kendiliğinden durdurmaz. Haciz riskine karşı itiraz dilekçesinde takibin durdurulması için ihtiyati tedbir talep edilmelidir (HMK m.389).

Hasta vefat ederse tedbirle ödenen bedeller mirasçılara geçer mi?

Olası bir talep terekeye yönelir. SGK alacakları bakımından 6183 sayılı Kanun hükümleri, mirası reddetmemiş mirasçılar hakkında da uygulanır (6183 s.K. m.7). Mirasçılar paylaşmadan önce terekenin borçlarından kişisel ve müteselsil olarak sorumludur (TMK m.641). Mirası reddeden mirasçı bu borçtan sorumlu olmaz.

Mirası reddetme süresi ne kadardır?

Gerçek ret, kural olarak mirasbırakanın ölümünü öğrenmekten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine yapılan beyanla gerçekleşir (TMK m.605–606). Ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır (TMK m.605/2); bu hükmen ret süreye bağlı değildir.

Mirası reddedersem mirasbırakanın diğer mallarından da vazgeçmiş olur muyum?

Evet. Ret, mirasın bütününe ilişkindir; reddeden mirasçı borçlardan kurtulurken terekenin varlıklarından da yararlanamaz. Terekede değerli mallar varsa, ret yerine resmî defter tutulması (TMK m.619) ve deftere göre kabul seçeneği değerlendirilmelidir.

Mirası reddetmeden önce nelere dikkat etmeliyim?

Mirasın kazanılmasından önce, tereke işlerinin olağan yönetiminin gerektirdiği işlemler dışında kalan işlemleri yapan veya tereke mallarını gizleyen ya da kendisine mal eden mirasçı mirası reddedemez (TMK m.610/2). Banka hesabından para çekmek, araç satmak veya eşyaları paylaşmak gibi işlemlerden önce hukuki destek alın.

SGK tedbiri uygularken benden taahhütname imzalamamı istiyor; imzalamalı mıyım?

Uygulamada bazı hastalardan, dava aleyhe sonuçlanırsa bedelin iade edileceğine dair yazılı taahhüt istendiği aktarılmaktadır. Böyle bir metin ileride delil olarak kullanılabilir. Mahkeme kararında yer almayan bir şartı imzalamadan önce avukatınıza danışın; karar bu gerekçeyle uygulanmıyorsa durumu kararı veren mahkemeye bildirin.

Tedbir için teminat yatırdım; ne olacak?

Esas hakkındaki hüküm kesinleştikten veya tedbir kalktıktan sonra bir ay içinde tazminat davası açılmazsa teminat iade edilir (HMK m.392/2). Adli yardımdan yararlanan kimsenin ise teminat göstermesi gerekmez (HMK m.392/1).

Ara kararda “ileride gerektiğinde sorumlusundan alınmak üzere” yazıyor; bu ne demek?

Bu ifade, ileride bir geri isteme talebinde bulunulma ihtimalinin mahkemece açıkça saklı tutulduğunu gösterir. Ancak tek başına hastayı belirli bir tutarı ödemeye mahkûm eden bir hüküm değildir; talebin şartları ve tutarı yine HMK m.399 çerçevesinde tartışılır.

Esas dava usulden reddedildi; tedbirle ödenen bedeller ne olur?

Usule ilişkin bir ret kararı, ilacın Kurumca karşılanması gerektiği yönündeki hakkı esastan çözmez; bu durumda tedbirin haksızlığı da tartışmalı hâle gelir. Davanın doğru yargı yolunda ve süresinde yenilenmesi, ödenen bedellerin haklılığını ortaya koymanın en etkili yoludur.

Emekli Sandığı emeklisiyim; aynı kurallar geçerli mi?

5754 sayılı Kanundan önce Emekli Sandığı kapsamında olanlar bakımından idari yargı görevlidir ve geçici koruma yürütmenin durdurulması kararıyla sağlanır. HMK m.399 doğrudan uygulanmaz; idarenin geri isteme işlemine karşı tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir (İYUK m.7).

İlgili Rehberler

Tedbirle ödenen ilaç bedeli için talep mi aldınız?

Kurum yazısını, ödeme emrini veya tazminat davasını süreleri kaçırmadan birlikte değerlendirelim; mirasçılar için ret seçeneklerini aynı görüşmede planlayalım. Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve somut olay için hukuki görüş yerine geçmez. Tedbirle ödenen ilaç bedellerinin geri istenmesine ilişkin yerleşik bir Yargıtay içtihadı bulunmadığından, her dosya kendi koşullarıyla değerlendirilmelidir. İçerik Av. Fatma Öztürk sorumluluğunda hazırlanmıştır. Son güncelleme: 12 Ekim 2026.

Post by Av. Fatma Öztürk