Mal beyanı dilekçesi, hakkında icra takibi başlatılan borçlunun; borcunu karşılamaya yetecek mal, alacak ve gelirlerini icra dairesine yazılı olarak bildirdiği belgedir. Ödeme emrinin tebliğinden itibaren genel haciz yolunda 7 gün (kambiyo senetlerinde 10 gün) içinde verilmelidir; hiç malınız yoksa “malım yoktur” şeklindeki beyan da geçerli ve zorunludur. Bu rehberde mal beyanı dilekçesinde nelerin yer alması gerektiği, “malım yoktur” beyanının nasıl yazılacağı, örnek bir şablon ve sık yapılan hatalar açıklanmaktadır. Mal beyanının hukuki niteliği, süreleri ve cezaları (tazyik hapsi, gerçeğe aykırı beyan) hakkında ayrıntı için Mal Beyanı Nedir? Ne İçerir, Vermezsem Ne Olur? (İİK 74) yazımıza bakabilirsiniz.
İcra Takibi ve Mal Beyanında Hukuki Destek
Mal beyanı, itiraz ve tazyik hapsi süreçlerinde hak kaybı yaşamamak için Av. Fatma Öztürk ile görüşün.
📞 Hemen Ara: 0554 648 37 15 💬 WhatsApp’tan YazMal beyanı vermeniz mi istendi?
Mal beyanı, itiraz ve tazyik hapsi süreçlerinde hak kaybı yaşamamak için Av. Fatma Öztürk ile görüşün.
📞 Hemen Ara: 0554 648 37 15 💬 WhatsApp’tan YazMal Beyanı Dilekçesi Ne Zaman Verilir?
Mal beyanı yükümlülüğü, ödeme emrinin borçluya tebliğ edilmesiyle doğar. Süreler şu şekildedir:
- Genel haciz yolu: Ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün.
- Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu (çek, bono, poliçe): 10 gün.
- Ödeme emrine itiraz edildiyse: İtiraz süresince beyan yükümlülüğü doğmaz; itiraz icra mahkemesince kaldırılırsa, kararın tebliğ/tefhiminden itibaren 3 gün içinde beyan verilir.
Süreyi kaçırmak, alacaklının talebiyle tazyik hapsi istenmesine yol açabileceğinden dilekçenin zamanında verilmesi önemlidir. Süre geçse bile gönüllü olarak beyan vermek, henüz karar verilmemişse tazyik talebini konusuz bırakır.
Mal Beyanı Dilekçesinde Neler Yer Almalı?
Usulüne uygun bir mal beyanı dilekçesinde şu unsurlar bulunmalıdır:
- İcra müdürlüğü ve dosya numarası: Takibin yürütüldüğü icra dairesi ve esas numarası.
- Borçlunun kimlik ve iletişim bilgileri: Ad-soyad, T.C. kimlik numarası, adres.
- Malvarlığı kalemleri: Taşınmazlar (tapu bilgisiyle), araçlar (plaka), banka hesapları, düzenli gelir (maaş, kira), üçüncü kişilerdeki alacaklar, ziynet eşyaları ve şirket hisseleri.
- Borcun ödeme şekli: Borcun ne surette ve hangi sürede ödenebileceğine ilişkin açıklama (İİK m.74 bunu açıkça arar).
- Tarih ve imza.
Önemli bir kolaylık: borçlu tüm mal varlığını değil, yalnızca borcu karşılayacak miktarda mal ve alacak göstermekle yükümlüdür. Ancak gösterilen bilgiler gerçeğe uygun olmalıdır; aksi hâlde İİK m.338’deki gerçeğe aykırı beyan suçu gündeme gelir.
“Malım Yoktur” Beyanı Nasıl Yazılır?
Borçlunun borcu karşılayacak mal, alacak veya geliri gerçekten yoksa, bunu bildiren bir beyan da tam anlamıyla geçerli ve zorunlu bir mal beyanıdır. Dilekçeye özetle şu ifade yazılır: “Borcumu karşılayacak herhangi bir taşınır veya taşınmaz malım, banka hesabım, alacağım ya da düzenli gelirim bulunmamaktadır.” Bu şekildeki yokluk beyanı da icra dairesine sunulduğunda mal beyanı yükümlülüğü yerine getirilmiş sayılır ve tazyik hapsi talep edilemez. Buna karşılık, gerçekte malınız olduğu hâlde “malım yoktur” demek gerçeğe aykırı beyandır ve İİK m.338 uyarınca üç aydan bir yıla kadar hapis cezasına yol açabilir.
Dilekçe Nereye ve Nasıl Verilir?
Mal beyanı, takibin yürütüldüğü (dosyanın bulunduğu) icra dairesine verilir. Beyan yazılı bir dilekçeyle yapılabileceği gibi, icra dairesinde sözlü olarak da yapılabilir; sözlü beyan tutanağa geçirilir. Borçlu beyanı bizzat verebileceği gibi, vekâletnamesi bulunan avukatı aracılığıyla da verebilir; ancak beyanın doğruluğundan borçlu sorumludur. Tüzel kişilerde (anonim, limited şirket) beyan, şirketi temsile yetkili kişi tarafından verilir.
Örnek Mal Beyanı Dilekçesi (Şablon)
Aşağıdaki şablon, köşeli parantez içindeki alanlar doldurularak kullanılabilir. Bu bir örnek çerçeve olup, somut duruma göre uyarlanmalı ve tereddüt hâlinde bir avukata danışılmalıdır:
… İCRA MÜDÜRLÜĞÜ’NE
Dosya No: [Esas No]
Beyanda Bulunan Borçlu: [Ad Soyad] – [T.C. Kimlik No] – [Adres]
KONU: Mal beyanının sunulmasıdır.
AÇIKLAMALAR: Yukarıda numarası yazılı dosyada tarafıma tebliğ edilen ödeme emri üzerine, İİK m.74 uyarınca mal beyanımı sunuyorum:
1) Taşınmaz: [var/yok – varsa tapu bilgisi]
2) Araç: [var/yok – varsa plaka]
3) Banka hesabı: [var/yok]
4) Düzenli gelir (maaş/kira): [tutar/yok]
5) Üçüncü kişilerdeki alacak: [var/yok]
6) Borcu ödeme şeklim: [örn. aylık … TL taksitle / ödeyecek durumum yoktur]
SONUÇ: Mal beyanımın kabulünü arz ederim. [Tarih] – [İmza]
Sık Yapılan Hatalar
- Süreyi kaçırmak: 7 (veya 10) günlük süre kısa olduğundan ödeme emri gelir gelmez harekete geçmek gerekir.
- “İtiraz ettim, beyan vermem gerekmez” yanılgısı: İtiraz reddedilirse yalnızca 3 gün içinde beyan verme zorunluluğu doğar; bu süre kolayca kaçırılır.
- Gerçeğe aykırı/eksik beyan: Malı gizlemek İİK m.338 suçunu oluşturur; SGK, tapu ve banka kayıtlarıyla çelişki kolayca tespit edilir.
- Sonradan edinilen malı bildirmemek: Beyandan sonra yeni mal edinir veya geliriniz artarsa, İİK m.77 uyarınca 7 gün içinde ayrıca bildirmeniz gerekir.
Sonuç olarak mal beyanı dilekçesi, göründüğünden daha kritik bir usul işlemidir: zamanında ve doğru verildiğinde tazyik hapsi riskini ortadan kaldırır, eksik veya gerçeğe aykırı verildiğinde ise ciddi cezai sonuçlar doğurur. Özellikle malvarlığı karmaşık olan veya itiraz süreci bulunan dosyalarda dilekçenin bir avukat desteğiyle hazırlanması yerinde olur.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, somut durumunuza ilişkin değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
Dilekçe Yazarken Sık Yapılan Hatalar
Mal beyanı dilekçesi kısa bir metindir; ancak yanlış yazıldığında ya geçersiz sayılır ya da beklenmedik sonuç doğurur. Aşağıdaki tablo en sık yapılan hataları ve doğrularını göstermektedir.
| Hata | Neden sorun | Doğrusu |
|---|---|---|
| Dosya numarasının yazılmaması | Dilekçe eşleştirilemez | Daire adı + esas numarası |
| “Hiçbir şeyim yok” gibi belirsiz ifade | Beyan sayılmayabilir | Kalem kalem açık beyan |
| Malı olduğu hâlde gizlemek | Suç oluşturur | Eksiksiz bildirim |
| Gelirin bildirilmemesi | Eksik beyan | Maaş, kira, serbest kazanç |
| Üçüncü kişilerdeki alacağın atlanması | Eksik beyan | Kim, ne kadar borçlu |
| Tarih ve imzanın unutulması | Geçerlilik sorunu | Mutlaka atılmalı |
| Süre içinde verilmemesi | Tazyik hapsi riski | 7 gün içinde |
| Sonradan edinilen malın bildirilmemesi | Yükümlülük sürer | Değişiklik bildirilmeli |
Üçüncü satır ile ikinci satır arasındaki fark hayatidir: beyanda bulunmamak zorlama tedbiri (tazyik hapsi) doğururken, gerçeğe aykırı beyan suç oluşturur ve adli sicile işlenir. Bu nedenle malı olan borçlunun gizlemek yerine eksiksiz bildirimde bulunması, uzun vadede çok daha az riskli bir tercihtir. Yaptırımların karşılaştırması için mal beyanı nedir, vermezsem ne olur yazımıza bakabilirsiniz.
“Malım Yoktur” Beyanı: Nasıl Yazılmalı?
Haczedilecek malı bulunmayan borçlu da beyanda bulunmak zorundadır. Ancak bu beyan “hiçbir şeyim yok” cümlesinden ibaret olmamalıdır.
| Bölüm | Yazılması gereken |
|---|---|
| Kimlik ve dosya | Borçlu bilgileri, icra dairesi, esas no |
| Beyan cümlesi | Haczi kabil malı bulunmadığının açık beyanı |
| Gelir durumu | Çalışıyorsa işveren ve tutar; çalışmıyorsa bu durum |
| Barınma | Kirada mı, aile yanında mı |
| Sosyal yardım | Alınıyorsa belirtilmeli |
| Borç durumu | Varsa diğer icra dosyaları |
| Ödeme iradesi | Taksitle ödeme talebi eklenebilir |
| Tarih ve imza | Zorunlu |
Yedinci satır, dilekçeyi savunmadan çözüme çeviren unsurdur: mal beyanıyla birlikte taksitle ödeme talebinde bulunulması, sürecin borçlu lehine ilerlemesini sağlayabilir. Böylece hem yükümlülük yerine getirilmiş hem de ödeme iradesi ortaya konmuş olur. Talebin nasıl kurulacağı için icra taksitlendirme talebi dilekçe örneği sayfamızdan yararlanabilirsiniz.
Beyandan Sonra Ne Olur?
Beyan verilmesi süreci sonlandırmaz; alacaklının bir sonraki hamlesini şekillendirir.
| Beyan içeriği | Alacaklının hamlesi | Borçlunun imkânı |
|---|---|---|
| Taşınmaz bildirildi | Tapuya haciz | Haczedilmezlik iddiası varsa şikâyet |
| Araç bildirildi | Trafik siciline haciz | Aynı |
| Maaş bildirildi | Maaş haczi | Oran ve aile indirimi denetimi |
| Banka hesabı bildirildi | Hesap haczi | Korunan gelir varsa şikâyet |
| Üçüncü kişide alacak | 89 haciz ihbarnamesi | — |
| Malım yoktur | Araştırma yapılır | Taksit talebi |
| Hiç mal çıkmazsa | Aciz vesikası | Faiz işlemez, uzun süreli takip hakkı doğar |
Son satır, borçlu için beklenmedik bir sonuç doğurur: hiç mal bulunamadığında verilen aciz vesikası, borcu sona erdirmez; alacaklıya uzun süreli bir takip hakkı verir ve borç yıllar sonra dahi istenebilir hâle gelir. Buna karşılık aciz vesikasına bağlanan borç için faiz işlemez. Ayrıntı için aciz vesikası: sonuçları ve 20 yıllık zamanaşımı rehberimize bakınız.
Özetle: Gizlemek Değil, Eksiksiz Bildirmek
Mal beyanı dilekçesi kısa bir metindir ama iki ayrı riski birden yönetir. Beyanda hiç bulunmamak tazyik hapsi doğurur — bu bir zorlama tedbiridir, beyanda bulunulduğu anda kalkar ve adli sicile işlenmez. Gerçeğe aykırı beyan ise suçtur ve sonradan doğru beyan verilmesi cezayı kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Bu nedenle malı olan borçlu için gizlemek, bildirmekten çok daha risklidir.
Haczedilecek malı bulunmayan borçlu da beyanda bulunmak zorundadır; ancak bu beyan belirsiz bir cümleden ibaret olmamalı, gelir durumu ve barınma koşulları açıkça yazılmalıdır. Dilekçeye taksitle ödeme talebinin eklenmesi ise süreci savunmadan çözüme çevirir. Hiç mal bulunamadığında verilen aciz vesikası borcu sona erdirmez; faiz işlemez ama alacaklıya uzun süreli bir takip hakkı verir.
📚 İlgili Rehberler
🗺️ İcra Takibi Konu Haritası
İcra ve haciz sürecinin tüm aşamaları için hazırladığımız rehberler:
🔒 Haciz İşlemleri
- Banka Hesabına Haciz ve E-Haciz: Bloke Nasıl Kaldırılır?
- Borç Ödendikten Sonra Haczin Kaldırılması (Haciz Fekki)
- Haciz İhbarnamesi (89/1) Geldi: Üçüncü Kişi Ne Yapmalı?
- Maaş Haczi: 1/4 Kuralı ve Haczedilemeyen Ödemeler
- Tek Ev Haczedilir mi? Meskeniyet İddiası
- İhtiyati Haciz Nedir? Şartları ve Uygulanması (İİK 257)
📁 Takip Süreci
- İcra Dosyası Nasıl Kapatılır? Kapak Hesabı ve Tahsil Harcı
- İcra Takibinden Vazgeçme (Feragat) ve Haricen Tahsil
- İcra Borcunda Zamanaşımı: 10, 5 ve 3 Yıl Kuralları
- İcra Dosyasının Yenilenmesi: Düşen Dosya Nasıl Canlanır?
- İcra Takibinde Yetki İtirazı: Hangi Daire Yetkili?
- Adıma İcra Takibi Var mı? e-Devlet ve UYAP Sorgulama
⚖️ İtiraz ve Dava
- İcra Takibine İtiraz: Ödeme Emrine 7 Gün İçinde İtiraz
- Ödeme Emrine İtiraz: Borca, İmzaya ve Yetkiye İtiraz
- İtirazın Kaldırılması: Kesin ve Geçici Kaldırma (İİK 68)
- İtirazın İptali Davası (İİK 67)
- İstihkak Davası: Başkasının Malı Haczedilirse
- Sıra Cetveline Şikâyet ile İtiraz Arasındaki Fark
💰 Ödeme, Harç ve Faiz
- Haricen Tahsil Ne Demek? Harcı, Oranı ve Bildirimi
- İcra Borcuna Faiz Nasıl Hesaplanır? Faiz Türleri
- İcra Borcunu Taksitle Ödeme (İİK m.111)
- İcra Harç ve Masrafları: Kim Öder, Ne Kadar?
- Ödeme Emri Geldi, Ne Yapmalı? 7 Günde 3 Seçenek
- Mal Beyanı Nedir? Vermezsem Ne Olur? (İİK 74)
🏛️ Satış ve Paraya Çevirme
- UYAP e-Satıştan İcradan Ev veya Araç Nasıl Alınır?
- İcra İhalesi ve İhalenin Feshi
- Satış Talebi Süresi: Hacizde 1 Yıl, Rehinde 6 Ay
- Kıymet Takdirine İtiraz: Malım Düşük Değerlendiyse
- İhale Bedelini Ödemezsem Ne Olur?
- Mehil Vesikası ve Satışın Durdurulması (İİK m.36)
📌 Özel Alacak Türleri
- 2026 İcra Affı Çıkacak mı? Güncel Gerçek
- Kira Borcu ve Tahliye: İcra Yoluyla Kiracı Tahliyesi
- Kredi Kartı Borcum İcraya Verildi: Takip Süreci
- Kambiyo Senedi (Çek-Bono) Takibi: 5 Günde Ne Yapılır?
- Yabancı Para (Döviz) Alacağında İcra Takibi
- Abonelik/Fatura Borcu İcraya Verildi: MTS Takibi
📚 Sürecin bütünü için İcra ve İflas Hukuku Rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.
Mal Beyanının Kanuni Çerçevesi
Mal beyanı, takibin kesinleşmesinden sonra borçluya yüklenen bir yükümlülüktür ve yerine getirilmemesi yaptırıma bağlanmıştır.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Yükümlülük | Borçlu, kanunda öngörülen süre içinde mal beyanında bulunmakla yükümlüdür | İİK m.74 |
| İçerik | Beyanda borçlunun malvarlığı ve gelirleri gösterilir | İİK m.74 |
| Sonradan edinme | Yeni mal edinilmesi hâlinde beyanın yenilenmesi | İİK m.75 |
| Yaptırım | Mal beyanında bulunmayan borçlu hakkında tazyik hapsi | İİK m.76 |
| Gerçeğe aykırılık | Hakikate aykırı beyanın ayrı bir yaptırıma tabi olması | |
| Sona erme | Beyanda bulunulmasıyla tazyik hapsinin sona ermesi | |
| Haciz | Beyan edilen mallar üzerine haciz | İİK m.78 |
| Şikâyet | Usule aykırı işlemlere karşı başvuru | İİK m.16 |
Üçüncü satır, uygulamada sıkça ihmal edilen yükümlülüktür: beyandan sonra yeni mal edinilmesi hâlinde beyanın yenilenmesi gerekir. Bu yükümlülük, ilk beyanın verilmiş olmasıyla sona ermez.
Malım yok beyanı da bir beyandır. Haczedilecek malı bulunmayan borçlunun bu durumu açıkça beyan etmesi gerekir; hiç beyanda bulunmamakla malı olmadığını bildirmek farklı sonuçlar doğurur. Malı bulunmadığını bildiren borçlu yükümlülüğünü yerine getirmiş olur; buna karşılık gerçeğe aykırı beyan ayrıca değerlendirilir. Beyanın kapsamına gelirler, üçüncü kişilerdeki alacaklar ve tüm malvarlığı dâhildir.
Beyandan Sonraki Aşama
Beyanın verilmesi takibi durdurmaz; süreç haciz ve satışla devam eder.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Haciz isteme | Ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde haciz istenmezse dosya işlemden kalkar | İİK m.78 |
| Satış isteme | Alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren bir yıl içinde satış isteyebilir | İİK m.106 |
| Haczin düşmesi | Süresinde satış istenmez veya gerekli gider on beş gün içinde depo edilmezse haciz kalkar | İİK m.110 |
| Kıymet takdiri | Rapor borçluya, haciz koydurmuş alacaklıya ve ipotekli alacaklılara tebliğ edilir | İİK m.128 |
| Şikâyet | Tebliğden itibaren yedi gün içinde şikâyet; şikâyetten itibaren yedi gün içinde masraf yatırılmazsa kesin ret | İİK m.128/a |
| Rızaen satış | Borçlu, kıymet takdirinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde yetki isteyebilir | İİK m.111/a |
| Elektronik artırma | Açık artırma elektronik satış portalında yapılır ve yedi gün sürer | İİK m.111/b |
| İhale bedeli | Bedel, artırma sonuç tutanağının ilanından itibaren yedi gün içinde ödenir | İİK m.118 |
Birinci satır, alacaklı bakımından ilk süredir: ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde haciz istenmezse dosya işlemden kalkar ve yenileme gerekir. Bu süre, satış isteme süresinden ayrı işler.
Mal beyanı örneği için mal beyanı dilekçesi rehberimize bakabilirsiniz.
Beyanın Kapsamı
Mal beyanının hangi kalemleri içermesi gerektiği yükümlülüğün yerine getirilmiş sayılması bakımından belirleyicidir.
| Kalem | İçerik |
|---|---|
| Taşınmaz | Tapu bilgileriyle birlikte |
| Taşıt | Plaka ve tescil bilgileri |
| Banka | Hesap ve mevduat bilgileri |
| Alacak | Üçüncü kişilerdeki alacaklar (İİK m.89) |
| Gelir | Maaş, kira ve düzenli gelirler |
| Ticari | Şirket payları ve işletme varlıkları |
| Taşınır | Değerli taşınır mallar |
| Yokluk | Malı bulunmayan borçlunun bu durumu beyan etmesi |
Dördüncü satır, en sık eksik bırakılan kalemdir: üçüncü kişilerdeki alacaklar da beyan kapsamındadır ve bu alacaklar üzerine haciz ihbarnamesi gönderilebilir.
Beyan yazılı ve süresinde verilmelidir. Sözlü olarak yapılan açıklamalar yükümlülüğü karşılamaz. Beyanın icra dosyasına yazılı olarak sunulması ve havale tarihinin kaydedilmesi gerekir. Süresinde verilen beyan tazyik hapsi talebinin önüne geçer; sonradan verilen beyan ise başlamış olan hapsi sona erdirir.
Beyanın Verilmemesi Hâlinde Süreç
Yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde uygulanacak yaptırım belirli bir usule tabidir.
| Adım | İçerik |
|---|---|
| Talep | Alacaklının tazyik hapsi talebinde bulunması |
| Merci | İcra ceza mahkemesinin karar vermesi |
| Duruşma | Borçlunun dinlenmesi |
| Karar | Tazyik hapsine hükmedilmesi (İİK m.76) |
| Uygulama | Kararın infazı |
| Sona erme | Beyanda bulunulmasıyla hapsin sona ermesi |
| Süre | Hapsin kanunda öngörülen süreyle sınırlı olması |
| Şikâyet | Usule aykırılıklara karşı başvuru (İİK m.16) |
Altıncı satır, yaptırımın niteliğini gösterir: bu hapis cezalandırma değil, yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlama amacı taşır ve beyanda bulunulduğu anda sona erer.
Eksik beyan pratik fayda sağlamaz. Malvarlığını eksik veya gerçeğe aykırı bildiren borçlu bakımından ayrı bir sorumluluk doğar. Ayrıca eksik beyan, alacaklının mal araştırması yapmasını engellemediğinden pratik bir fayda da sağlamaz; sicil sorguları üzerinden tespit edilen mallar zaten haczedilebilir.
Haciz için haczedilemeyen mal ve gelirler rehberimize bakabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar
Mal beyanı dilekçelerinde tekrarlanan eksiklikler sınırlı sayıdadır.
| Hata | Sonucu |
|---|---|
| Süre | Kanuni sürenin kaçırılması |
| Şekil | Beyanın yazılı verilmemesi |
| Eksiklik | Malvarlığının eksik gösterilmesi |
| Alacak | Üçüncü kişilerdeki alacakların atlanması |
| Gelir | Düzenli gelirlerin bildirilmemesi |
| Yokluk | Malı olmadığının beyan edilmemesi |
| Yenileme | Yeni mal edinilince beyanın yenilenmemesi (İİK m.75) |
| Kayıt | Havale tarihinin belgelenmemesi |
Altıncı satır, en yaygın yanlış anlamadır: malı bulunmayan borçlunun hiç beyanda bulunmaması yükümlülüğü ortadan kaldırmaz. Malı olmadığının açıkça beyan edilmesi gerekir.
Havale kaydı saklanmalıdır. Beyanın süresinde verildiğinin ispatı, dilekçenin icra dosyasına sunulduğu havale tarihine dayanır. Bu nedenle dilekçenin bir örneği havale kaydıyla birlikte alınmalı ve saklanmalıdır; aksi hâlde süresinde beyanda bulunulduğu ispatlanamaz.
Beyan Sonrası Haciz Uygulaması
Beyan edilen mallar üzerine uygulanacak haciz genel kurallara tabidir.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Haciz | Beyan edilen ve tespit edilen mallar üzerine | İİK m.78 |
| Sınır | Alacağı karşılayacak miktarla sınırlı olması | |
| Haczedilmezlik | Haline münasip ev ve temel ihtiyaç eşyaları | İİK m.82 |
| Maaş | Kanuni kesinti sınırı | İİK m.83 |
| Üçüncü kişi | Haciz ihbarnamesi | İİK m.89 |
| Şikâyet | Haczedilemez mal için yedi gün | İİK m.16 |
| Satış | Hacizden itibaren bir yıl | İİK m.106 |
| Düşme | Süresinde satış istenmezse | İİK m.110 |
İkinci satır, aşkın haciz iddiasının dayanağıdır: haciz, alacak ve ferilerini karşılayacak miktarla sınırlıdır. Bu ölçüyü aşan hacizlerin kaldırılması ayrı bir şikâyet konusu olarak ileri sürülebilir.
Beyan haczi kolaylaştırır ama zorunluluğu kaldırmaz. Borçlunun beyanda bulunması alacaklının mal araştırması yapmasını engellemez; sicil sorguları üzerinden tespit edilen mallar da haczedilebilir. Beyanın işlevi, yükümlülüğün yerine getirilmesi ve tazyik hapsi riskinin ortadan kalkmasıdır.
Dilekçenin Sunulması
Beyanın nereye ve nasıl sunulacağı, yükümlülüğün yerine getirilmiş sayılması bakımından önemlidir.
| Konu | İçerik |
|---|---|
| Merci | İcra dairesine sunulması |
| Şekil | Yazılı olarak verilmesi |
| Dosya | Takip dosyası numarasının yazılması |
| Süre | Kanuni sürenin hesaplanması (İİK m.74) |
| Havale | Havale kaydının alınması |
| Örnek | Bir örneğinin saklanması |
| Ek | Varsa belgelerin eklenmesi |
| Yenileme | Yeni mal edinilince yenilenmesi (İİK m.75) |
Beşinci ve altıncı satırlar birlikte okunmalıdır: beyanın süresinde verildiğinin ispatı havale tarihine dayanır. Bu nedenle dilekçenin bir örneği havale kaydıyla alınmalı ve saklanmalıdır.
Beyan takibi durdurmaz. Mal beyanında bulunulması, takibin durması veya haczin uygulanmaması sonucunu doğurmaz. Beyanın işlevi yükümlülüğün yerine getirilmesi ve tazyik hapsi riskinin ortadan kalkmasıdır; süreç haciz ve satışla devam eder.
Alacaklı Bakımından Mal Beyanı
Beyan, alacaklı için mal araştırmasının başlangıç noktasıdır.
| Konu | Değerlendirme |
|---|---|
| Beyan | Beyanın verilip verilmediğinin izlenmesi |
| Süre | Kanuni sürenin dolması (İİK m.74) |
| Talep | Tazyik hapsi talebinde bulunulması (İİK m.76) |
| Araştırma | Sicil sorgularının yapılması |
| Eksiklik | Beyanın gerçeğe uygunluğunun denetlenmesi |
| Haciz | Tespit edilen mallar üzerine haciz (İİK m.78) |
| Üçüncü kişi | Alacak haczi (İİK m.89) |
| Yenileme | Yeni mal edinilmesi ihtimalinin izlenmesi (İİK m.75) |
Dördüncü satır, beyandan bağımsız yürüyen süreçtir: alacaklı, borçlunun beyanını beklemeden sicil sorguları üzerinden mal araştırması yapabilir ve tespit ettiği mallar üzerine haciz koydurabilir.
Beyan tek başına yeterli değildir. Borçlunun beyanı, alacaklı bakımından yalnızca bir başlangıç verisidir. Tapu, trafik, banka ve sosyal güvenlik kayıtları üzerinden yapılacak araştırma çoğu dosyada daha kapsamlı sonuç verir. Bu nedenle beyan beklenirken araştırma da yürütülmelidir.
Uygulamada Sık Sorulanlar
Mal beyanı konusunda tekrarlanan sorular belirli başlıklarda toplanır.
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Malım yok | Bu durumun da beyan edilmesi gereği |
| Süre | Kanuni süre içinde verilmesi (İİK m.74) |
| Şekil | Yazılı olarak sunulması |
| Kapsam | Tüm malvarlığı ve gelirlerin gösterilmesi |
| Yenileme | Yeni mal edinilince yenilenmesi (İİK m.75) |
| Yaptırım | Beyanda bulunmayan borçlu (İİK m.76) |
| Sona erme | Beyanla hapsin düşmesi |
| Gerçeğe aykırılık | Ayrı sorumluluk doğurması |
Birinci satır, en yaygın yanlış anlamadır: malı bulunmayan borçlunun hiç beyanda bulunmaması yükümlülüğü ortadan kaldırmaz; bu durumun açıkça beyan edilmesi gerekir.
Tazyik hapsi zorlamadır. Mal beyanında bulunmayan borçlu hakkında verilen hapis, cezalandırma değil yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlama amacı taşır. Beyanda bulunulduğu anda sona erer; bu nedenle beyanın gecikmeden verilmesi borçlunun kendi menfaatinedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Mal beyanı dilekçesi nasıl yazılır?
Dilekçede icra müdürlüğü ve dosya numarası, borçlunun kimlik bilgileri, borcu karşılayacak malvarlığı kalemleri (taşınmaz, araç, banka hesabı, gelir, alacak) ve borcun ne şekilde ödeneceğine ilişkin açıklama yer almalıdır. Sonunda tarih ve imza bulunur. Beyan icra dairesine yazılı ya da sözlü olarak sunulur.
Mal beyanında ne yazmalıyım?
Borcu karşılayacak miktarda taşınır ve taşınmaz mallarınızı, banka hesaplarınızı, düzenli gelirinizi (maaş, kira), üçüncü kişilerdeki alacaklarınızı ve borcu nasıl ödeyeceğinizi yazmalısınız. Tüm mal varlığınızı değil, yalnızca borcu karşılayacak kadarını göstermeniz yeterlidir; ancak bildirdikleriniz gerçeğe uygun olmalıdır.
Hiç malım yoksa ne yazmalıyım?
“Borcumu karşılayacak herhangi bir malım, hesabım, alacağım veya düzenli gelirim bulunmamaktadır” şeklindeki yokluk beyanı da geçerli ve zorunlu bir mal beyanıdır. Bu beyanı verdiğinizde yükümlülüğünüzü yerine getirmiş olursunuz ve tazyik hapsi talep edilemez. Ancak gerçekte malınız varsa bu beyan gerçeğe aykırı sayılır ve İİK m.338 uygulanır.
Mal beyanı dilekçesi nereye verilir?
Dilekçe, takibin yürütüldüğü (dosyanın bulunduğu) icra dairesine verilir. Yazılı dilekçeyle ya da icra dairesinde sözlü olarak (tutanağa geçirilerek) yapılabilir.
Mal beyanını avukatım verebilir mi?
Evet. Vekâletnamesi bulunan avukatınız sizin adınıza mal beyanı verebilir. Ancak beyanın doğruluğundan siz sorumlu olursunuz; gerçeğe aykırı bilgi verilirse cezai sorumluluk yine borçluya aittir.
Mal beyanı için süre ne kadar?
Genel haciz yolunda ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün, kambiyo senetlerine mahsus takipte 10 gündür. Ödeme emrine itiraz edip itirazınız reddedilirse, kararın tebliğinden itibaren 3 gün içinde beyanda bulunmanız gerekir.
Mal beyanını yanlış veya eksik yazarsam ne olur?
Malvarlığını gizlemek ya da gerçeğe aykırı beyanda bulunmak, alacaklının şikâyeti üzerine İİK m.338 uyarınca üç aydan bir yıla kadar hapis cezası doğurabilir. Ayrıca beyandan sonra edindiğiniz malları İİK m.77 uyarınca 7 gün içinde bildirmemek de yaptırıma tabidir.


