Konkordatoda Yabancı Para ve Sınır Ötesi Alacaklar 2026: Döviz Alacağı Hangi Kurla Çevrilir? (Yargıtay HGK 19.11.2025) — Faiz, Rehinli Döviz Kredileri, Yabancı Alacaklılar, Tanıma ve Tenfiz
05 Ekim 2026

Konkordatoda Yabancı Para ve Sınır Ötesi Alacaklar 2026: Döviz Alacağı Hangi Kurla Çevrilir? (Yargıtay HGK 19.11.2025) — Faiz, Rehinli Döviz Kredileri, Yabancı Alacaklılar, Tanıma ve Tenfiz

Konkordato talep eden şirketin döviz cinsinden borçları ve yurt dışındaki alacaklıları, sürecin en çok tartışılan konularındandır. İcra ve İflas Kanunu’nda konkordatoda yabancı para alacaklarının hangi tarihteki kurla Türk lirasına çevrileceğine ilişkin açık bir hüküm yoktur. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 19.11.2025 tarihli kararıyla bu tartışmayı büyük ölçüde sonuçlandırmıştır: yabancı para alacakları, İİK m.299’da öngörülen on beş günlük alacak kayıt süresinin son günündeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden Türk lirasına çevrilir. Çevirme, alacaklılar arasında eşitliğin sağlanması ve oy çoğunluğunun ortak bir para birimiyle hesaplanması için zorunludur. Sınır ötesi unsur taşıyan dosyalarda ise Türkiye, UNCITRAL Sınır Ötesi İflas Model Kanunu’nu iç hukukuna aktarmamıştır; yabancı alacaklılar Türkiye’deki konkordatoya Türk alacaklılarla aynı kurallarla katılır, yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de sonuç doğurması ise Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’daki tanıma ve tenfiz hükümlerine bağlıdır. Bu yazı kur tarihini, faizin durmasıyla ilişkisini, rehinli ve kefilli döviz alacaklarını, yabancı alacaklıların katılımını, yetki kuralını, yurt dışındaki malvarlığını ve alacaklı ile borçlu için yapılacakları anlatır.

Döviz alacağınızı konkordatoya doğru kurla mı bildirdiniz?

Alacak kaydınızı Hukuk Genel Kurulu kararına göre kontrol edelim; döviz tutarı, kur ve Türk lirası karşılığını birlikte hesaplayalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

Kısaca: Beş soru, beş cevap

Döviz alacağı hangi kurla Türk lirasına çevrilir? Alacak kayıt süresinin, yani ilandan itibaren on beş günlük sürenin son günündeki TCMB döviz satış kuruyla (Yargıtay HGK, 19.11.2025, E.2025/6-372, K.2025/725).

Neden çevriliyor? Alacaklılar arasında eşitliğin sağlanması, borçlunun bilançosunun sağlıklı ortaya konması ve oy çoğunluğunun ortak bir para birimiyle hesaplanması için.

Kanunda bu konuda madde var mı? Hayır. Kanunda yalnızca konusu para olmayan alacakların eşit kıymette para alacağına çevrilerek bildirileceği düzenlenmiştir (İİK m.294/son).

Yabancı alacaklı konkordatoya katılabilir mi? Evet. Kanun alacaklılar arasında uyruğa veya yerleşim yerine göre ayrım yapmaz; yabancı alacaklı da alacağını süresinde bildirir ve oy kullanır (İİK m.299, m.302).

Yabancı bir iflas kararı Türkiye’de geçerli mi? Kendiliğinden değil. Tanıma veya tenfiz kararı gerekir ve kamu düzenine açık aykırılık gibi şartlar aranır (MÖHUK m.50, m.54, m.58).

Kapsam notu. Bu yazıdaki İİK hükümleri 7101 sayılı Kanunla değiştirilmiş yürürlükteki metinlerden (m.285, m.288, m.294, m.299, m.302, m.303, m.308/c, m.308/h), yetki hükmü İİK m.154’ten aktarılmıştır. Kur tarihine ilişkin kanunda açık hüküm bulunmadığından, bu konuda Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı esas alınmış, önceki farklı görüşler ayrıca belirtilmiştir. Türkiye’nin UNCITRAL Sınır Ötesi İflas Model Kanunu’nu benimseyen devletler arasında yer almadığı, UNCITRAL’in resmî durum listesinden kontrol edilmiştir.

Kısa Cevap: Döviz Alacağı Ortak Bir Tarihte Türk Lirasına Çevrilir

Konkordatoda alacaklılar bir proje etrafında birlikte oy verir ve aynı projeye göre ödeme alır. Bir alacaklının alacağı dolar, diğerininki avro, bir başkasınınki Türk lirası olduğunda hem oy çoğunluğunu hesaplamak hem de tenzilat ve vadeyi eşit uygulamak için alacakların ortak bir para birimine çevrilmesi gerekir. Kanun bu çevirmenin hangi tarihte yapılacağını söylemez; uygulamada bu boşluk uzun süre farklı tarihlerle doldurulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 19.11.2025 tarihli, E.2025/6-372, K.2025/725 sayılı kararında yabancı para alacaklarının İİK m.299 uyarınca öngörülen on beş günlük alacak bildirim süresinin son günündeki TCMB döviz satış kuru üzerinden Türk lirasına çevrilmesi gerektiğine karar vermiştir. Kararın gerekçesinde, çevirmenin alacaklılar arasında eşitliğin sağlanması ve borçlunun bilançosunun sağlıklı biçimde ortaya konulması için gerekli olduğu, tüm alacakların ortak bir para birimi üzerinden hesaplanmasının zorunlu bulunduğu vurgulanmıştır. Karar oy çokluğuyla verilmiştir.

Kur Tarihi Tartışması ve Hukuk Genel Kurulu Kararı

Kanunda açık hüküm bulunmadığı için öğretide ve uygulamada dört farklı tarih savunulmuştur.

Yabancı para alacağının Türk lirasına çevrileceği tarih

GörüşGerekçeKaynak
Konkordato mühletinin verildiği tarihTüm alacaklılar için ortak zaman kesitidir; geçici mühlet kesin mühletin sonuçlarını doğururYargıtay 19. HD’nin 08.10.2009 tarihli, K.2009/9012 sayılı kararı; bazı ilk derece ve bölge adliye kararları
On beş günlük alacak kayıt süresinin son günüAlacakların bildirildiği ve listenin oluştuğu, herkes için ortak tarihtirYargıtay 6. HD, 13.05.2024, E.2024/605, K.2024/1443; Yargıtay HGK, 19.11.2025
Tasdik kararının tarihiAlacaklılara projeye göre ödeme tasdikten sonra yapılır; iflasta iflasın açıldığı tarih esas alındığı gibi konkordatoda tasdik tarihi esas alınmalıdırÖğretide Akkaya (İHM 2022, C.80, S.3, s.830-832)
Ödeme tarihiKur riskini taraflar arasında paylaştırırOylama ve eşitlik bakımından belirsizlik yarattığı gerekçesiyle eleştirilir

Hukuk Genel Kurulu’na gelen dosyada ilk derece mahkemesi geçici mühlet tarihini esas almış; daha sonraki bir tarihin seçilmesinin yabancı para alacaklılarının kur artışlarından yararlanmaya devam etmesine ve Türk lirası alacaklıları aleyhine eşitsizliğe yol açacağını savunmuştur. Yargıtay Özel Dairesi kararı bozmuş, mahkeme direnmiş, Hukuk Genel Kurulu ise direnme kararını bozarak kayıt süresinin son gününü esas almıştır. Bölge adliye mahkemeleri arasında da bu konuda farklı kararlar verildiği aktarılmaktadır; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi kayıt süresinin son gününü, 45. Hukuk Dairesi ise mühlet tarihini esas alan kararlar vermiştir (aktaran Akın/Oruç, Lexpera Blog, 2025). Hukuk Genel Kurulu kararıyla birlikte uygulamanın kayıt süresinin son gününde birleşmesi beklenir.

Hangi kur? Hukuk Genel Kurulu kararı TCMB döviz satış kurunu esas almıştır. Akademik çalışmalarda efektif satış kurunun esas alınması gerektiği görüşü de ileri sürülmüştür (Akkaya, s.834). Alacak bildiriminde hangi kurun ve hangi tarihin kullanıldığı açıkça gösterilmelidir.

Kur Tarihinin Faizle İlişkisi

Tasdik edilen konkordato projesi aksine hüküm içermediği takdirde kesin mühlet tarihinden itibaren rehinle temin edilmemiş her türlü alacağa faiz işlemesi durur (İİK m.294/3). Geçici mühlet kesin mühletin sonuçlarını doğurduğundan (İİK m.288/1), uygulamada adi alacaklara faizin geçici mühlet tarihinden itibaren işlemediği kabul edilmektedir. Ayrıntı için konkordato mühletinde faiz işler mi yazımıza bakabilirsiniz.

Bu iki kural birlikte düşünüldüğünde şu tablo ortaya çıkar: Türk lirası alacağının faizi geçici mühletle birlikte durur; yabancı para alacağı ise geçici mühletten sonraki bir tarih olan kayıt süresinin son günündeki kurla çevrilir. Aradaki dönemde kur yükselirse, yabancı para alacaklısının Türk lirası karşılığı artar. Mühlet tarihini savunan görüş tam olarak bu farkı eşitsizlik olarak görmüştür; Hukuk Genel Kurulu ise kayıt süresinin son gününü bütün alacaklılar için ortak ve objektif bir tarih olarak kabul etmiştir. Yabancı para alacaklarına mühlet içinde döviz faizi işletilmesi de aynı faiz kuralına tabidir: rehinsiz alacaklarda faiz, proje aksini öngörmedikçe durur.

Örnek hesap (temsilî)

AdımVeriSonuç
Alacak100.000 ABD doları, rehinsizKonkordatoya tabi adi alacak
Geçici mühletFaiz bu tarihten itibaren dururAnapara 100.000 ABD doları olarak sabitlenir (işlemiş faiz ayrıca bildirilir)
İlan ve kayıt süresiİlandan itibaren on beşinci günÇevirme tarihi
ÇevirmeO günkü TCMB döviz satış kuru × 100.000Alacağın Türk lirası tutarı; oy hesabı ve projedeki pay bu tutar üzerinden
ProjeÖrneğin yüzde 30 tenzilat, 36 ay vadeTenzilat ve vade çevrilmiş tutara uygulanır

Bu örnek hesap yöntemini göstermek içindir; gerçek bir dosyaya dayanmaz ve herhangi bir kur varsayımı içermez.

Döviz borçları olan şirketler için konkordato projesi

Para birimine göre borç listesini, kur varsayımlarını ve nakit akışını tasdik incelemesine dayanacak şekilde hazırlayalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

Çevirmeden Sonra: Ödemeler, Rehinli ve Kefilli Döviz Alacakları

1- Projeye göre ödeme bakımından: Görüşümüze göre konkordato bakımından Türk lirasına çevrilen alacak, projede aksine açık ve eşitliğe uygun bir düzenleme bulunmadıkça çevrilmiş tutar üzerinden ödenir. Projede bazı yabancı para alacaklarına döviz ödemesi veya kur farkı öngörülmesi, diğer alacaklılar karşısında bir ayrıcalık doğurup doğurmadığı bakımından ayrıca değerlendirilir. Eşitlik ölçütleri için konkordatoda alacaklılar arasında eşitlik ilkesi yazımıza bakabilirsiniz.

2- Rehinli döviz alacakları bakımından: Rehinli alacaklıların rehnin kıymetini karşılayan miktardaki alacakları için konkordatonun bağlayıcılığına ilişkin kural uygulanmaz (İİK m.308/c/3). Rehinle karşılanmayan kısım için alacaklı oy hesabına katılır (İİK m.302/5). Rehinli alacakların yapılandırılması ayrı bir müzakere rejimine tabidir; anlaşmaya varılamayan rehinli alacaklı, üçte iki çoğunlukla anlaşma sağlanmışsa sözleşmede kararlaştırılan temerrüt öncesi faiz oranıyla anlaşmaların en uzun vadelisine tabi olur (İİK m.308/h). Döviz kredilerinde sözleşmedeki para birimi ve faiz oranı bu nedenle rehinli kısım bakımından önemini korur. Ayrıntı için rehinli alacaklılarla müzakere yazımıza bakın.

3- Kefil ve müşterek borçlular bakımından: Konkordatoya muvafakat etmeyen alacaklı borçtan birlikte sorumlu olanlara karşı bütün haklarını muhafaza eder; muvafakat eden alacaklı ise ancak toplantıların gün ve yerini en az on gün önce haber vermek ve ödeme mukabilinde devir teklif etmek şartıyla bu haklardan yararlanır (İİK m.303). Görüşümüze göre konkordato için yapılan Türk lirasına çevirme, alacaklının kefile karşı sözleşmeden doğan döviz alacağını kendiliğinden değiştirmez. Ayrıntı için konkordato ve kefil yazımıza bakabilirsiniz.

4- Konusu para olmayan alacaklar bakımından: Kanunun açıkça düzenlediği tek çevirme kuralı budur: konusu para olmayan alacaklar, alacaklı tarafından eşit kıymette para alacağına çevrilerek komisere bildirilir; borçlu, komiserin onayıyla taahhüdün aynen ifasını üstlenmekte serbesttir (İİK m.294/son).

Kur Tarihinin Oylamaya ve Tasdik İncelemesine Etkisi

Konkordato projesi, kaydedilmiş alacaklıların ve alacakların yarısını veya kaydedilmiş alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan bir çoğunluk tarafından imzalanmışsa kabul edilmiş sayılır (İİK m.302/3). Alacak çoğunluğu Türk lirası üzerinden hesaplandığından, döviz alacaklarının hangi kurla çevrildiği, büyük döviz alacaklısının oy ağırlığını doğrudan değiştirir. Kur yükseldikçe döviz alacaklısının toplam alacaklar içindeki payı artar.

Örnek (temsilî). Kaydedilmiş alacakların bir kısmı Türk lirası, bir kısmı döviz cinsindendir. Döviz alacakları mühlet tarihindeki kurla çevrildiğinde toplam alacakların yüzde 30’unu, kayıt süresinin son günündeki daha yüksek kurla çevrildiğinde yüzde 33’ünü oluşturuyor olsun. Bu fark, üçte iki alacak çoğunluğunun sağlanıp sağlanamayacağını belirleyebilir. Hukuk Genel Kurulu kararıyla birlikte hesap, kayıt süresinin son günündeki kurla yapılır; komiserin alacak listesinde kullanılan kur bu nedenle oylamadan önce kontrol edilmelidir. Bu örnek yöntemi göstermek içindir; gerçek bir dosyaya dayanmaz.

Tasdik incelemesinde de döviz borçları önemlidir. Teklif edilen tutarın iflas hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olması ve borçlunun kaynaklarıyla orantılı olması aranır (İİK m.305/1-a, b). Gelirleri Türk lirası, borçları döviz olan bir şirkette kur artışı ödeme gücünü azaltır; rehinli döviz kredileri konkordatonun bağlayıcılığı dışında kaldığından bu etki daha da belirgin olabilir. Bu nedenle nakit akış tablosunun kur varsayımlarını açıkça göstermesi ve farklı kur senaryolarıyla sınanması, mahkemenin ve komiserin orantılılık değerlendirmesi bakımından önem taşır. Tasdik şartları için konkordatonun tasdiki şartları yazımıza bakabilirsiniz.

Konkordato Başarısız Olursa: İflasta Döviz Alacağı

Konkordato tasdik edilmezse mahkeme talebin reddine karar verir; borçlunun iflasa tabi şahıslardan olması ve doğrudan doğruya iflas sebeplerinden birinin mevcut olması hâlinde iflasına resen karar verir (İİK m.308). Akademik çalışmalarda, iflasta yabancı para alacaklarının iflas kararının verildiği, yani iflasın açıldığı andaki kur üzerinden Türk lirasına çevrildiği belirtilmektedir (Akkaya, s.824). Bu nedenle konkordato aşamasında kayıt süresinin son günündeki kurla hesaplanan tutar, sürecin iflasa dönüşmesi hâlinde iflas masasına bildirilecek tutarla aynı olmayabilir. Döviz alacaklısının bu ihtimale karşı alacağının döviz tutarını ve dayanak belgelerini her aşamada ayrıca muhafaza etmesi yararlıdır. Konkordato ile iflasın genel karşılaştırması için konkordato mu iflas mı yazımıza bakabilirsiniz.

Döviz Hesapları ve Takas

Döviz kredisi kullanan şirketlerin aynı bankada döviz hesapları da bulunabilir. Banka, konkordato ilanından sonra hesaptaki dövizi kredi alacağıyla takas etmek isteyebilir. Konkordatoda takas, iflastaki takas kurallarına (İİK m.200, m.201) tabidir ve bu maddelerin uygulanmasında geçici mühletin ilanı tarihi esas alınır (İİK m.294/4). Buna göre alacaklı, ilan tarihinden sonra borçlunun borçlusu hâline gelmişse, örneğin borçlunun hesabına ilandan sonra yatan tutarlar bakımından, takas yapılamaz. Ancak ilandan önce mevcut olan karşılıklı alacak ve borçlar takasa konu olabilir. Öğretide, bankaların takas hakkını kullandıkları gerekçesiyle borçlunun hesaplarına bloke koymasının konkordatonun amacına aykırı olduğu ve blokelerin tedbiren kaldırılması gerektiği savunulmaktadır (Demirci, HÜHFD 2025, s.369). Ayrıntı için konkordato ve bankacılık yazımıza bakabilirsiniz.

Döviz Alacaklısı İçin Bildirim Kontrol Listesi

Alacak kaydında gösterilecekler

UnsurNe yazılmalı?Dayanak
Süreİlan tarihinden itibaren on beş gün içinde bildirimİİK m.299
Döviz tutarıAnapara ve mühletten önceki işlemiş faiz ayrı ayrı, kendi para birimindeİİK m.294/3
Türk lirası karşılığıKayıt süresinin son günündeki TCMB döviz satış kuru ve bu kurla hesaplanan tutarYargıtay HGK, 19.11.2025
TeminatRehin varsa rehnin konusu ve tahmini kıymeti; kefillerİİK m.302/5, m.303, m.308/c
BelgelerSözleşme, fatura, hesap ekstresi; yabancı dildeki belgelerin tercümesiİİK m.299
TemsilYurt dışındaki alacaklı için usulüne uygun vekâletnameGenel hükümler

Kayıt süresinin son günü henüz gelmeden bildirim yapan alacaklı, Türk lirası karşılığını bildirim tarihindeki kurla göstermiş olabilir. Bu durumda komiserin kayıt süresinin son günündeki kurla hesaplama yapacağı göz önünde tutularak, bildirimde döviz tutarının açıkça yazılması önemlidir. Alacak kaydının usulü için konkordatoda alacakların bildirilmesi yazımıza bakabilirsiniz.

Sınır Ötesi Unsur: Türkiye’nin Genel Çerçevesi

Birçok ülke, farklı ülkelerde yürüyen iflas ve yeniden yapılandırma süreçlerinin birbirini tanıması ve iş birliği yapması için UNCITRAL’in 1997 tarihli Sınır Ötesi İflas Model Kanunu’nu iç hukukuna aktarmıştır. UNCITRAL’in resmî durum listesine göre Model Kanun 63 devlette toplam 66 yargı alanında kullanılmıştır; Türkiye bu listede yer almamaktadır. Bu nedenle Türk hukukunda yabancı bir konkordato, yeniden yapılandırma veya iflas sürecinin Türkiye’de tanınması için özel bir usul bulunmaz; konu, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizine ilişkin genel hükümlere göre değerlendirilir.

Sınır ötesi durumlarda temel kurallar

DurumKuralDayanak
Merkezi yurt dışında olan ticari işletmeKonkordato talebinde yetkili mahkeme, Türkiye’deki şubenin, birden fazla şube varsa merkez şubenin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesidirİİK m.285/3, m.154/2
Yabancı alacaklının katılımıAlacaklılar arasında uyruğa veya yerleşim yerine göre ayrım yoktur; ilanın sureti adresi belli alacaklılara posta ile gönderilirİİK m.299, m.302
Yabancı mahkeme kararının icrasıO devlet kanunlarına göre kesinleşmiş ilamın Türkiye’de icrası, Türk mahkemesinin tenfiz kararına bağlıdırMÖHUK m.50
Tenfiz şartlarıKarşılıklılık, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen konu, kamu düzenine açık aykırılık bulunmaması, savunma hakkına uyulmasıMÖHUK m.54
TanımaTanımada karşılıklılık şartı aranmaz; diğer şartlar uygulanırMÖHUK m.58
UNCITRAL Model KanunuTürkiye benimsememiştir; yabancı süreçler için özel tanıma usulü yokturUNCITRAL durum listesi

Yabancı mahkeme kararlarının tenfizi için genel çerçeve yabancı ilamın takibi yazımızda anlatıldı.

Yabancı Alacaklıya Bildirim ve Temsil

Geçici mühlet kararı ticaret sicili gazetesinde ve Basın İlan Kurumunun resmî ilan portalında ilan olunur ve kanunda sayılan kurumlara bildirilir (İİK m.288/2). Alacaklılar, komiserin bu ilanıyla, ilan tarihinden itibaren on beş gün içinde alacaklarını bildirmeye davet edilir; ilanın birer sureti adresi belli olan alacaklılara posta ile gönderilir ve ilanda, alacağını bildirmeyen alacaklıların bilançoda kayıtlı olmadıkça proje müzakerelerine kabul edilmeyecekleri ihtarı yer alır (İİK m.299).

Yabancı alacaklı için risk, sürelerin Türkiye’deki ilan tarihinden işlemesidir. Posta ile gönderilen suret yurt dışına geç ulaşabilir; alacaklı ise süreyi ilan tarihinden hesaplamak zorundadır. Bu nedenle Türkiye’de düzenli ticari ilişkisi olan yabancı şirketlerin, önemli müşterileri hakkındaki ilanları izlemesi ve Türkiye’de bir avukatla önceden çalışma düzeni kurması gerekir. Temsil için verilecek vekâletnamenin düzenlendiği ülkeye göre gerekli onay ve tasdik işlemleriyle hazırlanması ve yabancı dildeki belgelerin tercümeleriyle sunulması, bildirimin reddedilmesi riskini azaltır. Konkordato ilanlarının nasıl takip edileceği için konkordato ilan eden firmalar nasıl öğrenilir yazımıza bakabilirsiniz.

Yabancı İflas Kararının Türkiye’de Tanınması: Kamu Düzeni Engeli

Yabancı bir iflas veya borç silme kararının Türkiye’deki alacaklılara karşı ileri sürülebilmesi için tanınması gerekir ve bu tanıma her zaman mümkün değildir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin 10.12.2025 tarihli, E.2025/3678, K.2025/4288 sayılı kararına konu olayda, Almanya’da bir gerçek kişi hakkında verilen ve borçlarının silindiği ileri sürülen iflas kararının Türkiye’de tanınması istenmiştir. Daire, bu kararın tanınmasının Türkiye’de iflasa tabi olmayan bir gerçek kişi hakkında geriye etkili olarak cebri icra ve iflas sonuçları doğuracağı ve alacaklıların mülkiyet hakkını ihlal edeceği gerekçesiyle kamu düzenine aykırılık bulunduğunu kabul eden bölge adliye mahkemesi kararını onamıştır (karar, Gündoğan’ın Hukuki Haber’de yayımlanan incelemesinden aktarılmıştır).

Bu karar, yurt dışında yürütülen bir süreçte borçlarından kurtulduğunu ileri süren bir borçlunun Türkiye’deki alacaklılarına karşı bu sonucu otomatik olarak ileri süremeyeceğini göstermektedir. Görüşümüze göre aynı yaklaşım, yabancı bir yeniden yapılandırma planının Türk alacaklıları bağladığı iddialarında da tanıma şartlarının ayrıca incelenmesini gerektirir.

Yurt dışından mısınız ve Türkiye’de bir borçlunuz konkordato ilan etti mi?

Süreleri, bildirimi ve oylamayı Türkiye’de sizin adınıza takip edelim; kefil ve teminatlarınızı koruyalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

Türk Konkordatosunun Yurt Dışındaki Etkisi ve Yurt Dışındaki Malvarlığı

Türkiye’de verilen mühlet kararı ve takip yasağı (İİK m.294/1), Türk icra daireleri ve mahkemeleri bakımından doğrudan uygulanır. Bu kararın yabancı bir ülkede, örneğin orada açılmış bir takibi durdurup durdurmayacağı ise o ülkenin hukukuna ve Türk kararını tanıyıp tanımamasına bağlıdır. Model Kanun’u benimseyen ülkelerde yabancı süreçlerin tanınması için özel usuller bulunduğundan, borçlunun yurt dışında önemli varlıkları veya alacaklıları varsa, o ülkede tanıma imkânı ayrıca araştırılmalıdır.

1- Yurt dışındaki malvarlığı bakımından: Borçlunun yurt dışındaki varlıkları da malvarlığının parçasıdır ve konkordato projesinde, iflas karşılaştırmasında ve kaynak hesabında gösterilmelidir; çünkü tasdik için teklifin iflastan fazla ve borçlunun kaynaklarıyla orantılı olması aranır (İİK m.305/1-a, b).

2- Mühlet içindeki işlemler bakımından: Borçlu, mahkemenin izni dışında mühlet kararından itibaren rehin tesis edemez, kefil olamaz, taşınmazını, işletmenin faaliyetinin devamı için önem arz eden taşınırını ve işletmenin devamlı tesisatını devredemez ve takyit edemez, ivazsız tasarrufta bulunamaz (İİK m.297/2). Görüşümüze göre bu yasak, varlığın bulunduğu ülkeden bağımsız olarak borçlunun kendi işlemlerini bağlar; ancak işlemin yurt dışında geçersiz sayılıp sayılmayacağı o ülkenin hukukuna göre belirlenir.

3- Yurt dışındaki tahsilat bakımından: Bir alacaklının mühlet içinde yurt dışında açtığı bir takiple tahsilat yapması hâlinde bu tahsilatın Türkiye’deki konkordato projesindeki payından mahsubu konusunda kanunda açık hüküm yoktur. Bu durum, eşitlik ilkesi bakımından projede açıkça düzenlenmesi gereken bir konudur.

Yabancı Alacaklı İçin Yol Haritası

Türkiye’deki konkordatoya katılım

Ne zaman?Ne yapılmalı?Dayanak
Geçici mühlet ilanı görülür görülmezTürkiye’de bir avukat görevlendirin; ilan, posta yoluyla gelecek bildirimden önce de yayımlanmış olabilirİİK m.288, m.299
İlan tarihinden itibaren yedi günMühlet verilmesini gerektiren bir hâl bulunmadığını düşünüyorsanız itiraz edinİİK m.288/2
İlan tarihinden itibaren on beş günAlacağı döviz tutarı ve Türk lirası karşılığıyla, tercüme belgelerle bildirinİİK m.299
Alacaklılar toplantısıOy kullanın; olumlu oy verecekseniz kefillere ve birlikte sorumlulara alacağınızı ödeme karşılığında devir teklif edin ve toplantının gün ve yerini en az on gün önce bildirinİİK m.302, m.303/2
Yurt dışında takip düşünülüyorsaO ülkede Türk mühlet kararının tanınıp tanınmayacağını ve projedeki payınıza etkisini değerlendirinİlgili ülke hukuku

Borçlu İçin: Döviz Borçları ve Yabancı Alacaklılar

Konkordato dışındaki döviz borçları: Bireysel döviz borcunda ödeme günü kuru, alacaklının vade veya fiilî ödeme kuru seçimi ve 3095 m.4/a faizi için Dövizle Borçlandım, Kur Yükseldi: Döviz Borcunda Kur Farkı rehberimize bakabilirsiniz.

1- Döviz borçlarını projede ayrıca gösterin: Para birimine göre borç listesi ve kayıt süresinin son günündeki kurla hesaplanacak Türk lirası karşılığı, nakit akış tablosunun kur varsayımlarıyla birlikte hazırlanmalıdır.

2- Kur riskini projede açıkça ele alın: Çevirmeden sonra borç Türk lirası olarak sabitlense de borçlunun gelirleri dövize bağlıysa veya rehinli döviz kredileri varsa kur değişimi ödeme gücünü etkiler; bu durum kaynaklarla orantılılık incelemesinde dikkate alınır (İİK m.305/1-b).

3- Yabancı alacaklılara ulaşın: İlanın sureti adresi belli alacaklılara posta ile gönderilir (İİK m.299). Önemli yabancı alacaklılara ilanın içeriğinin anlaşılır biçimde ulaştırılması, sonradan bildirim yapılmadığı tartışmasını önler.

4- Yurt dışındaki varlıkları ve süreçleri açıklayın: Yurt dışında varlık, şube veya devam eden takip varsa bunların projede ve komisere sunulan bilgilerde gösterilmesi, tasdik incelemesindeki güveni artırır.

Sık Yapılan Hatalar

1- Döviz alacağını yalnızca döviz olarak bildirmek: Türk lirası karşılığının ve kullanılan kurun da gösterilmesi gerekir.

2- Mühlet tarihindeki kurla hesap yapmak: Hukuk Genel Kurulu kararından sonra esas tarih, kayıt süresinin son günüdür.

3- Mühlet içinde döviz faizi işletmek: Rehinsiz alacaklarda faiz, proje aksini öngörmedikçe durur (İİK m.294/3).

4- Yabancı iflas kararının Türkiye’de kendiliğinden geçerli olduğunu sanmak: Tanıma veya tenfiz gerekir ve kamu düzeni engeli uygulanabilir (MÖHUK m.54, m.58).

5- Türk mühletinin yurt dışındaki takipleri kendiliğinden durduracağını varsaymak: Bu, ilgili ülkenin hukukuna bağlıdır.

Kur Farkı ve Döviz Ödemesi Talebi: Hangi Aşamada, Hangi Hükme Göre?

Kanun, Türk lirasına çevrilen döviz alacağının projede hangi para birimiyle ödeneceğini ve kur farkının kime ait olacağını düzenlemez; konkordato talebine eklenecek belgelere ve komiserliğe ilişkin yönetmeliklerde de hüküm yoktur. Tasdik kararında alacaklıların hangi ölçüde vazgeçtiği ve borçlunun hangi takvimle ödeyeceği belirtilir (İİK m.306/1); konkordato, talepten önce veya komiserin izni olmaksızın mühlet içinde doğan bütün alacaklar için mecburidir (İİK m.308/c/2).

Aynen ödeme kaydı bulunmayan döviz borcu vadesinde ödenmezse alacaklı, alacağın aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiçle Türk parası olarak ödenmesini isteyebilir (TBK m.99/3). Konkordatoya tabi alacakta bu seçimlik hak projenin önüne geçmez; borçlu projedeki para birimi ve takvimle öder. Rehinle karşılanan kısım ve birlikte sorumlulara karşı haklar ayrıdır (İİK m.308/c/3, m.303).

Bazı alacaklılara döviz ödemesi veya kur farkı tanınacaksa bu, projeye yazılıp oylanmalıdır. Borçlunun bir alacaklıya projede öngörülenden fazla olarak yaptığı vaatler hükümsüzdür (İİK m.308/d); tasdikten sonra tek alacaklıyla yapılacak bir kur farkı anlaşması da bu hükme takılma riski taşır.

Döviz alacaklısının itiraz yolları

AşamaİtirazSüre ve dayanak
Tasdik duruşmasıKur tarihi veya çevrilen tutar hatalı; Türk lirası ödeme kaynaklarla orantısızDuruşmadan en az üç gün önce yazılı (İİK m.304/1); mahkeme düzeltme isteyebilir (İİK m.305/2)
Tasdik kararıAynı itirazlar kanun yolundaİtiraz eden alacaklı için ilandan itibaren iki hafta içinde istinaf (İİK m.308/a)
Tasdikten sonraProjedeki taksitin hiç ödenmemesi veya eksik ödenmesiAlacaklı hakkında kısmen fesih (İİK m.308/e/1)
Proje dışı anlaşmaProjede olmayan döviz ödemesi veya kur farkı vaadiHükümsüz (İİK m.308/d)

Yargıtay Kararlarında Döviz Alacağının Ödenmesi ve Kur Farkı

Kararların ortak çizgisi: tasdik edilen proje döviz alacaklısını da bağlar (İİK m.308/c), tasdikten sonra açılan kur farkı davası sonuç vermemiştir ve geliri döviz olan borçlunun Türk lirası teklifi kaynaklarla orantı yönünden denetlenir (İİK m.305/1-b).

Döviz alacağının ödenmesine ilişkin kararlar

KararUyuşmazlıkYargıtay’ın tespiti
Yargıtay 6. HD, E. 2025/1521, K. 2025/2413, T. 18.06.2025Euro alacaklısının kısmen fesih istemiDöviz alacağı da projeye göre ödenir; onama
Yargıtay 6. HD, E. 2024/3383, K. 2025/371, T. 06.02.2025Tasdikten sonra açılan kur farkı davasıHukuki yarar yokluğundan ret; gerekçesiz onama
Yargıtay 6. HD, E. 2023/2104, K. 2023/2854, T. 20.09.2023Geliri döviz olan ihracatçının faizsiz Türk lirası teklifiTeklif kaynaklarla orantılı değil; bozma

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2025/1521, K. 2025/2413, T. 18.06.2025

Euro alacağı Türk lirasına çevrilip 36 taksite bağlanan bir banka, çevirmenin doğru tarih ve kurla yapılmadığını ve taksitlerin eksik ödendiğini ileri sürerek kendisi hakkında fesih istemiştir. Kayyım raporuna göre bütün taksitler ödenmiştir. Dava ve istinaf reddedilmiş; Daire, alacak döviz doğmuş olsa da borçlunun projeye göre ödeyeceğini, projede ödemenin Türk lirası taksitlerle kararlaştırıldığını ve böyle yapıldığını belirterek onamıştır.

Projeye uygun ödenen Türk lirası taksitler, dövizdeki karşılığı eridiği gerekçesiyle eksik ifa sayılmamıştır (İİK m.308/e). Kur tarihi itirazı kararda tartışılmamıştır; bu itiraz tasdikten önce yapılmalıdır. Fesih şartları için konkordatonun feshi yazımıza bakabilirsiniz.

Kararın ilgili bölümü
“alacak döviz cinsinden doğmuş olsa dahi borçlunun yükümlülüğünün, konkordato projesi kapsamında, İİK’nın 308/c maddesine göre konkordato tüm alacaklılar bakımından mecburi olduğundan tasdik edilen konkordato projesi kapsamında ve tasdik kararında belirtilen şekilde ödeme yapma yükümlülüğünde olduğu”

Kaynak: Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2025/1521, K. 2025/2413, T. 18.06.2025. Karar metni UYAP Emsal Karar Arama sisteminden alınmıştır.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2024/3383, K. 2025/371, T. 06.02.2025

Dolar alacağı Türk lirasına çevrilerek nisaba alınan alacaklı, tasdikten sonra açtığı davada taksitlerin ödeme günündeki kurla ödenmesini, olmazsa kur farkını istemiştir. İlk derece mahkemesi, uyuşmazlığın alacağın miktarına değil tahsil şekline ilişkin olduğunu ve itirazın tasdik kararına karşı istinafla ileri sürülebileceğini belirterek davayı hukuki yarar yokluğundan reddetmiştir. İstinaf reddedilmiş, Daire gerekçe göstermeden onamıştır; alıntı, kararda aktarılan ilk derece gerekçesidir.

Onama gerekçesiz olduğundan karar ilke kararı değil, usul yolunu gösteren bir örnektir. Alacaklı itirazını tasdik duruşmasından önce yazılı bildirmeli (İİK m.304/1) ve süresinde istinafa başvurmalıdır (İİK m.308/a).

Kararın ilgili bölümü
“davacının davasının alacak miktarına ilişkin itiraz değil, alacağın ne şekilde tahsil edileceğine ilişkin olup bu kararı da konkordato mahkemesi vermiş olup, buna ilişkin itiraz da ancak konkordato tasdik kararını veren mahkeme dosyasında ileri sürülebileceği”

Kaynak: Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2024/3383, K. 2025/371, T. 06.02.2025. Karar metni UYAP Emsal Karar Arama sisteminden alınmıştır.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2023/2104, K. 2023/2854, T. 20.09.2023

İhracatçı bir şirketin projesi tasdik edilmiş, istinaf reddedilmiştir. Alacaklı bir bankanın temyizi üzerine Daire, komiser raporuna göre net satışların 2019’da yüzde 65’inin, 2020’de yüzde 74’ünün yurt dışı satış olduğunu ve gelirlerin döviz cinsinden olduğunu tespit etmiştir. Borca batık olmayan borçlunun Türk lirasıyla, altı ay ödemesiz, artan oranlı ve dört yılda faizsiz ödeme teklifini kaynaklarla orantısız bulmuş, ödeme planının karmaşıklığını da İİK m.306/1’e aykırı sayarak bozmuştur.

Döviz alacaklısı bu itirazı kur tarihinden bağımsız olarak, komiser raporundaki ihracat verileriyle ileri sürebilir. Bu şart için konkordatonun tasdiki şartları yazımıza bakabilirsiniz.

Kararın ilgili bölümü
“gelirinin döviz olmasına rağmen konkordatoya tabi alacaklarının uzun vadede TL cinsinden ödeyecek olması konkordatoya tabi borçlarının geçici ve kesin müddetten yararlanmış olmasına rağmen 6 ay ödemesiz dönemden sonra, az oranla başlayıp artan oranlarda ve uzun sayılabilecek 4 yılda faizsiz ödenecek olması dikkate alındığında İİK’nın 305/1-b maddesinde ifade edilen teklifin borçlunun kaynakları ile orantılı olması şartını sağlamamaktadır.”

Kaynak: Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2023/2104, K. 2023/2854, T. 20.09.2023. Karar metni UYAP Emsal Karar Arama sisteminden alınmıştır.

Kararlar dilekçede birlikte kullanılabilir: kur ve tutar itirazı nisap hesabına dayanılarak tasdikten önce yazılı yapılmalı, döviz gelirli borçlu için ihracat verileri İİK m.305/1-b itirazına eklenmeli; tasdikten sonra kısmen fesih ancak projeye göre ödenmeyen taksit için işler.

Sıkça Sorulan Sorular

Konkordatoda döviz alacağı hangi tarihteki kurla Türk lirasına çevrilir?

İİK m.299’daki on beş günlük alacak kayıt süresinin son günündeki TCMB döviz satış kuruyla (Yargıtay HGK, 19.11.2025, E.2025/6-372, K.2025/725).

Bu konuda kanunda hüküm var mı?

Hayır. Kanunda yabancı para alacağının çevrileceği tarihe ilişkin açık bir hüküm yoktur; Hukuk Genel Kurulu kararı bu boşluğu doldurmuştur.

Daha önce mühlet tarihi esas alınmıyor muydu?

Bazı kararlarda mühlet tarihi esas alınmıştı. Yargıtay 6. HD 2024’te ve Hukuk Genel Kurulu 2025’te kayıt süresinin son gününü esas almıştır.

Döviz alacağına mühlet içinde faiz işler mi?

Rehinle temin edilmemişse, tasdik edilen proje aksini öngörmedikçe faiz durur (İİK m.294/3).

Rehinli döviz kredisi de Türk lirasına çevrilir mi?

Rehnin kıymetini karşılayan kısım için konkordatonun bağlayıcılığına ilişkin kural uygulanmaz (İİK m.308/c/3); bu kısmın yapılandırılması ayrı müzakere rejimine tabidir (İİK m.308/h). Rehinle karşılanmayan kısım oy hesabına katılır.

Konkordato ödemeleri döviz olarak mı yapılır?

Görüşümüze göre konkordato bakımından çevrilen alacak, projede eşitliğe uygun aksine bir düzenleme bulunmadıkça Türk lirası olarak ödenir.

Yurt dışındaki bir şirket Türkiye’de konkordato isteyebilir mi?

Kanun, merkezi yurt dışında bulunan ticari işletmeler için yetkili yeri Türkiye’deki şubeye göre belirler (İİK m.285/3, m.154/2).

Yabancı alacaklı konkordatoda oy kullanabilir mi?

Evet. Kanun alacaklılar arasında uyruğa veya yerleşim yerine göre ayrım yapmaz; alacağını süresinde bildiren alacaklı oy kullanır.

Yabancı bir iflas kararı Türkiye’de borçları siler mi?

Kendiliğinden silmez. Tanıma gerekir; Yargıtay 6. HD, Almanya’da bir gerçek kişi hakkında verilen iflas kararının tanınmasını kamu düzeni gerekçesiyle reddeden kararı onamıştır.

Türkiye UNCITRAL Sınır Ötesi İflas Model Kanunu’nu kabul etti mi?

Hayır. UNCITRAL’in resmî durum listesinde Türkiye yer almamaktadır.

Türk mühlet kararı yurt dışındaki takipleri durdurur mu?

Kendiliğinden değil; ilgili ülkenin hukukuna ve Türk kararını tanıyıp tanımamasına bağlıdır.

Kefile karşı döviz alacağı da Türk lirasına mı döner?

Görüşümüze göre konkordato için yapılan çevirme kefile karşı sözleşmeden doğan alacağı kendiliğinden değiştirmez; kefile karşı hakların korunması ise İİK m.303’e tabidir.

Konkordato tasdik edildikten sonra döviz alacağı için kur farkı istenebilir mi?

Tasdik edilen proje döviz alacaklısını da bağlar (İİK m.308/c); projede Türk lirası ödeme kararlaştırılmışsa borçlu Türk lirası taksitleri öder. Yargıtay 6. HD, tasdikten sonra açılan kur farkı davasının hukuki yarar yokluğundan reddine ilişkin kararı onamıştır (E.2024/3383, K.2025/371); kur itirazı tasdik duruşmasından önce yazılı olarak ve tasdik kararına karşı istinafta ileri sürülmelidir (İİK m.304/1, m.308/a).

Borçlu, döviz alacaklısıyla projeden ayrı bir döviz ödeme veya kur farkı anlaşması yapabilir mi?

Borçlunun bir alacaklıya projede öngörülenden fazla olarak yaptığı vaatler hükümsüzdür (İİK m.308/d). Döviz ödemesi veya kur farkı öngörülecekse projeye yazılmalı ve alacaklıların oyuna sunulmalıdır.

Resmî kaynaklar: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (m.285 vd.). Kanun metinleri mevzuat.gov.tr’deki güncel hâliyle verilmiştir.

İlgili Rehberler

Döviz ve sınır ötesi konkordato dosyalarında hukuki destek

Borçlu ya da yerli veya yabancı alacaklı olarak kur, bildirim, tanıma ve tenfiz konularında yanınızdayız. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp
Post by Av. Fatma Öztürk