Anonim Şirket Kuruluşu: Adımlar, 250.000 TL Sermaye, Esas Sözleşme ve Tescil (TTK 329-356)
25 Temmuz 2026

Anonim Şirket Kuruluşu: Adımlar, 250.000 TL Sermaye, Esas Sözleşme ve Tescil (TTK 329-356)

Anonim şirket, sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan, borçlarından dolayı yalnız malvarlığıyla sorumlu bulunan şirkettir (TTK m.329). Şirket, kurucuların sermayenin tamamını ödemeyi şartsız taahhüt ettikleri esas sözleşmede şirket kurma iradelerini açıklamalarıyla kurulur. Esas sözleşmedeki imzalar noterce onaylanır veya sözleşme ticaret sicili müdürü ya da yardımcısı huzurunda imzalanır (m.335, 339). Bir kurucu yeterlidir (m.338). 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla en az esas sermaye 1 Ocak 2024’ten itibaren 250.000 TL’ye yükseltilmiştir. Kayıtlı sermaye sistemindeki halka açık olmayan şirketlerde başlangıç sermayesi en az 500.000 TL’dir. Nakden taahhüt edilen payların en az %25’i tescilden önce bankadaki özel hesaba yatırılır, kalanı tescilden sonraki yirmi dört ay içinde ödenir (m.344-345). Esas sözleşme, kuruluşu izleyen otuz gün içinde ticaret siciline tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan olunur (m.354). Şirket tüzel kişiliği tescille kazanır. Tescilden önce şirket adına işlem yapanlar şahsen ve müteselsilen sorumludur (m.355).

Bu yazının dayanakları. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.43, 64, 128, 329-356, 359, 476, 486, 489, 490, 585, 595, 1524 ve geçici m.15; 24.11.2023 tarihli ve 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 25.11.2023/32380; yürürlük tarihine ilişkin düzeltme RG 26.11.2023/32381); Kuruluşu ve Esas Sözleşme Değişiklikleri Bakanlık İznine Tabi Anonim Şirketlere İlişkin Tebliğ (RG 15.11.2012/28468) m.5; 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m.39/1-c; 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.35/3.

Anonim şirketinizi doğru esas sözleşmeyle kuralım

Esas sözleşmedeki imtiyaz, devir sınırlaması ve temsil hükümleri sonradan değiştirilmesi zor ve maliyetli düzenlemelerdir. Kuruluştan önce birlikte planlayalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Anonim Şirketin Tanımı ve Kuruluş Serbestisi

TTK m.329’a göre anonim şirket, sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan, borçlarından dolayı yalnız malvarlığıyla sorumlu bulunan şirkettir. Pay sahipleri sadece taahhüt ettikleri sermaye payları ile ve yalnızca şirkete karşı sorumludur (m.329/2). Anonim şirketler kanunen yasaklanmamış her türlü ekonomik amaç ve konu için kurulabilir (m.331). Özel kanunlara tabi anonim şirketlere ise özel hükümler dışında TTK’nın anonim şirket hükümleri uygulanır (m.330).

Kanun kuruluşu ilke olarak izne bağlamaz. Bakanlıkça tebliğle belirlenen faaliyet alanları dışında, hukuki konumu, niteliği ve işletme konusu ne olursa olsun anonim şirketin kuruluşu ve esas sözleşme değişiklikleri herhangi bir makamın iznine bağlanamaz (m.333/1). Bu kural kuruluşu hızlandırır; ancak doğru bir esas sözleşme hazırlama sorumluluğunu tamamen kuruculara bırakır. Şirketler hukukunun genel çerçevesi için şirketler hukuku yazımıza bakabilirsiniz.

En Az Sermaye: 250.000 TL ve 500.000 TL

TTK m.332/1, en az sermaye tutarını belirler ve bu tutarı artırma yetkisini Cumhurbaşkanına verir. 24.11.2023 tarihli ve 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla anonim şirketlerde en az esas sermaye 50.000 TL’den 250.000 TL’ye, kayıtlı sermaye sistemini kabul etmiş halka açık olmayan anonim şirketlerde en az başlangıç sermayesi 100.000 TL’den 500.000 TL’ye yükseltilmiştir. Limited şirketlerde en az esas sermaye 10.000 TL’den 50.000 TL’ye çıkarılmıştır.

Kararın yürürlük tarihi konusunda dikkat gerekir. 25.11.2023 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan metinde Kararın 1/10/2024 tarihinden geçerli olacağı yazılıydı. Ertesi gün, 26.11.2023 tarihli ve 32381 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan düzeltmeyle Kararın 2. maddesi “Bu Karar 1/1/2024 tarihinde yürürlüğe girer.” şeklinde düzeltilmiştir. Bazı mevzuat bankalarında hâlâ 1.10.2024 tarihinin yer aldığı görülmektedir. Doğru tarih, düzeltme ilanındaki 1 Ocak 2024’tür.

Anonim şirkette sermayeye ilişkin temel tutarlar

KonuKuralDayanak
En az esas sermaye250.000 TLTTK m.332/1; 7887 s. CBK m.1/1
Kayıtlı sermaye sisteminde en az başlangıç sermayesi (halka açık olmayan)500.000 TLTTK m.332/1; 7887 s. CBK m.1/1
Karşılaştırma: limited şirket en az sermaye50.000 TLTTK m.580; 7887 s. CBK m.1/2
Payın en az itibari değeriBir kuruş; birer kuruş ve katları olarak yükseltilebilirTTK m.476/1
İtibari değerin altında pay çıkarmaYasaktır; primli ihraç için esas sözleşme hükmü veya genel kurul kararı gerekirTTK m.347
Tescilden önce ödenecek nakdi kısımPayların itibari değerinin en az %25’i ve çıkarma primlerinin tamamıTTK m.344/1

Mevcut şirketler için 31.12.2027 son tarihi

17.10.2026 güncellemesi: Ticaret Bakanlığının 17 Ekim 2026 tarihli ve 33403 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tebliği ile sermayeyi yeni asgari tutarlara yükseltme süresi 31/12/2027’ye uzatıldı (TTK geçici m.15/3’teki iki uzatma hakkından ilki kullanıldı). Tutarlar ve infisah yaptırımı değişmedi.

7511 sayılı Kanunla TTK’ya eklenen geçici 15. maddeye göre sermayeleri en az sermaye tutarının altında olan anonim ve limited şirketler, sermayelerini 31/12/2027 tarihine kadar (17.10.2026 tarihli Tebliğ ile uzatılmış süre) 332. ve 580. maddelerdeki tutarlara yükseltmek zorundadır. Aksi hâlde infisah etmiş sayılırlar. Çıkarılmış sermayesi en az 250.000 TL olan kayıtlı sermayeli halka açık olmayan şirketler, başlangıç ve çıkarılmış sermayelerini bu tarihe kadar 500.000 TL’ye yükseltmezlerse kayıtlı sermaye sisteminden çıkmış sayılır (geçici m.15/1). Bu amaçla yapılacak genel kurullarda toplantı nisabı aranmaz, kararlar toplantıda mevcut oyların çoğunluğuyla alınır ve aleyhte imtiyaz kullanılamaz (geçici m.15/2). Ticaret Bakanlığı süreyi birer yıl olarak en çok iki defa uzatabilir (geçici m.15/3); bu yetkiyle ilk uzatma 17 Ekim 2026 tarihli ve 33403 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tebliğ ile yapıldı ve süre 31/12/2027 oldu. Ayrıntılar için asgari sermaye uyumu ve 31 Aralık 2027 yazımıza bakabilirsiniz.

Kurucular ve Tek Pay Sahipli Anonim Şirket

Pay taahhüt edip esas sözleşmeyi imzalayan gerçek ve tüzel kişiler kurucudur (m.337/1). Kurucu bir şirketler topluluğuna dahilse hâkim şirketin sorumluluğu ayrıca gündeme gelebilir; bunun için şirketler topluluğunda sorumluluk yazımıza bakabilirsiniz. Kurucular bu işlemi üçüncü bir kişinin hesabına yaparlarsa, o kişi de kuruluştan doğan sorumluluk bakımından kurucu sayılır (m.337/2). Anonim şirketin kurulabilmesi için pay sahibi olan bir veya daha fazla kurucunun varlığı yeterlidir (m.338/1).

Tek pay sahipli anonim şirkette yükümlülükler (TTK m.338)

DurumYükümlülükSüre
Pay sahibi sayısının bire düşmesiDurum yönetim kuruluna yazılı olarak bildirilirSonucu doğuran işlem tarihinden itibaren yedi gün
Bildirimin alınmasıYönetim kurulu şirketin tek pay sahipli olduğunu tescil ve ilan ettirirBildirimden itibaren yedi gün
Tek pay sahipli kuruluş veya payların tek kişide toplanmasıTek pay sahibinin adı, yerleşim yeri ve vatandaşlığı da tescil ve ilan edilir—
AykırılıkBildirimde bulunmayan pay sahibi ve tescil ve ilanı yaptırmayan yönetim kurulu doğan zarardan sorumludur—
YasakŞirket tek pay sahibi olacak şekilde kendi payını iktisap edemez, ettiremez—

Tek ortaklı şirketlerin kapatılma süreci için tek ortaklı şirket nasıl kapatılır, yabancı kurucular için yabancıların Türkiye’de şirket kurması yazılarımıza bakabilirsiniz.

Ticaret Unvanı ve İşletme Konusu

Anonim şirketler, işletme konusu gösterilmek ve TTK m.46 saklı kalmak şartıyla ticaret unvanlarını serbestçe seçebilir (m.43/1). Unvanda “anonim şirket” kelimelerinin bulunması şarttır. Unvanda gerçek bir kişinin adı veya soyadı yer alıyorsa şirket türünü gösteren ibare baş harflerle veya başka bir şekilde kısaltılarak yazılamaz (m.43/2).

Esas sözleşmede işletme konusunun esaslı noktaları belirtilmiş ve tanımlanmış bir şekilde yazılması zorunludur (m.339/2-b). Konunun çok dar yazılması, şirketin ileride yapacağı yeni faaliyetler için esas sözleşme değişikliğini gerektirir. Çok belirsiz yazılması ise “esaslı noktaları belirtilmiş ve tanımlanmış” olma şartını karşılamaz. Bu nedenle konu, şirketin bugünkü ve öngörülebilir faaliyetlerini kapsayacak, ancak somut kalacak şekilde düzenlenmelidir.

Esas Sözleşmenin Şekli ve Zorunlu İçeriği

Esas sözleşmenin yazılı şekilde yapılması ve bütün kurucuların imzalarının noterce onaylanması veya sözleşmenin ticaret sicili müdürü ya da yardımcısı huzurunda imzalanması şarttır (m.339/1). Kuruluşta esas sözleşmeyi içeren kâğıtlardan değerli kâğıt bedeli alınmaz (m.335/1). Esas sözleşme, Kanunun anonim şirket hükümlerinden ancak Kanunda açıkça izin verilmişse sapabilir (m.340). Bu emredici hüküm, sözleşme serbestisinin anonim şirkette sınırlı olduğunu gösterir.

Esas sözleşmeye yazılması zorunlu hususlar (TTK m.339/2)

BentHusus
aŞirketin ticaret unvanı ve merkezinin bulunacağı yer
bEsaslı noktaları belirtilmiş ve tanımlanmış bir şekilde işletme konusu
cŞirketin sermayesi, her payın itibari değeri, bunların ödenmesinin şekil ve şartları
dPay senetlerinin nama veya hamiline yazılı olacakları; belirli paylara tanınan imtiyazlar; devir sınırlamaları
eAyni sermaye olarak konan haklar ve ayınlar, değerleri ve karşılığında verilecek paylar; devralınan işletme ve ayınların bedeli; kuruluşta hizmeti görülenlere verilecek ücret
fKurucularla yönetim kurulu üyelerine ve diğer kişilere kârdan sağlanacak menfaatler
gYönetim kurulu üyelerinin sayısı ve şirket adına imzaya yetkili olanlar
hGenel kurulların toplantıya nasıl çağrılacakları; oy hakları
ıŞirket bir süreyle sınırlandırılmışsa bu süre
iŞirkete ait ilanların nasıl yapılacağı
jPay sahiplerinin taahhüt ettiği sermaye paylarının türleri ve miktarları
kŞirketin hesap dönemi

İlk yönetim kurulu üyeleri esas sözleşmeyle atanır (m.339/3). Yönetim kurulu bir veya daha fazla kişiden oluşabilir (m.359/1). Tüzel kişi yönetim kuruluna üye seçilirse, onun adına belirlenen yalnızca bir gerçek kişi de tescil ve ilan olunur ve toplantılara yalnızca bu kişi katılıp oy kullanabilir (m.359/2). Yönetim kurulu üyelerinin ve tüzel kişi adına tescil edilecek gerçek kişinin tam ehliyetli olması şarttır (m.359/3). Yönetim kurulunun sorumluluğu için yönetim kurulu sorumluluğu (TTK 549-561) yazımıza bakabilirsiniz.

İmtiyazlar ve pay devrine ilişkin sınırlamalar, kuruluşta en çok dikkat edilmesi gereken hükümlerdir. Kanunda veya esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe nama yazılı paylar herhangi bir sınırlandırmaya bağlı olmaksızın devredilebilir (m.490/1). Ortaklar arasında pay devrinin kontrol altında tutulması isteniyorsa bunun esas sözleşmede düzenlenmesi gerekir. Pay devri için anonim ve limited şirkette pay devri, payların mirasçılara geçişi için şirket paylarının mirasla intikali yazılarımıza bakabilirsiniz. Esas sözleşmedeki toplantı ve oy hükümleri, ileride açılabilecek iptal davalarının da çerçevesini belirler; bu konuda genel kurul kararının iptali davası yazımız yol göstericidir.

Bakanlık İznine Tabi Anonim Şirketler

TTK m.333/1’e göre Bakanlıkça tebliğle faaliyet alanları belirlenip ilan edilen anonim şirketler Bakanlığın izniyle kurulur ve bunların esas sözleşme değişiklikleri de izne bağlıdır. Bakanlık incelemesi yalnızca kanunun emredici hükümlerine aykırılık bulunup bulunmadığı yönünden yapılabilir. Liste, 15.11.2012 tarihli ve 28468 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Tebliğin 5. maddesinde yer alır.

Kuruluşu Bakanlık iznine tabi başlıca anonim şirketler

AlanŞirket türleri
Bankacılık ve finansBankalar, finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri, tüketici finansmanı ve kart hizmetleri şirketleri, varlık yönetim şirketleri, sigorta şirketleri
Holding ve ticaretHolding şirketleri, yetkili müesseseler (döviz büfeleri), umumi mağazacılık şirketleri
Tarım ve denetimTarım ürünleri lisanslı depoculuk şirketleri, ürün ihtisas borsası şirketleri, bağımsız denetim şirketleri
BölgelerTeknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketleri, serbest bölge kurucu ve işleticileri
Sermaye piyasasıPortföy yönetim şirketleri, aracı kurumlar, yatırım ortaklıkları ve kira sertifikası ihracı için kurulan varlık kiralama şirketleri

Bu şirketlerde ayrıca ilgili düzenleyici kurumun (BDDK, SPK gibi) izni veya uygun görüşü de gerekebilir. İzne tabi şirketlerde tescil için otuz günlük süre, iznin alınmasını izleyen tarihten başlar (m.354/1).

Sermayenin Ödenmesi ve Banka Hesabı

Nakden taahhüt edilen payların itibari değerlerinin en az yüzde yirmi beşi tescilden önce, kalanı şirketin tescilini izleyen yirmi dört ay içinde ödenir. Payların çıkarma primlerinin tamamı ise tescilden önce ödenir (m.344/1). Nakdi ödemeler, Bankacılık Kanununa tabi bir bankada kurulmakta olan şirket adına açılacak özel bir hesaba, yalnızca şirketin kullanabileceği şekilde yatırılır. Ödemenin yapıldığı, ticaret siciline yöneltilecek bir banka mektubuyla ispatlanır. Banka bu tutarı, şirketin tüzel kişilik kazandığını bildiren sicil müdürlüğü yazısı sunulunca yalnızca şirkete öder (m.345/1).

Ödeme kuralları ve sonuçları

DurumSonuçDayanak
Tescilden önceNakdi payların en az %25’i ve primlerin tamamı bankadaki özel hesaba yatırılırm.344/1, 345/1
Tescilden sonraKalan tutar yirmi dört ay içinde ödenirm.344/1
Üç ay içinde tüzel kişilik kazanılamamasıNoter onayı veya sicil müdürlüğünde imza tarihinden itibaren üç ay içinde tescil yapılamazsa, sicil müdürlüğü yazısıyla bedeller sahiplerine iade edilirm.345/2
Halka arz edilecek paylarTescilden itibaren en geç iki ay içinde halka arz edileceği belirtilip garanti edilen paylar satış gelirinden ödenirm.346
Tescilden önce pay taahhüdünün devriŞirkete karşı geçersizdirm.352
Tescilden önce pay çıkarılmasıPaylar geçersizdir; çıkaran kişi zarardan sorumludurm.486/1, 486/4

Limited şirketlerde durum farklıdır. Nakden taahhüt edilen payların en az %25’inin tescilden önce ödenmesi şartı, 7099 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle 15.03.2018’den itibaren limited şirketlerde uygulanmaz (m.585/1). Limited şirket kuruluşunun ayrıntıları için limited şirket kuruluşu ve esas sözleşme yazımıza bakabilirsiniz.

Ayni Sermaye: Neler Konabilir, Nasıl Değerlenir?

Üzerlerinde sınırlı ayni hak, haciz ve tedbir bulunmayan, nakden değerlendirilebilen ve devredilebilen, fikrî mülkiyet hakları ile sanal ortamlar dahil malvarlığı unsurları ayni sermaye olarak konulabilir. Hizmet edimleri, kişisel emek, ticari itibar ve vadesi gelmemiş alacaklar sermaye olamaz (m.342/1).

Ayni sermayede değerleme ve tescil (TTK m.128, 343, 354/3)

AşamaKural
DeğerlemeAyni sermaye ile kuruluşta devralınacak işletme ve ayınlara şirket merkezinin bulunacağı yerdeki asliye ticaret mahkemesince atanan bilirkişilerce değer biçilir
Raporun içeriğiYöntemin somut olay için en adil ve uygun seçim olduğu, alacakların gerçekliği ve tahsil edilebilirliği, her varlık karşılığı verilecek pay miktarı gerekçeli olarak açıklanır
İtirazKurucular ve menfaat sahipleri rapora itiraz edebilir; mahkemenin onayladığı bilirkişi kararı kesindir
TaşınmazBilirkişi değeriyle esas sözleşmede yer alan taşınmazlar tapuya şerh verildiğinde ayni sermaye kabul olunur; şirketin tasarrufu için tapu siciline tescil gerekir
Fikrî haklar ve taşınırlarVarsa özel sicillerine kaydedilir; taşınırlar güvenilir bir kişiye tevdi edilir
Resen bildirimTapu ve diğer sicillere yapılacak tescil istemi ve bildirimler ticaret sicili müdürü tarafından resen ve hemen yapılır
Sicil dosyasıBilirkişi raporu ticaret sicili müdürlüğüne tevdi edilir

Taşınmazın sermaye olarak konulması borcunu içeren esas sözleşme hükümleri resmî şekil aranmaksızın geçerlidir (m.128/3). Şirket, sermaye koyma borcunu yerine getirmeyen ortağa karşı ifa ve gecikme tazminatı davası açabilir; tazminat istemi için ihtar şarttır (m.128/7).

Kurucu Menfaatleri ve Kanuna Karşı Hile

Kuruculara şirketi kurarken harcadıkları emek karşılığında para veya bedelsiz pay senedi vermek gibi sermayenin azalması sonucunu doğurabilecek bir menfaat tanınamaz. Bu hükme aykırı esas sözleşme hükümleri geçersizdir. Ancak dağıtılabilir kârdan kanuni yedek akçe ve pay sahipleri için %5 kâr payı ayrıldıktan sonra kalanın en çok onda biri intifa senetleri bağlamında kuruculara ödenebilir (m.348/1). TTK’nın yürürlüğünden sonra kurulan şirketler, halka arzdan önce kurucu intifa senetlerini bedelsiz iptal eder; aksi hâlde senetler kendiliğinden geçersiz sayılır (m.348/2).

Kanun, kuruluştan hemen sonra sermayenin dolaylı yoldan çıkarılmasını da önler. Şirketin tescilinden itibaren iki yıl içinde bir işletme veya ayının sermayenin onda birini aşan bir bedelle devralınmasına veya kiralanmasına ilişkin sözleşmeler, genel kurulca onaylanıp ticaret siciline tescil edilmedikçe geçerli olmaz. Onaydan önce bu sözleşmelerin ifası amacıyla yapılan ödemeler dahil her türlü tasarruf geçersizdir (m.356/1). Genel kurul kararından önce asliye ticaret mahkemesince atanan bilirkişi değer biçer (m.356/2). Şirketin işletme konusunu oluşturan veya cebri icrayla edinilen ayın ve işletmeler bu kuralın dışındadır (m.356/5).

Kuruluş Belgeleri ve Kaldırılan Aşamalar

Esas sözleşme, değerleme raporları ve kurulmakta olan şirketle yapılan kuruluşa ilişkin sözleşmeler kuruluş belgeleridir. Bunlar sicil dosyasına konulur ve birer nüshaları şirket tarafından beş yıl saklanır (m.336/1). TTK’nın ilk metninde yer alan bazı kuruluş aşamaları sonradan kaldırılmıştır. Eski kaynaklarda bu aşamalara hâlâ rastlandığı için ayrıca belirtmek gerekir.

Yürürlükten kaldırılan kuruluş aşamaları

MaddeKonuKaldıran düzenleme
m.341Taahhüdün noter şerhiyle onaylanması6335 sayılı Kanun m.43
m.349Kurucular beyanı6728 sayılı Kanun m.73
m.351Kuruluşa ilişkin işlem denetçisi raporu6335 sayılı Kanun m.43

Tescil, İlan ve Tüzel Kişiliğin Kazanılması

Esas sözleşmenin tamamı, Bakanlık iznine tabi şirketlerde iznin alınmasını, diğer şirketlerde m.335/1’e göre kuruluşu izleyen otuz gün içinde şirket merkezinin bulunduğu yer ticaret siciline tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan olunur (m.354/1). Şubeler, merkezin sicil kaydına gönderme yapılarak bulundukları yer siciline tescil edilir (m.354/2).

İlan edilmesi zorunlu hususlar (TTK m.354/1)

BentHusus
aEsas sözleşmenin tarihi
bTicaret unvanı ve merkez
cVarsa şirketin süresi
dSermaye, ödenme şekil ve şartları, payların itibari değerleri, varsa imtiyazlar
ePay senetlerinin türleri, hamiline veya nama yazılı oldukları
fŞirketin nasıl temsil olunacağı
gYönetim kurulu üyeleri ve temsile yetkililerin ad, soyad, unvan, yerleşim yeri ve vatandaşlıkları
hİlanların şekli; varsa yönetim kurulu kararlarının pay sahiplerine bildirilme yolu

Kuruluşta Rekabet Kurumu payı da ödenir. 4054 sayılı Kanunun 39. maddesine göre yeni kurulacak anonim ve limited şirketlerin sermayelerinin ve sermaye artırımında artan kısmın on binde dördü oranındaki ödemeler Kurumun gelirleri arasındadır (m.39/1-c).

Tescilden önceki işlemler

Şirket ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır (m.355/1). Tescilden önce şirket adına işlem yapanlar ve taahhütlere girişenler, bu işlem ve taahhütlerden şahsen ve müteselsilen sorumludur. İşlemlerin ileride kurulacak şirket adına yapıldığı açıkça bildirilmiş ve şirket tescilden sonraki üç ay içinde bu taahhütleri kabul etmişse yalnız şirket sorumlu olur (m.355/2). Şirketçe kabul edilmezse kuruluş giderleri kurucular tarafından karşılanır ve kurucuların pay sahiplerine rücu hakkı yoktur (m.355/3). Kuruluş aşamasında kira veya hizmet sözleşmesi yapılacaksa, sözleşmede kurulacak şirket adına hareket edildiği açıkça yazılmalı ve tescilden sonra üç ay içinde yönetim kurulu kararıyla kabul işlemi yapılmalıdır.

Kuruluş Adımları ve Dayanakları

Kuruluş işlemleri uygulamada Ticaret Bakanlığının Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) üzerinden başlatılır. Aşağıdaki tablo, adımları Kanundaki dayanaklarıyla birlikte gösterir.

Anonim şirket kuruluş adımları

SıraAdımDayanak
1Faaliyet alanının Bakanlık iznine tabi olup olmadığının kontrolüTTK m.333; Tebliğ m.5
2Unvanın belirlenmesi; “anonim şirket” ibaresi ve işletme konusuTTK m.43
3Esas sözleşmenin zorunlu içerikle hazırlanması; ilk yönetim kurulunun atanmasıTTK m.339
4Ayni sermaye varsa asliye ticaret mahkemesinden bilirkişi değerlemesiTTK m.343
5Esas sözleşmenin sicil müdürlüğünde imzalanması veya imzaların noterce onayıTTK m.335/1, 339/1
6Nakdi payların en az %25’inin ve primlerin bankadaki özel hesaba yatırılması; banka mektubuTTK m.344, 345
7Rekabet Kurumu payının ödenmesi4054 m.39/1-c
8Kuruluşu izleyen otuz gün içinde tescil ve TTSG’de ilanTTK m.354
9Tescilden önceki işlemlerin üç ay içinde şirketçe kabulüTTK m.355/2
10Kalan sermayenin yirmi dört ay içinde ödenmesiTTK m.344/1

Kuruluştan Sonraki İlk Yükümlülükler

Tescilden sonra yerine getirilecek başlıca yükümlülükler

YükümlülükKuralDayanak
Ticari defterlerFiziki ortamda tutulan yevmiye, kebir ve envanter defterleri ile pay defteri, yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defterinin açılış onayları kuruluşta ve kullanılmaya başlanmadan önce yapılırTTK m.64/3-4
Hamiline yazılı pay senetleriPay bedelinin tamamı ödendikten sonra üç ay içinde bastırılıp dağıtılır; pay sahipleri dağıtımdan önce Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirilirTTK m.486/2
Hamiline pay devriDevir, Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirimle hüküm ifade eder; bildirim yapılmadan paya bağlı haklar kullanılamazTTK m.489/1
İnternet sitesiBağımsız denetime tabi şirketler tescilden itibaren üç ay içinde internet sitesi açar; denetime tabi olmayan şirketlere uygulanmazTTK m.1524/1, 1524/6
Sözleşmeli avukatKanundaki en az esas sermayenin beş katı veya daha fazla esas sermayesi olan anonim şirketler sözleşmeli avukat bulundurmak zorundadırAvukatlık Kanunu m.35/3
Tek pay sahipliğiPay sahibi sayısı bire düşerse yedi gün içinde bildirim ve tescilTTK m.338/2

Ticari defterlere ilişkin genel yükümlülükler için tacir sıfatının sonuçları ve defterler yazımıza bakabilirsiniz. Avukatlık Kanunu m.35/3 metninde mülga 6762 sayılı TTK’nın 272. maddesine atıf yapılır. Uygulamada bu atıf, yeni TTK’nın 332. maddesindeki en az sermaye tutarı esas alınarak değerlendirilmekte ve sınır 250.000 TL’nin beş katı olan 1.250.000 TL olarak hesaplanmaktadır. Yükümlülüğe aykırılıkta, sözleşmeli avukat tayin edilmeyen her ay için Cumhuriyet savcısı tarafından suç tarihinde yürürlükteki asgari ücretin iki aylık brüt tutarı kadar idari para cezası verilir (AK m.35/3).

Kuruluştaki Hatalar: Fesih Davası

Anonim şirketin butlanına veya yokluğuna karar verilemez. Ancak kuruluşta kanun hükümlerine aykırı hareket edilerek alacaklıların, pay sahiplerinin veya kamunun menfaatleri önemli şekilde tehlikeye düşürülmüş veya ihlal edilmişse; yönetim kurulunun, Ticaret Bakanlığının, ilgili alacaklının veya pay sahibinin istemi üzerine şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesince şirketin feshine karar verilir (m.353/1). Mahkeme eksikliklerin giderilmesi için süre verebilir (m.353/2). Dava, şirketin tescil ve ilanından itibaren üç aylık hak düşürücü süre içinde açılmalıdır (m.353/4). Dava acele işlere ilişkin usule tabidir (m.353/3). Ticari davalarda dava şartı arabuluculuk için ticari uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk yazımıza bakabilirsiniz.

Anonim mi, Limited mi?

Kuruluş bakımından anonim ve limited şirket

ÖlçütAnonim şirketLimited şirket
En az sermaye250.000 TL50.000 TL
Kurucu sayısıBir veya daha fazla (m.338)Bir veya daha fazla (m.573)
Sözleşmenin imzasıNoter onayı veya sicil müdürlüğünde imza (m.335, 339)Sicil müdürlüğünde yetkilendirilmiş personel huzurunda (m.585)
Tescilden önce %25 ödemeZorunlu (m.344)Uygulanmaz (m.585/1)
Pay devriNama yazılı paylar kural olarak serbestçe devredilir (m.490)Yazılı ve noter onaylı; sözleşmede aksi yoksa genel kurul onayı (m.595)

Seçimde sermaye tutarının yanında pay devrinin esnekliği, yatırımcı alınması planı ve kamu borçlarından ortak sorumluluğu da dikkate alınmalıdır. Limited şirket ortaklarının amme alacaklarından sorumluluğu için limited şirket ortağının amme borcundan sorumluluğu yazımıza bakabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

  • Eski sermaye tutarlarıyla hareket etmek: 1 Ocak 2024’ten itibaren en az esas sermaye 250.000 TL’dir; 1.10.2024 tarihi düzeltme ilanıyla değiştirilmiştir.
  • İşletme konusunu genel ifadelerle yazmak: Konunun esaslı noktaları belirtilmiş ve tanımlanmış olmalıdır.
  • Pay devri sınırlamasını esas sözleşmeye yazmamak: Aksi öngörülmedikçe nama yazılı paylar serbestçe devredilir.
  • Tescilden önce şirket adına imza atmak: İmzalayan kişi şahsen ve müteselsilen sorumludur; şirketin üç ay içinde kabul etmesi gerekir.
  • Otuz günlük tescil süresini kaçırmak: Süre, sözleşmenin imzalandığı kuruluş tarihinden işler.
  • Bankadaki parayı tescilden önce kullanmaya çalışmak: Banka ödemeyi yalnızca tüzel kişiliği gösteren sicil yazısıyla ve şirkete yapar.
  • Ayni sermayede haczi veya ipoteği olan malı koymak: Sınırlı ayni hak, haciz veya tedbir bulunan unsurlar sermaye olamaz.
  • Kuruluştan sonraki iki yılda büyük ayın alımlarını genel kurula götürmemek: Sermayenin onda birini aşan devralma veya kiralama genel kurul onayı ve tescil olmadan geçersizdir.
  • Hamiline payları MKK’ya bildirmemek: Bildirim yapılmadan paya bağlı haklar kullanılamaz.
  • Avukat bulundurma eşiğini gözden kaçırmak: 1.250.000 TL ve üzeri sermayeli anonim şirketler için aylık idari para cezası riski vardır.

Hukukçular Evi Bu Süreçte Ne Yapar?

  • Faaliyet alanının Bakanlık iznine tabi olup olmadığını ve anonim ile limited şirket arasında hangisinin uygun olduğunu değerlendiririz.
  • Unvan, işletme konusu, imtiyazlar, devir sınırlamaları ve temsil hükümlerini içeren esas sözleşmeyi hazırlarız.
  • Ayni sermaye için asliye ticaret mahkemesinden bilirkişi atanması ve tapu şerhi süreçlerini yürütürüz.
  • Kuruluş öncesinde yapılacak sözleşmeleri m.355’e uygun hâle getirir, tescil sonrası kabul kararlarını hazırlarız.
  • Mevcut şirketlerin 31.12.2027’ye kadar sermaye uyumu için genel kurul ve tescil işlemlerini planlarız.
  • Kuruluştan sonra defter, pay senedi, MKK bildirimi ve sözleşmeli avukat yükümlülüklerini takip ederiz.

Anonim şirket kuruluşu, esas sözleşme hazırlığı veya sermaye uyumu için Hukukçular Evi Ankara ofisine 0554 648 37 15 numaralı telefondan veya iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Anonim şirket kurmak için en az kaç kişi gerekir?

Bir kişi yeterlidir. Pay sahibi olan bir veya daha fazla kurucu ile anonim şirket kurulabilir (TTK m.338/1).

Anonim şirket için en az sermaye ne kadardır?

250.000 TL’dir. Kayıtlı sermaye sistemini kabul eden halka açık olmayan anonim şirketlerde başlangıç sermayesi en az 500.000 TL’dir (TTK m.332; 7887 sayılı CBK).

Yeni sermaye tutarları hangi tarihten itibaren geçerlidir?

1 Ocak 2024’ten itibaren. Kararın ilk yayımında 1/10/2024 yazıyordu; 26.11.2023 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan düzeltmeyle yürürlük tarihi 1/1/2024 olarak düzeltilmiştir.

Mevcut şirketim 250.000 TL’nin altında, ne olur?

Sermayenizi 31/12/2027 tarihine kadar yükseltmezseniz şirket infisah etmiş sayılır. Süre, Ticaret Bakanlığının 17 Ekim 2026 tarihli Tebliğ’iyle 31/12/2026’dan 31/12/2027’ye uzatıldı; Bakanlığın bir uzatma hakkı daha bulunuyor (TTK geçici m.15).

Sermayenin ne kadarı kuruluşta ödenir?

Nakden taahhüt edilen payların en az %25’i ve çıkarma primlerinin tamamı tescilden önce ödenir; kalanı tescilden sonraki yirmi dört ay içinde ödenir (TTK m.344).

Kuruluşta yatırılan para nerede tutulur?

Bir bankada kurulmakta olan şirket adına açılan özel hesapta tutulur. Banka parayı, şirketin tüzel kişilik kazandığını gösteren sicil müdürlüğü yazısıyla yalnızca şirkete öder (TTK m.345/1).

Şirket kurulamazsa yatırılan para geri alınabilir mi?

Evet. İmza veya onay tarihinden itibaren üç ay içinde tüzel kişilik kazanılamazsa, sicil müdürlüğü yazısıyla bedeller sahiplerine iade edilir (TTK m.345/2).

Esas sözleşme noterde mi imzalanır?

Kurucuların imzaları noterce onaylanabilir veya esas sözleşme ticaret sicili müdürü ya da yardımcısı huzurunda imzalanabilir (TTK m.335/1, 339/1).

Esas sözleşme ne kadar sürede tescil edilmelidir?

Kuruluşu izleyen otuz gün içinde; Bakanlık iznine tabi şirketlerde iznin alınmasını izleyen otuz gün içinde tescil ve ilan edilir (TTK m.354/1).

Şirket tüzel kişiliği ne zaman kazanır?

Ticaret siciline tescil ile kazanır (TTK m.355/1).

Tescilden önce şirket adına kira sözleşmesi yapabilir miyim?

Yapabilirsiniz; ancak şahsen ve müteselsilen sorumlu olursunuz. Kurulacak şirket adına yapıldığı açıkça bildirilmiş ve şirket tescilden sonra üç ay içinde kabul etmişse yalnız şirket sorumlu olur (TTK m.355/2).

Ayni sermaye olarak neler konulabilir?

Sınırlı ayni hak, haciz ve tedbir bulunmayan, nakden değerlendirilebilen ve devredilebilen malvarlığı unsurları. Hizmet edimi, kişisel emek, ticari itibar ve vadesi gelmemiş alacak sermaye olamaz (TTK m.342).

Ayni sermayeye kim değer biçer?

Şirket merkezinin bulunacağı yerdeki asliye ticaret mahkemesince atanan bilirkişiler. Mahkemenin onayladığı bilirkişi kararı kesindir (TTK m.343).

Her anonim şirket Bakanlık izniyle mi kurulur?

Hayır. Yalnızca tebliğle belirlenen alanlardaki şirketler (bankalar, sigorta, faktoring, holding gibi) izne tabidir. Diğer şirketlerin kuruluşu hiçbir makamın iznine bağlanamaz (TTK m.333).

Anonim şirket avukat bulundurmak zorunda mıdır?

En az esas sermayenin beş katı veya daha fazla esas sermayesi olan anonim şirketler sözleşmeli avukat bulundurmak zorundadır; uygulamada bu eşik 1.250.000 TL olarak hesaplanır (Avukatlık Kanunu m.35/3).


Kuruluş ve sermaye uyumu için randevu alın

Esas sözleşme, ayni sermaye değerlemesi ve 31.12.2027 sermaye uyumu süreçlerini birlikte yürütelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Dosyanız için değerlendirme

Anonim şirket kuruluşu; esas sözleşmenin imzalanması, sermayenin bankaya yatırılması, otuz gün içinde tescil ve ilan aşamalarından oluşur. Tüzel kişilik ancak tescille kazanılır. En az esas sermaye 1 Ocak 2024’ten itibaren 250.000 TL’dir ve mevcut şirketlerin bu tutara 31.12.2027’ye kadar uyum sağlaması gerekir. Kurulan şirketin ileride yaşayacağı uyuşmazlıkların çoğu, kuruluşta esas sözleşmeye yazılan veya yazılmayan hükümlerden doğar. Bu nedenle imtiyaz, devir sınırlaması ve temsil düzeni kuruluş aşamasında planlanmalıdır.

İletişime Geçin

Post by Av. Fatma Öztürk