Türk Eximbank, Sigortacılık Kanununun kapsamı dışında kalan (5684 s.K. m.1/3) ve politik riskler nedeniyle sigorta işlemlerinden doğan zararları Hazinece karşılanan (3332 s.K. m.4/C) bir devlet bankasıdır; yaptığı sigorta sözleşmeleri Türk Ticaret Kanununa tabidir. Politik riziko gerçekleşince sigortalı durumu gecikmeksizin ihbar eder (TTK m.1446); geç ihbar tazminatı kendiliğinden düşürmez, yalnızca tazminatta artışa yol açmışsa kusura göre indirim yapılır. Tazminat, belgeler verilip araştırma bitince ve her hâlde ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur, sigortacı ihtarsız temerrüde düşer (TTK m.1427). Ödeme yapan sigortacı, ödediği kadar sigortalının yabancı işverene karşı haklarına halef olur (TTK m.1472).
Bu rehber, yurt dışında kamu işvereni için iş yapan Türk müteahhitler, müteahhitlik projelerine yatırım malı ihraç eden şirketler ve bu alacakları finanse eden bankalar için hazırlanmıştır. Eximbank alacak sigortasının hukuki niteliğini, politik riskin ticari riskten ayrımını, MIGA ve özel politik risk sigortası seçeneklerini, hasar ihbarını, bekleme süresini, tazminat hesabını, sık ret gerekçelerini, halefiyet ve rücu ilişkisini, Eximbank’ın iade talebini ve dava yolunu anlatır. Sonunda Türkçe riziko ihbarı, İngilizce hasar bildirimi ve tazminat davası dilekçesi örnekleri yer alır.
Bu yazının dayanakları. TTK m.4, 5/A, 1401-1452 (özellikle 1403, 1409, 1420, 1427, 1435-1449, 1452), 1459-1465, 1472 ve 1486; 3332 sayılı Kanun m.4 (5234 ve 7341 sayılı Kanunlarla değişik); 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.1/3; 2009/15198 ve 2013/4286 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları; 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar m.13 ve 20.05.2026 tarihli Genelge; TBK m.20-25, 77-82, 89, 99; 3095 sayılı Kanun m.2, 4/a; HMK m.6, 10, 17; İİK m.257, 265, 266; MIGA Kuruluş Sözleşmesi m.11, 12, 17, 18, 58.
Yazı 17 Kasım 2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır. Eximbank’ın ürün koşulları, ihbar ve bekleme süreleri değişebildiğinden her dosyada poliçeye ekli güncel şartlar ayrıca kontrol edilmelidir; Eximbank ürünlerine ilişkin oran ve süreler tarihi belirtilen kaynaklara dayanır.
Yurt dışında kamu işi yapan Türk müteahhidin en büyük korkusu, işi bitirip parasını alamamaktır. Bu korkunun bir kısmı ticari risktir: işveren iflas eder, ödeme gücünü kaybeder. Bir kısmı ise müteahhidin kontrol edemediği politik risktir: ülkede savaş çıkar, merkez bankası döviz transferini durdurur ya da bakanlık onaylanmış hakedişi ödemez. Politik risk sigortası bu ikinci grubu karşılar.
Uygulamada tazminat uyuşmazlıklarının önemli kısmı, rizikonun gerçekleşmesinden çok ihbarın zamanında yapılıp yapılmadığı, alacağın “ihtilaflı” sayılıp sayılmadığı, bekleme süresi ve sigortalının işverenle yaptığı yazışmalar üzerinden çıkar. Bu rehber, sigortalının bu tartışmaların her birinde Kanunun tanıdığı korumayı nasıl kullanacağını anlatır.
Eximbank ve Politik Risk Sigortası 2026: Rakamlar ve Gelişmeler
QNB Yatırım’ın 2026 tarihli değerlendirmesine göre Türk Eximbank 2025’i, 26,8 milyar doları kredi ve 27,5 milyar doları sigorta olmak üzere 54,3 milyar dolarlık destekle kapattı. Para Dergi’nin Şubat 2026 haberine göre 2026 hedefi, 31 milyar doları sigorta olmak üzere 59 milyar dolardır. Ticaret Bakanı Ömer Bolat 26 Ekim 2026’da, Eylül 2026 itibarıyla Eximbank aracılığıyla 49,6 milyar dolarlık destek sağlandığını açıkladı. Sigorta tarafının krediyi geçmesi, tazminat uyuşmazlıklarının da sayı ve tutar olarak artacağı anlamına gelir.
Ocak 2026’da Alıcı Kredileri Programı 94 ülkeyi kapsayacak şekilde genişletildi; Bakan Bolat’ın açıklamasına göre yurt dışında üstlenilen müteahhitlik projeleri kapsamında ihraç edilen yatırım malları da alıcı kredisi finansman maliyeti desteğine alındı. Mart 2026’da Eximbank, üçüncü ülkelerdeki ortak projelerde risk paylaşımı için Euler Hermes Aktiengesellschaft ile reasürans anlaşması imzaladı.
Ticaret Bakanlığının 13 Mayıs 2026 tarihli sayfası ise Türkiye’de yurt dışı yatırımlar için siyasi risk sigortası sunan bir kamu veya özel kuruluş bulunmadığını belirterek yatırımcıları MIGA ve ICIEC’e yönlendirir. Ayrım önemlidir: Eximbank esas olarak ihracat alacağını sigortalar; sermaye yatırımının kamulaştırma gibi risklere karşı korunması için çok taraflı kuruluşlara veya özel piyasaya bakmak gerekir.
2025-2026: Eximbank ve politik risk sigortasını etkileyen gelişmeler
| Tarih | Gelişme | Müteahhit için anlamı |
|---|---|---|
| 8 Kasım 2025 | 5973 sayılı Kararın 13. maddesi 10540 sayılı Kararla değişti | Alıcı kredilerinde CIRR farkının tamamı ve geri ödememe riskinin yüzde 25’i (yıllık 1 milyar liraya kadar) Eximbank’a destek |
| 22 Ocak 2026 | OECD İhracat Kredileri Düzenlemesinin Ocak 2026 sürümü uygulanmaya başladı | Uzun vadeli resmî destekli sigortada prim ve vade disiplini |
| 23 Ocak 2026 | Alıcı Kredileri Programı 94 ülkeye genişletildi | Müteahhitlik projelerinde ihraç edilen yatırım malları kapsama alındı |
| Şubat 2026 | Eximbank İhracat Kredi Sigortası Tazmin Desteği Genelgesi ve ekleri | Proje bazlı sigorta desteğinde Bakanlık ön onayı |
| Mart 2026 | Euler Hermes AG ile reasürans anlaşması | Üçüncü ülkelerdeki ortak projelerde risk paylaşımı |
| 13 Mayıs 2026 | Ticaret Bakanlığı siyasi risk sigortası sayfası | Yurt dışı yatırım için MIGA ve ICIEC’e yönlendirme |
| Eylül 2026 | Eximbank desteği 49,6 milyar dolara ulaştı | Sigortalı alacak hacmi büyüyor |
Eximbank’ın Hukuki Statüsü ve Arkasındaki Devlet Desteği
Türk Eximbank, 3332 sayılı Kanunla verilen yetkiye dayanarak 1987’de Devlet Yatırım Bankasının yeniden düzenlenmesiyle kurulmuş, sermayesinin tamamı Hazineye ait, özel hukuk hükümlerine tabi bir anonim şirkettir. 2013/4286 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı, ihracatçıların ticari ve siyasi riskler nedeniyle uğrayabilecekleri zararlara karşı ihracat kredi sigortası yapılmasını bankanın faaliyetleri arasında sayar.
3332 sayılı Kanunun 4. maddesine göre banka, sigortalılarına karşı taahhütleri için sabit ve değişken iki tür teminat gösterir (A); kurumlar vergisinden muaftır (B); politik riskler nedeniyle kredi, sigorta ve garanti işlemlerinden doğabilecek zararları Hazinece karşılanır (C). 7341 sayılı Kanunla 2021’de eklenen (D) bendi, bankanın ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve icranın geri bırakılması taleplerinde teminat şartı aranmayacağını düzenler.
5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 1/3. maddesine göre Türkiye İhracat Kredi Bankası Anonim Şirketi bu Kanunun kapsamında değildir. Bunun iki sonucu vardır: poliçe genel şartları idarece onaylanan tip şartlar değil bankanın kendi metnidir ve TBK m.20-25’teki genel işlem koşulu denetimine tabidir; Sigorta Tahkim Komisyonu yolu ise kural olarak işlemez. Buna karşılık sigorta sözleşmesi TTK’nın altıncı kitabına tabidir ve TTK m.1452’deki koruyucu hükümler Eximbank için de geçerlidir. Genel çerçeve için aydınlatma ve beyan yükümlülüğü rehberimize bakılabilir.
Bankanın politik risk zararları üç katmanla desteklenir. Hazine karşılamasının usulü, 4749 sayılı Kanunun 10. maddesine dayanan 2009/15198 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla düzenlenmiştir; bu Karar “kamu alıcısı”nı yabancı ülkelerin hükümetleri ya da taahhütleri devletçe garanti edilen kamu kuruluşları olarak tanımlar. Ticaret Bakanlığı, 5973 sayılı Kararın 13. maddesine göre Eximbank’a ihracat kredi sigortası tazmin desteği verir; 20 Mayıs 2026 tarihli Genelgeye göre işlem bazındaki destek için Bakanlık ön onayı alınır. Ayrıca ICIEC ve Euler Hermes AG gibi kuruluşlar reasürans sağlar.
Eximbank poliçesinin hukuki çerçevesi
| Konu | Dayanak | Sigortalı için sonucu |
|---|---|---|
| Bankanın niteliği | 3332 s.K.; 2013/4286 s. BKK | Özel hukuk anonim şirketi; uyuşmazlık adli yargıda |
| Sigortacılık Kanunu | 5684 s.K. m.1/3 | Kapsam dışı; Sigorta Tahkim Komisyonu kural olarak yok |
| Sözleşme hukuku | TTK m.1401 vd., 1451, 1452 | TTK’nın sigorta ve koruyucu hükümleri uygulanır |
| Genel şartlar | TBK m.20-25 | Belirsiz hüküm düzenleyen aleyhine yorumlanır (m.23) |
| Hazine karşılaması | 3332 s.K. m.4/C; 2009/15198 s. BKK | Banka ile Hazine arasındaki iç ilişki |
| Bakanlık desteği | 5973 s. Karar m.13; Genelge | Bankanın iç süreci; sigortalıya karşı borcu ertelemez |
| Reasürans | TTK m.1403/2 | Sigortacının borcunu kaldırmaz; reasüröre doğrudan dava yok |
| Tedbir ve haciz | 3332 s.K. m.4/D | Banka teminat göstermez |
Politik Risk Nedir? Ticari Riskten Ayrımı
Ticari risk, alıcının kendisinden kaynaklanan ödememedir: iflas, tasfiye, konkordato veya uzun süre ödeme yapmama. Politik risk ise alıcının iradesi ve ödeme gücü dışında, alıcının ülkesindeki devlet tasarrufları veya olağanüstü olaylar nedeniyle bedelin ödenememesi ya da Türkiye’ye transfer edilememesidir.
Eximbank’ın 2020 tarihli tanıtım sunumu politik riskleri transfer yasakları veya kısıtlamaları; savaş, ihtilal, iç savaş ve isyan nedeniyle ödememe; ithal yasakları ve ithal müsaadelerinin iptali olarak sayar. Eximbank sigorta biriminden bir yöneticinin makalesi, alıcının bir devlet ya da devlet garantili kuruluş olması hâlinde ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesini de bu listeye ekler. Müteahhit açısından en sık iki riziko, kamu işvereninin onaylı hakedişi ödememesi ve merkez bankasının döviz transferini durdurmasıdır.
Politik ve ticari rizikolar: müteahhit dosyasında görünüm
| Riziko | Örnek | Nerede teminat altına alınır? |
|---|---|---|
| Transfer kısıtlaması | Merkez bankası dövizle ödemeyi veya transferi durdurur | Eximbank; MIGA (m.11/a-i); özel poliçe |
| Savaş, iç savaş, isyan | Çatışma nedeniyle bakanlık ödemeleri durur | Eximbank; MIGA (m.11/a-iv); özel siyasi şiddet poliçesi |
| İthal yasağı, lisans iptali | Ekipmanın gümrükte kalması | Eximbank (mal ihracatı) |
| Kamu alıcısının ödememesi | Bakanlık onaylı hakedişi ödemez | Eximbank (kamu alıcısı tanımına bağlı); MIGA; özel poliçe |
| Kamulaştırma, el koyma | Şantiye ekipmanına el konulması | MIGA (m.11/a-ii); özel poliçe |
| Devletin sözleşmeyi ihlali | Yeni hükümetin sözleşmeyi tanımaması | MIGA (m.11/a-iii); özel “contract frustration” poliçesi |
| Haksız teminat tazmini | Kesin teminatın haksız nakde çevrilmesi | Özel poliçe (unfair calling) |
| Ticari riskler | Devlet şirketinin iflası, uzamış temerrüt | Eximbank ticari risk teminatı; özel kredi sigortası |
Müteahhit İçin Hangi Güvence? Eximbank, MIGA, ICIEC ve Özel Piyasa
Eximbank’ın 2020 tarihli sunumuna göre kısa vadeli alacak sigortası 238 ülkede 360 güne kadar vadeli alacakları, orta ve uzun vadeli programlar bir yıldan uzun vadeli alacakları yüzde 90 oranında teminat altına almaktaydı. Bankanın güncel ürün listesinde sigorta ürünü olarak Kısa Vadeli Alacak Sigortası yer alır; proje bazlı politik risk teminatı için işleme özgü yazılı teklif istenmelidir. Türkiye 2018’den beri OECD İhracat Kredileri Düzenlemesine katılımcıdır; Düzenleme iki yıl ve daha uzun vadeli resmî destekli ihracat kredilerine uygulanır ve prim, işverenin ülkesinin risk sınıfına göre belirlenir.
MIGA, Dünya Bankası Grubuna bağlı yatırım garanti kuruluşudur. Kuruluş Sözleşmesinin 12. maddesine göre uygun yatırımlar sermaye payları, sermaye ortaklarının verdiği orta ve uzun vadeli krediler ve Yönetim Kurulunun belirlediği diğer doğrudan yatırım biçimleridir; yalnızca hakediş alacağı olan bir müteahhit bu tanıma kendiliğinden girmez. ICIEC ise İslam Kalkınma Bankası Grubunun ihracat kredisi ve yatırım sigortası kuruluşudur; Ticaret Bakanlığına göre politik risk sigortası savaş, iç savaş, terörizm, transfer kısıtlamaları, el koyma, millileştirme ve devletle yapılan sözleşmenin ihlali risklerini kapsar ve kuruluş Eximbank’a reasürans sağlar.
Kalkınma bankası finansmanlı projelerde yasaklama yaptırımının finansman ve sigorta ilişkilerine etkisi Dünya Bankası yasaklaması rehberimizde anlatılmıştır.
Politik risk güvencesi: başlıca seçenekler
| Kurum | Neyi korur? | Müteahhit için uygunluk | Uyuşmazlık yolu |
|---|---|---|---|
| Türk Eximbank | İhracat alacağı; ticari ve politik riskler | Hakediş ve yatırım malı alacakları | Arabuluculuk ve asliye ticaret |
| MIGA | Yatırım: transfer, kamulaştırma, sözleşme ihlali, savaş | Sermaye payı veya ortak kredisi gerekir | Tahkim (m.58) |
| ICIEC | Üye ülkelere ihracat ve yatırım | Üye ülkedeki projeler | Poliçe hükmü |
| Özel politik risk piyasası | Sözleşmenin akamete uğraması, el koyma, haksız teminat tazmini | Proje bazlı; banka lehine kayıt yaygın | Poliçedeki hukuk ve tahkim şartı |
Poliçe Kurulurken: Limitler, Teminat Oranı ve Beyan Yükümlülüğü
Tazminat uyuşmazlıklarının çoğu poliçe kurulurken yapılan tercihlerden doğar. Sigortacı, sözleşmeden önce sigortalının haklarını ve dikkat etmesi gereken hükümleri yazılı olarak bildirir; aydınlatma yapılmamışsa ve sigorta ettiren on dört gün içinde itiraz etmemişse sözleşme poliçede yazılı şartlarla kurulmuş olur (TTK m.1423). Poliçede teklifnameden farklı olup sigortalı aleyhine öngörülmüş hükümler geçersizdir (TTK m.1425/2).
Sigorta ettiren de bildiği veya bilmesi gereken önemli hususları bildirir; sigortacının sorduğu hususlar aksi ispat edilinceye kadar önemli sayılır (TTK m.1435). Bildirilmeyen önemli bir hususta sigortacı, ihlali öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde sözleşmeden cayabilir veya prim farkı isteyebilir (TTK m.1439, 1440). Müteahhit için bu, işverenin geçmiş ödeme gecikmelerini ve vadesi geçmiş hakedişleri teklif aşamasında açıkça yazmak demektir.
Poliçe kurulurken müzakere edilecek ayarlar
| Ayar | Neden önemli? | Öneri |
|---|---|---|
| Sigortalı alacak tanımı | Avans iadesi, alıkoyma, fiyat farkı ve faiz kapsamda mı? | Kalemleri tek tek yazdırın |
| Alıcı ve garantör | Politik riziko için “kamu alıcısı” sayılma gerekebilir | Bakanlık veya garantör açıkça adlandırılmalı |
| Riziko tanımları | Transfer kısıtlaması ve uzamış temerrüt tanımı tazminatın kapısıdır | İdarenin hareketsiz kalmasını da kapsayan tanım isteyin |
| Teminat oranı | Kalan pay sigortalıda kalır | Politik ve ticari oranları ayrı kontrol edin |
| Ülke ve alıcı limiti | Limit iptali sonraki alacakları teminat dışına çıkarır | İptalden önce doğan alacakların teminatta kaldığını yazdırın |
| İhbar ve bekleme süreleri | Vade aşımı, ağırlaşma ve talep için ayrı süreler | Süreleri tek takvimde toplayın; bekleme süresinin niteliğini netleştirin |
| Tahsilat paylaşımı ve kur | Tazminattan sonra gelen paraların dağılımı | Masraf ve kur esasını yazdırın |
| Uyuşmazlık çözümü | Yetki şartı yoksa genel kurallar uygulanır | Münhasır yetki şartını değerlendirerek kabul edin |
Poliçe ve Finansman: Alacağın Bankaya Temliki, Teminat Mektubu ve Eximbank Kredileri
Uygulamada müteahhit, sigortalı alacağı finansman bankasına temlik eder veya poliçede bankayı tazminatın ödeneceği kişi olarak gösterir. Destekler Platformundaki 2020 tarihli özet bilgiye göre Eximbank’ın Sigortalı Alacağın Teminatına Dayalı Kredi Programında, kısa vadeli ihracat kredi sigortası poliçesi sahibi ihracatçıların Eximbank tarafından sigortalanan vadeli alacakları kredinin teminatına alınmaktadır. Alacağın devri yazılı şekle tabidir (TBK m.184) ve devirle birlikte devredenin kişisine sıkı surette bağlı olmayan öncelik hakları ve diğer bağlı haklar da devralana geçer (TBK m.189).
Temlik sigorta tazminatı alacağını kapsıyorsa tazminatı isteme ve dava açma hakkı bankaya geçer; buna karşılık ihbar, belge ve zarar azaltma yükümlülükleri Kanunda sigorta ettirene yüklenmiştir (TTK m.1446-1448) ve müteahhitte kalır. Bu ayrım netleştirilmezse sigortacı, müteahhidin açtığı davada aktif husumet itirazında bulunabilir, bankanın açtığı davada ise müteahhidin bildirim eksikliğine dayanabilir. Banka ile müteahhit arasındaki yetki ve bilgi akışı, hasar ortaya çıkmadan yazılı olarak belirlenmelidir.
Teminat mektupları ayrı bir risk alanıdır. Destekler Platformundaki özete göre Eximbank’ın Yurt Dışı Teminat Mektubu Programı kapsamında geçici, kesin ve avans teminat mektupları ile teminat akreditifi düzenlenmektedir. Kesin teminatın haksız yere nakde çevrilmesi, alacak sigortasının politik riziko tanımına kendiliğinden girmez; bu risk için yurt dışı teminat mektubu ve kontrgaranti rehberimize, kefalet sigortasındaki rücu ilişkisi için ise kefalet sigortası rehberimize bakılabilir.
Finansman yapısına göre poliçenin hukuki sonuçları
| Yapı | Hukuki sonuç | Dikkat |
|---|---|---|
| Tazminat alacağının bankaya temliki | Talep ve dava hakkı bankaya geçer (TBK m.183 vd.) | İhbar ve zarar azaltma yükümlülükleri sigorta ettirende kalır |
| Poliçede banka lehine ödeme kaydı | Tazminat bankaya ödenir | İşverenle uzlaşma için bankanın da onayı gerekir |
| Eximbank kredisi ve aynı bankada sigorta | Kredi borcu ile sigorta hesabı arasında mahsup tartışması | Takas ve mahsup hükümlerini baştan okuyun |
| Eximbank teminat mektubu programı | Tazmin hâlinde bankanın müteahhide rücuu | Haksız tazmin, alacak sigortasında teminat dışı kalabilir |
| Yabancı bankanın kontrgarantisi | Bağımsız garanti; URDG 758 uygulanabilir | Türkiye’de ihtiyati tedbir şartları dar yorumlanır |
Poliçe Süresince: Riziko Ağırlaşması, Vade Aşımı ve İşin Durdurulması
Politik risk çoğu zaman bir günde gerçekleşmez; önce olağanüstü hal, yavaşlayan döviz tahsisi, bekletilen ödeme emirleri gelir. TTK m.1444’e göre sigorta ettiren, sigortacının izni olmadan rizikoyu ağırlaştıramaz; rizikonun gerçekleşme ihtimalini artıran işlemleri veya sözleşmede riziko ağırlaşması sayılan hâlleri derhâl, bilgisi dışında olmuşsa öğrendiği tarihten itibaren en geç on gün içinde bildirir. Sigortacı bir ay içinde fesih veya prim farkı hakkını kullanmazsa bu hak düşer; riziko sonrası anlaşılan ihmalde ise ihlalin etkisine göre indirim yapılır (TTK m.1445).
Poliçeden doğan diğer yükümlülüklerin ihlalinde TTK m.1449 uygulanır: ihlalde kusur yoksa sigortacının ifadan kurtulmasını öngören hükümler sonuç doğurmaz; kusurlu ihlalde fesih hakkı öğrenmeden itibaren bir ay içinde kullanılmalıdır ve ihlal rizikoya ve sigortacının edimine etki etmemişse sözleşme feshedilemez. Ödeme yapılmadığında işi askıya alma veya devam etme kararı da poliçeye göre sonuç doğurur; FIDIC’teki askıya alma hakkı için işveren ödemiyor, işi durdurma ve fesih rehberimize bakılabilir. Bu karar sigortacıya yazılıp talimat istenerek verilmelidir.
Poliçe süresince bildirim gerektiren olaylar
| Olay | Kanuni kural | Öneri |
|---|---|---|
| Çatışma, olağanüstü hal, transfer sınırlaması işaretleri | TTK m.1444/2: derhâl veya en geç on gün | Resmî kararı ve tercümesini ekleyin |
| Hakedişin vadesinde ödenmemesi | TTK m.1449; poliçedeki vade aşımı bildirimi | Poliçedeki süre içinde yazılı bildirin |
| Vade uzatımı, yapılandırma, mahsup | TTK m.1444/1; m.1472/2 | Sigortacının önceden yazılı izni olmadan imzalamayın |
| İş artışı, sözleşme değişikliği | TTK m.1444 | Kapsama alınmasını yazılı isteyin |
| İşin askıya alınması veya fesih | TTK m.1448 | Karardan önce talimat isteyin |
Riziko Gerçekleşti mi? Hasar Olayının Tespiti ve İhbar (TTK m.1446)
Transfer kısıtlamasında riziko, yerel parada ödeme yapıldığı hâlde dövize çevirme veya transferin resmî kararla ya da makul süreyi aşan hareketsizlikle engellendiği tarihte gerçekleşir. Kamu alıcısının ödememesinde poliçedeki vade ve varsa uzamış temerrüt süresinin dolması aranır; savaşta ise olay ile ödememe arasındaki nedensellik gösterilmelidir. Riziko tarihi ihbar süresinin, kırk beş günlük muacceliyet süresinin ve altı yıllık azami zamanaşımının başlangıcıdır.
TTK m.1446’ya göre sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiğini öğrenince durumu gecikmeksizin bildirir. Bildirimin yapılmaması veya geç yapılması tazminatta artışa neden olmuşsa kusurun ağırlığına göre indirim yapılır; sigortacı rizikoyu önceden fiilen öğrenmişse bu indirimden yararlanamaz. TTK m.1452/3’e göre 1433-1449. maddeler sigortalı aleyhine değiştirilemez; bu nedenle “ihbar otuz gün içinde yapılmazsa teminat düşer” şeklindeki bir poliçe hükmü yerine Kanunun öngördüğü indirim sistemi uygulanır. Yine de poliçedeki süreye uymak, indirim tartışmasını baştan kapatır.
Vade aşımı bildirimi ile tazminat talebi ayrı işlemlerdir. Alomaliye’nin 2020 tarihli Eximbank açıklamasına göre kısa vadeli alacak sigortasında vade tarihinden itibaren 90 gün içinde tazminat talebinde bulunulmakta ve uygun dosyalarda tazminat, vadeyi izleyen en geç 120. günde yüzde 90 oranında ödenmekteydi. Güncel süreler için poliçenin kendisi esas alınmalıdır.
Bildirim türleri ve geç kalmanın sonucu
| Bildirim | Ne zaman? | Dayanak | Geç kalınırsa |
|---|---|---|---|
| Riziko ağırlaşması | Derhâl; en geç on gün | TTK m.1444/2 | İhmalin derecesine göre indirim (m.1445/5) |
| Vade aşımı | Poliçedeki süre | Poliçe; TTK m.1449 | Kusur ve etki şartıyla sonuç |
| Riziko ihbarı | Gecikmeksizin | TTK m.1446/1 | Artışa yol açtıysa kusura göre indirim |
| Belgeler | Makul süre | TTK m.1447 | Tutar artmışsa kusura göre indirim |
| Diğer sigortalar | İhbarla birlikte | TTK m.1465/2 | TTK m.1446 uygulanır |
Belge, Bilgi ve Zararı Azaltma: TTK m.1447 ve m.1448
Riziko gerçekleştikten sonra sigorta ettiren, sözleşme uyarınca veya sigortacının istemi üzerine, gerekli ve kendisinden beklenebilecek bilgi ve belgeyi makul bir süre içinde sağlar ve inceleme yapılmasına izin verir; ihlal ödenecek tutarı artırırsa kusura göre indirim yapılır (TTK m.1447). TTK m.1448’e göre sigorta ettiren zararı önlemek, azaltmak ve sigortacının rücu haklarını korumak için imkânlar ölçüsünde önlem alır ve talimatlara olabildiğince uyar. Sigortacı bu amaçla yapılan makul giderleri faydasız kalsalar bile ayrıca öder ve istem üzerine avans verir.
Müteahhitlik alacağında bu, işverene yazılı ödeme talebi göndermek, uyuşmazlık kurulu ve tahkim sürelerini kaçırmamak, zamanaşımını kesmek, merkez bankasına transfer başvurusu yapmak ve sigortacının onayı olmadan ibra veya indirim anlaşması yapmamak demektir. Yabancı kamu kurumuna karşı tahsil yolları yabancı devlet borcunu ödemiyor rehberimizde anlatılmıştır.
Zarar azaltma ve rücu haklarını koruma tedbirleri
| Tedbir | Amaç | Gider karşılanır mı? |
|---|---|---|
| İşverene ihtar ve ödeme talebi | Temerrüdü belgelemek, zamanaşımını kesmek | Makul gider ayrıca ödenir (m.1448/3) |
| Merkez bankasına transfer başvurusu | Kısıtlamanın varlığını ve tarihini belgelemek | Evet; avans istenebilir (m.1448/4) |
| Uyuşmazlık kurulu ve tahkim adımları | Alacağı kesinleştirmek | Sigortacının talimatıyla |
| Yerel avukat, tercüme, noter | Belgeleri ve süreci ispatlamak | Makul olanlar ayrıca ödenir |
| İbra ve indirimden kaçınma | Halefiyete konu hakkı korumak | Gider değil; ihlal sorumluluk doğurur (m.1472/2) |
Bekleme Süresi ve Tazminatın Muacceliyeti: TTK m.1427
TTK m.1427/2’ye göre sigorta tazminatı, rizikoyla ilgili belgeler verildikten sonra sigortacının araştırmaları bitince ve her hâlde ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur; sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan inceleme gecikmişse süre işlemez. Araştırmalar ihbardan itibaren üç ay içinde tamamlanamamışsa sigortacı, mutabakatla veya mahkemece yaptırılacak ön ekspertize göre belirlenecek hasarın en az yüzde ellisini avans olarak öder. Borç muaccel olunca sigortacı ihtarsız temerrüde düşer ve temerrüt faizinden kurtaran hükümler geçersizdir (m.1427/3-5). Bu fıkralar sigortalı aleyhine değiştirilemez (m.1452/3).
Ticari işlerde temerrüt faizi 3095 sayılı Kanunun 2. maddesine göre belirlenir; yabancı para borcunda daha yüksek oran kararlaştırılmamışsa devlet bankalarının o dövizle açılmış bir yıl vadeli mevduata ödediği en yüksek faiz uygulanır (m.4/a). Faiz ve kur hesabı sigorta tazminatı geç ödendi rehberimizde ayrıca anlatılmıştır.
Politik risk poliçelerindeki “bekleme süresi” bu noktada önemlidir. Uzamış temerrüt rizikosu vadeden sonra belirli bir süre ödenmemeyle gerçekleşir; burada bekleme süresi rizikonun tanımına aittir. Buna karşılık riziko gerçekleşip ihbar yapıldıktan sonra ödemeyi aylarca erteleyen bir hüküm, kırk beş günlük azami süreyi sigortalı aleyhine değiştirdiği ölçüde tartışmaya açıktır. Bizim görüşümüze göre sürenin niteliği, poliçe metni düzenleyen aleyhine yorumlanarak (TBK m.23) belirlenmelidir. Ticari alacak sigortasındaki uygulama için ticari alacak sigortası rehberimize bakılabilir.
Riziko ihbarından ödemeye aşamalar
| Aşama | Kanuni kural | Sigortalı ne yapmalı? |
|---|---|---|
| Rizikonun gerçekleşmesi | Poliçedeki tanım; TTK m.1409 | Riziko tarihini belgeyle sabitleyin |
| İhbar | TTK m.1446/1 | İhbar tarihini ispatlanabilir kılın |
| Belgeler | TTK m.1447 | Her teslimi yazıyla belgeleyin |
| Üç ay | TTK m.1427/3: en az yüzde elli avans | Avans talebini yazılı yapın |
| Kırk beş gün | TTK m.1427/2: her hâlde muacceliyet | Muacceliyet tarihini hesaplayın |
| Temerrüt | TTK m.1427/4; 3095 m.2, 4/a | Faiz türünü para birimine göre belirleyin |
Tazminat Nasıl Hesaplanır? Teminat Oranı, Kur ve Mahsuplar
Sigortacı sigortalının uğradığı zararı tazmin eder ve sorumluluğu sigorta bedeliyle sınırlıdır (TTK m.1459, 1461); sigorta bedeli sigorta değerinden azsa, aksine sözleşme yoksa aradaki oran kadar öder (m.1462). Alacak sigortasında zarar, sigortalı alacaktan tahsil edilen, mahsup edilen ve teminat dışı kalan kalemler düşülerek bulunur; tazminat bu zararın teminat oranıdır, kalan kısım sigortalının kendi payıdır. Avans iadesi, alıkoyma, fiyat farkı ve gecikme faizinin kapsamda olup olmadığı poliçe kurulurken yapılan tercihe bağlıdır.
Örnek hesap (rakamlar açıklama amaçlıdır)
| Kalem | Tutar (ABD doları) | Açıklama |
|---|---|---|
| Onaylı ve ödenmemiş hakedişler | 4.000.000 | Sigortalı ana alacak |
| Mahsup edilecek avans iadesi | (400.000) | Hakedişten kesilecek tutar |
| Teminat dışı fiyat farkı | (300.000) | Sigortalı alacak tanımına girmemiş |
| Rizikodan sonra tahsil edilen | (200.000) | Kısmi ödeme |
| Zarar | 3.100.000 | Teminat oranının uygulanacağı tutar |
| Tazminat (örnek oran yüzde 90) | 2.790.000 | Sigortacının ödeyeceği tutar |
| Kendi pay | 310.000 | Sigortalıda kalır (TTK m.1472/2) |
| Makul zarar azaltma giderleri | 45.000 | Ayrıca istenir (TTK m.1448/3) |
Poliçe döviz üzerinden düzenlenmişse tazminat da kural olarak o dövizle istenir. Yabancı para borcu vadesinde ödenmezse alacaklı, alacağını aynen ya da vade günündeki veya fiilî ödeme günündeki kur üzerinden Türk parası olarak isteyebilir (TBK m.99/3).
Eximbank Neden Ödemez? Sık Ret Gerekçeleri ve Hukuki Cevapları
Ret veya bekletme gerekçeleri birkaç başlıkta toplanır. Her biri Kanundaki sınırlarla birlikte değerlendirilmeli, ret yazısındaki gerekçenin poliçedeki dayanakla örtüşüp örtüşmediği ayrıca incelenmelidir.
Sık ret gerekçeleri ve cevapları
| Ret gerekçesi | Hukuki değerlendirme | Ne yapılmalı? |
|---|---|---|
| İhbar süresi geçti | Geç ihbar yalnızca artışa yol açtıysa kusura göre indirim sebebidir; sigortacı önceden öğrenmişse indirim de yoktur (TTK m.1446/2-3, 1452/3) | Önceki yazışmaları ve gecikmenin etkisizliğini gösterin |
| Vade aşımı bildirilmedi | Kusursuz ihlal sonuç doğurmaz; rizikoya etkisiz ihlal fesih sebebi değildir (TTK m.1449) | Kusursuzluğu ve etkisizliği gösterin |
| Alacak ihtilaflı | Teminat dışı hâli ispat yükü sigortacıdadır (TTK m.1409/2); belirsiz istisna düzenleyen aleyhine yorumlanır (TBK m.23) | Onaylı hakediş ve ödeme emrini sunun |
| Riziko ticari, politik değil | Poliçedeki tanım ve nedensellik belirleyicidir | Resmî karar ve idare yazılarını sunun |
| Limit iptal edildi | İptal kural olarak sonraki alacakları etkiler | Alacağın doğum tarihini karşılaştırın |
| Beyan yükümlülüğü ihlali | Cayma on beş gün içinde kullanılmalıdır (TTK m.1439, 1440) | Soruları ve cevapları belgeleyin |
| İşverenle vade uzatıldı | Halefiyet hakkını ihlal sorumluluk doğurur (TTK m.1472/2) | Sigortacının onayını veya bilgisini gösterin |
| Hazine onayı bekleniyor | İç ilişki; borcu ertelemez (TTK m.1403/2 kıyasen; m.1427/2) | Kırk beş günlük süreyi işletin, avans isteyin |
| Belgeler eksik | Belge makul süre ve ölçüde istenebilir (TTK m.1447) | Eksik listesi isteyin, teslimleri belgeleyin |
| Yaptırım engeli | Poliçedeki yaptırım hükmü ile uygulanacak yaptırım rejimi birlikte incelenmelidir | Ödemenin hangi kurala aykırı olacağının yazılı açıklanmasını isteyin |
Tazminattan Sonra: Halefiyet, Tahsilat Paylaşımı ve Rücu (TTK m.1472)
TTK m.1472/1’e göre sigortacı, tazminatı ödediğinde hukuken sigortalının yerine geçer; sigortalının sorumlulara karşı dava hakkı, tazmin edilen bedel kadar sigortacıya geçer ve başlamış bir dava veya takip, onay gerekmeksizin kaldığı yerden sürdürülebilir. Bu hükme aykırı sözleşmeler geçersizdir (TTK m.1486/1). Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse sigortalı, kalan kısım için başvurma hakkını korur; sigortacıya geçen hakları ihlal eden sigortalı ise sigortacıya karşı sorumlu olur (m.1472/2).
Eximbank tazminatı ödeyince, ödediği kadar müteahhidin yabancı işverene karşı hakediş alacağına halef olur. Alomaliye’nin 2020 tarihli Eximbank açıklamasına göre tahsil edilen tutarlar, masraflar düşüldükten sonra zarar tazmin oranına göre paylaştırılmaktadır. Sigortacının sigortalıya yönelttiği rücu davaları için rücu davası rehberimize bakılabilir.
Halefiyet ve tahsilatın temel kuralları
| Konu | Kural | Dikkat |
|---|---|---|
| Halefiyetin anı | Ödemeyle kanundan doğar (m.1472/1) | Poliçedeki temlik belgesi ek ispat aracıdır |
| Kapsam | Tazmin edilen bedel kadar | Kendi pay ve teminat dışı kalemler sigortalıda kalır |
| Devam eden dava ve takip | Onay gerekmeksizin devam | Tahkimde kurum kuralları ayrıca incelenmeli |
| Sigortalının ihlali | Sigortalı sorumludur (m.1472/2) | İbra, indirim, yeni vade için önceden yazılı onay |
| Emredici nitelik | Aykırı sözleşme geçersiz (m.1486/1) | Sigortalı aleyhine sonuç doğuran hükümler incelenmeli |
Eximbank Sigortalıya Dönerse: Tazminat İadesi, Mahsup ve Teminatsız İhtiyati Haciz
Eximbank ödediği tazminatı, sonradan poliçe ihlali veya teminat dışı hâl bulunduğunu ileri sürerek geri isteyebilir; dayanak poliçedeki iade hükmü veya TBK m.77 vd. sebepsiz zenginleşmedir. Eski TTK m.1268 bu talebi açıkça iki yıllık zamanaşımına bağlıyordu; öğretide belirtildiği üzere bu ibare yeni TTK m.1420’den çıkarılmıştır. Bu nedenle sürenin TTK m.1420’ye mi TBK m.82’ye mi tabi olduğu tartışmalıdır. Eximbank’tan kredi kullanan müteahhitlerde ise banka, kredi borcunu sigorta hesaplarıyla mahsup etmeye yönelebilir; iki sözleşmedeki takas hükümleri ayrıca incelenmelidir.
3332 sayılı Kanunun 4/D maddesi uyarınca Eximbank, ihtiyati haciz ve tedbir taleplerinde teminat göstermez; ancak İİK m.257’deki esasa ilişkin şartlar yine aranır. Borçlu, ihtiyati haciz kararına İİK m.265 uyarınca yedi gün içinde itiraz edebilir ve İİK m.266’ya göre teminat göstererek haczin kaldırılmasını isteyebilir. Ayrıntılar için ihtiyati haciz rehberimize bakılabilir.
Eximbank’ın sigortalıya yönelik talepleri
| Talep | Dayanak | Savunma hattı |
|---|---|---|
| Tazminatın iadesi | Poliçe; TBK m.77 vd. | Teminat dışı hâli ispat yükü sigortacıdadır (TTK m.1409/2); kusur ve etki şartları (m.1446, 1447, 1449) |
| Halefiyet ihlali | TTK m.1472/2 | Sigortacının onayı veya talimatı; zarar ve nedensellik yokluğu |
| Kredi borcuna mahsup | Kredi sözleşmesi ve poliçe | Karşılıklı, muaccel ve aynı türden alacak şartı |
| Teminatsız ihtiyati haciz | 3332 s.K. m.4/D; İİK m.257 | Şartların yokluğu; yedi gün içinde itiraz (İİK m.265) |
MIGA Garantisinde Hasar, Halefiyet ve Tahkim
MIGA Kuruluş Sözleşmesinin 11. maddesi dört riski sayar: ev sahibi hükümete atfedilen transfer kısıtlamaları (transfer başvurusuna makul sürede cevap verilmemesi dahil); yatırımcıyı mülkiyetinden, kontrolünden veya önemli bir faydadan yoksun bırakan kamulaştırma ve benzeri tedbirler; hükümetin yatırımcıyla yaptığı sözleşmeyi ihlali veya reddi; savaş ve iç karışıklık. Sözleşme ihlalinde yargı veya tahkim yoluna başvurulamaması, makul sürede karar alınamaması ya da kararın icra edilememesi aranır. Yatırımcının rıza gösterdiği tasarruflar ve garanti sözleşmesinden önceki olaylar kapsam dışıdır (m.11/c).
17. maddeye göre garanti sözleşmeleri, ödemeden önce kolayca erişilebilir yerel idari yolların tüketilmesini şart koşar ve makul bekleme süreleri öngörebilir. 18. maddeye göre MIGA ödeme yaptığında yatırımcının ev sahibi ülkeye karşı haklarına halef olur ve bu halefiyet bütün üyelerce tanınır; garanti sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklar tahkimde çözülür (m.58). MIGA’ya göre egemen finansal yükümlülüğün ifa edilmemesi teminatı hakem kararı gerektirmez.
MIGA teminatlarında tazminat şartları
| Risk | Hüküm | Temel şart |
|---|---|---|
| Transfer kısıtlaması | m.11/a-i | Hükümete atfedilen kısıtlama veya cevapsız transfer başvurusu |
| Kamulaştırma | m.11/a-ii | Mülkiyet, kontrol veya önemli faydadan yoksun bırakma |
| Sözleşme ihlali | m.11/a-iii | Forum engeli, karar alınamaması veya kararın icra edilememesi |
| Savaş ve iç karışıklık | m.11/a-iv | Askerî eylem veya iç karışıklık |
| Finansal yükümlülüğün ifa edilmemesi | MIGA ürün koşulları | Koşulsuz ödeme taahhüdünün ödenmemesi; hakem kararı gerekmez |
Uyuşmazlık Yolu ve Zamanaşımı: Arabuluculuk, Asliye Ticaret ve Tahkim
Eximbank Sigortacılık Kanununun kapsamı dışında olduğundan, poliçede geçerli bir tahkim şartı yoksa uyuşmazlık devlet mahkemesinde görülür. Sigorta sözleşmesi TTK’da düzenlendiğinden dava asliye ticaret mahkemesinde açılır (TTK m.4) ve konusu para olan ticari davalarda arabulucuya başvuru dava şartıdır (TTK m.5/A). Genel yetkili mahkeme davalının yerleşim yeridir (HMK m.6); sözleşmeden doğan davalar ifa yerinde de açılabilir (HMK m.10) ve para borcu alacaklının yerleşim yerinde ifa edilir (TBK m.89/1). Tacirler arasındaki yetki sözleşmesi aksi kararlaştırılmadıkça münhasırdır (HMK m.17).
TTK m.1420’ye göre sigorta sözleşmesinden doğan istemler muacceliyetten itibaren iki yılda, tazminat istemleri her hâlde rizikodan itibaren altı yılda zamanaşımına uğrar; aykırı sözleşme şartları geçersizdir (TTK m.1452/2).
Karşı tarafa göre uyuşmazlık yolu
| Karşı taraf | Yol | Dayanak |
|---|---|---|
| Türk Eximbank | Arabuluculuk, ardından asliye ticaret | TTK m.4, 5/A; HMK m.6, 10 |
| MIGA | Tahkim | MIGA Sözleşmesi m.58 |
| Özel sigortacı | Poliçedeki tahkim veya mahkeme | Poliçe |
| Yabancı işveren | Uyuşmazlık kurulu ve tahkim | Sözleşme; New York Sözleşmesi |
| Eximbank’ın ihtiyati haczi | İtiraz ve teminatla kaldırma | İİK m.265, 266 |
Zamanaşımı hesabı örneği
| Olay | Tarih | Dayanak |
|---|---|---|
| Riziko (transfer yasağı) | 10.01.2026 | Altı yıllık süre başlar |
| Riziko ihbarı | 14.01.2026 | Kırk beş gün başlar |
| Muacceliyet ve temerrüt | 28.02.2026 | TTK m.1427/2, 4 |
| İki yıllık sürenin sonu | 28.02.2028 | TTK m.1420 |
| Altı yıllık azami sürenin sonu | 10.01.2032 | TTK m.1420 |
Hasar Dosyası: Belgeler ve Adım Adım İlk 90 Gün
Hasar dosyasında bulunması gereken belgeler
| Belge | Neyi ispatlar? |
|---|---|
| Poliçe, genel ve özel şartlar, teklifname, prim dekontları | Teminat kapsamı, süreler, sözleşmenin yürürlüğü |
| Yapım sözleşmesi ve özel koşullar | Alacağın kaynağı, ödeme süresi, tahkim şartı |
| Onaylı hakedişler ve ödeme sertifikaları | Alacağın kesinliği ve tutarı |
| İşverenin ödeme emri veya ödeyememe yazısı | Ödememenin nedeni |
| Merkez bankası kararı, transfer başvurusu ve cevabı | Transfer kısıtlaması ve tarihi |
| Vade aşımı, ağırlaşma ve riziko ihbarı kayıtları | Bildirim yükümlülüğüne uyum ve sürelerin başlangıcı |
| İşverene ihtarlar, zarar azaltma gider faturaları | Rücu haklarının korunması; TTK m.1448/3 talebi |
| Diğer sigortaların poliçeleri | TTK m.1465 bildirimi |
- İlk 48 saat: Olayı ve tarihini belgeleyin; poliçedeki riziko tanımını ve ihbar adresini çıkarın; Eximbank’a ve diğer sigortacılara ispatlanabilir yolla ihbarda bulunun.
- İlk hafta: İşverene yazılı ödeme talebi gönderin; merkez bankasına transfer başvurusu yapın; sözleşmedeki hak talebi sürelerini takvime alın.
- İlk iki hafta: Sigortacıdan yazılı talimat isteyin; askıya alma veya görüşme kararlarını buna göre verin; gider avansı talep edin (TTK m.1448/4).
- İlk ay: Hasar dosyasını tercümeleriyle teslim yazısı karşılığında sunun; ek belge taleplerine makul sürede cevap verin (TTK m.1447).
- 45. gün: İhbardan itibaren kırk beş günü kaydedin; araştırma sigortalıdan kaynaklanmayan bir nedenle uzamıyorsa tazminat muacceldir (TTK m.1427/2).
- 90. gün: Araştırma bitmemişse en az yüzde elli avans isteyin (TTK m.1427/3); ret varsa gerekçelere belgeli cevap verip arabuluculuğu hazırlayın.
Eximbank’a Riziko İhbarı ve Özel Sigortacıya İngilizce Hasar Bildirimi Örnekleri
Aşağıdaki metinler, onaylı hakedişlerin kamu işverenince ödenmediği ve merkez bankasının transferi durdurduğu bir yapım işi için hazırlanmıştır. Türkçe metin Eximbank’a riziko ihbarıdır; İngilizce metin aynı alacağın özel bir politik risk sigortacısı nezdinde de sigortalı olması hâlinde broker üzerinden yapılacak bildirimdir. Madde numaraları ve süreler poliçenize göre uyarlanmalıdır.
Türkçe riziko ihbarı (Eximbank)
TÜRKİYE İHRACAT KREDİ BANKASI A.Ş. (TÜRK EXİMBANK) GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE
Gönderen: [Müteahhit] İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş., [adres], Ankara
Konu: [Poliçe numarası] sayılı poliçe kapsamında riziko ihbarı, tazminat talebi ve talimat istemi
AÇIKLAMALAR
1. Şirketimiz, [Ülke] [Bakanlığı] ile imzaladığı [proje adı] yapım sözleşmesinden doğan hakediş alacaklarını Bankanız nezdinde [poliçe numarası] sayılı poliçe ile sigortalamıştır. Poliçede alıcı kamu alıcısı olarak gösterilmiş; kamu alıcısının ödememesi ve transfer kısıtlaması politik riziko olarak teminat altına alınmıştır.
2. [Ülke] Merkez Bankası [tarih] tarihli kararıyla yurt dışına transferleri durdurmuştur. İdare, Mühendisçe onaylanan ve [tarih] tarihinde vadesi gelen [tutar] ABD doları hakedişi ödememiş, [tarih] tarihli yazısında ödemenin yalnızca bu karar nedeniyle yapılamadığını bildirmiştir.
A. TTK m.1446: Rizikonun gerçekleştiğinin ihbarı
3. Bu yazı, rizikonun gerçekleştiğinin TTK m.1446 ve poliçenin [madde] maddesi uyarınca ihbarıdır. Vade aşımı [tarih], Merkez Bankası kararı [tarih] tarihinde Bankanıza ayrıca bildirilmiştir. Alacağın varlığı ve miktarı konusunda idareyle bir uyuşmazlık yoktur.
B. TTK m.1447 ve m.1448: Belgeler, zarar azaltma ve rücu haklarının korunması
4. Sözleşme, onaylı ödeme sertifikaları, idarenin yazıları ve Merkez Bankası kararı tercümeleriyle ektedir. İdareye ihtar gönderilmiş, transfer izni için başvurulmuştur. Bankanızın yazılı onayı olmadan idareyle ibra, indirim, vade uzatımı veya mahsup anlaşması yapılmayacaktır. İşin devamı veya askıya alınması konusunda talimatınızı ve zarar azaltma giderleri için avans ödenmesini talep ederiz.
C. TTK m.1465 ve m.1427: Diğer sigortalar ve ödeme
5. Aynı alacak [başka sigorta bulunmamaktadır / (sigortacı) nezdinde de sigortalıdır ve ilgili sigortacıya bugün ihbarda bulunulmuştur]. Tazminatın belgelerin tamamlanmasından sonra ve her hâlde bu ihbardan itibaren kırk beş gün içinde, araştırmanın üç ayda tamamlanamaması hâlinde en az yüzde elli avansın ödenmesini talep ederiz.
SONUÇ VE İSTEM
6. İhbarımızın kayda alınmasını, eksik belge varsa yazılı olarak bildirilmesini, talimat verilmesini ve tazminatın süresinde ödenmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
[Tarih]
[Müteahhit] İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Yetkili imza
İngilizce hasar bildirimi (Notification of Loss)
NOTIFICATION OF LOSS AND CLAIM
To: [Lead Underwriter], c/o [Broker]
From: [Contractor] İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş., Ankara, Türkiye
Re: Political Risk Insurance Policy No. [number]; non-payment by Public Buyer and transfer restriction
BACKGROUND
1. We refer to Policy No. [number] covering non-payment by the [Ministry of …] of [Country] (the Public Buyer) under the construction contract dated [date] (the Contract) and the transfer of Contract proceeds out of [Country].
2. Certified payment certificates nos. [numbers], due on [date], totalling USD [amount], remain unpaid. By Decision No. [number] dated [date] the Central Bank of [Country] suspended all transfers abroad, and the Public Buyer confirmed by letter dated [date] that payment could not be made for that reason alone.
A. Insuring Clause [number]: Occurrence of the Insured Peril
3. The non-payment of certified and undisputed amounts and the transfer restriction constitute perils insured under Clause [number] of the Policy.
B. Notification Condition [number] and Waiting Period Clause [number]
4. This letter is notice of loss and of our claim under the Policy, given within the required period. In our view the waiting period commenced on [date]; please confirm your position in writing.
C. Sue and Labour Clause [number]: Mitigation and Preservation of Recourse
5. We have served a formal demand on the Public Buyer, applied for a transfer permit and preserved our rights under the arbitration clause of the Contract. We will not agree any settlement, waiver, rescheduling or set-off without your prior written consent, and we request your instructions.
D. Other Insurance Clause [number]
6. The same receivables are also insured by Türk Eximbank under Policy No. [number], which has been notified today.
REQUEST
7. Please acknowledge receipt, specify any further documents required and confirm the timetable for adjustment and payment. This notice is given without prejudice to all our rights under the Policy and the Contract.
[Date]
For and on behalf of [Contractor] İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Eximbank’a Karşı Sigorta Tazminatı Alacak Davası Dilekçesi Örneği
Aşağıdaki örnek, Eximbank’ın tazminatı geç ihbar, alacağın ihtilaflı olduğu ve Hazine sürecinin beklendiği gerekçeleriyle ödemediği ve arabuluculukta anlaşma sağlanamadığı bir dosyada, merkezi Ankara’da bulunan müteahhit adına açılacak dava için hazırlanmıştır. Davalının gerekçeleri ayrı bir başlık açılmadan, her biri dayandığı maddeyle başlayan hususlar içinde cevaplanır.
ANKARA ([sayı]). ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ’NE
DAVACI: [Müteahhit] İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş., [adres], Ankara
VEKİLİ: Av. [ad soyad], [adres]
DAVALI: Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş. (Türk Eximbank), Genel Müdürlük, [adres], İstanbul
DAVA DEĞERİ: [tutar] ABD doları (dava tarihindeki kurla [tutar] Türk lirası)
KONU: [Poliçe numarası] sayılı poliçeden doğan politik risk tazminatının ve zarar azaltma giderlerinin faiziyle tahsili istemidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil şirket, [Ülke] [Bakanlığı] ile [tarih] tarihinde [proje adı] yapım sözleşmesini imzalamış ve bu sözleşmeden doğan hakediş alacaklarını davalı nezdinde [poliçe numarası] sayılı poliçe ile sigortalamıştır. Poliçede [Bakanlık] kamu alıcısı olarak gösterilmiş, kamu alıcısının ödememesi ve transfer kısıtlaması politik riziko olarak sayılmış, teminat oranı yüzde [90] olarak belirlenmiştir. Primler eksiksiz ödenmiştir.
2. [Ülke] Merkez Bankası [tarih] tarihli kararıyla yurt dışına transferleri durdurmuş; idare, Mühendisçe onaylanan [tutar] ABD doları hakedişi vadesi olan [tarih] tarihinde ödememiş ve [tarih] tarihli yazısında ödemenin yalnızca bu karar nedeniyle yapılamadığını bildirmiştir. Müvekkil vade aşımını ve Merkez Bankası kararını davalıya ayrı ayrı bildirmiş, rizikoyu [tarih] tarihli kayıtlı elektronik postayla ihbar etmiş ve belgeleri [tarih] tarihinde tamamlamıştır.
3. Davalı, ihbarın poliçedeki otuz günlük sürenin dört gün sonrasında yapıldığını, idarenin sonradan işte kusur iddia ettiğini ve Hazine sürecinin beklendiğini belirterek ödeme yapmamıştır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamamıştır.
A. TTK m.1409: Poliçe kapsamındaki politik riziko gerçekleşmiştir
4. Onaylı hakedişin vadesinde ödenmemesi ve resmî transfer yasağı, poliçede sayılan iki rizikonun birlikte gerçekleştiğini göstermektedir; idarenin yazısı da bunu doğrulamaktadır. TTK m.1409/2 uyarınca rizikonun teminat dışında kaldığını ispat yükü davalıdadır ve davalı hangi istisnaya dayandığını açıklamamıştır.
B. TTK m.1446 ve m.1452/3: Dört günlük gecikme tazminat borcunu ortadan kaldırmaz
5. Geç ihbar, ancak tazminatta artışa yol açmışsa ve kusurun ağırlığına göre indirim sebebidir; sigortacı rizikoyu daha önce fiilen öğrenmişse indirimden de yararlanamaz (TTK m.1446/2-3). Davalı, müvekkilin vade aşımı bildirimi ve Merkez Bankası kararını ileten yazısı sayesinde rizikonun gerçekleştiğini ihbardan önce öğrenmiştir; dört günlük gecikme zararı da artırmamıştır.
6. Süresinde yapılmayan ihbarın teminatı düşüreceğini öngören poliçe hükmü, TTK m.1452/3 uyarınca sigortalı aleyhine değiştirilemeyen m.1446’ya aykırıdır ve yerine Kanun hükmü uygulanır. Davalının Sigortacılık Kanununun kapsamı dışında olması (5684 s.K. m.1/3) bu sonucu değiştirmez; davalının sigorta sözleşmeleri TTK’ya tabidir.
C. TTK m.1409/2 ve TBK m.23: Sonradan ileri sürülen kusur iddiası alacağı ihtilaflı hâle getirmez
7. Davalının dayandığı idare yazısı rizikodan ve ihbardan sonra düzenlenmiştir; hakedişler Mühendisçe onaylanmış ve ödeme emrine bağlanmıştır. İhtilaflı alacak istisnası, rizikodan önce ortaya çıkmış ciddi bir uyuşmazlığı ifade eder; belirsiz bir genel işlem koşulu düzenleyen aleyhine yorumlanır (TBK m.23). Aksi kabul, her politik rizikoda borçlu idarenin tek bir yazısıyla teminatın işlemez hâle gelmesi sonucunu doğurur.
Ç. TTK m.1403/2 ve 3332 sayılı Kanun m.4/C: Hazine süreci borcu ertelemez
8. Politik risk zararlarının Hazinece karşılanması davalı ile Hazine arasındaki iç ilişkidir. TTK m.1403/2’nin reasürans için açıkça ifade ettiği gibi, sigortacının bu tür bir karşılık alması sigorta ettirene karşı borcunu ortadan kaldırmaz ve muacceliyetini değiştirmez.
D. TTK m.1427: Tazminat muaccel olmuş, davalı temerrüde düşmüştür
9. İhbardan itibaren kırk beş gün [tarih] tarihinde dolmuş, tazminat muaccel olmuş ve davalı ihtarsız temerrüde düşmüştür (TTK m.1427/2, 4). Poliçedeki bekleme süresi rizikonun tanımına ilişkin olup riziko [tarih] tarihinde gerçekleşmiştir; rizikodan sonra ödemeyi ayrıca erteleyen bir yorum m.1452/3 karşısında kabul edilemez. Alacak dolar cinsinden olduğundan 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesine göre faiz ve TBK m.99/3 uyarınca aynen ödeme talep edilmektedir.
E. TTK m.1448 ve m.1472: Müvekkil zararı azaltmış ve rücu haklarını korumuştur
10. Müvekkil idareye ihtar göndermiş, transfer başvurusu yapmış, tahkim haklarını saklı tutmuş ve davalının onayı olmadan hiçbir ibra veya vade uzatımı yapmamıştır; bu amaçla yapılan [tutar] gider TTK m.1448/3 uyarınca ayrıca istenmektedir. Ödemeyle davalı, ödediği kadar müvekkilin idareye karşı haklarına halef olacaktır; müvekkil alacak devri belgelerini ödemeyle eş zamanlı imzalamaya hazırdır.
F. TTK m.1420, HMK m.10 ve TTK m.5/A: Zamanaşımı, yetki ve arabuluculuk
11. Dava, muacceliyetten itibaren iki yıllık süre içinde açılmaktadır. Poliçede münhasır yetki şartı yoktur; para borcu alacaklının yerleşim yerinde ifa edileceğinden (TBK m.89/1) Mahkemeniz yetkilidir (HMK m.10). Arabuluculuk son tutanağı ektedir.
HUKUKİ SEBEPLER
12. TTK m.4, 5/A, 1403, 1409, 1420, 1427, 1446-1448, 1452 ve 1472; 3332 sayılı Kanun m.4; 5684 sayılı Kanun m.1; TBK m.23, 89 ve 99; 3095 sayılı Kanun m.2 ve 4/a; HMK m.10; ilgili mevzuat.
DELİLLER
13. Poliçe ve şartları; yapım sözleşmesi; onaylı ödeme sertifikaları ve tercümeleri; idarenin yazıları; Merkez Bankası kararı; bildirim ve ihbar kayıtları; ret yazısı; gider belgeleri; arabuluculuk son tutanağı; bilirkişi incelemesi; her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM
14. Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla; [tutar] ABD doları tazminatın [muacceliyet tarihi] tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesine göre işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, ödemenin Türk lirası ile yapılması hâlinde fiilî ödeme günündeki kurun esas alınmasına, [tutar] zarar azaltma giderinin [talep tarihi] tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 2. maddesine göre işleyecek faiziyle tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
[Tarih]
Davacı vekili
Av. [ad soyad]
EKLER: Vekâletname; arabuluculuk son tutanağı; poliçe; sözleşme; ödeme sertifikaları; yazışmalar; ret yazısı.
Sık Yapılan Hatalar
- Poliçeyi imzalayıp genel şartları okumamak. Eximbank poliçesinin genel şartları bankanın kendi metnidir; riziko tanımları, ihbar süreleri ve istisnalar her poliçede ayrıca okunmalı, teklifnameden farklı aleyhe hükümlere itiraz edilmelidir (TTK m.1423, 1425/2).
- Kamu işverenini poliçede “kamu alıcısı” olarak tanımlatmamak. Politik riziko teminatı alıcının niteliğine bağlı olabilir; bakanlık, devlet şirketi veya garantör açıkça adlandırılmazsa ödememe ticari riziko sayılabilir.
- Vade aşımını “yakında öder” beklentisiyle bildirmemek. Bildirim yükümlülüğünün ihlali, ileride tazminatta indirim ve uzun bir kusur tartışması doğurur (TTK m.1445/5, 1449).
- Riziko ihbarını telefonla veya sıradan e-postayla yapmak. İhbarın tarihi kırk beş günlük sürenin başlangıcıdır; ispatlanabilir yolla yapılmayan ihbar, muacceliyet ve zamanaşımı hesabını belirsizleştirir.
- İşverenle sigortacıya sormadan anlaşmak. İndirim, ibra, yeni vade veya mahsup anlaşması sigortacıya geçecek hakkı daraltır ve sigortalıyı sorumlu kılar (TTK m.1472/2).
- “Hazine onayı bekleniyor” cevabını kabullenmek. Hazine ve Bakanlık desteği bankanın iç ilişkisidir; ihbardan itibaren kırk beş gün ve üç aylık avans süresi işletilmelidir (TTK m.1427).
- Aynı alacağı iki sigortacıya sigortalatıp birini bildirmemek. Birden çok sigortada her sigortacıya diğer sigortalar da bildirilmelidir; aksi hâlde TTK m.1446 uygulanır (TTK m.1465/2).
- Kendi payı için işverene karşı hakkı ihmal etmek. Tazminat ödendikten sonra kalan pay sigortalıya aittir; zamanaşımı ve tahkim süreleri bu kısım için de işler.
- Arabuluculuğa gitmeden dava açmak. Sigorta tazminatı bir miktar paranın ödenmesine ilişkin ticari dava olduğundan arabuluculuk dava şartıdır; şart yerine getirilmeden açılan dava usulden reddedilir (TTK m.5/A).
Hukukçular Evi Eximbank ve Politik Risk Sigortası Dosyalarında Ne Yapar?
Politik risk dosyalarında önce poliçeyi, genel ve özel şartları, teklifnameyi ve yapım sözleşmesini birlikte inceliyor; rizikonun tarihini, kamu alıcısı tanımını, ihbar ve bekleme sürelerini tek bir takvimde topluyoruz. Eximbank’a ve özel sigortacılara yapılacak ihbarları, tazminat taleplerini ve ret yazılarına verilecek cevapları Türkçe ve İngilizce hazırlıyor, yabancı işverene gönderilecek ihtarları ve uyuşmazlık kurulu bildirimlerini aynı strateji içinde kurguluyoruz.
Eximbank’a karşı arabuluculuk ve asliye ticaret davalarını, tazminat iadesi ve halefiyet ihlali iddialarına karşı savunmaları, teminatsız ihtiyati hacze itirazları, MIGA ve özel sigortacılarla tahkim süreçlerini ve sigortalının kendi payı için yabancı işverene karşı yürütülecek tahkim ve tenfiz işlemlerini takip ediyoruz.
Eximbank veya başka bir sigortacı tazminatınızı ödemiyor, geciktiriyor ya da ödediği tutarı geri istiyorsa poliçenizi, ihbar yazışmalarını ve ret yazısını 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz.
İlgili Rehberler
- Tahkim Finansmanı ve Masrafların Güvencesi: Masraf Avansı, Bildirim ve Masraf Teminatı
- Hakem Kararının Yurt Dışında İcrası: Devlet Varlıklarına Haciz ve İcra Bağışıklığı
- Dünya Bankası ve Kalkınma Bankası Yasaklaması (Debarment): Savunma ve Uyum
- Yurt Dışı Müteahhitlik Uyuşmazlıkları Merkezi
- Ticari Alacak (Kredi) Sigortası Ödemiyor
- Sigorta Tazminatı Geç Ödendi: Temerrüt, Faiz ve Kur
- Sigorta Şirketi Rücu Davası Açtı: Halefiyet ve Savunmalar
- Kefalet Sigortasında Nakde Çevirme ve Rücu
- Ukrayna’da Türk Müteahhit ve Savaş Riski
- Libya’da Müteahhit Alacakları
- Irak’ta Müteahhit Alacağı
- Rusya’da Yaptırım ve Para Transferi
- Yurt Dışı Projede Savaş, Darbe ve Yaptırım
- Yurt Dışı İşveren Hakediş Ödemiyor
- Yabancı Devlet veya Kamu İdaresi Borcunu Ödemiyor
- Yatırım Tahkimi ve ICSID
- Yabancı Hakem Kararının New York Sözleşmesine Göre Tenfizi
Sıkça Sorulan Sorular
Türk Eximbank sigorta şirketi mi, hangi kanuna tabidir?
Eximbank, sermayesinin tamamı Hazineye ait, özel hukuk hükümlerine tabi bir anonim şirkettir. 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 1/3. maddesine göre bu Kanunun kapsamı dışındadır; yaptığı sigorta sözleşmeleri ise Türk Ticaret Kanununun sigorta hükümlerine ve koruyucu hükümlerine tabidir.
Eximbank ile uyuşmazlıkta Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilir miyim?
Eximbank Sigortacılık Kanununun kapsamı dışında olduğundan, bu Kanunun 30. maddesindeki Sigorta Tahkim Komisyonu yolu kural olarak işlemez. Poliçede ayrı bir tahkim şartı yoksa önce arabulucuya başvurulur, anlaşma olmazsa asliye ticaret mahkemesinde dava açılır.
Politik risk sigortası neleri kapsar?
Eximbank kaynaklarına göre transfer yasakları ve kısıtlamaları; savaş, ihtilal, iç savaş ve isyan; ithal yasakları ve ithal izinlerinin iptali ile kamu alıcısının ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi politik risktir. Kamulaştırma ve devletin sözleşmeyi ihlali ise çoğunlukla MIGA veya özel politik risk poliçeleriyle teminat altına alınır.
Hasar ihbarını geç yaptım, tazminatı tamamen kaybeder miyim?
Hayır. TTK m.1446’ya göre geç ihbar, ancak tazminatta artışa neden olmuşsa ve kusurun ağırlığına göre indirim sebebidir; sigortacı rizikoyu önceden fiilen öğrenmişse indirim de yapılamaz. Bu hüküm TTK m.1452/3 uyarınca sigortalı aleyhine değiştirilemez.
Eximbank tazminatı ne zaman ödemek zorundadır?
Tazminat, belgeler verilip araştırmalar bitince ve her hâlde ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur; sigortacı ihtara gerek olmadan temerrüde düşer. Araştırma ihbardan itibaren üç ay içinde bitmezse hasarın en az yüzde ellisi avans olarak ödenir (TTK m.1427).
Poliçedeki bekleme süresi geçerli midir?
Uzamış temerrüt gibi rizikoların tanımına ait bekleme süreleri, rizikonun gerçekleşme anını belirler. Riziko gerçekleşip ihbar yapıldıktan sonra ödemenin ayrıca ertelenmesini öngören hükümler ise TTK m.1427/2 ve 1452/3 karşısında tartışmalıdır ve belirsizlik düzenleyen aleyhine yorumlanır (TBK m.23).
Eximbank “Hazine onayı bekleniyor” diyorsa ne yapmalıyım?
3332 sayılı Kanunun 4/C maddesindeki Hazine karşılaması Eximbank ile Hazine arasındaki iç ilişkidir. TTK m.1403/2’deki reasürans ilkesi gibi, bu destek sigortacının sigortalıya karşı borcunu kaldırmaz veya ertelemez. Kırk beş günlük süreyi takip edip yazılı talepte bulunmak gerekir.
Tazminattan sonra işverenden tahsil edilen paralar kime aittir?
Sigortacı ödediği tutar kadar sigortalının haklarına halef olur (TTK m.1472/1). Tahsilatlar poliçedeki paylaşım hükmüne göre, genellikle masraflar düşüldükten sonra teminat oranına göre paylaştırılır; sigortalının kendi payı için hakları saklıdır.
Eximbank ödediği tazminatı geri isteyebilir mi?
Poliçe ihlali veya teminat dışı hâl ileri sürülerek iade istenebilir; dayanak poliçe hükmü veya sebepsiz zenginleşmedir. Teminat dışı hâli ispat yükü sigortacıdadır. Eximbank bu taleplerde teminatsız ihtiyati haciz isteyebilir (3332 s.K. m.4/D); karara yedi gün içinde itiraz edilebilir (İİK m.265).
MIGA garantisinde tazminat için hakem kararı gerekir mi?
Sözleşme ihlali teminatında genellikle hakem kararı alınmış olması veya hükümetin uyuşmazlık yolunu engellemesi aranır (MIGA Sözleşmesi m.11/a-iii). MIGA’ya göre egemen finansal yükümlülüğün ifa edilmemesi teminatı hakem kararı gerektirmez. MIGA ile uyuşmazlıklar tahkimde çözülür (m.58).
Eximbank’a karşı dava nerede açılır, arabuluculuk şart mıdır?
Dava ticari dava olduğundan asliye ticaret mahkemesinde açılır ve dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m.5/A). Eximbank’ın genel müdürlüğünün bulunduğu İstanbul’un yanında, münhasır yetki şartı yoksa para borcunun ifa yeri olarak sigortalının merkezindeki mahkeme de yetkilidir (HMK m.10; TBK m.89).
Sigorta tazminatı alacağı ne zaman zamanaşımına uğrar?
TTK m.1420’ye göre sigorta sözleşmesinden doğan istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren iki yılda, sigorta tazminatına ilişkin istemler her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yılda zamanaşımına uğrar. Bu süreleri kısaltan sözleşme şartları geçersizdir (TTK m.1452/2).
Kaynakça
- Mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.4, 5/A, 1401-1452 (özellikle 1403, 1409, 1420, 1423, 1425, 1427, 1435-1449, 1452), 1459-1466, 1472 ve 1486 (Türkiye Sigorta Birliği tarafından yayımlanan altıncı kitap metni); 3332 sayılı Kanun m.4 (5234 ve 7341 sayılı Kanunlarla değişik); 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.1/3 ve 30; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.20-25, 77-82, 89 ve 99; 3095 sayılı Kanun m.2 ve 4/a; 6100 sayılı HMK m.6, 10 ve 17; 2004 sayılı İİK m.257, 265 ve 266.
- İkincil düzenlemeler: 2009/15198 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş. Tarafından Sağlanan Kredi, Garanti ve Sigorta Destekleri Hakkında Karar (2013/5148 sayılı Kararla değişik); 2013/4286 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı; 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar m.13 (10540 sayılı Kararla değişik, RG 08.11.2025); Eximbank İhracat Kredi Sigortası Tazmin Desteği Genelgesi (20.05.2026) ve ekleri.
- Uluslararası: Çok Taraflı Yatırım Garanti Ajansı (MIGA) Kuruluş Sözleşmesi m.11, 12, 17, 18 ve 58; MIGA ürün açıklamaları (Non-Honoring of Sovereign Financial Obligations, Breach of Contract); OECD Resmî Destekli İhracat Kredileri Düzenlemesi, Ocak 2026 sürümü ve “Evolution of the Arrangement” (TAD/PG(2026)2).
- Kurumsal kaynaklar: T.C. Ticaret Bakanlığı, “Yatırım Garanti Kuruluşları ve Siyasi Risk Sigortaları” (13.05.2026), Alıcı Kredileri Programı duyurusu (23.01.2026) ve Bakan Bolat’ın 26.10.2026 tarihli açıklaması; Türk Eximbank tanıtım sunumu (2020); QNB Yatırım, “Türk Eximbank’ın 2026 İhracat Desteği Hedefi” (2026); Para Dergi, “Yeni pazarlara açılma zamanı” (09.02.2026); Alomaliye, “Eximbank Alacak Sigortası” (18.09.2020).
- Öğreti: M. Yeşilyaprak, Türk Eximbank kısa vadeli ihracat kredi sigortası ve politik risk sigortasına ilişkin makaleler (DergiPark); TTK m.1420 zamanaşımı hükmüne ilişkin DergiPark makalesi; TTK m.1427 muacceliyet ve temerrüt üzerine Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi makalesi (Aralık 2025).
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her dosya, poliçenin güncel genel ve özel şartları ile sözleşme belgeleri esas alınarak ayrıca değerlendirilmelidir.
Eximbank veya politik risk sigortacınız tazminatı ödemiyor mu?
Riziko ihbarı, ret yazısına cevap, arabuluculuk ve tazminat davası, tazminat iadesi ve ihtiyati hacze itiraz için poliçenizle hemen arayın.
İlgili ana rehberler
Yurt Dışı Müteahhitlik Uyuşmazlıkları Merkezi · Ticari Alacak Sigortası · Yabancı Devlete Karşı Tahsil · Tahkim Rehberi · İletişim


