Özet: 7574 sayılı Kanun, seyir hâlinde telefon kullanımını üç kademeli tarifeye bağladı: 1. ihlal 5.000 TL, 2. ihlal 10.000 TL, 3. ve sonraki her ihlalde sabit 20.000 TL + 30 gün belge geri alma. Kuralın tetikleyicisi telefonu elle tutarak kullanmaktır — Bluetooth kulaklık, araç kiti ve entegre sesli komut sistemleri kapsam dışıdır. Kırmızı ışıktaki gibi burada da Geçici Madde 27 savunması geçerlidir.
Telefon kullanma cezasına itiraz mı etmek istiyorsunuz?
Hukukçular Evi yanınızda.
2026 Kademeli Ceza Tarifesi
7574 sayılı Kanun’un 25. maddesi, 2918 sayılı Kanun’un 73. maddesinin ikinci fıkrasını yeniden yazdı. Kademe, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içindeki tekrar sayısına göre belirlenir.
| Bir yıl içindeki sıra | İdari para cezası | %25 erken ödeme | Sürücü belgesi |
|---|---|---|---|
| 1. ihlal | 5.000 TL | 3.750 TL | — |
| 2. ihlal | 10.000 TL | 7.500 TL | — |
| 3. ve sonraki her ihlal | 20.000 TL | 15.000 TL | Her seferinde 30 gün geri alınır |
| Maddenin diğer hükümleri (fıkra dışı) | 1.000 TL | 750 TL | — |
Kırmızı ışıktan yapısal farkı: Telefon maddesinde kademe üçe kadar yükselir, sonra sabitlenir — dördüncü, beşinci, altıncı ihlal ayrı ayrı basamaklar değildir, hepsi 20.000 TL + 30 gün olarak tekrarlanır. Kırmızı ışıkta (m.47) ise altı ayrı basamak vardır ve altıncısında belge iptal edilir. Telefon maddesinde belge iptaline giden bir kademe yoktur — sürücü kaç kez ihlal ederse etsin, her seferinde 30 günlük geri almalar birikir.
“Ele Alarak Kullanma” Şartı: Eller Serbest Ayrımı
Kuralın tetikleyicisi telefonun varlığı değil, elle tutularak kullanılmasıdır. Bu ayrım, itiraz stratejisinin merkezinde yer alır.
| Durum | Kapsamda mı? |
|---|---|
| Telefonu elde tutarak konuşmak | Evet — kapsamda |
| Mesaj yazmak, sosyal medyada gezinmek (elde) | Evet — kapsamda |
| Elde tutarak hoparlörle konuşmak | Evet — elde tutmak yeterli, hoparlör kullanımı istisna oluşturmaz |
| Bluetooth kulaklıkla konuşmak | Hayır — kapsam dışı |
| Direksiyon üzeri entegre tuşlarla veya sesli komutla | Hayır — kapsam dışı |
| Telefon tutucuda sabit, dokunmadan navigasyon izlemek | Hayır — kapsam dışı |
Belirleyici unsur “elektronik sistemler vasıtasıyla, ele alınmadan kullanım”dır. Cihaz araç kitine, telefon tutucusuna veya Bluetooth’a bağlıysa ve sürücü onu fiziksel olarak elinde tutmuyorsa, madde kapsamı dışında kalır — konuşmanın içeriği veya süresi önemli değildir.
“Seyir Hâli” Ne Zaman Başlar, Ne Zaman Biter?
İkinci kritik ayrım, aracın “seyir hâlinde” sayılıp sayılmadığıdır. Bu, çoğu sürücünün yanlış bildiği bir noktadır.
| Durum | Seyir hâli sayılır mı? |
|---|---|
| Kırmızı ışıkta beklerken telefonla ilgilenmek | Evet — araç trafik akışı içinde, seyir hâli devam eder |
| Trafikte “dur-kalk” anları (sıkışık trafik) | Evet — kısa duraklamalar seyir hâlini ortadan kaldırmaz |
| Aracı tam ve güvenli şekilde durdurup park etmek | Hayır — seyir hâli sona ermiştir |
| Park hâlinde, motor kapalı | Hayır — kapsam dışı |
Yani “kırmızıda bekliyordum, araç zaten hareket etmiyordu” savunması genellikle işlemez; belirleyici olan aracın trafik akışı içinde olup olmadığıdır, o anki hız değil. Buna karşılık aracı bilinçli olarak güvenli bir yere çekip tam durdurmak, seyir hâlini sonlandırır.
Sadece Sürücüye Uygulanır
Yaptırımın muhatabı yalnızca sürücüdür. Yolcunun telefon kullanması bu madde kapsamında değildir; madde metni açıkça “sürücülere” idari para cezası uygulanacağını belirtir. Tutanak düzenlenirken telefonu kullanan kişinin gerçekten sürücü olup olmadığının tespiti, çok koltuklu araçlarda itiraz konusu yapılabilir.
Geçici Madde 27: Bu Maddede Geçerli
Alkol maddesinden (m.48) farklı olarak, telefon maddesi Geçici Madde 27’nin koruma listesinde yer alır — kırmızı ışıkla (m.47) aynı kategoridedir.
| Madde | Geçici Madde 27 koruması | Tekerrür penceresi |
|---|---|---|
| Kırmızı ışık (m.47) | ✔ Var | 1 yıl |
| Telefon (m.73) | ✔ Var | 1 yıl |
| Alkol (m.48/5) | ✘ Yok | 5 yıl |
Pratik sonuç: 27 Şubat 2026 öncesinde iki kez telefon kullanımından ceza almış bir sürücünün, bu tarihten sonraki ilk ihlali 1. kademe (5.000 TL) sayılmalıdır; geçmiş kayıtlar tekerrür hesabına dahil edilemez. Bu savunmanın ayrıntısı için 7574 Sayılı Kanun ile Değişen Trafik Cezaları ve Kırmızı Işık Cezası 2026: Kademeli Sistem yazılarımıza bakabilirsiniz.
Tespit Yöntemi: Neden Genellikle Görevli Gözlemi?
Kırmızı ışık ihlalleri büyük ölçüde EDS/kamera ile tespit edilirken, telefon kullanımı çoğunlukla trafik görevlisinin doğrudan gözlemi ile tutanağa bağlanır — elde tutulan cihazın kamerayla net görüntülenmesi teknik olarak daha zordur. Bu, itiraz stratejisini doğrudan etkiler.
| Tespit yöntemi | İtirazda sorgulanacak |
|---|---|
| Görevli gözlemi | Tutanaktaki somut tarif (hangi el, ne yapıldığı, mesafe/görüş açısı), görevlinin ifadesinin tutarlılığı |
| Kamera/görüntü kaydı | Görüntünün netliği, elin telefonla teması mı yoksa yakınlığı mı gösterdiği |
| Kaza sonrası beyan | Beyanın alınma usulü, kişinin kendi aleyhine beyanının hukuka uygunluğu |
Görevli gözlemine dayalı tutanaklarda, ihlalin somut olarak neye dayandığının (elde tutma, ekrana bakma, tuşlama) açıkça yazılmamış olması, itirazda ileri sürülebilecek bir usul eksikliğidir.
Kademeli Sistem Ailesi: 7574’ün Tüm “1 Yıl Pencereli” Maddeleri
Telefon maddesi, 7574 sayılı Kanun’un getirdiği tekerrüre dayalı kademe mantığının uygulandığı tek madde değildir. Bu ailenin tamamını bir arada görmek, hem hangi ihlalin hangi pencereye tabi olduğunu hem de Geçici Madde 27 savunmasının nerede işleyip nerede işlemediğini netleştirir.
| Madde | Konu | Kademe sayısı | Pencere | Geçici Md.27 | En üst kademe |
|---|---|---|---|---|---|
| m.47 | Kırmızı ışık | 6 | 1 yıl | ✔ Var | 80.000 TL + iptal |
| m.73 | Telefon | 3 (sonra sabit) | 1 yıl | ✔ Var | 20.000 TL + 30 gün (tekrarlı) |
| m.78 | Emniyet kemeri | 1 (4. ihlalde belge) | 1 yıl | ✔ Var | 2.500 TL + 30 gün belge |
| m.48/5 | Alkol | 3 | 5 yıl | ✘ Yok | 150.000 TL |
| m.51 | Hız (belge tetikleyen üst 3 kademe) | 9+9 | Km/s bazlı, tekerrür değil | Kapsam dışı* | 30.000 TL + 90 gün |
*Hız maddesinde mekanizma “tekerrür” değil “geri alma sayısı” olduğundan Geçici Madde 27’nin doğrudan uygulanabilirliği ayrı bir tartışma konusudur; ayrıntı için Hız Sınırı İhlali Cezaları 2026 yazımıza bakabilirsiniz.
Bu tablodan çıkan pratik sonuç: bir sürücünün dosyasında birden fazla madde kapsamında geçmiş ihlal varsa, her madde kendi penceresine göre ayrı ayrı değerlendirilmelidir — kırmızı ışıktaki bir ihlal telefon kademesini etkilemez, telefon ihlali hız kademesini etkilemez. İtiraz dilekçesi hazırlanırken kademe hesabının hangi maddeye özgü kurallarla yapıldığının doğrulanması gerekir.
Kazayla Birleşince Ne Olur?
| Katman | Sonuç |
|---|---|
| İdari | Kademeye göre 5.000–20.000 TL + üçüncü ihlalden itibaren belge geri alma |
| Kusur oranı | Telefon kullanımı, dikkatsizlik unsuru olarak kusur değerlendirmesinde ağırlaştırıcı kabul edilir |
| Ceza sorumluluğu | Yaralanma/ölüm varsa taksirle yaralama/öldürme; telefon kaydının (HTS/uygulama logu) zamanlaması bilinçli taksir tartışmasında delil olarak kullanılabilir |
Kazaya karışan sürücünün kaza anındaki telefon kullanımı, operatör kayıtları veya uygulama verileriyle sonradan tespit edilebilir; bu, hem idari hem ceza sürecinde belirleyici olabilir. Kusur değerlendirmesi için Trafik Kazasında Kusur Oranı ve Ceza Sorumluluğu, sonuçlar için Taksirle Yaralama (TCK 89) yazımıza bakabilirsiniz.
m.72 ile Karıştırılmaması Gereken Ayrı Bir Madde
Aracında ekran veya haberleşme cihazı bulunan sürücüler, telefon kullanma yasağını (m.73) araç içi cihaz bulundurma kurallarıyla (m.72) sıklıkla karıştırır. Bunlar farklı fiiller, farklı tarifelere tabidir.
| KTK m.72 — Cihaz bulundurma/montaj | KTK m.73 — Elle telefon kullanma | |
|---|---|---|
| Konusu | Aracın donanımı: ekranın konumu, ses seviyesi, montaj uygunluğu | Sürücünün davranışı: cihazı elle tutarak kullanması |
| Örnek ihlal | Sürücünün izleme/kullanma sahası içinde görüntü ekranı bulundurmak | Seyir hâlinde telefonu elde tutup konuşmak/yazmak |
| Ceza | Genel hüküm 3.000 TL; mevzuata aykırı ses/görüntü cihazı 21.000 TL | Kademeli: 5.000 / 10.000 / 20.000 TL |
| Araç yaptırımı | Aykırı cihazlarda 30 gün trafikten men | Araç men edilmez, yalnızca belge geri alınır (3. ihlalden itibaren) |
| Tekerrür sistemi | Yok — sabit tutar | Var — 1 yıl içinde kademeli |
Pratik ayrım: aracınıza sabit bir multimedya ekranı taktırmak veya telefon tutucu kullanmak m.72 kapsamındadır ve kurallara uygun olduğu sürece ceza doğurmaz; o ekrana bakarken telefonu elinizden bırakmadığınız an ise m.73 devreye girer. İki madde aynı olayda üst üste uygulanmaz — hangi fiilin işlendiği tutanakta net olmalıdır.
İtiraz Dilekçesine Eklenecek Deliller
Telefon kullanma cezasına itirazda, iddianın niteliğine göre dosyaya eklenecek belgeler değişir.
| İtiraz gerekçesi | Dosyaya eklenecek delil |
|---|---|
| Eller serbest kullanım | Bluetooth cihazı faturası/kutu görseli, araç kiti montaj belgesi, operatör görüşme kaydının süresiyle örtüşen cihaz eşleşme kaydı (varsa) |
| Seyir hâlinin bulunmaması | Konum/park kaydı, tanık beyanı, araç içi kamera görüntüsü (varsa) |
| Yolcunun kullandığı | Yolcu beyanı, araç içi kamera görüntüsü, koltuk düzeni tarifi |
| Tutanak usulsüzlüğü | Tebligat zarfı/tarihi, tutanağın fotoğrafı, personel tanıtım numarasının bulunup bulunmadığı |
| Kademe hesabı hatası | Önceki ihlallerin tarihlerini gösteren ceza sorgulama kaydı |
Sulh Ceza Hâkimliği dosyayı çoğunlukla evrak üzerinden inceler; bu nedenle itiraz dilekçesiyle birlikte sunulan somut belgeler, duruşma açılmasını beklemeden sonuç almada belirleyici olabilir.
Ödeme, Faiz ve Tebligat: KTK m.115 ile 7201 s.K. m.21 ve m.35
İtiraz süresi kadar önemli bir başka takvim daha vardır: ödeme. İki süre birbirinin yerine geçmez ve ödeme süresi kaçırıldığında ceza yalnızca indirimini değil, sabit tutarını da aşar.
Ödeme süresi ve faiz: KTK m.115. Ödeme derhal yapılmadığı takdirde para cezalarının, tutanağın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekir. Bir ay içinde ödenmeyen cezalar için her ay yüzde beş faiz uygulanır; aylık faizin hesaplanmasında ay kesirleri tam ay olarak dikkate alınır. Bu suretle bulunacak tutar cezanın iki katını geçemez. Süresinde ödenmeyen para cezaları için ayrıca 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanır; yani ödeme emri, haciz ve e-haciz aşamaları devreye girer.
İki süreyi karıştırmayın. Ayrım nettir: indirimli ödeme için bir ay, itiraz için on beş gün. Tebliğden itibaren on beş gün geçtiğinde itiraz hakkı düşer ama indirimli ödeme imkânı bir ayın sonuna kadar sürer. Tersi de doğrudur: indirimli ödeme yapılması itiraz hakkını düşürmez; ceza ödenip aynı süre içinde itiraz edilebilir ve itirazın kabulü hâlinde ödenen tutar iade edilir.
Peşin ödemenin hukuki temeli: Kabahatler K. m.17. İdari para cezasını kanun yoluna başvurmadan önce ödeyen kişiden bunun dörtte üçü tahsil edilir; peşin ödeme, kişinin bu karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez. Yazının tablosundaki yüzde yirmi beşlik indirimin kaynağı budur. Aynı madde, ekonomik durumu müsait olmayanlar bakımından taksitle ödeme imkânını da düzenler: ilk taksidin peşin ödenmesi koşuluyla, süresinde başvurulması hâlinde idari para cezasının bir yıl içinde ve dört eşit taksitte ödenmesine karar verilebilir.
Tebligat usulsüzse süre işlemez: 7201 s.K. m.21. Kendisine tebligat yapılacak kimse veya adına tebligat yapılabilecek kişilerden hiçbiri gösterilen adreste bulunmazsa veya tebellüğden imtina ederse, tebliğ memuru durumu tespit ederek evrakı muhtar, ihtiyar heyeti azasından biri, zabıta amiri veya memuruna imza karşılığında teslim eder ve tesellüm edenin adresini içeren ihbarnameyi gösterilen adresteki kapıya yapıştırır. Bu usule uyulmadan yapılan tebligat usulsüzdür ve itiraz süresi işlemez.
Adres değişikliğinin ağır sonucu: 7201 s.K. m.35. Kendisine veya adresine tebligat yapılmış olan kimse, adresini değiştirirse yenisini hemen bildirmeye mecburdur. Bildirmezse ve adres kayıt sisteminde yerleşim yeri adresi de tespit edilemezse, tebliğ olunacak evrakın bir nüshası eski adrese ait binanın kapısına asılır ve asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır. Taşındıktan sonra adres güncellenmemişse, ceza tebliğ edilmiş sayılır ve süreler işlemeye başlar.
Usulsüz tebligat iddiası nasıl kurulur? İtiraz dilekçesinde şunlar somut olarak gösterilmelidir: tebliğ tarihinde adreste oturulmadığı (kira sözleşmesi, abonelik kayıtları, adres kayıt sistemi dökümü), tebligat mazbatasında muhtara teslim ve kapıya ihbarname şerhlerinin bulunmadığı ve öğrenme tarihinin daha sonra olduğu. 7201 s.K. m.32 uyarınca tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile, muhatap tebliğe muttali olmuş ise geçerli sayılır; bu hâlde muhatabın beyan ettiği öğrenme tarihi tebliğ tarihi sayılır. Bu nedenle öğrenme tarihi mutlaka dilekçede belirtilmelidir.
Ceza puanı boyutu: KTK m.118. Telefon kullanma ihlali yalnızca para cezası değil, ceza puanı da doğurur. Sürücü belgesi sahiplerine, bir yıl içinde toplam yüz ceza puanını doldurmaları hâlinde sürücü belgeleri iki ay süreyle geri alınır; aynı yıl içinde puan sınırını ikinci defa doldurmaları hâlinde belge dört ay süreyle geri alınır ve eğitime tabi tutulurlar; üçüncü defa doldurmaları hâlinde belge iptal edilir. Kademeli para cezası ile puan takibi ayrı ayrı işlediğinden, ihlal sayısı arttıkça iki risk birlikte büyür.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Ödeme süresi | Tebliğden bir ay | KTK m.115 |
| Gecikme faizi | Her ay yüzde beş; ay kesri tam ay | KTK m.115 |
| Faiz tavanı | Cezanın iki katını geçemez | KTK m.115 |
| Ödenmezse | 6183’e göre takip | KTK m.115 |
| Peşin ödeme indirimi | Dörtte üçü tahsil edilir | Kabahatler K. m.17 |
| Ödeme ve itiraz | Peşin ödeme kanun yolunu etkilemez | Kabahatler K. m.17 |
| Taksit | Bir yıl içinde dört eşit taksit | Kabahatler K. m.17 |
| İtiraz süresi | Tebliğden on beş gün; sulh ceza hâkimliği | Kabahatler K. m.27 |
| Adreste bulunmama | Muhtara teslim ve kapıya ihbarname | 7201 s.K. m.21 |
| Adres değişikliği | Eski adrese asılma tebliğ sayılır | 7201 s.K. m.35 |
| Usulsüz tebligat | Öğrenme tarihi tebliğ tarihi sayılır | 7201 s.K. m.32 |
| Ceza puanı | Yüz puanda iki ay geri alma | KTK m.118 |
| İkinci ve üçüncü kez | Dört ay geri alma; sonra iptal | KTK m.118 |
İtiraz: Tebliğden 15 Gün
Telefon kullanma cezasına itiraz, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27 uyarınca tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hâkimliği’ne yapılır.
| İtiraz gerekçesi | Neye dayanır |
|---|---|
| Eller serbest kullanım | Cihazın araç kiti/Bluetooth ile bağlı olduğunun ispatı (fatura, cihaz kaydı, tanık) |
| Seyir hâlinin bulunmaması | Aracın gerçekten durdurulmuş/park edilmiş olduğunun ispatı |
| Sürücü değil yolcu kullandı | Kullanan kişinin kimliğinin tespiti |
| Kademe hesabı hatalı | Geçici Madde 27 kapsamındaki eski ihlalin sayılması |
| Tutanak usulsüzlüğü | Somut tarifin eksikliği, personel tanıtım numarası, tarih/saat |
| Tebligat usulsüzlüğü | Usulsüz tebligatta 15 günlük süre işlemeye başlamaz |
Genel itiraz usulü için Trafik İdari Para Cezalarına İtiraz, ceza puanı boyutu için Trafik Ceza Puanı Nedir? Hangi İhlal Kaç Puan? (KTK 118) yazımıza bakabilirsiniz.
Üçüncü kez telefon cezası mı aldınız, belgeniz mi geri alındı?
Hukukçular Evi yanınızda.
Sıkça Sorulan Sorular
Cezayı ne kadar sürede ödemeliyim?
KTK m.115 uyarınca para cezalarının tutanağın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekir. Bir ay içinde ödenmeyen cezalar için her ay yüzde beş faiz uygulanır, ay kesirleri tam ay sayılır ve bulunacak tutar cezanın iki katını geçemez; süresinde ödenmeyenler için 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
İndirimli ödeme süresi ile itiraz süresi aynı mı?
Hayır. İndirimli ödeme için tebliğden itibaren bir ay, itiraz için ise on beş gün süre vardır ve bu iki süre birbirinin yerine geçmez. Kabahatler Kanunu m.17 uyarınca peşin ödeme, kişinin karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez.
Cezayı taksitle ödeyebilir miyim?
Kabahatler Kanunu m.17 uyarınca ekonomik durumu müsait olmayanlar bakımından, ilk taksidin peşin ödenmesi koşuluyla süresinde başvurulması hâlinde idari para cezasının bir yıl içinde ve dört eşit taksitte ödenmesine karar verilebilir.
Tebligatı almadım, süre yine de işler mi?
7201 s.K. m.21 uyarınca muhatap adreste bulunmazsa evrak muhtar, ihtiyar heyeti azası veya zabıta amirine teslim edilir ve kapıya ihbarname yapıştırılır; bu usule uyulmadan yapılan tebligat usulsüzdür. Ancak 7201 s.K. m.35 uyarınca adresini değiştirip bildirmeyen ve adres kayıt sisteminde adresi tespit edilemeyen kişide evrak eski adrese asılır ve asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır.
Telefon cezası sürücü belgesine puan olarak da yansır mı?
KTK m.118 uyarınca bir yıl içinde yüz ceza puanını dolduran sürücülerin belgeleri iki ay süreyle geri alınır; aynı yıl içinde ikinci defa dolduranların belgesi dört ay süreyle geri alınır ve eğitime tabi tutulurlar, üçüncü defa dolduranların belgesi iptal edilir. Kademeli para cezası ile puan takibi ayrı ayrı işler.
Telefon kullanma cezası ne kadar?
7574 sayılı Kanun ile ilk ihlalde 5.000 TL, bir yıl içindeki ikinci ihlalde 10.000 TL, üçüncü ve sonraki her ihlalde 20.000 TL idari para cezası ve 30 gün sürücü belgesi geri alma uygulanır.
Bluetooth kulaklıkla konuşmak ceza gerektirir mi?
Hayır. Kural, telefonun elle tutularak kullanılmasını hedefler; Bluetooth kulaklık, araç kiti veya direksiyon üzerindeki entegre sistemlerle yapılan görüşmeler kapsam dışıdır.
Telefon tutucuda sabit dururken ekrana bakmak ceza gerektirir mi?
Telefon elle tutulmadığı sürece kapsam dışıdır; ancak sürücünün dikkatini yoldan ayıracak şekilde uzun süre ekrana bakması ayrı bir güvenlik ve dikkat yükümlülüğü sorunu doğurabilir.
Kırmızı ışıkta beklerken telefonla ilgilenirsem ceza yazılır mı?
Evet. Trafik akışı içindeki kısa duraklamalar (kırmızı ışık, dur-kalk) seyir hâlini ortadan kaldırmaz. Ceza almamak için aracın tam ve güvenli şekilde durdurulmuş/park edilmiş olması gerekir.
Üçüncü ihlalden sonra dördüncü, beşinci ihlalde ceza artar mı?
Hayır. Üçüncü ihlalden itibaren tutar sabitlenir; her tekrar 20.000 TL ve 30 gün belge geri alma olarak aynı şekilde uygulanır. Kırmızı ışıktaki gibi ilerleyen bir altıncı kademe veya belge iptali bu maddede yoktur.
27 Şubat 2026 öncesindeki telefon cezalarım yeni kademeye sayılır mı?
Hayır. Geçici Madde 27, 73. maddeyi tekerrür muafiyeti tanınan maddeler arasında sayar; bu tarihten önceki ihlaller kademe hesabına dahil edilmez.
Yolcu telefon kullanırsa sürücüye ceza yazılır mı?
Hayır. Yaptırımın muhatabı yalnızca sürücüdür; madde metni açıkça sürücülere uygulanacağını belirtir.
Telefon cezaları genellikle nasıl tespit edilir?
Çoğunlukla trafik görevlisinin doğrudan gözlemiyle tutanağa bağlanır; elde tutulan cihazın EDS kamerasıyla net görüntülenmesi teknik olarak daha güçtür. Bu, itirazda tutanağın somut tarifinin denetlenmesini önemli kılar.
Telefon kullanırken kaza yaparsam ne olur?
İdari para cezasına ek olarak kusur değerlendirmesinde ağırlaştırıcı unsur olarak dikkate alınır; yaralanma/ölüm varsa taksirle yaralama/öldürme soruşturması ayrıca yürür ve telefon kayıtları delil olarak kullanılabilir.
Belgem 30 gün geri alındıktan sonra otomatik iade edilir mi?
Hayır. Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır; sürenin dolması tek başına yeterli değildir.
Sesli komutla mesaj yazdırmak (Siri, Google Asistan) ceza gerektirir mi?
Telefon elle tutulmadan, sesli komutla kullanılıyorsa kapsam dışıdır; belirleyici unsur elle temas olmasıdır.
Aracımı yol kenarına çekip tam durdurduktan sonra telefonla konuşursam ceza var mı?
Hayır. Aracın tam ve güvenli şekilde durdurulması hâlinde seyir hâli sona erer ve bu madde kapsamı dışında kalır.
Trafik polisi telefon kullandığımı görmeden tutanak yazabilir mi?
Tutanağın hukuka uygunluğu, ihlalin somut olarak neye dayandığının (görevli gözlemi, kamera kaydı, beyan) açıkça belirtilmesine bağlıdır; dayanaksız tutanaklar itirazda sorgulanabilir.
Erken ödeme indirimi telefon cezasında da geçerli mi?
Evet. Tebliğden itibaren 15 gün içinde ödeme hâlinde %25 indirim uygulanır; ancak ödeme itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.
Maddenin 1.000 TL’lik “diğer hükümleri” nelerdir?
7574 sayılı Kanun’un değiştirdiği fıkra, telefon kullanımı dışındaki hükümlere uymamayı 1.000 TL ile cezalandırır; bu hükümlerin somut kapsamı maddenin diğer fıkralarında düzenlenir ve dosyaya özgü değerlendirilmelidir.
Mevzuat Çerçevesi: Sorumluluk ve İspat
| Hüküm | Neyi düzenler | Kusur aranır mı? |
|---|---|---|
| KTK m. 85 | İşletenin tehlike sorumluluğu | Hayır |
| KTK m. 86 | Kurtuluş kanıtı | Mücbir sebep, ağır kusur hâlleri |
| KTK m. 87 | Hatır taşıması | İndirim sebebi |
| KTK m. 88 | Müteselsil sorumluluk | Zarar gören dilediğine başvurabilir |
| TBK m. 49 | Haksız fiil | Evet |
| TBK m. 52 | Müterafik kusur ve indirim | Zarara katkı aranır |
| TBK m. 66 | Adam çalıştıranın sorumluluğu | Hayır — kurtuluş kanıtı |
| TCK m. 22/3 | Bilinçli taksir | Ceza artırım sebebi |
| HMK m. 400 | Delil tespiti | Acele hâllerde delilin korunması |
| 5326 s. Kabahatler Kanunu | İdari yaptırımlarda usul | İtiraz ve süreler |
Kim işletendir?
İşleten sıfatı, aracın maliki olmakla otomatik olarak örtüşmez. Belirleyici olan, aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işletmek ve araç üzerinde fiilî hâkimiyet bulundurmaktır.
| Durum | İşleten kimdir? |
|---|---|
| Malik aracı kendisi kullanıyor | Malik |
| Uzun süreli kiralama veya leasing | Fiilî hâkimiyeti elinde bulunduran |
| Şirket aracı, çalışan kullanıyor | Şirket |
| Araç çalınmış veya gasp edilmiş | Kural olarak malik sorumlu tutulmaz |
| Servis veya taşımacılık firması | Firma |
| Noter satışı yapılmış ancak tescil devredilmemiş | Fiilî durum incelenir |
Son satır uygulamada sık tartışılır: tescil kaydı bir karine oluşturur, ancak aksi ispatlanabilir. Bu nedenle husumet yöneltilirken hem trafik tescil kaydı hem fiilî kullanım durumu birlikte incelenmelidir.
İspat Yükü ve Kusur Karineleri
| Konu | İspat yükü kimde? |
|---|---|
| Fiil, zarar ve illiyet bağı | Zarar gören |
| Kusur (kusur sorumluluğunda) | Zarar gören |
| Kusursuz sorumlulukta kurtuluş kanıtı | Sorumlu |
| Müterafik kusur ve indirim sebepleri | Sorumlu |
| Sözleşmeye aykırılıkta kusursuzluk | Borçlu |
| Hasarın teminat dışı kaldığı | Sigortacı |
| Zamanaşımı defi | Sorumlu — resen dikkate alınmaz |
Tablonun alt yarısı sorumluya aittir. Bu, savunma tarafında yapılacak eksikliğin de sonucu doğrudan etkilediği anlamına gelir; iddia edilen ama ispatlanmayan bir indirim sebebi uygulanmaz.
İlliyet Bağını Kesen Hâller
Sorumluluğun doğması için fiil ile zarar arasında uygun nedensellik bağı aranır. Bu bağı kesen üç hâl kabul edilir ve her birinde ispat yükü sorumludadır.
| Hâl | Aranan | Sonucu |
|---|---|---|
| Mücbir sebep | Öngörülemez, karşı konulamaz, dışsal | Sorumluluk kalkabilir |
| Zarar görenin ağır kusuru | Kusurun sonuca başlıca etkisi | Sorumluluk kalkabilir veya azalır |
| Üçüncü kişinin ağır kusuru | Aynı ölçüt | Sorumluluk kalkabilir veya azalır |
Uygulamada bu hâller nadiren tam kurtuluş sağlar. Yoğun yağış, buzlanma veya yola çıkan hayvan gibi olaylar çoğu zaman mücbir sebep sayılmaz; çünkü sürücüden yol ve hava koşullarına uygun hız ve dikkat beklenir. Öngörülebilir bir riskin gerçekleşmesi mücbir sebep oluşturmaz.
📘 Telefon kullanımı bakımından: Trafikte telefon kullanmak idari yaptırım doğurur ve ceza puanı verilir. Kaza hâlinde ise ayrı bir sonuç ortaya çıkar: telefon kullanımı, dikkat ve özen yükümlülüğünün ihlali olarak kusur değerlendirmesinde ağırlaştırıcı bir unsurdur ve bilinçli taksir tartışmasını açabilir.
Delil Tespiti: Zamanında Yapılması Gereken İş
Bazı deliller zamanla yok olur: fren izi silinir, araç onarılır, olay yeri değişir, kamera kayıtları saklama süresi dolduğunda silinir. Bu hâllerde dava açılmadan önce delil tespiti istenebilir.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 400. maddesi uyarınca, hâlin aciliyeti bulunan veya delilin kaybolma ihtimali olan durumlarda mahkemeden delil tespiti talep edilir. Talep dilekçesinde tespiti istenen delilin ne olduğu, neden aciliyet bulunduğu ve tespitin hangi vakıaya ilişkin olduğu gösterilmelidir.
| Delil | Kaybolma riski | Öncelik |
|---|---|---|
| Kamera ve güvenlik kayıtları | Saklama süresi kısadır | En yüksek |
| Araç üzerindeki hasar izleri | Onarımla yok olur | Yüksek |
| Olay yeri izleri | Kısa sürede silinir | Yüksek |
| Tanık beyanı | Hafıza zayıflar | Orta |
| Kaza tespit tutanağı | Kalıcı kayıt | Düşük |
| Ceza dosyası | Kalıcı kayıt | Düşük |
İlk üç satır için gecikme telafi edilemez. Özellikle kamera kayıtları, kaza sonrası ilk günlerde talep edilmezse çoğu zaman geri getirilemez.
İdari Yaptırıma İtiraz: Süre ve Merci
Trafik idari para cezalarına ve ehliyet işlemlerine itiraz, tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine yapılır. Süre kaçırıldığında karar kesinleşir.
İtiraz dilekçesinde işlemin hangi unsuru bakımından sakat olduğu somut delillerle gösterilmelidir: tutanakta zorunlu unsur eksikliği, ölçüm cihazının kalibrasyonu, tebligat usulsüzlüğü, fiilin sabit olmaması veya sürücünün başka kişi olması.
İdari süreç ile adli süreç birbirinden bağımsız yürür. Karayolları Trafik Kanunu m. 48/5’teki “fiil bir suç oluştursa bile” ibaresi, ceza soruşturmasının varlığının idari yaptırımı engellemeyeceğini açıkça gösterir.
Sorumluluk Haritası: Kim, Neyden?
| Sorumlu | Sorumluluğun kaynağı | Sınırı |
|---|---|---|
| Zorunlu trafik sigortacısı | Poliçe | Teminat limiti |
| İhtiyari Mali Mesuliyet sigortacısı | İhtiyari poliçe | Poliçe limiti |
| Kusurlu sürücü | Haksız fiil | Sınırsız |
| Araç maliki / işleten | KTK m. 85 tehlike sorumluluğu | Sınırsız |
| İşveren | Gözetme borcu ve TBK m. 66 | Sınırsız |
| Güvence Hesabı | Sigortasız veya kaçan araç | Zorunlu teminat sınırı — yalnızca bedeni zarar |
Birden fazla sorumlunun bulunduğu hâllerde zarar görene karşı müteselsil sorumluluk esastır; zarar gören dilediği birine, birkaçına veya hepsine başvurabilir. Ödeme yapan sorumlunun diğerlerine rücu hakkı saklıdır ve bu iç ilişki zarar göreni ilgilendirmez.
Manevi tazminat bu tablonun tek istisnasıdır: zorunlu trafik sigortası kapsamında değildir ve kusurlu sürücü ile işletene yöneltilir.
Sorumluluğun kimde olduğunu birlikte belirleyelim. İlk görüşme ücretsizdir.
İlgili Rehberler
- Trafik kazası tazminat süreci: kazadan ödemeye adım adım
- Asli kusur ve tali kusur: KTK m. 84
- 🧮 Asli ve tali kusur tespit aracı
- Haksız fiilde maddi ve manevi tazminatın esasları
- Maddi tazminat kalemleri (TBK m. 53-54)
- Sigortaya başvuru zorunluluğu (KTK m. 97)
- Ceza dosyası tazminatınızı nasıl etkiler?
- Müterafik kusur indirimi nasıl karşılanır?
- Teminat limiti yetmedi: aşan tazminat kimden alınır?
- Sürücü alkollüydü: sigorta yine öder mi?
- Trafik Hukuku Tam Rehberi: KTK Cezaları, Ehliyet Geri Alma, Alkollü Sürme
- 📘 Ana Rehber: 7574 Sayılı Kanun ile Değişen Trafik Cezaları (2026)
- Kırmızı Işık Cezası 2026: Kademeli Sistem
- Hız Sınırı İhlali Cezaları 2026
- Alkollü Araç Kullanma Cezası 2026
- Saldırgan Sürüş ve Israrla Takip Cezası
- Trafik Ceza Puanı Nedir? Hangi İhlal Kaç Puan? (KTK 118)
- Trafik İdari Para Cezalarına İtiraz
- Trafik Kazasında Kusur Oranı ve Ceza Sorumluluğu
Bu içerik 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 73. maddesinin, 27/2/2026 tarihli ve 33181 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7574 sayılı Kanun ile değişik hâli esas alınarak hazırlanmıştır. Metin Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için bir avukata başvurunuz.


