Sahte Fatura ve Kamu İhalesi 2026: Kesinleşmiş Vergi Borcu ve 50.000 TL Sınırı (4734 m.10/4-d, KİGT 17.4), VUK 359 Mahkûmiyeti ve Mesleki Faaliyet (m.10/4-e), Örgütlü Suç (m.11/a), İhalede Sahte Belge ve Yasaklama (4734 m.17, 58, 59; 4735 m.25, 26), Sirayet ve Şikâyet Dilekçesi

Sahte fatura dosyası kamu ihalelerine üç farklı yoldan etki edebilir. Birincisi vergi borcudur: sahte fatura nedeniyle yapılan tarhiyat kesinleşir ve ödenmezse, kesinleşmiş vergi borcu olan istekli ihale dışı bırakılır (4734 m.10/4-d); ancak Kamu İhale Genel Tebliğine göre tarhiyata karşı dava açma süresi geçmemişse veya dava açılmış ve tahsil edilebilir hâle gelmiş bir alacak yoksa kesinleşmiş vergi borcu bulunmaz ve 15 Kasım 2026’dan itibaren ilan edilen ihalelerde 50.000 TL’yi aşmayan borç ihale dışı bırakma sebebi olmaz. İkincisi ceza dosyasıdır: VUK m.359’dan açılan bir soruşturma veya kamu davası, ihale sürecindeki bir fiile dayanmıyorsa kendiliğinden ihale yasağı doğurmaz; buna karşılık örgütlü suçtan hükümlülük ihalelere katılma engelidir (4734 m.11/a) ve mesleki faaliyet nedeniyle hüküm giyme ihale dışı bırakma sebeplerindendir (m.10/4-e). Üçüncüsü ihalenin kendisidir: ihalede veya sözleşmenin uygulanmasında sahte fatura sunulması, bir yıldan iki yıla kadar bütün kamu ihalelerinden yasaklama, suç duyurusu ve ortaklara sirayet sonucunu doğurabilir (4734 m.17/c, 58, 59; 4735 m.25/b, 26). Bu rehber üç yolu ayrı ayrı anlatır ve kesinleşmiş vergi borcu gerekçesiyle ihale dışı bırakmaya karşı şikâyet dilekçesi örneğini içerir.

Kısa Cevap: Hangi Durum İhaleye Engel Olur?

Sahte fatura dosyasının farklı aşamalarının kamu ihalelerine etkisi aşağıdaki tabloda özetlenmiştir. Tablodaki sonuçlar, kanunda ve Kamu İhale Genel Tebliğinde sayılan sebeplere dayanır.

Kamu ihale hukukundaki genel yasaklama ve katılım kuralları ihaleye katılamayacak olanlar ve yasaklamanın kapsamı ve sirayeti rehberlerinde ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Bu rehber bu kuralların sahte fatura dosyasına nasıl uygulandığını ele alır.

Kesinleşmiş Vergi Borcu: Sahte Fatura Tarhiyatı Ne Zaman Engel Olur?

4734 sayılı Kanunun 10. maddesinin dördüncü fıkrası, ihale dışı bırakılacak istekliler arasında kesinleşmiş vergi borcu olanları sayar (m.10/4-d). Hangi borcun kesinleşmiş vergi borcu sayılacağı ve tutar sınırı, Kanunun verdiği yetkiyle Kamu İhale Genel Tebliğinin 17.4 maddesinde belirlenmiştir. Tebliğin 17.4.2 maddesine göre vadesi geçmiş ve ödenmemiş beyana dayalı vergiler kesinleşmiş vergi borcudur; buna karşılık tarhiyata karşı dava açma süresi geçmemişse veya dava açılmış ve tahsil edilebilir hâle gelmiş bir alacak yoksa, ayrıca vergi idaresince taksitlendirilen veya tecil edilen ve vadesinde ödenen borçlarda kesinleşmiş vergi borcu yoktur.

Tutar sınırı bakımından Tebliğin 17.4.1 maddesi, katma değer vergisi dahil sayılan vergiler ile bunlara ilişkin vergi ziyaı cezaları, gecikme zammı ve faizlerinin toplamına bakar. 16 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle bu sınır 5.000 TL’den 50.000 TL’ye çıkarılmıştır. Değişiklik 15 Kasım 2026’da yürürlüğe girer ve bu tarihten önce ilanı veya yazılı duyurusu yapılmış ihaleler, ilan veya duyuru tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre sonuçlandırılır. Sahte fatura tarhiyatlarında üç kat vergi ziyaı cezası eklendiğinde toplam tutar vergi aslının dört katına ulaşabileceğinden, tarhiyata karşı dava açılıp açılmayacağı kararı ihale takvimiyle birlikte verilmelidir. Değişikliğin ayrıntıları vergi ve prim borcu sınırı haberinde yer alır.

Soruşturma veya Kamu Davası İhaleye Girmeyi Engeller mi?

4734 sayılı Kanunun 59. maddesi, ihale sürecindeki yasak fiillerden suç teşkil edenler hakkında suç duyurusunda bulunulmasını ve bu fiiller nedeniyle hakkında kamu davası açılmasına karar verilenlerin yargılama sonuna kadar Kanun kapsamındaki ihalelere katılamamasını öngörür (m.59/1-2). Bu hüküm, kamu davasının ihale sürecindeki bir fiile dayanmasını arar. Şirketin vergi beyannamelerinde sahte fatura kullandığı iddiasıyla VUK m.359’dan açılan kamu davası, ihale sürecindeki bir yasak fiile dayanmadığı sürece bu hükmün kapsamına girmez.

Bu ayrım, şirketin ihale faaliyetini sürdürüp sürdüremeyeceğini doğrudan belirler. İdarenin, şirket hakkında vergi suçu soruşturması bulunduğu gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakması hâlinde, kararın hangi kanun hükmüne dayandığı şikâyet yoluyla sorgulanmalıdır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması seçeneği sahte fatura cezası ertelenir mi rehberinde anlatılmıştır.

Örgütlü Suçtan Hükümlülük: 4734 m.11/a

4734 sayılı Kanunun 11. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, bu Kanun ve diğer kanunlar gereğince kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan veya örgütlü suçlardan ya da kamu görevlilerine rüşvet verme suçundan hükümlü bulunanların ihalelere katılamayacağını düzenler. Bu kişiler doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamaz.

Bu sonuç, sahte fatura dosyasında örgüt suçlamasına karşı yürütülen savunmanın yalnız ceza miktarını değil, şirketin ve ortaklarının ticari faaliyetini de doğrudan etkilediğini gösterir. Örgüt kurma ve yönetme cezası 7571 sayılı Kanunla beş yıldan on yıla kadar hapis cezasına çıkarılmıştır. Örgüt suçlamasının unsurları ve savunması sahte fatura dosyasında örgüt suçlaması rehberinde anlatılmıştır.

VUK 359 Mahkûmiyeti ve Mesleki Faaliyet Nedeniyle Hüküm Giyme

4734 sayılı Kanunun 10. maddesinin dördüncü fıkrasının (e) bendi, ihale tarihinden önceki beş yıl içinde mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen isteklilerin ihale dışı bırakılacağını öngörür. VUK m.359’dan verilen bir mahkûmiyetin bu kapsamda değerlendirilip değerlendirilmeyeceği tartışmalıdır. Torun’un Maliye Postası’nda 2021 yılında yayımlanan “Vergi Kanunları Uyarınca Sahte Belge Düzenlendiğinden Hüküm Giyenler Kamu İhalesinden Değerlendirme Dışı Bırakılabilir mi?” başlıklı yazısında aktarıldığı üzere, Kamu İhale Genel Tebliğinin 17.5 maddesindeki açıklamalar bu bendi mahkeme kararıyla belirli bir meslek ve sanatın icrasının durdurulması veya yasaklanması hâlleriyle ilişkilendirmektedir.

İdare, isteklinin VUK m.359’dan mahkûmiyeti bulunduğu gerekçesiyle teklifi m.10/4-e’ye dayanarak değerlendirme dışı bırakırsa, kararın gerekçesinde hükmün hangi yönüyle mesleki faaliyetten kaynaklandığının gösterilip gösterilmediği şikâyet konusu yapılmalıdır. Bu tartışma, ceza dosyasında beraat kararı alınmasının ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının ticari önemini de ortaya koyar.

Tarhiyata Karşı Seçilen Yolun İhale Bakımından Sonucu

Sahte fatura ihbarnamesi tebliğ edildiğinde şirketin önünde dava açmak, cezada indirim istemek, kanun yolundan vazgeçmek veya borcu tecil ettirmek gibi seçenekler bulunur. Bu seçeneklerin her biri, kesinleşmiş vergi borcu bakımından farklı sonuç doğurur. İhaleye düzenli olarak giren şirketler için bu karar, yalnız vergi ve ceza tutarı üzerinden değil ihale takvimi üzerinden de verilmelidir.

6183 sayılı Kanunun 48. maddesine göre amme alacağı yetmiş iki ayı geçmemek üzere ve faiz alınarak tecil edilebilir; teminatsız tecil sınırı kanunda bir milyon Türk lirası olarak belirlenmiş, 13.06.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 11414 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile on milyon Türk lirasına çıkarılmıştır. Tecil şartlarına uyulmaması hâlinde amme alacağı muaccel olur. Bu nedenle tecil yoluna giden şirket, ihaleye katılacağı dönemde taksitlerin vadesinde ödendiğini gösteren belgeleri hazır tutmalıdır. Cezada indirim ile dava arasındaki seçim sahte fatura tarhiyatına karşı dava dilekçesi rehberinde, kanun yolundan vazgeçme ise sahte fatura temyiz dilekçesi rehberinde anlatılmıştır.

Sahte Belge Raporu veya KURGAN Yazısı İhaleye Engel mi?

Vergi idaresinin bir şirket hakkında sahte belge düzenleme veya kullanma raporu yazması ya da şirkete KURGAN kapsamında yazı göndermesi, 4734 sayılı Kanunun 10 ve 11. maddelerinde ihale dışı bırakma veya katılma yasağı sebebi olarak ayrıca sayılmamıştır. Bu belgeler tek başına ihale dışı bırakma kararına dayanak yapılamaz; ancak idarenin bunları başka bir bentle ilişkilendirmeye çalışması mümkündür.

İdarenin teklifi bu tür bir vergi işlemine dayanarak değerlendirme dışı bırakması hâlinde, kararın dayandığı kanun bendinin ve bu bendin şartlarının somut olarak gösterilip gösterilmediği şikâyet dilekçesinde sorgulanmalıdır. KURGAN yazısı geldiğinde izlenecek yol KURGAN veya incelemeye hazırlık yazısı geldi rehberinde anlatılmıştır.

İhalede Sahte Fatura Sunulması: 4734 m.17/c, 58 ve 59

İhale sürecinde sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek yasaktır (4734 m.17/c). Yeterlik belgeleri arasında iş deneyimini veya iş hacmini göstermek üzere sunulan faturaların, bilanço veya ciro belgelerinin sahte olduğunun anlaşılması bu bendin konusudur. Bu fiil, vergi beyannamesindeki sahte fatura kullanımından farklı olarak doğrudan ihale düzenine yöneliktir ve kamu ihale mevzuatındaki yaptırımların tamamını gündeme getirir.

Ceza bakımından ihalede sunulan sahte fatura, özel belgede sahtecilik (TCK m.207) tartışmasını doğurur; fiil ihalenin sonucunu etkilemeye yönelikse ihaleye fesat karıştırma (TCK m.235) da gündeme gelebilir. Faturanın TCK bakımından niteliği sahte fatura ve nitelikli dolandırıcılık rehberinde, ihaleye fesat karıştırma suçu ise ihaleye fesat karıştırma rehberinde anlatılmıştır.

Savunma bakımından ilk soru belgenin gerçekten sahte olup olmadığı ve isteklinin bunu bilip bilmediğidir. Fatura, iş deneyimine konu teslimi gerçekleştiren tarafça düzenlenmiş ancak bu taraf hakkında sonradan sahte belge düzenleme raporu yazılmışsa, faturanın ihale mevzuatı bakımından sahte sayılıp sayılmayacağı ayrıca tartışılmalıdır. Vergi incelemesinde düzenleyici hakkında verilen rapor, faturaya konu işlemin gerçek olmadığını kendiliğinden ispatlamaz.

Sözleşme Aşamasında Sahte Fatura: 4735 m.25/b ve 26

Sözleşmenin uygulanması sırasında sahte belge düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek de yasaktır (4735 m.25/b). Sözleşme aşamasında bu bendin konusu olan belgeler arasında hakediş eki faturalar, teslim edilen malın menşe veya uygunluk belgeleri ve fiyat farkı hesabına esas belgeler sayılabilir.

Fiilin ihale sürecinde mi yoksa sözleşmenin uygulanması sırasında mı işlendiği, uygulanacak hükmü belirler: ihale sürecindeki fiiller için 4734 m.17, sözleşme aşamasındaki fiiller için 4735 m.25 uygulanır. Yasaklama kararının gerekçesinde fiilin hangi bende dayandığının ve hangi tarihte işlendiğinin gösterilmesi gerekir. Sözleşme aşamasındaki yasak fiiller sözleşmenin uygulanmasında yasak fiiller rehberinde ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Yasaklamanın Ortaklara Sirayeti

Yasaklama kararı, yasak fiili işleyen kişiyle sınırlı kalmaz. Yasaklanan tüzel kişi şahıs şirketiyse bütün ortaklarına, sermaye şirketiyse sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortaklarına; yasaklanan kişi başka bir şirkette ortaksa o şahıs şirketine veya yarıdan fazla payına sahip olduğu sermaye şirketine de aynı süreyle uygulanır (4734 m.58/2; 4735 m.26/2).

Sahte fatura nedeniyle verilen bir yasaklama, grup şirketlerinde sirayet yoluyla birden fazla şirketi etkileyebilir. Yüzde elli tam paya sahip bir ortak, yarıdan fazla eşiğini aşmış sayılmaz. Ortaklık oranının hangi tarihteki kayda göre belirlendiği ticaret sicili kayıtlarıyla gösterilmelidir.

Yasaklama Kararına Karşı Dava

Yasaklama kararına karşı idare mahkemesinde iptal davası açılır. Yasaklama kararları ivedi yargılama usulünün dışında tutulduğundan dava açma süresi altmış gündür (İYUK m.7/1, m.20/A). Karar Resmî Gazete’de yayımlandığı gün yürürlüğe girdiğinden ve şirketi o andan itibaren bütün kamu ihalelerinden uzak tuttuğundan, yürütmenin durdurulması talebinin somut zarar belgeleriyle desteklenmesi gerekir (İYUK m.27/2).

Yasaklama kararına karşı dava dilekçesinin ayrıntılı örneği yasaklama kararının iptali dava dilekçesi rehberinde yer alır. Ceza davasında fiilin sabit olmadığına ilişkin tespitler, idare mahkemesine ayrıca bildirilmelidir.

Dilekçe Örneği: Kesinleşmiş Vergi Borcu Gerekçesiyle İhale Dışı Bırakmaya Karşı Şikâyet

Aşağıdaki örnek, sahte fatura gerekçesiyle yapılan tarhiyata karşı vergi mahkemesinde dava açmış olan bir isteklinin, vergi dairesi kayıtlarında görünen borç nedeniyle “kesinleşmiş vergi borcu” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasına karşı ihaleyi yapan idareye yapacağı şikâyet için hazırlanmıştır. Şikâyet, farkına varılan veya varılması gereken tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde yapılır (4734 m.55). Bilgiler somut ihaleye göre doldurulmalıdır.

İdarenin şikâyet üzerine verdiği karara veya on günlük karar süresinin dolmasına karşı, bildirim veya sürenin dolmasını izleyen on gün içinde Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusu yapılabilir (4734 m.56). Kurul kararına karşı dava süresi otuz gündür (İYUK m.20/A).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?

Sahte fatura dosyasının kamu ihalelerine etkisi vergi, ceza ve ihale hukukunun birlikte yürütülmesini gerektirir. Hukukçular Evi bu dosyalarda tarhiyata karşı dava açılmasının ihale takvimiyle birlikte planlanması, kesinleşmiş vergi borcu gerekçesiyle ihale dışı bırakma kararlarına karşı şikâyet ve itirazen şikâyet, örgüt suçlamasına karşı savunmanın ticari sonuçlarıyla birlikte değerlendirilmesi, ihalede veya sözleşme aşamasında sahte belge iddiasına karşı savunma, yasaklama kararına karşı yürütmeyi durdurma istemli dava ve sirayet sorunlarının çözümü işlerini birlikte yürütür. Av. Fatma Öztürk’ün mesleki bilgileri yazar sayfasında, kurumsal hizmet kapsamı sahte fatura avukatı sayfasında yer alır. Dosyanızın değerlendirilmesi için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Hakkımda sahte fatura soruşturması var, ihaleye girebilir miyim?

Soruşturma kanunda sayılan bir ihale engeli değildir. Kamu davası açılmasına bağlı katılma yasağı ihale sürecindeki fiiller için öngörülmüştür (4734 m.59/2).

Sahte fatura tarhiyatı kesinleşmiş vergi borcu sayılır mı?

Dava açma süresi geçmemişse veya dava açılmış ve tahsil edilebilir hâle gelmiş bir alacak yoksa sayılmaz (4734 m.10/4-d; KİGT 17.4.2).

Vergi borcu sınırı ne kadardır?

15 Kasım 2026’dan itibaren ilan edilen ihalelerde 50.000 TL’dir; bu tarihten önce ilan edilenlerde ilan tarihindeki 5.000 TL sınırı uygulanır (KİGT 17.4.1, geçici m.24).

Tecil veya taksitlendirilen vergi borcu ihaleye engel mi?

Taksitler vadesinde ödendiği sürece kesinleşmiş vergi borcu sayılmaz (KİGT 17.4.2).

VUK 359’dan mahkûm olursam ihalelerden yasaklanır mıyım?

Mahkûmiyet kendiliğinden yasaklama kararı değildir. Mesleki faaliyet nedeniyle hüküm giyme (m.10/4-e) kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği tartışmalıdır; örgüt suçundan da mahkûmiyet varsa m.11/a gündeme gelir.

Örgüt suçundan mahkûmiyet ihaleye engel mi?

Evet. Örgütlü suçlardan hükümlü bulunanlar doğrudan, dolaylı veya alt yüklenici olarak ihalelere katılamaz (4734 m.11/a).

İhalede sahte fatura sunulursa ne olur?

Bir yıldan iki yıla kadar bütün kamu ihalelerinden yasaklama kararı verilir, fiil suç oluşturuyorsa suç duyurusunda bulunulur (4734 m.17/c, 58, 59).

Hakedişe sahte fatura eklenirse ne olur?

Sözleşme feshedilir, kesin teminat gelir kaydedilir ve bir yıldan iki yıla kadar yasaklama kararı verilir (4735 m.20, 25/b, 26).

Yasaklama ortaklara geçer mi?

Şahıs şirketinde bütün ortaklara, sermaye şirketinde sermayenin yarısından fazlasına sahip ortaklara geçer (4734 m.58/2; 4735 m.26/2).

Yasaklama kararına karşı dava süresi ne kadardır?

Altmış gündür; yasaklama kararları ivedi yargılama usulünün dışındadır (İYUK m.7/1, m.20/A).

Yasaklama kararını kim verir?

İhaleyi yapan idare değil, Kanunda sayılan bakanlık veya merci verir (4734 m.58/1).

İhale dışı bırakma kararına karşı ne kadar sürede şikâyet edilir?

Farkına varılan veya varılması gereken tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde idareye şikâyet edilir (4734 m.55).

İdare şikâyeti reddederse ne yapılır?

Kararın bildirimini veya karar süresinin dolmasını izleyen on gün içinde Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet yapılır (4734 m.56).

HAGB kararı ihale bakımından mahkûmiyet sayılır mı?

Hükmün açıklanması geri bırakıldığından hüküm giyme sayılıp sayılmayacağı ayrıca tartışılır (CMK m.231/5).

Tarhiyata dava açmak ihale bakımından fayda sağlar mı?

Dava açılması dava konusu tutarın tahsilini durdurduğundan ve tahsil edilebilir alacak doğmadığından, kesinleşmiş vergi borcu nedeniyle ihale dışı bırakılma riskini ortadan kaldırabilir (İYUK m.27/4; KİGT 17.4.2).

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki 4734 sayılı Kanun m.5, 10, 11, 17, 55, 56, 58 ve 59 ile 4735 sayılı Kanun m.20, 22, 25, 26 ve 27 güncel metinleri; Kamu İhale Genel Tebliğinin 17.4 maddesi 16 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle birlikte; İYUK m.7, 20/A ve 27 ile VUK m.112 Gelir İdaresi Başkanlığının güncel mevzuat metni üzerinden 27 Ekim 2026 itibarıyla kontrol edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliğinin 17.5 maddesine ilişkin açıklama, Torun, “Vergi Kanunları Uyarınca Sahte Belge Düzenlendiğinden Hüküm Giyenler Kamu İhalesinden Değerlendirme Dışı Bırakılabilir mi?”, Maliye Postası, 29.05.2021’deki aktarıma dayanır.