Konkordatoda Kanun Yolları 2026: Geçici ve Kesin Mühlet, Talebin Reddi, İflas, Tasdik ve Fesih Kararlarına Karşı İstinaf ve Temyiz — Süre İki Hafta (İİK m.287/6, 293, 308/a, 164)

Konkordatoda her karara karşı kanun yolu açık değildir ve açık olanlarda süreler kısadır. Geçici mühlet talebinin kabulü, geçici komiser görevlendirilmesi, geçici mühletin uzatılması ve tedbirlere ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz (İİK m.287/6). Kesin mühlet talebinin kabulü ile mühletin kaldırılması talebinin reddine ilişkin kararlar da kanun yoluna kapalıdır (İİK m.293/1). Buna karşılık kesin mühlet değerlendirmesi sonunda iflas kararı verilmeksizin konkordato talebinin reddine karşı borçlu veya talep eden alacaklı, tebliğden itibaren iki hafta içinde istinafa başvurabilir ve bölge adliye mahkemesinin kararı kesindir (İİK m.293/2). Ret ile birlikte iflasa karar verilmişse iflas kararlarına ilişkin m.164 uygulanır. Tasdik veya ret kararına karşı borçlu ve talep eden alacaklı tebliğden, itiraz eden diğer alacaklılar tasdik kararının ilanından itibaren iki hafta içinde istinafa, bölge adliye mahkemesi kararına karşı yine iki hafta içinde temyize gidebilir (İİK m.308/a). Bu süreler 7499 sayılı Kanunla 1 Haziran 2024 tarihinde ve sonrasında verilen kararlar için on günden iki haftaya çıkarılmıştır. Bu yazı her kararın kanun yolunu tek tabloda gösterir, “itiraz eden alacaklı” kavramını Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararıyla açıklar ve kanun yolu kapalı olan kararlara karşı kullanılabilecek araçları anlatır.

Kısa Cevap: Sürecin Ortası Kapalı, Sonuçları Açık

Konkordatoda kanun yolu sistemi bilinçli olarak sınırlı kurulmuştur. Mühlet verilmesi, uzatılması ve tedbirler gibi sürecin devamına ilişkin ara kararlar kanun yoluna kapalıdır; aksi hâlde her ara karar istinafa taşınabilir ve mühletin amacı olan hızlı ve kesintisiz inceleme yapılamazdı. Buna karşılık süreci sona erdiren kararlar, yani talebin reddi, iflas, tasdik veya ret ve fesih kararları kanun yoluna açıktır.

Kanun yolunun kapalı olması, alacaklının tamamen savunmasız olduğu anlamına gelmez. Geçici mühlete itiraz (İİK m.288/2), kesin mühlet duruşmasında dikkate alınacak itiraz sebepleri (İİK m.289/2), komiser işlemlerine şikâyet (İİK m.290) ve tasdik duruşmasına yazılı itiraz (İİK m.304) bu aşamalardaki araçlardır.

Karar Karar Kanun Yolları

Kesin mühletin uzatılması (İİK m.289/5), borçlunun mali durumunun düzelmesi nedeniyle kesin mühletin kaldırılması (İİK m.291) ve tasdik yargılamasında mühlet hükümlerinin devamına karar verilmesi (İİK m.304/2) bakımından m.293’te ayrı bir kanun yolu hükmü bulunmamaktadır. Bu kararların kanun yoluna açık olup olmadığı somut kararın niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Geçici Mühlet: Kanun Yolu Kapalı, İtiraz Açık

Konkordato talebi üzerine mahkeme, m.286’daki belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir (İİK m.287/1). Geçici mühlet talebinin kabulü, geçici komiser görevlendirilmesi, geçici mühletin uzatılması ve tedbirlere ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz (İİK m.287/6).

Alacaklıların aracı itirazdır. Geçici mühlet kararının ilanında alacaklıların, ilandan itibaren yedi günlük kesin süre içinde dilekçeyle itiraz ederek konkordato mühleti verilmesini gerektiren bir hâl bulunmadığını delilleriyle birlikte ileri sürebilecekleri ve bu çerçevede mahkemeden konkordato talebinin reddini isteyebilecekleri belirtilir (İİK m.288/2). Mahkeme kesin mühlet hakkındaki değerlendirmesinde itiraz eden alacaklıların dilekçelerinde ileri sürdükleri itiraz sebeplerini de dikkate alır (İİK m.289/2).

Geçici mühlete itiraz dilekçesi için geçici mühlete itiraz dilekçesi örneği yazımıza bakabilirsiniz.

Kesin Mühlet ve Talebin Reddi (İİK m.293)

Mahkeme kesin mühlet hakkındaki kararını geçici mühlet içinde verir; bunun için borçluyu ve varsa konkordato talep eden alacaklıyı duruşmaya davet eder, geçici komiser duruşmadan önce yazılı raporunu sunar. Konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğu anlaşılırsa borçluya bir yıllık kesin mühlet verilir (İİK m.289/1-3).

İİK m.293 bu aşamadaki kanun yollarını üç fıkrada düzenler:

1- Kapalı kararlar: Kesin mühlet talebinin kabulü ile mühletin kaldırılması talebinin reddine ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz (İİK m.293/1).

2- İflassız ret: Kesin mühlet talebinin değerlendirilmesi sonucunda, hakkında iflas kararı verilmeyen borçlunun konkordato talebinin reddine karar verilirse, borçlu veya varsa konkordato talep eden alacaklı bu kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesinin kararı kesindir. Bölge adliye mahkemesi ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak mühlet kararı verirse dosya, komiserin görevlendirilmesi de dâhil olmak üzere sonraki işlemlerin yürütülmesi için ilk derece mahkemesine gönderilir (İİK m.293/2).

3- İflaslı ret: Mahkemenin veya bölge adliye mahkemesinin konkordato talebinin reddiyle birlikte borçlunun iflasına da karar verdiği hâllerde m.164 hükmü uygulanır (İİK m.293/3).

İİK m.293/2’deki istinaf hakkı yalnızca borçluya ve konkordato talep eden alacaklıya tanınmıştır. Diğer alacaklılar, kesin mühlet talebinin reddi kararına karşı bu hükme dayanarak istinafa başvuramaz. Kesin mühletin ayrıntısı için konkordatoda kesin mühlet yazımıza bakabilirsiniz.

Geçici Mühlet İçinde Ret ve İflas

Ret ve iflas yalnızca kesin mühlet aşamasında gündeme gelmez. İİK m.287/5’e göre m.291 ve m.292 geçici mühlet hakkında da kıyasen uygulanır. Bu nedenle geçici mühlet içinde de malvarlığının korunması için iflasın açılmasının gerekmesi, konkordatonun başarıya ulaşamayacağının anlaşılması, borçlunun m.297’ye veya komiserin talimatlarına aykırı davranması ya da borca batık olduğu anlaşılan bir sermaye şirketinin veya kooperatifin talebinden feragat etmesi hâllerinde mühlet kaldırılarak talep reddedilebilir ve iflasa tabi borçlu hakkında iflasa karar verilebilir (İİK m.292/1).

Bu aşamada iflasa da karar verilmişse kanun yolu bakımından m.293/3 yollamasıyla m.164 uygulanır; çünkü m.293/3, mahkemenin konkordato talebinin reddiyle birlikte borçlunun iflasına karar verdiği hâlleri genel olarak düzenler. Geçici mühlet içinde iflas kararı verilmeksizin yapılan ret bakımından ise m.293/2’nin lafzı “kesin mühlet talebinin değerlendirilmesi sonucunda” verilen ret kararlarından söz ettiğinden, bu kararın kanun yolu ayrıca değerlendirilmelidir. Feragat hâlindeki sonuçlar için konkordato talebinden feragat yazımıza bakabilirsiniz.

Kesin Mühlet Duruşması: Alacaklı İçin Son Fırsat

Kesin mühlet talebinin kabulüne karşı kanun yolu kapalı olduğundan (İİK m.293/1), alacaklının bu aşamadaki tek etkili aracı kesin mühlet duruşmasından önce mahkemenin önüne getirdiği itiraz sebepleridir. Mahkeme kesin mühlet hakkında bir karar verebilmek için borçluyu ve varsa konkordato talep eden alacaklıyı duruşmaya davet eder; geçici komiser duruşmadan önce yazılı raporunu sunar ve mahkeme, itiraz eden alacaklıların dilekçelerinde ileri sürdükleri itiraz sebeplerini de dikkate alır (İİK m.289/2).

Bu nedenle geçici mühlete yedi gün içinde itiraz eden alacaklının, itirazını yalnızca genel ifadelerle değil, borçlunun mali tablolarındaki çelişkiler, başvurudan önceki şüpheli işlemler ve projenin gerçekçi olmadığını gösteren somut verilerle desteklemesi gerekir. Kesin mühlet verildikten sonra bu karar istinafa taşınamaz; alacaklı ancak m.292’deki şartlar oluşursa komiserin raporu üzerine mühletin kaldırılmasının gündeme gelmesini bekleyebilir. Mühletin kaldırılması talebinin reddi de kanun yoluna kapalıdır (İİK m.293/1).

İflas Kararına Karşı Kanun Yolu (İİK m.164)

Konkordato talebinin reddiyle birlikte iflasa karar verilmişse kanun yolu iflas kararlarına ilişkin m.164’e göre belirlenir. Bu kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna, bölge adliye mahkemesi kararına karşı da tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir (İİK m.164/2).

Kanun yoluna başvurmanın iflas üzerindeki etkisi sınırlıdır:

1- İflas kararına karşı kanun yoluna başvurulması iflasın ilanına ve masanın teşkiline engel değildir; yalnız ikinci alacaklılar toplantısı iflas kararı kesinleşmedikçe yapılamaz (İİK m.164/3).

2- Bölge adliye mahkemesince iflas kararı kaldırılırsa borçlunun malları üzerindeki tedbirler devam eder; ticaret mahkemesi davanın seyrine göre bu tedbirleri değiştirmeye veya kaldırmaya yetkilidir (İİK m.164/4).

Bu nedenle iflas kararına karşı istinafa giden borçlu, kanun yolu incelemesi sürerken iflas masasının oluşturulacağını ve tasfiye hazırlıklarının başlayacağını hesaba katmalıdır. Ayrıntı için iflas kararına istinaf ve temyiz yazımıza bakabilirsiniz.

Tasdik veya Ret Kararına Karşı Kanun Yolu (İİK m.308/a)

İİK m.308/a’ya göre konkordato hakkında verilen karara karşı borçlu veya konkordato talep eden alacaklı kararın tebliğinden, itiraz eden diğer alacaklılar ise tasdik kararının ilanından itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi kararına karşı iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir. İstinaf ve temyiz incelemeleri Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre yapılır.

“İtiraz eden alacaklı” kimdir?

Kanun, tasdik kararına karşı istinaf hakkını bütün alacaklılara değil, “itiraz eden diğer alacaklılara” tanır. İİK m.304/1’e göre mahkemenin karar vermek üzere tayin ettiği duruşma günü m.288 uyarınca ilan edilir ve ilanda, itiraz edenlerin itiraz sebeplerini duruşma gününden en az üç gün önce yazılı olarak bildirmek kaydıyla duruşmada hazır bulunabilecekleri belirtilir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 19.10.2022 tarihli, E.2022/6-661, K.2022/1319 sayılı kararında bu iki hükmü birlikte değerlendirmiş ve tasdik duruşmasından önce itirazlarını bildiren alacaklının tasdik kararını istinaf edebileceğini kabul etmiştir. Gerekçede, m.304’e ilişkin Adalet Komisyonu raporunda itiraz edenlerin duruşmada hazır bulunabilmeleri için itiraz sebeplerini duruşma gününden en az üç gün önce yazılı olarak bildirmiş olmaları gerektiğinin belirtildiğine değinilmiştir. Karar oy çokluğuyla verilmiştir.

Tasdik duruşmasına itiraz için konkordato tasdik duruşması ve itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Fesih Kararlarına Karşı Kanun Yolu (İİK m.308/e)

Kendisine karşı konkordato projesi uyarınca ifada bulunulmayan her alacaklı, konkordato uyarınca kazanmış olduğu yeni hakları muhafaza etmekle birlikte konkordatoyu tasdik eden mahkemeye başvurarak kendisi hakkında konkordatoyu feshettirebilir. Fesih talebi üzerine verilecek hükmün tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna, bölge adliye mahkemesi kararına karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir (İİK m.308/e). Fesih yolları için konkordatonun feshi yazımıza bakabilirsiniz.

Sermaye şirketleri ve kooperatiflerin uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırılmasında tasdik veya ret kararına ilişkin süre de 7499 sayılı Kanunla aynı şekilde iki haftaya çıkarılmıştır (İİK m.309/p). Ayrıntı için uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırma yazımıza bakabilirsiniz.

Kanun Yolu Değil Ama Önemli: Şikâyet, Çekişmeli Alacak Davası ve Komiserin Değiştirilmesi

Konkordato sürecinde kanun yolu ile karıştırılan üç başvuru daha vardır:

Çekişmeli alacak davası ile tasdik kararına karşı istinaf iki ayrı yoldur ve birlikte kullanılabilir: istinaf konkordatonun tasdikinin kendisine, dava ise alacaklının kendi alacağının varlığına ve miktarına ilişkindir. Ayrıntı için konkordatoda çekişmeli alacaklar ve teminat ile konkordato komiseri yazılarımıza bakabilirsiniz.

Tebliğ mi, İlan mı?

Konkordatoda sürelerin bir kısmı tebliğden, bir kısmı ilandan başlar. Bu ayrım, süre kaçırmanın en sık sebebidir.

Geçici mühlet kararı, mühletin uzatılması ve geçici mühletin kaldırılarak talebin reddi kararları ticaret sicili gazetesinde ve Basın İlan Kurumunun resmî ilan portalında ilan olunur (İİK m.288/2-3); kesin mühlet verilmesi, uzatılması ve kesin mühletin kaldırılarak talebin reddi kararları da aynı usulle ilan edilir (İİK m.289/6).

Örnek Senaryolar

Süre Hesabında Dikkat Edilecekler

1- Başlangıç anı: Borçlu ve konkordato talep eden alacaklı için süre kararın tebliğinden; tasdik kararında itiraz eden diğer alacaklılar için ilandan başlar (İİK m.308/a). Kesin mühlet talebinin reddinde ve iflas kararlarında süre tebliğden başlar (İİK m.293/2, m.164/2).

2- Adli tatil: Adli tatilde iflas ve konkordato ile sermaye şirketleri ve kooperatiflerin uzlaşma suretiyle yeniden yapılandırılmasına ilişkin işler ve davalar görülür (HMK m.103/1-e). Adli tatile rastlayan sürelerin bir hafta uzaması kuralı adli tatile tabi dava ve işlerde uygulandığından (HMK m.104), konkordato işlerinde kanun yolu süreleri adli tatil nedeniyle uzamaz.

3- Eski kararlar: 7499 sayılı Kanunla yapılan değişiklik 1 Haziran 2024 tarihinde ve sonrasında verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlarda eski süre geçerlidir.

4- İlan tarihi: Tasdik kararı mahkemece m.288 uyarınca ilan olunur (İİK m.306/3). İtiraz eden alacaklıların süresi bu ilanla başladığından, ticaret sicili gazetesi ve Basın İlan Kurumunun resmî ilan portalı düzenli olarak izlenmelidir.

Bütün sürelerin takvimi için konkordato mühlet süreleri ve nisap aracı sayfamızı kullanabilirsiniz.

Konkordato Talep Eden Alacaklının Konumu

İflas talebinde bulunabilecek her alacaklı, gerekçeli bir dilekçeyle borçlu hakkında konkordato işlemlerinin başlatılmasını isteyebilir (İİK m.285/2). Bu alacaklı, kanun yolları bakımından diğer alacaklılardan farklı ve borçluya yakın bir konumdadır: kesin mühlet değerlendirmesi sonunda iflassız ret kararına karşı istinaf hakkı borçlu ile birlikte ona da tanınmıştır (İİK m.293/2) ve tasdik veya ret kararına karşı süresi, diğer alacaklılarda olduğu gibi ilandan değil kararın tebliğinden başlar (İİK m.308/a). Ayrıca ret ve iflas kararlarından önce yapılacak duruşmalara borçlu ile birlikte davet edilir (İİK m.289/2, m.292/3).

Alacaklı İçin Yol Haritası

Borçlu İçin Yol Haritası

1- Talebin reddi iflassız ise: Tebliğden itibaren iki hafta içinde istinafa başvurun; bölge adliye mahkemesinin kararı kesindir (İİK m.293/2).

2- Talebin reddiyle iflasa karar verilmişse: İstinaf ve temyiz süreleri iki haftadır; ancak başvuru iflasın ilanını ve masanın oluşturulmasını durdurmaz (İİK m.164).

3- Tasdik reddedilmişse: Tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf, ardından iki hafta içinde temyiz (İİK m.308/a). Tasdik edilmeyen konkordatoda iflasa tabi borçlu hakkında doğrudan iflas sebeplerinden biri varsa iflasa da karar verilebileceğini dikkate alın (İİK m.308).

4- İstinafta yeni belge stratejisi: Kesin mühlet veya tasdik reddinin gerekçesini karşılayan güncel mali veriler, finansman taahhütleri ve alacaklı destek yazıları istinaf dilekçesinde somut olarak gösterilmelidir; istinaf incelemesi Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre yapılır (İİK m.308/a).

Sık Yapılan Hatalar

1- “On gün” süresini esas almak: 1 Haziran 2024 tarihinde ve sonrasında verilen kararlarda süre iki haftadır.

2- Ret oyu vermeyi yeterli sanmak: Tasdike karşı istinaf için itiraz sebeplerinin duruşmadan en az üç gün önce yazılı bildirilmesi gerekir (İİK m.304/1; HGK, 19.10.2022).

3- Geçici veya kesin mühlet kararını istinafa götürmek: Bu kararlar kanun yoluna kapalıdır (İİK m.287/6, m.293/1).

4- Adli tatilde sürenin uzayacağını düşünmek: Konkordato işleri adli tatilde görülen işlerdendir (HMK m.103/1-e).

5- İflas kararına istinafın tasfiyeyi durduracağını sanmak: Kanun yolu başvurusu iflasın ilanına ve masanın teşkiline engel değildir (İİK m.164/3).

Sıkça Sorulan Sorular

Geçici mühlet kararına itiraz edilebilir mi?

Kanun yolu kapalıdır (İİK m.287/6). Alacaklılar ilandan itibaren yedi günlük kesin süre içinde aynı mahkemeye itiraz edebilir (İİK m.288/2).

Kesin mühlet kararına karşı istinafa gidilebilir mi?

Hayır. Kesin mühlet talebinin kabulüne karşı kanun yoluna başvurulamaz (İİK m.293/1).

Konkordato talebim reddedildi; ne kadar sürem var?

İflas kararı verilmemişse tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurabilirsiniz; bölge adliye mahkemesinin kararı kesindir (İİK m.293/2).

Talebin reddiyle birlikte iflasa karar verilirse?

İİK m.164 uygulanır: tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf, bölge adliye mahkemesi kararına karşı iki hafta içinde temyiz (İİK m.293/3, m.164/2).

İflas kararına istinaf iflası durdurur mu?

Hayır. Kanun yoluna başvurulması iflasın ilanına ve masanın teşkiline engel değildir; yalnız ikinci alacaklılar toplantısı karar kesinleşmeden yapılamaz (İİK m.164/3).

Tasdik kararına kim istinaf edebilir?

Borçlu, konkordato talep eden alacaklı ve itiraz eden diğer alacaklılar (İİK m.308/a).

Ret oyu veren alacaklı tasdik kararını istinaf edebilir mi?

Hukuk Genel Kurulu’na göre istinaf hakkı, itiraz sebeplerini tasdik duruşmasından önce yazılı olarak bildiren alacaklıya aittir (HGK, 19.10.2022, E.2022/6-661, K.2022/1319; İİK m.304/1).

İtiraz eden alacaklı için süre ne zaman başlar?

Tasdik kararının ilanından itibaren iki hafta (İİK m.308/a).

Kanun yolu süreleri on gün değil miydi?

7499 sayılı Kanunla 1 Haziran 2024 tarihinde ve sonrasında verilen kararlar için on günden iki haftaya çıkarılmıştır.

Konkordato işlerinde adli tatil süreyi uzatır mı?

Hayır. İflas ve konkordato işleri adli tatilde de görülür (HMK m.103/1-e); süre uzaması adli tatile tabi işler içindir (HMK m.104).

Komiserin işlemine karşı ne yapabilirim?

Asliye ticaret mahkemesine şikâyette bulunabilirsiniz; mahkeme kesin olarak karar verir (İİK m.290).

Kısmen fesih kararına karşı kanun yolu var mı?

Evet. Tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf, bölge adliye mahkemesi kararına karşı iki hafta içinde temyiz (İİK m.308/e).

İlgili Rehberler

• Konkordato Hukuku Rehberi (ana rehber)
• Konkordatoda Geçici Mühlet (İİK 287)
• Konkordatoda Kesin Mühlet (İİK 289)
• Konkordato Talebinin Reddi ve İflas (İİK 292)
• Konkordato Tasdik Duruşması ve İtiraz (İİK 304)
• İflas Kararına İstinaf ve Temyiz
• Konkordato Süre Hesaplama Aracı