Kaçak elektrik faturası nedeniyle açılacak davada önce görevli mahkeme belirlenir: abone olan tüketici için tüketici mahkemesi, abonesiz kullanım iddiasında asliye hukuk mahkemesi, iki tarafın da tacir olduğu ticari kullanımda asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Tüketici mahkemesinde 2026 yılı için 186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda, asliye ticaret mahkemesinde ise menfi tespit, itirazın iptali ve istirdat davalarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (6502 m.73/A; TTK m.5/A). Bölge adliye mahkemeleri, dağıtım şirketi personelinin düzenlediği kaçak tutanağının aksi ispat edilinceye kadar geçerli bir belge olmadığını kabul etmekte, tahakkuku tutanak tarihinde yürürlükte olan Yönetmelik metnine göre bilirkişiye yeniden hesaplatmakta ve bu hesapta faturalar çoğu zaman önemli ölçüde düşmektedir (İstanbul BAM 3. HD, 04.03.2025, E.2024/1342, K.2025/608; 14.09.2023, E.2023/903, K.2023/2499).
Bu sayfa, kaçak elektrik faturası nedeniyle dağıtım şirketiyle mahkemelik olan ya da olmak üzere olan meskenler, işyerleri, tarımsal sulama aboneleri, sanayi tesisleri ve kiraya verdiği taşınmaz için takip edilen mal sahipleri için hazırlanmıştır. Dava açmadan önce bilinmesi gereken hesap kurallarını ve 14 Ocak 2025 değişikliğini, görevli mahkemeyi, hakem heyeti ve arabuluculuk şartını, menfi tespit, itirazın iptali ve istirdat yollarını, bilirkişi hesabının nasıl denetleneceğini, abone, malik ve kiracının sorumluluğunu ve zamanaşımını bölge adliye mahkemesi kararlarıyla anlatır; sonunda itirazın iptali davasına cevap dilekçesi ile menfi tespit davası dilekçesi örnekleri yer alır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Bu yazının dayanakları. Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği m.42-49 ve m.55 (Resmî Gazete 30.05.2018, sayı 30436; son olarak 14.01.2025 tarihli ve 32782 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle); 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.3, 68, 73 ve 73/A; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.4 ve 5/A; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.67 ve 72; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.72, 74, 82 ve 146; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.66, 163/3 ve 168/5; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.231 ve 253; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.3 ve 7/4.
Not. Kaçak tüketimin hesaplanmasına ilişkin süreler, katsayılar ve tarife grubu 14 Ocak 2025 tarihinde önemli ölçüde değişmiştir ve değişiklik yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bölge adliye mahkemeleri tutanağın düzenlendiği tarihte yürürlükte olan metni uygulamaktadır; bu nedenle önce tutanağınızın tarihine bakın. Metin, 13 Kasım 2026 tarihinde yürürlükte olan mevzuat ile UYAP Emsal Karar Arama ve Danıştay karar arama sistemlerinde yayımlanan kararlar esas alınarak hazırlanmıştır.
Kaçak elektrik faturası sıradan bir fatura değildir. Sayaçtan okunan tüketim yerine Yönetmelikte sayılan yöntemlerle tahmin edilen bir tüketim, cezalı bir katsayıyla çarpılarak faturalandırılır; aynı olay için dağıtım şirketi Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda da bulunabilir. Tutarlar küçük bir meskende birkaç bin liradan başlayıp bir işyeri veya sanayi tesisinde yüz binlerce liraya ulaşabilir. Bu yazıda incelenen bölge adliye mahkemesi kararlarında 18.926,35 TL’lik bir tahakkuk bilirkişi hesabıyla 9.153,86 TL’ye, 428.841,29 TL’lik bir tahakkuk ise 199.142,00 TL’ye indirilmiştir. Bu farkların neredeyse tamamı, hesabın Yönetmeliğin süre, güç ve tarife kurallarına uygun yapılmamasından doğmaktadır.
Dağıtım şirketine itirazın adım adım nasıl yapılacağı kaçak ve usulsüz elektrik tahakkukuna itiraz rehberimizde, şirkete verilecek itiraz dilekçesi kaçak elektrik tahakkukuna itiraz dilekçesi örneği sayfamızda, tutanak günü yapılacaklar ve ceza dosyasıyla ilişki kaçak elektrik tutanağı ve ceza sayfamızda, suçun unsurları karşılıksız yararlanma (TCK 163) sayfamızda anlatılmıştır. Bu yazı, itiraz sonuç vermediğinde başlayan dava aşamasına odaklanır: hangi mahkemeye, hangi ön şartla, hangi delillerle gidileceğine ve bilirkişi hesabının nasıl denetleneceğine.
Kaçak Elektrik ile Usulsüz Elektrik Arasındaki Fark
Yönetmelik iki ayrı kategori öngörür ve bunların sonuçları çok farklıdır. Kaçak kullanımda tüketim tahmin edilir, cezalı katsayıyla faturalandırılır, elektrik kesilir ve suç duyurusu gündeme gelir. Usulsüz kullanımda ise tüketiciye yükümlülüğünü yerine getirmesi için on beş gün süre verilir; süre içinde yükümlülük yerine getirilmezse kesme-bağlama bedelinin beş katı alınarak elektrik kesilir (m.48/3). Dağıtım şirketinin bir olayı usulsüz yerine kaçak olarak nitelendirmesi, faturanın tamamına itiraz etmek için başlı başına bir sebeptir.
Kaçak elektrik enerjisi tüketimi dört hâlle sınırlıdır ve her hâlin hesap yöntemi, faturaya esas süresi ve suç duyurusu ihtimali ayrıdır (m.42/1). 14 Ocak 2025 değişikliğiyle eklenen ikinci fıkraya göre, sözleşme varken ayrı bir hat çekerek bir veya birden fazla cihazı doğrudan enerjilendiren müdahaleler (b) bendine, sayaca bağlı tesisatın tüketimini etkileyecek şekilde yapılan müdahaleler ise (c) bendine girer (m.42/2).
Kaçak ve usulsüz kullanım hâlleri (Yönetmelik m.42 ve m.48)
| Hâl | Tanım | Sonuç |
|---|---|---|
| Kaçak, m.42/1-a | Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek tüketim (abonesiz kullanım) | Bağlantı kaldırılır, tutanak düzenlenir, elektrik kesilir (m.43/1) |
| Kaçak, m.42/1-b | Sözleşme varken ayrı hat çekerek sayaçtan geçirmeden tüketim | Bağlantı kaldırılır, tutanak, kesme; hesap hattaki cihazlara göre (m.44/3) |
| Kaçak, m.42/1-c | Sözleşme varken sayaca veya ölçüm sistemine müdahaleyle eksik, hatalı veya hiç ölçülmeden tüketim | Sayaç sökülür, laboratuvar raporu alınır, ancak bundan sonra kaçak tutanağı düzenlenir (m.43/2) |
| Kaçak, m.42/1-ç | Sözleşme varken mevzuata uygun kesilen elektriği mücbir sebep dışında açma | Endeks farkı üzerinden hesap, 180 gün sınırı (m.44/4, m.45/2) |
| Usulsüz, m.48/1-a | Başvuru yapmadan bulunduğu tüketici grubunun kapsamı dışında tüketim (örneğin mesken aboneliğiyle işyeri işletmek) | Önceden başvuru yapılmış ve belgelenmişse usulsüz hükümleri uygulanmaz (m.48/2) |
| Usulsüz, m.48/1-b | Kendi adına sözleşme olmadan önceki tüketici adına gelen faturaları ödeyerek tüketim | Aynı istisna geçerlidir (m.48/2) |
| Usulsüz, m.48/1-c | Ölçme noktasından sonraki kendi tesisatından üçüncü kişilere elektrik verme | Aynı istisna geçerlidir (m.48/2) |
| Usulsüz, m.48/1-ç ve d | Güç trafosu değişikliğini 15 gün içinde bildirmeme; mesken dışında bağlantı gücünün yüzde yirmiden fazla artmasına rağmen başvurmama | 15 gün süreli kesme ihbarı, yerine getirilmezse kesme-bağlama bedelinin beş katı ve kesme (m.48/3) |
Kaçak Tespit Süreci: Tutanak, Laboratuvar Raporu ve Video Kaydı
Yönetmelik, kaçak tespitinin doğru bulgu ve belgelere dayandırılmasını ve tüketici haklarının ihlal edilmemesini esas kabul eder (m.43/5). Tespitin şekli kaçağın türüne göre değişir. Doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde bağlantı kaldırılır, EK-5’teki kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve elektrik kesilir (m.43/1). Sayaca veya ölçüm sistemine müdahale şüphesinde ise süreç daha uzundur: sayaç sökülür ve yerine uygun bir sayaç takılır, sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’daki bilgilerin tamamını içeren sayaç değiştirme tutanağı düzenlenip bir örneği kullanım yerine bırakılır, sayaçlar seri numaraları görülecek şekilde fotoğraflanır ve kaçak tutanağı ancak müdahalenin laboratuvar raporuyla tespit edilmesinden sonra düzenlenir (m.43/2).
Tespit aşamasında aranan şartlar
| Şart | Hüküm | Eksikliğin sonucu |
|---|---|---|
| Doğru bulgu ve belgeye dayanma | m.43/5 | Tespitin dayanağı tartışmalı hâle gelir; ispat yükü dağıtım şirketindedir |
| Sayaç müdahalesinde laboratuvar raporu | m.43/2-c | Laboratuvar raporu olmadan düzenlenen sayaç müdahalesi tutanağı Yönetmeliğe aykırıdır |
| Laboratuvar raporu, tutanak ve ödeme bildiriminin birlikte bildirilmesi | m.43/2-ç | Tüketicinin itiraz hakkını kullanabilmesi için hepsi birlikte tebliğ edilmelidir |
| Sayaç değiştirme tutanağı ve seri numaralı fotoğraf | m.43/2-b | Sökülen sayacın incelenen sayaçla aynı olduğu tartışılabilir |
| Kullanım yerini de gösteren fotoğraf veya video; (a), (b), (c) bentlerinde ayrıca video | m.43/7 | Video kaydı hiç yoksa veya kaçak yöntemini göstermiyorsa tespit zayıflar |
| Tutanağın bir örneğinin kullanım yerine bırakılması, mümkün değilse iadeli taahhütlü gönderilmesi | m.43/11 | Tebliğ edilmeyen tutanak itiraz süresini başlatmaz |
| Fatura ile birlikte hesap ayrıntısı, gerekçe, itiraz süresi ve koşullarının bildirilmesi | m.46/5 | Son bir yılda kaçak tespiti yoksa bu bilgilendirme zorunludur |
2025 değişikliği dağıtım şirketlerinin elini de güçlendirmiştir. Kaçak tespit ve tahakkukunda su, doğal gaz ve internet gibi altyapı kuruluşlarından sağlanan bilgiler kullanılabilir (m.43/8). Sahaya girilmesinin engellendiği tarih ve konum bilgisi içeren fotoğraf veya videoyla kayda alınmışsa, uzaktan okuma ve izleme sistemleri gibi teknolojik imkânlar kullanılabilir (m.43/10). Kesme işlemine mukavemet edildiği kolluk tarafından tutanağa bağlanmışsa veya kolluğa başvuru belgelenmişse, yasal yollara başvurmak için fiilen kesme yapılmış olması şartı aranmaz (m.43/1).
Dağıtım şirketi, ayrı hat ve sayaç müdahalesi tespitlerinin tamamında, abonesiz kullanım ve kesik elektriği açma hâllerinde ise tüketimin doğru tespit edilmesinin engellendiğinin tespiti hâlinde Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunabilir (m.43/4). Hüküm “bulunabilir” demektedir; suç duyurusu her dosyada yapılmaz, ancak yapıldığında hukuk davası ile ceza dosyası birlikte yürütülmelidir.
Bilirkişi Hesabının Denetimi: Kaçak Tüketim Miktarı (m.44)
Yönetmelik hesap yöntemlerini bir sıra hâlinde düzenler ve dağıtım şirketi bir üst yöntemi kullanabilecekken alt yönteme geçemez. Abonesiz kullanım ile sayaç müdahalesinde kaçak tüketim öncelikle tüketimi doğru kaydetmiş olan, dağıtım şirketince tesis edilmiş sayaç değerine göre, bu yoksa ihtilafsız aynı dönemdeki tüketime göre hesaplanır (m.44/1). İhtilafsız dönem, geriye doğru yapılan incelemede tüketimin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa bu tarihten önceki aynı dönemdir. Doğru tespit edilmiş bir tüketim değeri hiç yoksa kurulu güç yöntemine, o da mümkün değilse aynı yöredeki benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimine geçilir (m.44/2).
Kaçak tüketim miktarının hesap yöntemleri (Yönetmelik m.44)
| Kaçak türü | Yöntem | Önemli ayrıntı |
|---|---|---|
| Abonesiz kullanım ve sayaç müdahalesi, 1. sıra | Tüketimi doğru kaydetmiş dağıtım şirketi sayacının değeri (m.44/1-a) | Sayaç değiştirildikten sonra yeni sayacın kaydettiği tüketim en güçlü ölçüdür |
| Aynı türler, 2. sıra | İhtilafsız aynı dönemdeki tüketim (m.44/1-b) | Tüketimin düşmeye başladığı tarihten önceki aynı dönem esas alınır |
| Aynı türler, 3. sıra | Proje varsa projedeki kurulu güç, yoksa tespit edilen kurulu güç x 0,60; en az 5 kW (m.44/2-a) | Tarımsal sulamada kullanma faktörü 1, çift terimli tarifede sözleşme gücü esas alınır; video ile anlık ölçülen akımdan bulunan güç projedekinden yüksekse o esas alınır |
| Aynı türler, 4. sıra | Aynı yöredeki benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimi (m.44/2-b) | Üst yöntemlerin neden kullanılamadığı açıklanmalıdır |
| Ayrı hat (m.42/1-b) | Hatta tek cihaz varsa cihazın kurulu gücünün tamamı, birden fazla cihaz varsa toplam gücün 0,60 katı veya ölçülen akım değeri (m.44/3-a) | Yalnızca kaçak hattaki cihazlar hesaba girer; sayaca bağlı cihazlar giremez |
| Ayrı hat, cihaz tespit edilemezse | Video ile belgelenmek şartıyla kablo kesitine göre Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği Çizelge 9 gücünün 0,60 katı (m.44/3-b) | Meskende bu yolla bulunan güç bağlantı gücünü aşamaz |
| Kesik elektriği açma (m.42/1-ç) | Kesme tarihindeki endeks ile tespit tarihindeki endeks arasındaki fark (m.44/4) | Süre 180 günü aşarsa günlük ortalama ile 180 günlük tüketim; tarımsal sulamada 360 gün |
| Tenzil | Kaçak döneminde faturalanmış tüketim, hesaplanan kaçak tüketimden düşülür (m.44/5) | Ayrı hat hesabında uygulanmaz |
Hesap tablosunu incelerken üç soruya cevap aranmalıdır. Birincisi, dağıtım şirketi daha güvenilir bir üst yöntemi kullanabilecekken neden alt yönteme geçmiştir? İkincisi, kurulu güç hesabına giren cihazların hepsi gerçekten kaçak hatta mıdır? Üçüncüsü, faturalanmış tüketim tenzil edilmiş midir? İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi, tutanakta yazılan 31,6 kW’lık kurulu gücün yalnızca harici hattaki cihazlara mı, yoksa işyerindeki bütün cihazlara mı ait olduğunun anlaşılamadığı bir dosyada, cihazların fotoğraflarla karşılaştırılması, demirbaş listesinin istenmesi, gerekirse keşif yapılması ve yeni bir elektrik mühendisinden rapor alınması için ilk derece kararını kaldırmıştır (İstanbul BAM 3. HD, 25.11.2025, E.2025/122, K.2025/3010).
Faturaya Esas Süreler ve Günlük Çalışma Saatleri
Hesaplanan güç, Yönetmelikte sabitlenmiş bir günlük çalışma saati ve azami bir süreyle çarpılır. Sürelerin her biri bir tavandır. Kullanımın daha geç başladığı belgeyle ortaya konulabiliyorsa, örneğin taşınmaza yeni taşınıldığı kira sözleşmesi ve ikametgâh kaydıyla gösterilebiliyorsa, daha kısa süre esas alınmalıdır. Başlangıç tarihi hiç belirlenemiyorsa bölge adliye mahkemeleri tavan süreyi uygulamakta, ancak tavanın aşılmasına izin vermemektedir. Nitekim kaçak başlangıcına ilişkin hiçbir belge bulunmadığı hâlde 360 gün üzerinden yapılan bir ayrı hat hesabı, o tarihte yürürlükte olan 180 günlük tavana indirilmiştir (İstanbul BAM 3. HD, 14.09.2023, E.2023/903, K.2023/2499).
Faturaya esas azami süreler (Yönetmelik m.45, 14.01.2025 sonrası)
| Kaçak türü | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Abonesiz kullanım | Kullanmaya başlama tarihi ile tespit tarihi arası; doğru bulgu ve belgeye dayanmak kaydıyla 360 günü, belge yoksa 90 günü geçemez | m.45/1-a |
| Ayrı hat | Kullanım süresi; 270 günü geçemez | m.45/1-b |
| Sayaç veya ölçüm sistemine müdahale | Kaçak şüphesiyle yapılan önceki işlemler hariç, tutanağa bağlanmış en son dağıtım şirketi işlemi (kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme) ile tespit tarihi arası; ihtilafsız dönem hesabında 240, güç üzerinden hesapta 60 günü geçemez | m.45/1-c |
| Kesik elektriği açma | Kesme tarihi ile tespit tarihi arası; 180 günü, tarımsal sulamada 360 günü geçemez (okumanın mevsim, mücbir sebep gibi nedenlerle yapılamadığı m.32/2 hâlleri hariç) | m.45/2 |
Günlük ortalama çalışma saatleri (Yönetmelik m.45/3)
| Kullanım yeri | Saat |
|---|---|
| Mesken | 5 saat |
| Tarımsal faaliyet | İl veya ilçe tarım ve orman müdürlüğünden ya da üniversitelerden alınan ürün bazındaki bilgiye göre; sulama gün sayısı esas alınarak 8 saat |
| Sanayi | Tek vardiya 7, iki vardiya 14, üç vardiya 21 saat; vardiya tespit edilemiyorsa 12 saat |
| Turistik tesis, akaryakıt istasyonu, hastane | 10 saat |
| Alışveriş merkezi, soğuk hava deposu, araç şarj istasyonu | 12 saat |
| Diğer tüketiciler (işyeri, büro, ticarethane) | 8 saat |
| Sözleşmesi olmayanlar | Yukarıdaki saatler yüzde 20 artırılır; üç vardiyada 24 saat (m.45/4) |
Vardiya sayısı, kaçak tespiti yapılan şirketin veya kullanım yerinin kayıtlarına, bunlar yoksa kamu kurumlarının verdiği resmî belgelere göre belirlenir (m.45/5). Tek vardiyayla çalışan bir atölyeye vardiya tespit edilemediği gerekçesiyle 12 saat uygulanması, SGK bildirgeleri ve çalışma çizelgeleriyle kolayca çürütülebilir. Yönetmelik saatleri “mesken amaçlı kullanım yeri” gibi kullanım amacına bağladığından, tutanaktaki abone grubu ile taşınmazın fiili kullanımı farklıysa bu fark keşif ve bilirkişi incelemesiyle ortaya konulmalıdır.
Kaçak Bedeli: İki Kat, İki Buçuk Kat ve Tarife Grubu
Bulunan tüketim, ilgili tüketici grubunun tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden fiyatlandırılır; reaktif enerji ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller hesaba katılmaz (m.46/1). Kademeli tarife uygulanan gruplarda kademeli tarife, son kaynak tedarik tarifesi kapsamındaki yüksek tüketimli tüketicilerde ise kaçak döneminde faturalarında yer alan birim fiyatlar uygulanır. Kaçak enerji tüketim bedeli, kaçak tespitinin yapıldığı tarihte uygulanan tarifenin iki katıyla çarpılarak bulunur (m.46/2). Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde geçmiş üç yıl içinde kaçak tükettiği tespit edilmişse katsayı iki buçuktur (m.46/3).
Tarife ve katsayı kuralları (Yönetmelik m.46)
| Durum | Uygulanacak tarife | Katsayı |
|---|---|---|
| Sözleşmesi olan tüketici | Kendi tüketici grubunun tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi (tespit tarihindeki) | 2 |
| Geçmiş üç yıl içinde kaçak tespiti bulunan tüketici | Aynı tarife | 2,5 |
| Sözleşmesi olmayan, mesken dışı kullanım | Kamu ve özel hizmetler sektörü ile diğer tüketici grubunun tarifesi | 2 |
| Sözleşmesi olmayan, mesken olarak kullanılan yer | Mesken tüketici grubunun tarifesi | 2 |
| Sözleşmesi olmayan ve hesaplanan tüketim yüksek tüketim limitini aşıyor | Tespit tarihinden önceki takvim ayında geçerli son kaynak tedarik tarifesi (m.46/4) | 2 |
| Her durumda | Reaktif enerji ve trafo kayıpları dahil edilmez (m.46/1) | – |
Formül şöyle özetlenebilir: kaçak bedeli = hesaplanan güç (kW) x günlük çalışma saati x gün sayısı x (aktif enerji birim fiyatı + dağıtım birim fiyatı) x katsayı. Örnek olarak, bir meskende kaçak hatta toplam 6 kW gücünde üç cihaz tespit edilmiş ve kullanım süresi belgeyle 120 gün olarak ispat edilmiş olsun. Hesaplanan güç 6 x 0,60 = 3,6 kW, tüketim 3,6 x 5 saat x 120 gün = 2.160 kWh olur; bu miktar mesken grubunun tespit tarihindeki birim fiyatlarının iki katıyla çarpılır ve vergiler eklenir. Aynı dosyada süre belgesiz olarak 270 gün, saat de 8 kabul edilirse tüketim 7.776 kWh’e çıkar. Görüldüğü gibi, süre ve saat kabulündeki hata tutarı üç buçuk katına çıkarabilir.
Hesaplanan kaçak tüketim, sözleşmesi olan tüketicinin son kaynak tedarik tarifesi kapsamındaki tüketici grubunun belirlenmesinde de dikkate alınır (m.44/6). Bu, kaçak tespitinin sonraki aylarda normal faturaları da etkileyebileceği anlamına gelir; son kaynak tarifesi için son kaynak tedarik tarifesi sayfamıza bakabilirsiniz.
14 Ocak 2025 Değişikliği: Hangi Tutanağa Hangi Metin Uygulanır?
14.01.2025 tarihli ve 32782 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik yayımı tarihinde yürürlüğe girmiş ve kaçak hesabının neredeyse bütün parametrelerini değiştirmiştir. Bölge adliye mahkemeleri, uyuşmazlığı tutanağın düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Yönetmelik hükümlerine göre çözmektedir (İstanbul BAM 3. HD, 26.09.2024, E.2024/1004, K.2024/2431; 04.03.2025, E.2024/1342, K.2025/608). Bu nedenle 14 Ocak 2025’ten önce düzenlenmiş bir tutanağa yeni sürelerin veya yeni katsayının uygulanması, faturanın o kısmını hukuka aykırı kılar. Eski metnin her zaman tüketici lehine olmadığını da belirtmek gerekir: aynı Daire, eski metne göre ayrı hatta kullanma faktörü uygulanamayacağını, bu nedenle 0,60 çarpanıyla hesap yapan bilirkişi raporunun dağıtım şirketi aleyhine hatalı olduğunu kabul ederek kararı kaldırmıştır (İstanbul BAM 3. HD, 04.03.2025, E.2024/1342, K.2025/608).
Değişiklik öncesi ve sonrası (eski metin bölge adliye mahkemesi kararlarında aktarıldığı şekliyle)
| Konu | 14.01.2025 öncesi | 14.01.2025 sonrası |
|---|---|---|
| Abonesiz kullanımda süre | Belgeyle 12 ayı geçemez; belge yoksa 90 gün olarak alınır | Belgeyle 360 günü geçemez; belge yoksa 90 günü geçemez |
| Ayrı hatta süre | 180 günü geçemez | 270 günü geçemez |
| Sayaç müdahalesinde süre | Son işlem ile tespit arası; 90 günü geçemez | İhtilafsız dönem hesabında 240, güç hesabında 60 günü geçemez |
| Ayrı hatta güç hesabı | Yalnızca hattaki cihazların kurulu gücü; kullanma faktörü uygulanmaz | Tek cihazda kurulu gücün tamamı; birden fazla cihazda toplam gücün 0,60 katı veya ölçülen akım |
| Ek normal tüketim hesabı | Başlangıç belgeyle tespit edilirse geriye dönük ek hesap; toplam 12 ay | Kaldırıldı |
| Kesik elektriği açmada süre | Kesme ile tespit arası | 180 gün, tarımsal sulamada 360 gün sınırı getirildi |
| Tarife katsayısı | 1,5 kat; kaçak döneminde uygulanan tarife | 2 kat; tespit tarihinde uygulanan tarife |
| Tekrarlanan kaçak | Mükerrer kaçakta 2 kat | Geçmiş üç yıl içinde kaçakta 2,5 kat |
| Sözleşmesiz kullanımda tarife grubu | Ticarethane | Kamu ve özel hizmetler sektörü ile diğer; meskende mesken; yüksek tüketimde son kaynak tarifesi |
| Kurulu güç alt sınırı | Meskende projesi yoksa basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW | Bütün kullanım yerlerinde 5 kW |
| Tüketicinin bilgilendirilmesi ve takip öncesi ihtar | Açık düzenleme yoktu | Hesap ayrıntısı ve itiraz yolu bildirilir (m.46/5); takipten önce 15 günlük ödeme bildirimi zorunlu (m.47/4) |
Dava Öncesi Aşama: İtiraz, Ödeme ve Takip Öncesi İhtar (m.47)
Kaçak tüketim faturası, tespit tarihinden itibaren en geç üç iş günü içinde tüketiciye gönderilir. Kesik elektriği açma hâli ile abonesiz kullanımda sayaç değerleriyle düzenlenen faturalar dışındaki kaçak faturaları iadeli taahhütlü postayla gönderilir ve iletişim bilgisi varsa kısa mesajla bildirim yapılır. Faturada ödeme için en az on gün süre verilir ve fatura kredi kartıyla ödenebilir (m.47/1).
Tüketici, kaçak elektrik tüketmediğini, hesaplamaya esas miktar ve sürenin Yönetmeliğin 44 ve 45 inci maddelerine aykırı olduğunu veya uygulanan tarife ve diğer parametrelerde yanlışlık bulunduğunu, kanıt ve belgeleriyle birlikte, bildirim tarihinden itibaren altı ay içinde dağıtım şirketine itiraz ederek ileri sürebilir. İtiraz en geç on iş günü içinde sonuçlandırılır. Tüketicinin haklı çıkması ve tutarı ödemiş olması hâlinde iade edilecek tutara, ödeme tarihinden itibaren gecikme zammı günlük olarak uygulanır (m.47/2). Gecikme zammı, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen orandır (m.4).
İtiraz ve ödeme aşamasının takvimi
| Aşama | Süre veya kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Faturanın gönderilmesi | Tespitten itibaren en geç 3 iş günü; kural olarak iadeli taahhütlü | m.47/1 |
| Ödeme süresi | Faturada en az 10 gün | m.47/1 |
| İtirazın etkisi | Ödeme yükümlülüğünü kendiliğinden ortadan kaldırmaz | m.47/1 |
| İtiraz süresi | Bildirim tarihinden itibaren 6 ay; kanıt ve belgelerle | m.47/2 |
| İtirazın sonuçlandırılması | En geç 10 iş günü | m.47/2 |
| Haklı çıkan tüketiciye iade | Ödeme tarihinden itibaren günlük gecikme zammıyla | m.47/2 |
| İtiraz sürerken elektriğin bağlanması | İtiraza esas tutar teminata bağlanırsa bağlanabilir | m.47/3 |
| Takipten önce ihtar | Borcun 15 gün içinde ödenmesi gerektiği yazılı olarak ve varsa kalıcı veri saklayıcısıyla bildirilir; bildirim yapılmadan başlatılan işlemler sonlandırılır ve masrafı tüketiciden istenemez | m.47/4 |
| Tüketici hizmetleri merkezine başvuru | 15 iş günü içinde sonuçlandırılır | m.55/2 |
İtiraz dilekçesi, faturadaki hesabın her kalemini ayrı ayrı ele almalıdır: kaçağın türü, kullanılan hesap yöntemi, kurulu güç ve hangi cihazların hesaba katıldığı, süre, günlük çalışma saati, tarife grubu ve katsayı. Yalnızca “kaçak kullanmadım” demek, şirketin itirazı kısa bir yazıyla reddetmesine yol açar. Yönetmelik bu itirazı dava açmanın ön şartı olarak düzenlememiştir; dava şartları kanunla belirlenir. Bununla birlikte itiraz, teminatla bağlama ve gecikme zammıyla iade imkânlarını açtığı ve şirketin hesap ayrıntılarını ortaya koymasını sağladığı için ihmal edilmemelidir; davada da şirketin itiraza verdiği cevap, hesabın hangi kabullere dayandığını gösteren önemli bir belgedir. İtirazın hazırlanışı için itiraz rehberimize ve itiraz dilekçesi örneğimize bakabilirsiniz.
Görevli Mahkeme: Tüketici Mahkemesi mi, Asliye Hukuk mu, Asliye Ticaret mi?
Görev dava şartıdır ve mahkemece kendiliğinden gözetilir; görevsiz mahkemede açılan dava usulden reddedilir (HMK m.114/1-c, m.115/2). Görevsizlik kararı kesinleştikten sonra iki hafta içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi istenmezse dava açılmamış sayılır (HMK m.20/1). Kaçak elektrik davalarında görevli mahkeme üç soruya göre belirlenir: kullanım yerinde kişi adına bir abonelik sözleşmesi var mı, kişi tacir mi ve uyuşmazlık her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili mi?
Kaçak elektrik davalarında görevli mahkeme
| Durum | Görevli mahkeme | Dayanak ve örnek karar |
|---|---|---|
| Abonelik sözleşmesi var, kullanım ticari veya mesleki amaçlı değil (örneğin mesken) | Tüketici mahkemesi | 6502 m.3/1-k ve l, m.73/1; İstanbul BAM 37. HD, 22.06.2025, E.2025/1038, K.2025/1846 (mesken abonesinin sayacına müdahale iddiası) |
| Abonelik ticarethane olarak kayıtlı, ancak abone tacir değil ve taşınmaz fiilen mesken | Tüketici mahkemesi kabul edilen örnek var | Diyarbakır BAM 2. HD, 30.04.2026, E.2026/793, K.2026/794 (keşifle mesken kullanımı belirlenen, tacir olmayan murisin aboneliği) |
| Abonelik yok (abonesiz kullanım), kişi tacir değil | Asliye hukuk mahkemesi | Haksız fiil; İzmir BAM 13. HD, 01.10.2026, E.2026/1616, K.2026/1919; Adana BAM 5. HD, 07.09.2021, E.2021/1250, K.2021/1570 (aktardığı Yargıtay 3. HD, E.2016/19177, K.2018/6093) |
| Her iki taraf tacir ve uyuşmazlık ticari işletmeyle ilgili | Asliye ticaret mahkemesi | TTK m.4/1; İzmir BAM 13. HD, 24.09.2026, E.2026/1340, K.2026/1831 |
Mahkemeler görev konusunu belirlerken dağıtım şirketinden abonelik kaydını, ticaret sicili ve vergi dairesinden tacir kaydını istemekte, gerektiğinde keşifle taşınmazın fiili kullanımını tespit etmektedir. Abonelik kaydında “ticarethane” yazması veya tutanakta işyeri cihazlarının sayılması tek başına görevi belirlemez. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, tutanakta süt sağım motoru ve soğutma tankı sayılan, ancak kendisi adına abonelik bulunmayan ve tacir kaydı olmayan bir kişiye karşı açılan itirazın iptali davasında, abonelik ilişkisi kurulmadığından tüketici sıfatının bulunmadığını ve haksız fiil iddiasına dayanan davanın asliye hukuk mahkemesinde görüleceğini kabul etmiştir (İzmir BAM 13. HD, 01.10.2026, E.2026/1616, K.2026/1919).
Dava Şartları: Tüketici Hakem Heyeti, Tüketici Arabuluculuğu ve Ticari Arabuluculuk
Görevli mahkeme belirlendikten sonra dava açılmadan önce tamamlanması gereken ön adım tespit edilmelidir. Tüketici uyuşmazlıklarında 2026 yılı için değeri 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur ve bu değerin üzerindeki uyuşmazlıklar için hakem heyetine başvurulamaz (6502 m.68/1 ve 68/4; Ticaret Bakanlığının 2026 yılı parasal sınır tebliği). Tüketici mahkemesinde görülecek davalarda, hakem heyetinin görevine girenler hariç, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır; tüketicinin ödemesi gereken arabuluculuk ücreti, Kanunda sayılan hâllerde Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır (6502 m.73/A).
Dava öncesi zorunlu adım
| Mahkeme | Zorunlu ön adım | Dayanak |
|---|---|---|
| Tüketici mahkemesi, değer 186.000 TL altında | Tüketici hakem heyetine başvuru (heyet kararına karşı tüketici mahkemesine itiraz) | 6502 m.68/1, m.70 |
| Tüketici mahkemesi, değer 186.000 TL ve üzeri | Dava şartı arabuluculuk; son tutanak dava dilekçesine eklenir | 6502 m.73/A; 6325 m.18/A |
| Asliye ticaret mahkemesi | Alacak, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava şartı arabuluculuk | TTK m.5/A/1 |
| Asliye hukuk mahkemesi (abonesiz kullanım, haksız fiil) | TTK m.5/A ve 6502 m.73/A kapsamına girmez; 6325 m.18/B listesinde de yer almaz | 6325 m.18/B |
Ticari davalarda arabuluculuk şartı 7445 sayılı Kanunla menfi tespit ve istirdat davalarını da kapsayacak şekilde genişletilmiştir. Her iki tarafı tacir olan bir menfi tespit davası arabulucuya başvurulmadan açıldığı için usulden reddedilmiş, bölge adliye mahkemesi de bu karara karşı istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir (İzmir BAM 13. HD, 24.09.2026, E.2026/1340, K.2026/1831). Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi de arabulucuya başvurulmadan açılan ticari nitelikteki itirazın iptali davasının usulden reddine ilişkin karara karşı istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir (Antalya BAM 3. HD, 06.09.2024, E.2024/866, K.2024/1335). Arabuluculuk başvurusunda uyuşmazlık konusu faturanın tarih, numara ve tutarla açıkça gösterilmesi, sonradan “hangi faturanın arabuluculuğa götürüldüğü” tartışmasını önler. Hakem heyeti başvurusunun ayrıntıları için tüketici hakem heyeti 2026 parasal sınırı sayfamıza bakabilirsiniz.
İcra Takibine Karşı Yollar: Menfi Tespit, İtirazın İptali ve İstirdat
Kaçak faturası ödenmezse dağıtım şirketi çoğunlukla ilamsız icra takibi başlatır. Ödeme emrine yedi gün içinde itiraz edilirse takip durur; şirket, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davası açabilir, bu süreyi kaçırırsa genel hükümlere göre alacak davası açma hakkı saklıdır (İİK m.67/1 ve 67/son). Tüketici veya işletme ise takipten önce veya takip sırasında borçlu olmadığının tespiti için menfi tespit davası açabilir (İİK m.72/1).
İcra İflas Kanunundaki yollar
| Yol | Kim açar, ne zaman | Önemli kural |
|---|---|---|
| Ödeme emrine itiraz | Borçlu; ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün | Takibi durdurur |
| İtirazın iptali | Dağıtım şirketi; itirazın tebliğinden itibaren 1 yıl | Borçlunun itirazı haksız bulunursa icra inkâr tazminatı istenebilir (İİK m.67/2) |
| Takipten önce menfi tespit | Borçlu; takip başlamadan | Alacağın yüzde on beşinden az olmamak üzere teminatla takibin durdurulması için ihtiyati tedbir istenebilir (İİK m.72/2) |
| Takipten sonra menfi tespit | Borçlu; takip sırasında | Takip tedbirle durdurulamaz; alacağın yüzde on beşinden az olmamak üzere teminatla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi istenebilir (İİK m.72/3) |
| İstirdat | Ödemek zorunda kalan borçlu; ödeme tarihinden itibaren 1 yıl | Tedbir alınmadan borç ödenmişse menfi tespit davasına istirdat davası olarak devam edilir (İİK m.72/6-7) |
| Kötü niyet tazminatı | Borçlu lehine | Takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa haksız çıkan alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere (İİK m.72/5) |
İcra inkâr tazminatı bakımından bölge adliye mahkemesi kararlarında, kaçak bedelinin haksız fiilden doğduğu ve miktarının bilirkişi incelemesiyle belirlenebildiği, bu nedenle likit sayılamayacağı ve icra inkâr tazminatı koşullarının oluşmadığı kabul edilmektedir (İstanbul BAM 3. HD, 02.10.2025, E.2025/784, K.2025/2388; kesinleşmemiştir). Bu, itirazın iptali davasını kaybeden tüketicinin yüzde yirmilik ek bir yükle karşılaşma riskini azaltır, ancak her dosyada aynı sonuca varılmadığı unutulmamalıdır. 2025 değişikliğiyle getirilen on beş günlük ödeme bildirimi yapılmadan takip başlatılmışsa bu durum ödeme emrine itirazda ve davada ayrıca ileri sürülmelidir (m.47/4). İtirazın iptali davalarındaki genel ilkeler için itirazın iptali Yargıtay kararları sayfamıza bakabilirsiniz.
İspat: Tutanak, Video Kaydı, Bilirkişi ve Keşif
Kaçak kullanımı ispat yükü, bunu iddia eden dağıtım şirketindedir (TMK m.6). Şirketin en önemli delili kaçak tespit tutanağıdır; ancak tutanak özel hukuk tüzel kişisi olan dağıtım şirketinde hizmet sözleşmesiyle çalışan personel tarafından düzenlendiğinden, aksi ispat edilinceye kadar geçerli belgelerden sayılmaz. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi bu ilkeyi, Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 21.10.2021 tarihli ve E.2021/4894, K.2021/10580 sayılı kararına atıfla açıkça benimsemiştir (İstanbul BAM 3. HD, 04.03.2025, E.2024/1342, K.2025/608). Tutanak, video kaydı, fotoğraflar, laboratuvar raporu, sayaç değiştirme tutanağı ve tüketim geçmişiyle birlikte değerlendirilen bir delildir.
Bölge adliye mahkemesi kararlarında tahakkuk ile kabul edilen tutar
| Karar | Dağıtım şirketinin tahakkuku | Mahkemenin vardığı sonuç | Farkın nedeni |
|---|---|---|---|
| İstanbul BAM 3. HD, 14.09.2023, E.2023/903, K.2023/2499 | 18.926,35 TL | Borç 9.153,86 TL; 9.772,49 TL için borçsuzluk | Belgesiz 360 gün yerine 180 gün; mini buzdolabının gerçek günlük sarfiyatı |
| İstanbul BAM 3. HD, 20.11.2025, E.2025/1330, K.2025/2969 (kesinleşmemiştir) | 428.841,29 TL | Asıl borç 199.142,00 TL; 229.699,29 TL için borçsuzluk | Heyet raporuyla Yönetmeliğin 44 ve 45 inci maddelerine göre yeniden hesap |
| İstanbul BAM 3. HD, 04.03.2025, E.2024/1342, K.2025/608 | 165.483,49 TL asıl alacak | Yeni bilirkişi heyetinden rapor alınması için kaldırma | Süre ve güç hesabında Yönetmeliğe aykırılık |
| İstanbul BAM 3. HD, 25.11.2025, E.2025/122, K.2025/3010 | 55.073,24 TL (ilk raporda) | Keşif ve yeni elektrik mühendisi raporu için kaldırma | Tutanaktaki 31,6 kW gücün yalnızca kaçak hattaki cihazlara ait olup olmadığı belirsiz |
Bilirkişi incelemesinde elektrik mühendisi bilirkişiden, hesabın hangi Yönetmelik metnine göre yapıldığını, hangi hesap yönteminin neden seçildiğini, hesaba giren her cihazın gücünü ve kaçak hatta olup olmadığını, sürenin hangi belgeye dayandığını, günlük çalışma saatini ve tarife grubunu ayrı ayrı göstermesi istenmelidir. Tutanakta cihazların ayrıştırılmadığı dosyalarda keşif talep edilmelidir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 14.09.2023 tarihli kararında bilirkişi, bir mini buzdolabının Yönetmelikteki 8 saatlik varsayımla günde 8 kWh harcadığının kabul edilemeyeceğini, üreticinin beyan ettiği günlük 0,306 kWh’lik sarfiyatın esas alınması gerektiğini belirtmiş ve bu tespit hükme esas alınmıştır.
Ceza dosyasının sonucu hukuk davasını kısmen etkiler. Hukuk hâkimi ceza hâkiminin beraat kararıyla bağlı değildir (TBK m.74). Buna karşılık, kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararında sanığın sayacı atlayarak harici hat çektiğinin tespit edilmesi, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi tarafından hukuk hâkimini bağlayan bir maddi olgu tespiti olarak kabul edilmiştir (Antalya BAM 3. HD, 20.12.2024, E.2023/1329, K.2024/2152). Bu nedenle ceza dosyasındaki savunma ve deliller hukuk davasıyla uyumlu kurulmalıdır.
Kim Sorumludur? Abone, Malik, Kiracı ve Fiili Kullanıcı
Kaçak faturası çoğu zaman taşınmazı kullanan kişi yerine abonelik sözleşmesindeki kişi adına düzenlenir. Bölge adliye mahkemeleri bu konuda iki ayrı ilişkiyi birbirinden ayırmaktadır: abonelik sözleşmesinden doğan sorumluluk ve fiili kullanımdan doğan haksız fiil sorumluluğu.
Sorumluluk dağılımı
| Kişi | Sorumluluk | Örnek karar |
|---|---|---|
| Aboneliği devam eden malik, kaçağı kiracı yapmış | Abonelik sözleşmesinin tarafı olarak fiili kullanıcıyla birlikte müteselsilen sorumludur; kiracıya rücu edebilir | İzmir BAM 13. HD, 30.04.2026, E.2024/2570, K.2026/900 (aktardığı Yargıtay 3. HD, E.2018/1358, K.2019/2524) |
| Abone olmayan ve taşınmazı fiilen kullanmayan malik | Sorumlu değildir; dava reddedilir | İstanbul BAM 3. HD, 24.02.2022, E.2021/232, K.2022/531 (kaçağı önceki kiracı yapmış, abonelik yıllar önce sona ermiş) |
| Abone veya fiili kullanıcı olduğu ispat edilemeyen kişi | Sorumlu tutulamaz | İzmir BAM 21. HD, 13.05.2026, E.2025/1876, K.2026/1067 |
| Abonesiz fiili kullanıcı | Haksız fiil sorumluluğu; asliye hukuk mahkemesinde | İzmir BAM 13. HD, 01.10.2026, E.2026/1616, K.2026/1919 |
Pratik sonuç açıktır: kiraya verilen bir taşınmazda abonelik malik adına kalırsa, kiracının yaptığı kaçağın faturası da malikin önüne gelir ve malik ancak sonradan kiracıya rücu edebilir. Malikin kiracıya rücu talebi kira ilişkisinden kaynaklanan bir uyuşmazlık niteliği taşıdığından, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması gerekir (6325 m.18/B/1-a). Kiraya verirken aboneliğin kiracı adına açtırılması, tahliyede sayaç endeksinin ve mühür durumunun tutanakla tespit edilmesi ve aboneliğin sonlandırılması bu riski büyük ölçüde ortadan kaldırır. Abonelik devri ve kiracı-malik ilişkisi için elektrik aboneliği uyuşmazlıkları sayfamıza bakabilirsiniz.
Zamanaşımı: Sözleşme mi, Haksız Fiil mi?
Kaçak bedelinin hangi zamanaşımı süresine tabi olduğu, taraflar arasında abonelik sözleşmesi bulunup bulunmadığına göre değişir. Abonelik varsa uyuşmazlık sözleşme hukuku çerçevesinde çözülür; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi bu sonuca, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.02.2018 tarihli ve E.2017/3-1001, K.2018/245 sayılı kararına dayanarak ulaşmıştır (İstanbul BAM 3. HD, 24.01.2022, E.2022/90, K.2022/156). Abonelik yoksa sorumluluk haksız fiile dayanır.
Zamanaşımı süreleri
| Durum | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Abonelik sözleşmesi varken kaçak bedeli | Genel zamanaşımı 10 yıl | TBK m.146 |
| Abonesiz kullanım (haksız fiil) | Zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde fiilden itibaren 10 yıl | TBK m.72/1 |
| Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa | Ceza zamanaşımı daha uzunsa o uygulanır; TCK m.163/3 için dava zamanaşımı 8 yıldır | TBK m.72/1 son cümle; TCK m.66/1-e |
| Ödenen kaçak bedelinin geri istenmesi | Geri isteme hakkının öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde 10 yıl | TBK m.82 |
| Takibe itiraz etmeden ödenen paranın geri istenmesi | Ödemeden itibaren 1 yıl | İİK m.72/7 |
Haksız fiilde uzamış ceza zamanaşımının uygulanması, sözleşmesiz kaçak kullanımın tespitinden yıllar sonra takip başlatılabilmesine yol açar. Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2017’de tespit edilen bir kaçak için 2024’te başlatılan takipte zamanaşımı savunmasını, TCK m.163/3’teki suç için sekiz yıllık ceza zamanaşımı dolmadığından reddetmiştir (23.06.2026, E.2026/1, K.2026/416; kesinleşmemiştir). İcra dosyasına ödenen bir kaçak bedelinin, ceza yargılamasında şirket temsilcisi beraat ettikten sonra geri istendiği bir dosyada ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi, sebepsiz zenginleşmedeki iki yıllık sürenin beraat kararının kesinleştiği tarihten başlayacağını kabul etmiştir (İstanbul BAM 3. HD, 13.09.2017, E.2017/807, K.2017/904; dosyanın sonraki aşamasına ilişkin 02.03.2021 tarihli, E.2019/370, K.2021/594 sayılı karar).
Ceza Boyutu: Karşılıksız Yararlanma ve Hukuk Davasıyla İlişkisi
Abonelik esasına göre yararlanılabilen elektrik enerjisinin, sahibinin rızası olmaksızın ve tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde tüketilmesi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası gerektirir (TCK m.163/3). Bu fıkrada adli para cezası seçeneği yoktur ve suç, uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında sayılmamıştır (CMK m.253/1-b). Bu nedenle ceza dosyasında belirleyici kurum etkin pişmanlıktır: fail, mağdurun uğradığı zararı soruşturma tamamlanmadan önce tamamen tazmin ederse kamu davası açılmaz; zarar hüküm verilinceye kadar tamamen tazmin edilirse ceza üçte birine kadar indirilir; kişi bu imkândan iki defadan fazla yararlanamaz (TCK m.168/5). Hükmün açıklanmasının geri bırakılması için de, hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az olması yanında, zararın tamamen giderilmesi aranır (CMK m.231/5 ve 231/6-c, 16.07.2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla değişik).
Burada hukuk dosyası ile ceza dosyası arasında bir gerilim doğar. Etkin pişmanlık için zararın tamamen tazmini gerekir; kısmi ödeme bu sonucu doğurmaz. Hesabına itiraz edilen bir faturada tam tazminin hangi tutar üzerinden yapılacağı ceza dosyasında ayrıca tartışma konusu olabileceğinden, ödeme kararı iki dosya birlikte değerlendirilerek verilmelidir. Ödeme ihtirazi kayıtla yapılırsa, fazla ödenen kısım için hukuk davası yolu açık kalır. Unsurlar, hırsızlıkla ayrım, mühür bozma ve usul ayrıntıları için karşılıksız yararlanma (TCK 163) sayfamıza bakabilirsiniz.
EPDK’ya Şikâyet ve Yönetmelik Hükümlerine Karşı Danıştay’da Dava
Tüketici hizmetleri merkezine yapılan başvuruda öngörülen işlem konusunda şirketle anlaşmazlık çıkarsa, başvuru sahibi Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna ancak işlemin ilgili mevzuata aykırı olduğu iddiasıyla başvurabilir; Kurum gerekli gördüğü hâllerde inceleme yapar veya yaptırır (m.55/3). EPDK tüketici ile dağıtım şirketi arasındaki alacak uyuşmazlığını karara bağlayan bir merci değildir; ancak dağıtım şirketinin Yönetmelik yükümlülüklerine aykırı davranması 6446 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi kapsamında idari yaptırım konusu olabilir. Yönetmelik, takipten önce on beş günlük ödeme bildiriminin yapılmadığının tespiti hâlinde bu maddenin uygulanacağını açıkça belirtmektedir (m.47/4). EPDK cezaları için EPDK idari para cezaları sayfamıza bakabilirsiniz.
Kaçak faturasının kendisi adli yargıda tartışılır. Yönetmelik hükmünün kendisinin hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa, ilanı gereken düzenleyici işlemlerin uygulanması üzerine düzenleyici işlem veya uygulama işlemi ya da ikisi birlikte dava konusu edilebilir (2577 m.7/4). Danıştay 13. Dairesi, kaçak faturası düzenlenen bir kişinin Yönetmeliğin 43, 44, 45 ve 46 ncı maddelerinin tamamının iptali istemiyle açtığı davada, maddelerin hangi fıkra ve bentlerinin hangi gerekçeyle dava konusu edildiğinin ve uygulama işleminin tebliğ tarihinin gösterilmediğini belirterek dilekçeyi yenilenmek üzere reddetmiştir (Danıştay 13. Dairesi, 21.04.2025, E.2025/851, K.2025/1638). Bu yola gidilecekse dilekçede iptali istenen fıkra ve bentler tek tek gösterilmeli ve uygulama işleminin tebliğ tarihi belirtilmelidir. EPDK işlemlerine karşı yargı yolunun genel haritası EPDK kararlarına karşı dava sayfamızdadır.
Elektriğin Kesilmesi, Teminatla Bağlama ve İhtiyati Tedbir
Kaçak tespitinde elektrik kesilir (m.43/1-3) ve kaçak tespiti nedeniyle yükümlülüklerini yerine getirmeyen kullanım yerlerinin elektriği kesik kalır (m.49/1-c). Yükümlülükler yerine getirildiğinde dağıtım şirketi elektriği kentsel ve kentaltı dağıtım bölgesinde 24 saat, kırsal dağıtım bölgesinde 48 saat içinde bağlar (m.49/3). İtiraz sürerken itiraza esas tutar teminata bağlanırsa elektrik bağlanabilir (m.47/3).
Kesme ve bağlamaya ilişkin kurallar
| Durum | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Kaçak tespiti | Bağlantı kaldırılır veya elektrik kesilir | m.43/1-3 |
| Mukavemet | Kolluk tutanağı veya kolluğa başvuru belgelenmişse yasal yollara başvuru için fiili kesme şartı aranmaz | m.43/1 |
| İtiraz süreci | İtiraza esas tutar teminata bağlanırsa bağlanabilir | m.47/3 |
| Yükümlülüğün yerine getirilmesi | Kentsel ve kentaltı 24 saat, kırsal 48 saat içinde bağlama | m.49/3 |
| Kesik elektriği tekrar tekrar açma | Dışarıdan müdahale edilemeyen kesme sistemli sayaç takılabilir | m.43/9 |
| Aynı yıl içinde üç kez işlem | İlk işlemden altı ay sonra kaçak devam ediyorsa bağlantı kaçağı önleyecek şekilde kesilebilir; yükümlülük yerine getirilince bedelsiz yeniden tesis edilir | m.49/7 |
| Sayaca erişimin engellenmesi | Sayaç ve ölçüm sisteminin yeri değiştirilebilir | m.50/2 |
Dava açıldıktan sonra elektriğin bağlanması için ihtiyati tedbir istenebilir. Gecikme nedeniyle ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâlinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir (HMK m.389). Tedbir isteyen kural olarak teminat gösterir; talep resmî belgeye veya kesin bir delile dayanıyorsa mahkeme gerekçesini açıkça belirterek teminat alınmamasına karar verebilir (HMK m.392/1). Bir işletmenin üretimi, soğuk zincir ürünleri veya bir meskende yaşlı ya da hasta bir aile üyesinin durumu, tedbir talebinde somut zarar olarak gösterilmelidir. Borç nedeniyle kesme ve bağlama süreleri için elektrik borcu nedeniyle kesme ve yeniden bağlama sayfamıza bakabilirsiniz.
Kaçak Tahakkuku Gelen Tüketici veya İşletme İçin Kontrol Listesi
- Tutanağın, laboratuvar raporunun ve faturanın tebliğ tarihlerini kaydedin; altı aylık itiraz süresini takvime işleyin (m.47/2).
- Tutanağın tarihine bakın: 14 Ocak 2025’ten önceyse eski, sonraysa yeni Yönetmelik metnine göre hesap yapılmalıdır.
- Kaçağın hangi bende dayandırıldığını belirleyin (abonesiz kullanım, ayrı hat, sayaç müdahalesi, kesik elektriği açma) ve bunun olayla uyumlu olup olmadığını kontrol edin; olay usulsüz kullanım olabilir (m.48).
- Sayaç müdahalesi iddiasında laboratuvar raporunun, sayaç değiştirme tutanağının ve seri numaralı fotoğrafların size bildirilip bildirilmediğini kontrol edin (m.43/2).
- Video kaydını ve hesap ayrıntısını yazılı olarak isteyin (m.43/7, m.46/5).
- Hesabı kalem kalem kontrol edin: yöntem sırası, hesaba giren cihazlar, süre, günlük saat, tarife grubu, katsayı ve tenzil (m.44-46).
- Abonelik kimin adına, taşınmazı fiilen kim kullanıyor, tacir kaydınız var mı; görevli mahkemeyi buna göre belirleyin.
- Elektriğin bağlanması gerekiyorsa teminat veya ihtirazi kayıtlı ödeme seçeneklerini değerlendirin (m.47/3).
- Suç duyurusu yapılıp yapılmadığını öğrenin; ödeme kararını ceza dosyasıyla birlikte verin (TCK m.168/5).
- Dava açılacaksa tutara göre hakem heyeti veya arabuluculuk adımını tamamlayın (6502 m.68, m.73/A; TTK m.5/A).
Dilekçe Örneği 1: İtirazın İptali Davasına Cevap (Kiracının Kaçağı Nedeniyle Takip Edilen Malik)
Aşağıdaki örnek, kiraya verdiği taşınmazda kiracının abonesiz kullanımı nedeniyle tutanak düzenlendiği hâlde kendisi aleyhine icra takibi başlatılan ve takibe itirazı üzerine asliye ticaret mahkemesinde itirazın iptali davasıyla karşılaşan, tacir olmayan bir malik için hazırlanmıştır. Cevap dilekçesi, dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki hafta içinde verilmelidir (HMK m.127).
… ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE
DOSYA NO: …/… Esas
CEVAP VEREN DAVALI: … (T.C. kimlik numarası, adres)
VEKİLİ: Av. … (adres, elektronik tebligat adresi)
DAVACI: … Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi
KONU: … İcra Dairesinin …/… Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali istemiyle açılan davaya karşı cevaplarımızın sunulmasıdır.
TEBLİĞ TARİHİ: Dava dilekçesi …/…/2026 tarihinde tebliğ edilmiştir.
AÇIKLAMALAR
1. Dava görevsiz mahkemede açılmıştır (HMK m.114/1-c; TTK m.4/1). Müvekkil tacir değildir ve uyuşmazlık her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bir uyuşmazlık değildir. Abonelik ilişkisi bulunmayan kişiye karşı abonesiz kullanım iddiasına dayanan, haksız fiil niteliğindeki davalarda görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir (İzmir BAM 13. HD, 01.10.2026, E.2026/1616, K.2026/1919). Davanın görev yönünden usulden reddi gerekir.
2. Müvekkil, tespit tarihinde taşınmazın abonesi değildir ve taşınmazı fiilen kullanmamaktadır (TMK m.6). Taşınmaz …/…/… tarihli kira sözleşmesiyle … adlı kişiye kiralanmış, müvekkil adına olan abonelik …/…/… tarihinde sona ermiştir. Davacının dayandığı …/…/2026 tarihli tutanak da kiracı hakkında düzenlenmiştir. Abone olmayan ve taşınmazı fiilen kullanmayan malik aleyhine kaçak bedeli için açılan davanın reddi gerektiği bölge adliye mahkemesi kararıyla da kabul edilmiştir (İstanbul BAM 3. HD, 24.02.2022, E.2021/232, K.2022/531).
3. Kaçak kullanımı ve müvekkilin bu kullanımdan sorumlu olduğunu ispat yükü davacıdadır (TMK m.6; HMK m.190/1). Davacı personelince düzenlenen tutanak aksi ispat edilinceye kadar geçerli belgelerden değildir (İstanbul BAM 3. HD, 04.03.2025, E.2024/1342, K.2025/608). Tutanakta müvekkilin adı, imzası veya taşınmazı kullandığına dair bir tespit yoktur.
4. Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, tahakkuk Yönetmelikteki süre tavanına aykırı hesaplanmıştır (Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği m.45/1-a). Kaçak başlangıcına ilişkin doğru bulgu ve belge bulunmadığı hâlde 360 gün esas alınmıştır; belge yoksa süre doksan günü geçemez. Kiracının taşınmaza …/…/… tarihinde girdiği kira sözleşmesiyle de sabittir.
5. Aksi kanaat hâlinde, taşınmaz mesken olarak kullanıldığından hesapta mesken tarifesi ile mesken için öngörülen beş saatin sözleşmesizlik nedeniyle yüzde yirmi artırılmış hâli olan altı saat esas alınmalıdır (Yönetmelik m.45/3-a, m.45/4 ve m.46/4). Faturada ise kamu ve özel hizmetler sektörü ile diğer tüketici grubunun tarifesi uygulanmış ve diğer tüketiciler için öngörülen sekiz saat yüzde yirmi artırılarak günlük 9,6 saat kabul edilmiştir.
6. Aksi kanaat hâlinde, icra inkâr tazminatı koşulları oluşmamıştır (İİK m.67/2). Kaçak bedeli haksız fiil iddiasına dayanmakta ve miktarı ancak bilirkişi incelemesiyle belirlenebilmektedir; alacak likit değildir (İstanbul BAM 3. HD, 02.10.2025, E.2025/784, K.2025/2388).
7. Takip haksız ve kötü niyetlidir (İİK m.67/2). Davacı, tutanağı kiracı hakkında düzenlediğini ve müvekkilin aboneliğinin sona erdiğini kendi kayıtlarından bildiği hâlde müvekkili takibe maruz bırakmıştır. Müvekkil lehine, reddedilecek tutarın yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep ederiz.
8. Abonelik kayıtlarının, tutanağın, fotoğraf ve video kayıtlarının ve tahakkuk dökümünün davacıdan istenmesini, kira sözleşmesi ve nüfus kayıtlarının incelenmesini, tanıklarımızın dinlenmesini ve gerektiğinde elektrik mühendisi bilirkişi incelemesi yaptırılmasını talep ederiz (HMK m.266).
SONUÇ VE TALEP
Açıklanan nedenlerle; öncelikle davanın görev yönünden usulden reddine, aksi kanaat hâlinde davanın esastan reddine, kabul anlamına gelmemek kaydıyla alacağın Yönetmeliğin 44 ilâ 46 ncı maddelerine göre yeniden hesaplanmasına ve icra inkâr tazminatı talebinin reddine, davacının alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederiz. …/…/2026
Davalı Vekili
Av. …
DELİLLER VE EKLER: 1. Kira sözleşmesi 2. Aboneliğin sona erdiğini gösteren belge 3. Nüfus kayıt örnekleri 4. Tutanak ve fatura örnekleri 5. Tanık beyanları 6. Bilirkişi incelemesi 7. Vekâletname
Dilekçe Örneği 2: Kaçak Faturası Nedeniyle Menfi Tespit Davası
Aşağıdaki örnek, bir tüketicinin dağıtım şirketine yaptığı itiraz reddedildikten sonra, henüz icra takibi başlatılmamışken tüketici mahkemesinde açacağı menfi tespit davası için hazırlanmıştır. Fatura tutarı 2026 yılı için 186.000 TL’lik hakem heyeti sınırının üzerinde olduğundan dava öncesinde arabuluculuk yoluna gidilmiştir.
… NÖBETÇİ TÜKETİCİ MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE
İHTİYATİ TEDBİR TALEPLİDİR
DAVACI: … (T.C. kimlik numarası, adres)
VEKİLİ: Av. … (adres, elektronik tebligat adresi)
DAVALI: … Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi (adres, MERSİS numarası)
DAVA KONUSU: Davalı tarafından …/…/2026 tarihli ve … numaralı kaçak elektrik tespit tutanağına dayanılarak düzenlenen …/…/2026 tarihli ve … numaralı … TL tutarlı kaçak tüketim faturasından dolayı davacının borçlu olmadığının tespiti ile icra takibinin önlenmesi ve elektriğin yeniden bağlanması için ihtiyati tedbir istemidir.
DAVA DEĞERİ: … TL
ARABULUCULUK: … Arabuluculuk Bürosunun …/… sayılı dosyası, …/…/2026 tarihli anlaşmama son tutanağı
AÇIKLAMALAR
1. Uyuşmazlık tüketici işleminden doğmaktadır ve Mahkemeniz görevlidir (6502 sayılı Kanun m.3/1-k, l ve m.73/1). Davacı, davalı ile mesken abone grubunda abonelik sözleşmesi bulunan ve elektriği ticari veya mesleki olmayan amaçlarla kullanan bir tüketicidir. Mesken abonesinin sayacına müdahale iddiasıyla düzenlenen kaçak faturasından doğan uyuşmazlıkta tüketici mahkemesinin görevli olduğu kabul edilmiştir (İstanbul BAM 37. HD, 22.06.2025, E.2025/1038, K.2025/1846).
2. Dava şartı olan arabuluculuk yoluna başvurulmuş ve anlaşma sağlanamamıştır (6502 sayılı Kanun m.73/A; 6325 sayılı Kanun m.18/A). Uyuşmazlığın değeri 2026 yılı için belirlenen 186.000 TL’nin üzerinde olduğundan tüketici hakem heyetinin görevine girmemektedir (6502 sayılı Kanun m.68/1). Son tutanak ektedir.
3. Dava, davacının yerleşim yeri mahkemesinde açılmıştır (6502 sayılı Kanun m.73/5).
4. Davacının borçlu olmadığının tespitinde hukuki yararı vardır (İİK m.72/1). Davalı, faturanın ödenmemesi nedeniyle elektriği kesmiş, …/…/2026 tarihli yazısıyla itirazı reddetmiş ve borcun yasal yollarla tahsil edileceğini bildirmiştir.
5. Davacı, sayaca veya ölçüm sistemine herhangi bir müdahalede bulunmamıştır ve kaçak kullanımı ispat yükü davalıdadır (TMK m.6). Davalı şirket personelince düzenlenen kaçak tespit tutanağı aksi ispat edilinceye kadar geçerli belgelerden değildir; Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 21.10.2021 tarihli ve E.2021/4894, K.2021/10580 sayılı kararına atıfla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi de aynı sonuca ulaşmıştır (İstanbul BAM 3. HD, 04.03.2025, E.2024/1342, K.2025/608).
6. Tespit Yönetmelikte öngörülen usule uygun yapılmamıştır (Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği m.43/2 ve m.43/7). Sayaca müdahale iddiasında kaçak tutanağı ancak laboratuvar raporuyla müdahalenin tespitinden sonra düzenlenebilir; laboratuvar raporu, tutanak ve ödeme bildirimi tüketiciye birlikte bildirilir; işlemler video kaydına alınır. Davacıya laboratuvar raporu ve video kaydı bildirilmemiş, itiraz üzerine de verilmemiştir. Tespitin doğru bulgu ve belgelere dayandırılması esastır (m.43/5).
7. Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, kaçak tüketim miktarı Yönetmelikteki yöntem sırasına aykırı hesaplanmıştır (Yönetmelik m.44/1-a). Söküm sonrasında takılan sayaç tüketimi doğru olarak kaydetmekte olup hesabın öncelikle bu değere göre yapılması gerekirken doğrudan kurulu güç yöntemine geçilmiştir.
8. Aksi kanaat hâlinde, faturaya esas alınan süre Yönetmelikteki tavanı aşmaktadır (Yönetmelik m.45/1-c). Sayaç mahallinde tutanağa bağlanmış son işlem …/…/2026 tarihli mühürlemedir; güç üzerinden yapılan hesapta süre altmış günü geçemez. Kaçak başlangıcına ilişkin belge bulunmadığı hâlde azami sürenin aşılması bölge adliye mahkemesi kararlarında da hukuka aykırı bulunmuştur (İstanbul BAM 3. HD, 14.09.2023, E.2023/903, K.2023/2499).
9. Aksi kanaat hâlinde, hesapta mesken için öngörülen günlük beş saat yerine sekiz saat uygulanmıştır (Yönetmelik m.45/3-a). Kullanım yerinin mesken olduğu abonelik kaydı ve nüfus kayıtlarıyla sabittir.
10. Aksi kanaat hâlinde, kaçak döneminde faturalanan ve ödenen tüketim hesaplanan miktardan düşülmemiştir (Yönetmelik m.44/5).
11. Aksi kanaat hâlinde, faturada tarifenin iki buçuk katı uygulanmıştır, oysa davacı hakkında geçmiş üç yıl içinde kaçak tespiti bulunmamaktadır (Yönetmelik m.46/2 ve m.46/3). Uygulanması gereken katsayı ikidir.
12. Takip başlamadan önce açılan bu davada icra takibinin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ederiz (İİK m.72/2). Mahkemenizce belirlenecek, alacağın yüzde on beşinden az olmamak üzere teminatı yatırmaya hazırız.
13. Elektriğin yeniden bağlanması için de ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ederiz (HMK m.389). Konutta … yaşında … ile … kişi yaşamakta olup elektriğin kesik kalması gecikmesinde sakınca bulunan ciddi bir zarar doğurmaktadır. Durum ve koşullar gerektirdiğinden teminat alınmamasını, aksi kanaat hâlinde makul bir teminat belirlenmesini talep ederiz (HMK m.392/1).
14. Laboratuvar raporu, sayaç değiştirme tutanağı, fotoğraf ve video kayıtları, son işlem tutanakları, abonelik dosyası ve son üç yıllık tüketim dökümünün davalıdan istenmesini, elektrik mühendisi bilirkişi incelemesi yaptırılmasını ve gerekirse keşif yapılmasını talep ederiz (HMK m.266 ve m.288).
SONUÇ VE TALEP
Açıklanan nedenlerle; öncelikle icra takibinin önlenmesi ve elektriğin yeniden bağlanması için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, yargılama sonunda davacının davalıya …/…/2026 tarihli ve … numaralı faturadan dolayı … TL borçlu olmadığının tespitine, aksi kanaat hâlinde Yönetmeliğin 44 ilâ 46 ncı maddelerine göre hesaplanacak tutarı aşan kısım yönünden borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederiz. …/…/2026
Davacı Vekili
Av. …
DELİLLER VE EKLER: 1. Kaçak tespit tutanağı ve fatura 2. İtiraz dilekçesi ve ret yazısı 3. Arabuluculuk son tutanağı 4. Abonelik sözleşmesi ve son üç yıllık faturalar 5. Son mühürleme tutanağı 6. Yeni sayacın endeks fotoğrafları 7. Nüfus kayıt örneği 8. Tanık beyanları 9. Bilirkişi incelemesi ve keşif 10. Vekâletname
Dosyanıza Göre İlgili Rehberler
Durumunuza uygun rehber
| Durum | Rehber |
|---|---|
| Dağıtım şirketine itiraz edeceğim | Kaçak ve usulsüz elektrik tahakkukuna itiraz, itiraz dilekçesi örneği |
| Tutanak yeni düzenlendi, ne yapmalıyım | Kaçak elektrik tutanağı ve ceza |
| Normal faturam yüksek geldi, sayaç kontrolü istiyorum | Elektrik, su ve doğal gaz faturasına itiraz |
| Yıllar önceki faturalar isteniyor | Eski elektrik borcu zamanaşımı |
| Kaçak nedeniyle ceza soruşturması başladı | Karşılıksız yararlanma (TCK 163) |
| Borç nedeniyle elektriğim kesildi | Elektrik borcu nedeniyle kesme ve yeniden bağlama |
| Abonelik kiracıda mı malikte mi | Elektrik aboneliği uyuşmazlıkları |
| Hakem heyeti veya tüketici mahkemesi | Tüketici hakem heyeti 2026, tüketici mahkemesi görev ve yetki |
| Dağıtım şirketi icra takibi başlattı | İtirazın iptali Yargıtay kararları |
| Son kaynak tarifesine geçirildim | Son kaynak tedarik tarifesi |
| İletim sistemine bağlı tesisime TEİAŞ ceza faturası geldi | TEİAŞ sistem kullanım ceza faturası |
| Aynı adreste kaçak doğal gaz tahakkuku da var | Kaçak ve usulsüz doğal gaz kullanımı |
| Enerji hukukunun diğer konuları | Enerji Hukuku Rehberi |
Sıkça Sorulan Sorular
Dağıtım şirketi kaçak bedeli için icra takibi başlattı, ne yapmalıyım?
Ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edin; itiraz takibi durdurur. Şirket itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davası açabilir (İİK m.67/1). Siz de takip sırasında borçlu olmadığınızın tespiti için menfi tespit davası açabilirsiniz; ancak takip başladıktan sonra bu davada takibi durduran tedbir istenemez (İİK m.72/1 ve 72/3).
Kaçak elektrik davasında bilirkişi raporuna nasıl itiraz edilir?
Rapor tebliğ edildikten sonra iki hafta içinde eksik görülen hususların tamamlattırılması, belirsiz hususlarda açıklama yapılması veya yeni bilirkişi atanması istenebilir (HMK m.281/1). İtirazda hesabın hangi Yönetmelik metnine göre yapıldığı, yöntem sırası, kaçak hattaki cihazlar, süre, günlük saat, tarife grubu ve katsayı ayrı ayrı gösterilmelidir.
Kaçak elektrik bedeli nasıl hesaplanır?
Önce tüketimi doğru kaydeden dağıtım şirketi sayacının değeri, yoksa ihtilafsız aynı dönemin tüketimi, o da yoksa kurulu güç yöntemi kullanılır (m.44). Bulunan güç, Yönetmelikteki günlük çalışma saati ve azami süreyle çarpılır (m.45); çıkan tüketim, tespit tarihindeki tek terimli aktif enerji ve dağıtım tarifesinin iki katıyla, geçmiş üç yılda kaçak tespiti varsa iki buçuk katıyla faturalandırılır (m.46).
Kaçak elektrikte kaç günlük bedel istenebilir?
Abonesiz kullanımda belgeyle en fazla 360 gün, belge yoksa en fazla 90 gün; ayrı hatta en fazla 270 gün; sayaç müdahalesinde ihtilafsız dönem hesabında en fazla 240 gün, güç üzerinden hesapta en fazla 60 gün; kesik elektriği açmada en fazla 180 gün, tarımsal sulamada 360 gün (m.45). Bu süreler 14 Ocak 2025 tarihinden sonra düzenlenen tutanaklar için geçerlidir.
2025’ten önce düzenlenen tutanaklara hangi kurallar uygulanır?
Bölge adliye mahkemeleri tutanağın düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Yönetmelik metnini uygulamaktadır. 14 Ocak 2025 öncesinde örneğin ayrı hatta süre 180 gün, sayaç müdahalesinde 90 gün ve tarife katsayısı 1,5 idi (İstanbul BAM 3. HD, 26.09.2024, E.2024/1004, K.2024/2431; 04.03.2025, E.2024/1342, K.2025/608).
Kaçak ile usulsüz elektrik kullanımı arasındaki fark nedir?
Kaçak kullanım dağıtım sistemine veya sayaca müdahaleyi gerektirir ve tahmini tüketimin cezalı katsayıyla faturalandırılmasına yol açar (m.42-46). Usulsüz kullanımda, örneğin önceki abone adına gelen faturaları ödeyerek tüketimde, on beş gün süre verilir ve yükümlülük yerine getirilmezse kesme-bağlama bedelinin beş katı alınarak elektrik kesilir (m.48).
Ev sahibi kiracının kaçak elektriğinden sorumlu mudur?
Abonelik ev sahibi adına devam ediyorsa ev sahibi, abonelik sözleşmesinin tarafı olarak fiili kullanıcı kiracıyla birlikte sorumlu tutulabilir ve kiracıya rücu edebilir (İzmir BAM 13. HD, 30.04.2026, E.2024/2570, K.2026/900). Abone olmayan ve taşınmazı fiilen kullanmayan malik ise sorumlu tutulamaz (İstanbul BAM 3. HD, 24.02.2022, E.2021/232, K.2022/531).
Kaçak elektrik davası hangi mahkemede açılır?
Abone olan tüketici için tüketici mahkemesinde, abonesiz kullanım iddiasında ve kişi tacir değilse asliye hukuk mahkemesinde, iki taraf da tacir ve uyuşmazlık ticari işletmeyle ilgiliyse asliye ticaret mahkemesinde açılır (6502 m.73; TTK m.4; İzmir BAM 13. HD, 01.10.2026, E.2026/1616, K.2026/1919).
Dava açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu mudur?
Tüketici mahkemesinde, 2026 yılı için 186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartıdır; bu tutarın altındaki uyuşmazlıklarda ise tüketici hakem heyetine başvurulur (6502 m.68/1 ve m.73/A). Asliye ticaret mahkemesinde görülecek menfi tespit, itirazın iptali ve istirdat davalarında da arabuluculuk dava şartıdır (TTK m.5/A).
Kaçak tespit tutanağı tek başına yeterli midir?
Hayır. Dağıtım şirketi personelinin düzenlediği tutanak aksi ispat edilinceye kadar geçerli belgelerden değildir; video kaydı, fotoğraflar, laboratuvar raporu ve tüketim geçmişiyle birlikte değerlendirilir (İstanbul BAM 3. HD, 04.03.2025, E.2024/1342, K.2025/608). Kaçak kullanımı ispat yükü bunu iddia eden dağıtım şirketindedir (TMK m.6).
Kaçak elektrik borcu zamanaşımına uğrar mı?
Abonelik sözleşmesi varsa genel zamanaşımı on yıldır (TBK m.146). Abonesiz kullanımda haksız fiil zamanaşımı iki ve on yıl olmakla birlikte, fiil TCK m.163/3’teki suçu oluşturuyorsa sekiz yıllık ceza zamanaşımı uygulanabilir (TBK m.72/1; TCK m.66/1-e). Zamanaşımı mahkemece kendiliğinden dikkate alınmaz, süresinde ileri sürülmelidir.
Kaçak elektrik suç mudur, ödersem ceza davası açılmaz mı?
Tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde elektrik kullanmak bir yıldan üç yıla kadar hapis gerektirir (TCK m.163/3). Zarar soruşturma tamamlanmadan önce tamamen tazmin edilirse kamu davası açılmaz, hükme kadar tazmin edilirse ceza üçte birine kadar indirilir; bu imkândan iki defadan fazla yararlanılamaz (TCK m.168/5).
Dağıtım şirketi ödeme bildirimi göndermeden icra takibi başlatabilir mi?
Hayır. Takipten önce borcun on beş gün içinde ödenmesi gerektiği yazılı olarak ve iletişim bilgisi varsa kalıcı veri saklayıcısıyla bildirilmelidir. Bu bildirim yapılmadan başlatılan işlemler sonlandırılır ve masrafları tüketiciden istenemez (m.47/4).
Kaçak tespiti için eve veya işyerine girilmesine izin vermezsem ne olur?
Sahaya girilmesinin engellendiği tarih ve konum bilgisi içeren fotoğraf veya videoyla kayda alınırsa, dağıtım şirketi kaçak tespit ve tahakkuk için uzaktan okuma ve izleme sistemleri gibi teknolojik imkânları kullanabilir (m.43/10). Sayaca erişim engellenirse sayacın yeri değiştirilebilir (m.50/2).
Kaçak faturası nedeniyle kesilen elektrik ne zaman bağlanır?
Yükümlülükler yerine getirildiğinde kentsel ve kentaltı bölgelerde 24 saat, kırsal bölgelerde 48 saat içinde bağlanır (m.49/3). İtiraz sürerken itiraz edilen tutar teminata bağlanırsa da bağlanabilir (m.47/3); dava sırasında ihtiyati tedbir istenebilir (HMK m.389).
Mevzuat ve Kararlar
Mevzuat
- Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği (Resmî Gazete 30.05.2018, sayı 30436) m.4, 32, 42-50 ve 55; değişiklik yönetmeliği (Resmî Gazete 14.01.2025, sayı 32782).
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.3, 68, 70, 73 ve 73/A; Ticaret Bakanlığının 2026 yılı tüketici hakem heyeti parasal sınır tebliği.
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.4 ve 5/A; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A ve 18/B.
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.67 ve 72; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.20-22, 114, 115, 266, 288, 389 ve 392.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.72, 74, 82 ve 146; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.6.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.66, 163/3 ve 168/5; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.231 ve 253; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7/4.
Kararlar (UYAP Emsal Karar Arama ve Danıştay karar arama sistemi)
- İstanbul BAM 3. Hukuk Dairesi: 24.01.2022, E.2022/90, K.2022/156; 24.02.2022, E.2021/232, K.2022/531; 14.04.2021, E.2019/2006, K.2021/1159; 02.03.2021, E.2019/370, K.2021/594; 14.09.2023, E.2023/903, K.2023/2499; 26.09.2024, E.2024/1004, K.2024/2431; 04.03.2025, E.2024/1342, K.2025/608; 02.10.2025, E.2025/784, K.2025/2388; 20.11.2025, E.2025/1330, K.2025/2969; 25.11.2025, E.2025/122, K.2025/3010.
- İstanbul BAM 37. Hukuk Dairesi, 22.06.2025, E.2025/1038, K.2025/1846; İzmir BAM 13. Hukuk Dairesi: 30.04.2026, E.2024/2570, K.2026/900; 24.09.2026, E.2026/1340, K.2026/1831; 01.10.2026, E.2026/1616, K.2026/1919; İzmir BAM 21. Hukuk Dairesi, 13.05.2026, E.2025/1876, K.2026/1067.
- Adana BAM 5. Hukuk Dairesi, 07.09.2021, E.2021/1250, K.2021/1570; Antalya BAM 3. Hukuk Dairesi: 06.09.2024, E.2024/866, K.2024/1335; 20.12.2024, E.2023/1329, K.2024/2152; Diyarbakır BAM 2. Hukuk Dairesi, 30.04.2026, E.2026/793, K.2026/794.
- Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi, 23.06.2026, E.2026/1, K.2026/416 (kesinleşmemiştir); Danıştay 13. Dairesi, 21.04.2025, E.2025/851, K.2025/1638.
- Bölge adliye mahkemesi kararlarında aktarılan kararlar: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 21.02.2018, E.2017/3-1001, K.2018/245; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 21.10.2021, E.2021/4894, K.2021/10580; E.2016/19177, K.2018/6093; E.2018/1358, K.2019/2524; İstanbul BAM 3. Hukuk Dairesi, 13.09.2017, E.2017/807, K.2017/904.
UYAP Emsal kayıtlarında kesinleşmemiş olarak görünen kararlar: İstanbul BAM 3. HD E.2021/232, E.2022/90, E.2025/784 ve E.2025/1330; İzmir BAM 13. HD E.2026/1340; Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/1. Bu kararlar, ilgili dairenin yaklaşımını göstermek için aktarılmıştır.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her dosya, tutanak tarihi, tespit türü, hesap dökümü ve abonelik durumuyla birlikte ayrıca değerlendirilmelidir.
Hukukçular Evi Kaçak Elektrik Dosyalarında Ne Yapar?
Hukukçular Evi; kaçak tespit tutanağının ve hesap dökümünün Yönetmeliğin ilgili metni karşısında incelenmesinde, dağıtım şirketine itiraz dilekçelerinde, teminatla bağlama ve ihtiyati tedbir taleplerinde, tüketici mahkemesi, asliye hukuk ve asliye ticaret mahkemelerinde açılan menfi tespit, itirazın iptali ve istirdat davalarında, arabuluculuk ve hakem heyeti süreçlerinde ve aynı olay nedeniyle yürütülen ceza soruşturmalarında hizmet vermektedir. Tutanağınızı, faturanızı ve abonelik bilgilerinizi 0554 648 37 15 numaralı telefona ileterek ilk değerlendirmeyi isteyebilirsiniz.
Telefon: 0554 648 37 15 · WhatsApp
Diğer enerji hukuku konuları için Enerji Hukuku Rehberi sayfamıza, iletişim bilgilerimiz için iletişim sayfamıza bakabilirsiniz.
