TEİAŞ Sistem Kullanım Ceza Faturası 2026: Reaktif Yük, Fider Açma ve Anlaşma Gücü Aşımı Cezai Şartlarına İtiraz ve İptal Davası (6446 m.8/2-d ve Ek m.3, Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği m.6, 7, 14, 2577 m.7, 9, 11, 12)

Bu sayfa, TEİAŞ’tan sistem kullanım ceza faturası alan elektrik dağıtım şirketleri, dağıtım lisansı sahibi organize sanayi bölgeleri, iletim sistemine doğrudan bağlı sanayi tesisleri ve üretim şirketleri için hazırlanmıştır. Cezai şartın kanuni dayanağını, hangi ihlallerin cezaya bağlandığını, Danıştay’ın hangi faturaları hangi gerekçelerle iptal ettiğini, davanın hangi mahkemede ve hangi sürede açılacağını ve ödenen tutarın faiziyle nasıl geri alınacağını madde numaralarıyla anlatır; sonunda TEİAŞ’a itiraz dilekçesi ile iptal ve iade davası dilekçesi örnekleri yer alır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

İletim sistemine bağlı her kullanıcı, TEİAŞ ile bir bağlantı anlaşması ve bir sistem kullanım anlaşması imzalar. Bu anlaşmalar serbestçe pazarlık edilen sözleşmeler değildir: metinleri TEİAŞ tarafından hazırlanır, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından onaylanır ve genel hükümleri Kurul onayı olmadan değiştirilemez. Anlaşmanın cezai şartlar maddesi, kullanıcının iletim sisteminin güvenliğini tehlikeye atan davranışları için para ödemesini öngörür. Bir dağıtım şirketi için tek bir ayın reaktif ceza faturası milyonlarca liraya ulaşabilir; Bu yazıda incelenen 2025 tarihli Danıştay kararlarına konu faturalar 1,1 milyon TL ile 4,6 milyon TL arasındadır.

EPDK’nın idari para cezalarına karşı yollar EPDK idari para cezaları 2026 ve EPDK cezasına iptal dava dilekçesi örneği sayfalarımızda, EPDK kararlarına karşı yargı yolunun genel haritası EPDK kararlarına karşı dava sayfamızda anlatılmıştır. Dağıtım seviyesindeki reaktif bedeller için reaktif enerji bedeli ve itiraz, bağlantı ve kapasite retleri için şebekeye bağlantı ve sistem kullanımı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sistem Kullanım Ceza Faturasının Kanuni Dayanağı

Elektrik Piyasası Kanunu, TEİAŞ’ın görevleri arasında iletim sisteminin normal işletme koşulları içerisinde işletilmesi ile işletme güvenliği ve bütünlüğü üzerinde risk oluşturan durumlara ilişkin olarak bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında düzenlenen sistem kullanım ihlallerinin takibini yapmayı ve ihlal durumu tespit edilen tüzel kişilere sistem kullanım anlaşmasında düzenlenen cezai şartları ve diğer yaptırımları uygulamayı sayar (6446 m.8/2-d). Bu bent 25.11.2020 tarihli ve 7257 sayılı Kanunla eklenmiştir. Aynı Kanunla eklenen ek madde 3’e göre bu bendin uygulamasından kaynaklanan uyuşmazlıklar idari yargıda görülür.

Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği ayrıntıyı düzenler. TEİAŞ, iletim sistemine bağlanması uygun bulunan başvuru sahibi ile bağlantı anlaşması ve sistem kullanım anlaşması yapar ve bu anlaşmalar TEİAŞ tarafından hazırlanıp Kurul tarafından onaylanan standart anlaşmalardır. Anlaşmalarda iletim sisteminin güvenli işletilmesine ilişkin kurallara ve bu kuralların ihlal edildiği durumlarda uygulanacak cezai şartlara yer verilir; ihlallerin takibi TEİAŞ tarafından yapılır ve TEİAŞ ihlal tespit edilen tüzel kişilere cezai şartları ve diğer yaptırımları uygular (Yönetmelik m.6/5).

Hangi İhlaller Cezai Şarta Bağlanıyor? Danıştay Kararlarına Yansıyan Oranlar

Cezai şartın tanımı ve oranı anlaşmanın sürümüne göre değişmiştir. Danıştay kararlarında aktarılan anlaşma hükümleri, aynı ihlal için farklı dönemlerde farklı hesap yöntemleri uygulandığını gösterir.

Cezai Şart mı, İdari Para Cezası mı? Danıştay’ın Nitelendirmesi

Danıştay, TEİAŞ’ın uyguladığı bu yaptırımın hukuki mahiyeti itibarıyla sözleşmeden kaynaklanan bir cezai şart olduğunu ve yalnızca sistem kullanım anlaşmasını imzalamış ve bu anlaşmadaki hüküm ve şartları kabul etmiş taraflar hakkında uygulanabileceğini kabul etmektedir. Bu nitelendirmenin üç önemli sonucu vardır.

Birincisi, anlaşma yoksa cezai şart da yoktur. Danıştay, ilk derece mahkemesi olarak baktığı bir davada, TEİAŞ ile ilk kez 25.03.2010 tarihinde anlaşma imzalayan bir dağıtım şirketine 2009 yılı için yöntem bildirimine dayanılarak kesilen reaktif ceza faturasını iptal etmiştir. Gerekçe, tip sözleşmedeki hükümlerin Kurulca onaylanan bir yöntem bildirimine aktarılarak sözleşme dışındaki bir şirkete uygulanmasına imkân veren bir kanun hükmü bulunmadığı ve bu ilişkinin yalnızca ikincil düzenlemelerle kurulamayacağıdır; ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle iadesine de hükmedilmiştir (Danıştay 13. Dairesi, 22.05.2025, E.2024/95, K.2025/2076). Aynı yaklaşımla, anlaşma bulunmayan bir dönem için düzenlenen 2.667.772,71 TL’lik fider açma faturasının iptali onanmıştır (Danıştay 13. Dairesi, 18.02.2025, E.2024/1729, K.2025/800). Yöntem bildiriminin bu konudaki 1.5 numaralı maddesi de Danıştay tarafından iptal edilmiştir; karar metinlerinde 13. Dairenin 17.05.2017 tarihli, E.2013/816, K.2017/1519 sayılı ve 18.06.2019 tarihli, E.2015/3364, K.2019/2128 sayılı kararları ile İdari Dava Daireleri Kurulunun 12.04.2021 tarihli, E.2019/2416, K.2021/750 sayılı onama kararı aktarılmaktadır.

İkincisi, anlaşma imzalanmışsa cezai şart kural olarak geçerlidir. Danıştay’ın onadığı bir ilk derece kararında sistem kullanım anlaşmalarının kamu hizmetinin ifası amacıyla yapıldığı, metinlerinin Kurulca onaylandığı, dağıtım şirketinin bu anlaşmaları imzalamak zorunda olduğu ve bu nedenle idari sözleşme niteliği taşıdığı, idari sözleşmelere cezai şart konulmasına engel bir yasal düzenleme bulunmadığı belirtilmiştir (Danıştay 13. Dairesi, 18.02.2025, E.2022/360, K.2025/801). Aynı tarihli başka bir kararda, anlaşma imzalanmış trafo merkezleri için uygulanan 4.614.047,57 TL’lik kısım hukuka uygun bulunurken anlaşma imzalanmamış bir trafo merkezi için yöntem bildirimine dayanılarak uygulanan kısım iptal edilmiştir (Danıştay 13. Dairesi, 18.02.2025, E.2024/1346, K.2025/802).

Üçüncüsü, cezai şart anlaşmadaki hesap yöntemine sıkı sıkıya bağlıdır. Fatura, anlaşmada yazılı tanım ve oran dışında bir esasa dayanamaz. Danıştay, iptal edilmiş bir yönetmelik hükmüne göre yüzde 20 üzerinden hesaplanan reaktif cezasını, anlaşmadaki oran yerine bu hükmün esas alındığı gerekçesiyle hukuka aykırı bulan ve faturanın bölünemeyen bütünlüğü nedeniyle tamamını iptal eden kararı onamıştır (Danıştay 13. Dairesi, 18.03.2024, E.2023/3830, K.2024/1319).

Görevli Yargı Yeri: Uyuşmazlık Mahkemesi Kararından Ek Madde 3’e

Sistem kullanım ceza faturalarının hangi yargı kolunda dava konusu yapılacağı uzun süre tartışmalı kalmıştır. Danıştay’ın 2025 tarihli kararlarında aktarıldığına göre Uyuşmazlık Mahkemesi önce adli yargıyı görevli kabul etmiş, daha sonra içtihat değiştirerek idari yargının görevli olduğuna karar vermiş ve bu karar 17.06.2014 tarihli ve 29033 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. 25.11.2020 tarihli ve 7257 sayılı Kanunla Elektrik Piyasası Kanununa eklenen ek madde 3 ise tartışmayı kesin olarak bitirmiş ve 8 inci maddenin ikinci fıkrasının (d) bendinin uygulamasından kaynaklanan uyuşmazlıkların idari yargıda görüleceğini hükme bağlamıştır.

Kanunda ayrı bir yetki kuralı bulunmadığından yetkili mahkeme, dava konusu işlemi yapan idari merciin bulunduğu yer idare mahkemesidir (2577 m.32/1). Danıştay kararlarına konu dosyalarda ceza faturalarına ilişkin işlemlerin ve itirazların TEİAŞ Genel Müdürlüğünün Erişim ve Uygulamalar Dairesi Başkanlığı bünyesinde değerlendirildiği görülmektedir. Fatura, Kurulun onayladığı genel nitelikteki bir düzenlemeyle birlikte dava konusu yapılırsa dava Danıştay’da görülür (2575 m.24/1-c; 2577 m.7/4); Danıştay’ın yukarıda anılan 2025/2076 sayılı kararı bu şekilde ilk derece olarak verilmiştir.

Davanın yanlışlıkla adli yargıda açılması hâlinde, görevsizlik kararının kesinleşmesini izleyen günden itibaren otuz gün içinde idari yargıda dava açılabilir ve görevsiz yargı merciine başvurma tarihi idari yargıya başvurma tarihi sayılır (2577 m.9/1). Ancak Danıştay, bu kuralın uygulanabilmesi için adli yargıdaki davanın da idari dava süresine uygun açılmış olmasını arar ve somut olayda davacının yanılgısının makul olup olmadığını değerlendirir:

• Uyuşmazlık Mahkemesinin idari yargıyı görevli kabul eden kararı Resmî Gazete’de yayımlanmadan önce, 19.12.2013 tarihinde adli yargıda dava açan şirketin davasını süre aşımı nedeniyle reddeden bölge idare mahkemesi kararı, mahkemeye erişim hakkını aşırı katı yorumladığı gerekçesiyle bozulmuştur (Danıştay 13. Dairesi, 22.05.2025, E.2023/2110, K.2025/2074).
• Buna karşılık, faturanın ödenmesinden dört yıl dokuz aydan fazla süre sonra, 2017 yılında görevsiz yargı yerinde açılan dava makul sürede açılmış sayılmamış; faturayı iptal eden ve ödenen 1.118.666,96 TL’nin faiziyle iadesine hükmeden karar, davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur (Danıştay 13. Dairesi, 22.05.2025, E.2025/237, K.2025/2073).
• Faturaların tebliğinden sekiz yıldan fazla süre sonra açılan dava da süre aşımı nedeniyle reddedilmiş ve bu karar onanmıştır (Danıştay 13. Dairesi, 20.01.2025, E.2024/3402, K.2025/309).

Dava Süresi ve TEİAŞ’a İtiraz

Dava açma süresi, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren altmış gündür (2577 m.7/1 ve m.7/2-a). Ceza faturasının tebliği, süreyi başlatan yazılı bildirimdir. Dava açmadan önce faturanın kaldırılması veya düzeltilmesi TEİAŞ’tan istenebilir; dava süresi içinde yapılan bu başvuru süreyi durdurur, otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre, başvuruya kadar geçen süre de hesaba katılarak yeniden işlemeye başlar (2577 m.11). Danıştay’ın incelediği dosyalarda faturaya yapılan itirazın reddine ilişkin TEİAŞ işlemi de fatura ile birlikte dava konusu yapılmıştır (Danıştay 13. Dairesi, 18.02.2025, E.2022/360, K.2025/801).

Ceza Faturasına Karşı İptal Sebepleri

Danıştay kararları, cezai şartın uygulanabildiği dosyalarda bile faturanın birçok yönden hukuka aykırı olabileceğini gösterir. İtiraz ve dava dilekçesi aşağıdaki sorular üzerinden kurulmalıdır.

Ölçü noktası ve hesap esası. Bu konuda en güncel ve en somut karar, 2023 dönemine ait reaktif yük ihlali faturalarıyla ilgilidir. Anlaşmaya göre cezai şart, ihlal değerlendirmesi yapılan ölçü noktaları esas alınarak belirlenen aylık toplam tüketime tekabül eden sistem işletim bedelinin yüzde 40’ıdır. Danıştay, ara kararla TEİAŞ’tan açıklama istemiş; ihlal değerlendirmesinin trafo merkezindeki baralar nezdinde ayrı ayrı yapıldığını, buna karşılık cezanın trafo merkezindeki bütün baralardan geçen enerjiye karşılık gelen sistem işletim bedeli üzerinden hesaplandığını tespit etmiştir. Sistem işletim bedelinin faturada tek kalem olmasının, ihlal değerlendirmesi yapılan baraya ait kısmın ayrıştırılmasına engel olmadığını belirterek 2.140.967,52 TL’lik faturayı hukuka aykırı bulmuş ve davanın reddine ilişkin kararları bozmuştur (Danıştay 13. Dairesi, 14.04.2025, E.2024/3233, K.2025/1511). Aynı gerekçe 1.113.632,64 TL ve 2.226.563,10 TL tutarlı faturalar için de uygulanmıştır (Danıştay 13. Dairesi, 14.04.2025, E.2024/3231, K.2025/1510; 22.05.2025, E.2024/2600, K.2025/2068).

Bu kararlar ihlalin varlığını tartışmaz; Danıştay, ölçümlerde kapasitif reaktif enerji oranının mevzuatta belirlenenin üzerinde gerçekleştiğini kabul etmiştir. Davayı kazandıran, hesap yönteminin anlaşma metnine uygun olmamasıdır. Bu nedenle dilekçede ihlalin varlığına itiraz ile hesaba itiraz birbirinden ayrılmalı, hesaba itiraz ayrıca ve rakamlarla gösterilmelidir.

Eski anlaşmalardaki uyarı şartı. 2010 yılında imzalanan bir sistem kullanım anlaşmasının cezai şartlar maddesi, cezanın kullanıcının ihlali TEİAŞ’ın uyarısına rağmen uyarıda belirtilen süre içinde sona erdirmemesi hâlinde uygulanacağını öngörüyordu (Danıştay 13. Dairesi, 22.05.2025, E.2024/95, K.2025/2076 kararında aktarılan metin). İlk derece mahkemeleri bu dönemlere ait ve uyarı yapılmadan düzenlenen faturaları iptal etmiştir; ancak Danıştay’a gelen bu dosyalar süre yönünden sonuçlandığından Danıştay’ın uyarı şartı hakkında esasa ilişkin bir değerlendirmesi bu çalışmada bulunmamıştır. 2023 dönemine ait kararlarda ise anlaşmanın, cezai şartın herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın uygulanacağını öngördüğü aktarılmaktadır.

Ödenen Cezai Şartın Faiziyle Geri Alınması

İlgililer, haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilir (2577 m.12). İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür (Anayasa m.125). Danıştay, anlaşma dışı döneme ait reaktif ceza faturasını iptal ederken ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte TEİAŞ tarafından ödenmesine hükmetmiştir (Danıştay 13. Dairesi, 22.05.2025, E.2024/95, K.2025/2076). İletim şirketinin geçmiş dönem için düzenlediği başka bir faturada da aynı sonuca ulaşılmıştır (Danıştay 13. Dairesi, 15.01.2026, E.2024/2696, K.2026/98).

Tam yargı isteminde uyuşmazlık konusu miktar dilekçede gösterilmelidir (2577 m.3/2-d). Danıştay’ın onadığı bir ilk derece kararında, bedellerin ödenmesinde gecikmeye düşülmesi hâlinde 6183 sayılı Kanun uyarınca faiz uygulanacağı da belirtilmiştir (Danıştay 13. Dairesi, 18.02.2025, E.2022/360, K.2025/801). Bu nedenle faturanın ödenip ödenmeyeceği, gecikme faizi riski ile iade talebinin faiz başlangıcı birlikte düşünülerek karar verilmelidir.

Yürütmenin Durdurulması ve Bağlantının Kesilmesi Riski

Dava açılması işlemin yürütülmesini durdurmaz (2577 m.27/1). Mahkeme, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartları birlikte gerçekleşirse yürütmenin durdurulmasına karar verebilir (2577 m.27/2). Ceza faturası ödenmişse yürütmenin durdurulmasına çoğu zaman gerek kalmaz; ödenmemişse gecikme faizi ve tahsil riski ile birlikte değerlendirilmelidir. Danıştay’a gelen dosyalardan bazılarında yürütmeyi durdurma harcı yatırıldığı, yani bu istemin de ileri sürüldüğü görülmektedir.

Asıl hayati risk bağlantının kesilmesidir. Sistem güvenliğini riske atan anlaşma gücü aşımında TEİAŞ kullanıcıyı uyarır; üretim şirketleri uyarı tarihi itibarıyla, diğer kullanıcılar otuz gün içinde aşımı sona erdirmezse elektrik enerjisi kesilebilir ve kesme ile yeniden bağlama maliyetleri kullanıcıya aittir (Yönetmelik m.7/4). TEİAŞ otomatik enerji kesme sistemlerini de devreye alabilir (Yönetmelik m.7/5). Kurulun değiştirdiği anlaşmayı iki ay içinde imzalamayan kullanıcıların tesislerinin iletim sistemiyle irtibatı ise beş iş günü önce bildirim yapılarak kesilir (Yönetmelik m.6/5). Bu işlemler uygulanmakla etkisi tükenecek nitelikte olabileceğinden yürütmenin durdurulması savunma alınmaksızın da istenebilir (2577 m.27/2).

Aynı Olay İçin EPDK İdari Para Cezası da Gelebilir

TEİAŞ’ın cezai şartı ile EPDK’nın idari para cezası birbirinin alternatifi değildir. Şebeke kurallarına aykırılık hem anlaşmadaki cezai şartı hem de Elektrik Piyasası Kanunundaki idari para cezasını gündeme getirebilir. Danıştay, sistem frekansının düştüğü bir anda Elektrik Şebeke Yönetmeliğinin 20 nci maddesinde öngörülen frekans aralıklarında öngörülen süre kadar şebekeye bağlı kalmayan bir hidroelektrik santraline 6446 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca verilen 572.186 TL’lik idari para cezasına karşı açılan davanın reddini onamıştır (Danıştay 13. Dairesi, 09.12.2024, E.2021/1043, K.2024/5340). EPDK cezalarına karşı yollar EPDK idari para cezaları 2026 sayfamızda anlatılmıştır.

Yan Hizmet Anlaşmalarındaki Cezai Yaptırımlar

Sistem kullanım anlaşmasından ayrı olarak, yan hizmet sağlayan kullanıcılar TEİAŞ ile yan hizmet anlaşmaları imzalar ve bu anlaşmaların da kendi yaptırımları vardır. Anlık talep kontrol hizmetinde, sistem frekansı önceden belirlenen kademeye düştüğü hâlde tüketim tesisinin kendi ihmali veya hatası sonucu talebi kesilmezse, ilk tespitte o fatura dönemi için hizmet ödemesi yapılmaz; ihlal aynı anlaşma döneminde tekrarlanırsa ödeme yapılmamasının yanında bir saatlik hizmet karşılığı tutar kadar para cezası uygulanır. En az bir gün önceden sistem işletmecisine bildirim yapılmış ve kabul edilebilir geçerli bir sebep varsa bu yaptırımlar uygulanmaz (Yan Hizmetler Yönetmeliği m.38). Reaktif güç kontrolü hizmetinin sağlanmaması, veri gönderim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi veya test raporunun geçici kabulden itibaren 120 gün içinde sunulmaması hâlinde uygulanacak cezai şartlar ise reaktif güç kontrolüne ilişkin yan hizmet anlaşmasında yer alır (Yan Hizmetler Yönetmeliği m.39/4).

Ek madde 3 yalnızca sistem kullanım ihlallerine ilişkin cezai şartları açıkça idari yargıya bırakmıştır. Yan hizmet anlaşmalarındaki yaptırımlar için Kanunda ayrı bir görev hükmü bulunmadığından, bu uyuşmazlıklarda görev konusu dava açılmadan önce ayrıca değerlendirilmelidir. Danıştay, piyasa işletmecisinin kamu gücü kullanarak yaptığı tek yanlı işlemlerin idari yargının denetiminde olduğunu kabul etmiştir (Danıştay İDDK, 29.01.2025, E.2024/2063, K.2025/126).

Dağıtım Seviyesinde Anlaşma Gücü Aşımı

Dağıtım sistemine bağlı kullanıcılar için anlaşma gücü kuralları ayrıca düzenlenmiştir. Mesken dışındaki bir kullanıcının anlaşma gücünü iki ay üst üste yüzde yirmiden fazla aştığı dağıtım şirketince tespit edilirse kullanıcıya güç ihlalinin tekrarlanmaması veya güç artırımı talebinde bulunulması gerektiği bildirilir. Bildirimden itibaren otuz gün içinde güç artırımı talep etmeyen veya talebi kabul edilmeyen ve sonraki altı ay içinde anlaşma gücünü yeniden yüzde yirmiden fazla aşan tüketicilere usulsüz elektrik tüketimine ilişkin hükümler, üreticilere ise bağlantı anlaşmasındaki yaptırımlar uygulanır; TEİAŞ’ın acil durum talimatı nedeniyle oluşan aşımda bu hüküm uygulanmaz (Yönetmelik m.14/2). Dağıtım sisteminin güvenliğini riske atan aşımda dağıtım şirketi kullanıcıyı uyarır ve aşım süresinde sona erdirilmezse enerji kesilebilir (Yönetmelik m.14/3).

Lisanssız üretim tesislerine dağıtım şirketinin uyguladığı yaptırımlar ve acil durum talimatları için lisanssız GES mevzuata aykırılık tespiti ve lisanssız GES’lere acil durum talimatı yazılarımıza, tüketicilerin reaktif bedellerine itiraz için reaktif enerji bedeli ve itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Ceza Faturası Gelen Şirket İçin Kontrol Listesi

1. Faturanın tebliğ tarihini kayda geçirin ve altmışıncı günü takvime işleyin (2577 m.7).
2. İhlal dönemi için ilgili trafo merkezinde imzalı sistem kullanım anlaşması bulunup bulunmadığını ve hangi sürümün yürürlükte olduğunu kontrol edin (Yönetmelik m.6/9).
3. Anlaşmanın cezai şartlar maddesindeki tanımı, oranı ve hesap esasını faturadaki hesapla karşılaştırın.
4. Ceza muhteviyat çizelgesini, ölçüm verilerini ve tek hat şemalarını isteyin; ihlalin hangi ölçü noktasında tespit edildiğini ve cezanın hangi tüketim üzerinden hesaplandığını belirleyin.
5. TEİAŞ talimatı, acil durum talimatı veya arz güvenliği kararı dönemine denk gelen saatleri ayıklayın (Yönetmelik m.7/1 ve m.7/3).
6. Faturada iptal edilmiş bir yönetmelik veya yöntem bildirimi hükmüne dayanılıp dayanılmadığını kontrol edin.
7. İtiraz edilecekse bunu dava süresi içinde yapın ve kalan süreyi yazılı olarak takip edin (2577 m.11).
8. Faturanın ödenip ödenmeyeceğine gecikme faizi ve iade talebinin faiz başlangıcı birlikte değerlendirilerek karar verin.
9. Aynı olay için EPDK soruşturması açılıp açılmadığını izleyin.
10. Bağlantının kesilmesi riski varsa yürütmenin durdurulması için zarar hesabını hazırlayın (2577 m.27/2).

Dilekçe Örneği 1: TEİAŞ’a Ceza Faturasına İtiraz

Aşağıdaki örnek, bir dağıtım şirketine reaktif yük ihlali gerekçesiyle düzenlenen ve hesabı trafo merkezinin tamamı üzerinden yapılan bir fatura için hazırlanmıştır. Örnekte, Danıştay kararlarına yansıyan 2023 dönemi standart sistem kullanım anlaşmasının 9 uncu maddesi esas alınmıştır; kendi anlaşmanızdaki madde numarası ve oran kontrol edilmelidir. İtiraz dava süresi içinde yapılmalıdır.

Dilekçe Örneği 2: Ceza Faturasının İptali ve Ödenen Tutarın Faiziyle İadesi Davası

Aşağıdaki örnek, itirazı reddedilen ve gecikme faizi riskine karşı ödenmiş bir fatura için hazırlanmıştır. Fatura ödendiği için yürütmenin durdurulması istenmemiş, iptal ile birlikte ödenen tutarın yasal faiziyle iadesi istenmiştir.

Dosyanıza Göre İlgili Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

TEİAŞ sistem kullanım ceza faturası nedir?

İletim sistemine bağlı kullanıcının, TEİAŞ ile imzaladığı sistem kullanım anlaşmasında tanımlanan bir ihlali, örneğin reaktif yük ihlali, fider açma veya anlaşma gücü aşımı gerçekleştirmesi üzerine TEİAŞ’ın anlaşmadaki cezai şartı uygulayarak düzenlediği faturadır (6446 m.8/2-d; Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği m.6/5).

Ceza faturasına karşı hangi mahkemede dava açılır?

İdari yargıda. 6446 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesi, 8 inci maddenin ikinci fıkrasının (d) bendinin uygulamasından kaynaklanan uyuşmazlıkların idari yargıda görüleceğini açıkça düzenler. Yetkili mahkeme, işlemi yapan merciin bulunduğu yer idare mahkemesidir (2577 m.32/1). Fatura, ülke çapında uygulanacak bir düzenleyici işlemle birlikte dava konusu yapılırsa dava Danıştay’da ilk derece mahkemesi olarak görülür (2575 m.24/1-c).

Dava süresi ne kadardır?

Faturanın tebliğini izleyen günden itibaren altmış gündür (2577 m.7). Dava süresi içinde TEİAŞ’a yapılan itiraz süreyi durdurur; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır (2577 m.11). Danıştay, faturanın tebliğinden yıllar sonra açılan davaları süre aşımı nedeniyle reddetmektedir (Danıştay 13. Dairesi, 20.01.2025, E.2024/3402, K.2025/309).

Asliye ticaret mahkemesinde dava açtık, ne olur?

Görevsizlik kararının kesinleşmesini izleyen günden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir ve adli yargıya başvuru tarihi esas alınır (2577 m.9/1). Ancak Danıştay, adli yargıdaki davanın da idari dava süresine uygun ve makul sürede açılmış olmasını arar; faturanın ödenmesinden dört yıl dokuz ay sonra açılan davayı süresinde saymamıştır (Danıştay 13. Dairesi, 22.05.2025, E.2025/237, K.2025/2073).

Bu cezai şart idari para cezası mıdır?

Hayır. Danıştay, TEİAŞ’ın uyguladığı yaptırımın sözleşmeden kaynaklanan bir cezai şart olduğunu ve yalnızca sistem kullanım anlaşmasını imzalamış taraflar hakkında uygulanabileceğini kabul etmektedir (Danıştay 13. Dairesi, 22.05.2025, E.2024/95, K.2025/2076). EPDK’nın idari para cezası ise 6446 sayılı Kanunun 16 ncı maddesine dayanır ve ayrı bir yaptırımdır.

Sistem kullanım anlaşması imzalamadık, ceza uygulanabilir mi?

Danıştay’a göre hayır. Anlaşma bulunmayan dönemler için yöntem bildirimine dayanılarak kesilen ceza faturaları iptal edilmiştir (Danıştay 13. Dairesi, 22.05.2025, E.2024/95, K.2025/2076; 18.02.2025, E.2024/1729, K.2025/800). Ancak anlaşma imzalamayan kullanıcılar da iletim bedellerini öder (Yönetmelik m.6/6) ve Kurulun değiştirdiği anlaşmayı imzalamayanların bağlantısı kesilebilir (Yönetmelik m.6/5).

TEİAŞ uyarı yapmadan ceza kesebilir mi?

Güncel düzenlemede anlaşma gücü ihlalinde ilave ihtara gerek kalmaksızın anlaşmadaki yaptırım uygulanır (Yönetmelik m.7/3) ve 2023 dönemi anlaşmaları da cezai şartın ihtarsız uygulanacağını öngörür. 2010 yılında imzalanan eski tip anlaşmalarda ise cezai şart, ihlalin TEİAŞ’ın uyarısına rağmen süresinde sona erdirilmemesine bağlanmıştı; bu nedenle ihlal dönemindeki anlaşma metni mutlaka kontrol edilmelidir.

Reaktif yük ihlali cezası nasıl hesaplanır?

Danıştay kararına yansıyan 2023 dönemi anlaşmasına göre cezai şart, ihlal değerlendirmesi yapılan ölçü noktaları esas alınarak belirlenen aylık toplam tüketime tekabül eden sistem işletim bedelinin yüzde 40’ıdır. Danıştay, ihlal bara bazında tespit edilip ceza trafo merkezinin tamamı üzerinden hesaplandığında faturanın hukuka aykırı olduğuna karar vermiştir (Danıştay 13. Dairesi, 14.04.2025, E.2024/3233, K.2025/1511).

Fider açma cezası nedir?

2015 tarihli bir anlaşmada, kullanıcının bağlı olduğu fidere bir gün içinde dört veya daha fazla arıza intikal ederek kesicinin açması ihlal sayılmış ve her dört açma için o aya ait sistem kullanım fiyatına göre hesaplanan bedelin yüzde 1’i cezai şart olarak öngörülmüştür; bu hükme dayanan fatura hukuka uygun bulunmuştur (Danıştay 13. Dairesi, 18.02.2025, E.2022/360, K.2025/801).

TEİAŞ’ın talimatıyla anlaşma gücünü aştık, ceza uygulanır mı?

Hayır. TEİAŞ tarafından verilen talimatlarla anlaşma gücünün aşılması durumunda talimat verilen zaman dilimlerindeki aşımlar güç aşımı sayılmaz (Yönetmelik m.7/3). Bakanlığın arz güvenliği talebiyle Kurulun belirlediği dönemde üretim tesislerinin anlaşma gücünün üzerinde verdiği enerji de güç aşımı değildir (Yönetmelik m.7/1).

Ödediğimiz cezai şartı faiziyle geri alabilir miyiz?

Evet. İptal ve tam yargı istemleri birlikte ileri sürülebilir (2577 m.12). Danıştay, iptal ettiği ceza faturası nedeniyle ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte TEİAŞ tarafından ödenmesine hükmetmiştir (Danıştay 13. Dairesi, 22.05.2025, E.2024/95, K.2025/2076). Miktar dilekçede gösterilmelidir (2577 m.3/2-d).

Faturanın bir kalemi hukuka aykırıysa tamamı iptal edilir mi?

Kalemler ayrılamıyorsa evet. Danıştay, fider açma kalemi hukuka uygun olsa bile iptal edilmiş bir yönetmelik hükmüne göre hesaplanan reaktif kalemi nedeniyle tek tutarı içeren faturanın tümüyle iptaline ilişkin kararı onamıştır (Danıştay 13. Dairesi, 18.03.2024, E.2023/3830, K.2024/1319).

Aynı ihlal için EPDK de ceza verebilir mi?

Evet; dayanakları ve uygulayanları farklıdır. Danıştay, şebeke yönetmeliğindeki frekans aralıklarında şebekeye bağlı kalmayan bir santrale 6446 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca verilen 572.186 TL’lik idari para cezasına karşı davanın reddini onamıştır (Danıştay 13. Dairesi, 09.12.2024, E.2021/1043, K.2024/5340).

Dağıtım şebekesinde anlaşma gücünü aşarsak ne olur?

Mesken dışındaki kullanıcı iki ay üst üste yüzde yirmiden fazla aşım yaparsa dağıtım şirketi bildirim yapar; otuz gün içinde güç artırımı istenmez ve altı ay içinde aşım tekrarlanırsa tüketicilere usulsüz tüketim hükümleri, üreticilere bağlantı anlaşmasındaki yaptırımlar uygulanır (Yönetmelik m.14/2).

Yan hizmet anlaşmalarındaki cezalar da bu kapsamda mı?

Ayrı bir rejimdir. Anlık talep kontrol hizmetinde ihlal hâlinde ödeme yapılmaz ve tekrarında bir saatlik hizmet tutarı kadar para cezası uygulanır (Yan Hizmetler Yönetmeliği m.38); reaktif güç kontrolüne ilişkin cezai şartlar yan hizmet anlaşmasında yer alır (m.39/4). Ek madde 3 yalnızca sistem kullanım ihlallerini açıkça idari yargıya bıraktığından görev konusu ayrıca değerlendirilmelidir.

Mevzuat ve Kararlar

Mevzuat

• 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu m.8/2-d, m.16 ve ek madde 3 (8 inci maddenin ikinci fıkrasının (d) bendi ve ek madde 3, 25.11.2020 tarihli ve 7257 sayılı Kanunla eklenmiştir).
• Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği (Resmî Gazete 28.01.2014, sayı 28896) m.6, 7 ve 14.
• Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği (Resmî Gazete 26.11.2017, sayı 30252) m.38 ve 39.
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.2, 3, 7, 9, 11, 12, 17, 20, 27, 31, 32, 45 ve 46; 2575 sayılı Danıştay Kanunu m.24; Anayasa m.125.

Kararlar

• Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 29.01.2025, E.2024/2063, K.2025/126.
• Danıştay 13. Dairesi: 18.03.2024, E.2023/3830, K.2024/1319; 09.12.2024, E.2021/1043, K.2024/5340; 20.01.2025, E.2024/3402, K.2025/309; 18.02.2025, E.2022/360, K.2025/801; 18.02.2025, E.2024/1729, K.2025/800; 18.02.2025, E.2024/1346, K.2025/802; 14.04.2025, E.2024/3231, K.2025/1510; 14.04.2025, E.2024/3233, K.2025/1511; 22.05.2025, E.2024/95, K.2025/2076; 22.05.2025, E.2024/2600, K.2025/2068; 22.05.2025, E.2025/237, K.2025/2073; 22.05.2025, E.2023/2110, K.2025/2074; 15.01.2026, E.2024/2696, K.2026/98 (Danıştay karar arama sistemi).
• Karar metinlerinde aktarılan kararlar: Danıştay 13. Dairesi, 17.05.2017, E.2013/816, K.2017/1519 ve 18.06.2019, E.2015/3364, K.2019/2128; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 12.04.2021, E.2019/2416, K.2021/750; Uyuşmazlık Mahkemesinin 17.06.2014 tarihli ve 29033 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan kararı.

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her dosya, imzalanan anlaşmanın metni, fatura ekleri ve ölçüm verileriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Hukukçular Evi TEİAŞ ve EPDK Uyuşmazlıklarında Ne Yapar?