Trafik kazasında yaralanan ev hanımlarının en sık duyduğu cümle şudur: “Siz çalışmıyorsunuz, gelir kaybınız yok; size maddi tazminat çıkmaz.” Bu düşünce, hem sigorta şirketlerinin ilk tekliflerinde hem de bazen ailelerin kendi değerlendirmelerinde karşımıza çıkar ve ciddi hak kayıplarına yol açar. Oysa evde yemek yapmak, temizlik, çamaşır, alışveriş, çocukların ve yaşlıların bakımı, evin düzeninin sağlanması ekonomik değeri olan bir emektir. Bu işler kaza nedeniyle yapılamadığında ya başkası ücret karşılığı çalıştırılır ya da ailenin diğer bireyleri bu yükü üstlenir; her iki durumda da ortada gerçek bir kayıp vardır.
Türk Medeni Kanunu, eşlerin birliğin giderlerine yalnızca malvarlıklarıyla değil emekleriyle de katıldığını açıkça kabul eder; yerleşik yargı uygulamasında da ev hanımının bedensel zararında tazminat hesabı net asgari ücret üzerinden yapılır. Bu rehberde ev içi emeğin hukuki dayanağını, geçici ve kalıcı maluliyet tazminatının nasıl hesaplandığını, bakıcı gideri ile ev hizmeti kaybının farkını, ev dışında gelir elde eden ev hanımının durumunu, eşin ve çocukların taleplerini, sosyal güvenlik yönünü ve örnek hesapları anlatıyoruz. Dosyanızı değerlendirmek için Hukukçular Evi Ankara’yı 0554 648 37 15 numaralı telefondan arayabilirsiniz.
Beş cümlede özet
- TMK m.186 uyarınca eşler birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve malvarlıklarıyla katılır; ev içinde yürütülen işler bu nedenle ekonomik değeri olan bir katkıdır ve kaza nedeniyle bu emeğin azalması TBK m.54 anlamında tazmin edilecek bir zarardır.
- Yerleşik yargı uygulamasında ev hanımının geçici ve kalıcı maluliyet tazminatı net asgari ücret üzerinden hesaplanır; asgari ücret hem çalışılan hem çalışılmayan dönemler için esas alındığından aktif ve pasif dönem ayrımı tutarı değiştirmez ve hesap bakiye ömür boyunca yapılır.
- Ev hanımının kaza öncesinde ev dışında gelir getiren bir işi, örneğin el işi satışı veya gündelik işler yapması hâlinde gerçek gelir ispat edilebilirse hesap bu gelir üzerinden yapılır; asgari ücret yalnızca tabandır.
- İyileşme döneminde ev işlerinin yapılamaması geçici iş göremezlik tazminatıyla karşılanır; kişinin kendi bakımı için ayrıca bir bakıcıya ihtiyaç duyulmuşsa bakıcı gideri ayrı bir kalemdir, ancak aynı kaybın iki kez istenmemesine dikkat edilmelidir.
- Eşin ev işlerinin aksaması nedeniyle uğradığı ekonomik kayıp yansıma zarar niteliğindedir ve kural olarak istenemez; ağır bedensel zararda ise eş ve çocuklar TBK m.56/2 uyarınca kendi manevi tazminatlarını isteyebilir.
Ev içi emeğin hukuki dayanağı
Türk Medeni Kanunu m.185, eşlerin birliğin mutluluğunu elbirliğiyle sağlamak ve çocukların bakımına, eğitimine ve gözetimine beraberce özen göstermekle yükümlü olduğunu düzenler. TMK m.186/3 ise eşlerin birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve malvarlıklarıyla katılacağını öngörür. Kanun koyucu, aile birliğine katkıyı yalnızca para kazanmakla sınırlamamış; ev işlerinin yürütülmesi ve çocukların bakımı gibi emek katkısını da malvarlığı katkısıyla eşdeğer kabul etmiştir. Bu nedenle ev hanımının ev içindeki çalışması, hukuken değeri olan bir iş gücüdür.
Türk Borçlar Kanunu m.54, bedensel zararda kazanç kaybını ve çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıpları tazmin edilecek zararlar arasında sayar. Kanun “çalışma gücü” kavramını kullanır; bu kavram, ücretli bir işte çalışmakla sınırlı değildir. Kaza nedeniyle ev işlerini eskisi gibi yapamayan, bu işler için daha fazla çaba harcamak zorunda kalan veya başkasının yardımına muhtaç hâle gelen ev hanımının çalışma gücü azalmıştır. Bu kayıp, ev hanımının kendi zararıdır ve kendisi tarafından istenir. Aynı ilke, ev işlerini ve çocuk bakımını fiilen üstlenen erkek eş için de geçerlidir.
Ev hanımının bedensel zararında temel dayanaklar
| Hüküm | İçerik | Tazminat bakımından anlamı |
|---|---|---|
| TMK m.185 | Eşler birliğin mutluluğunu elbirliğiyle sağlar, çocukların bakımına beraberce özen gösterir | Ev içi ve çocuk bakımı emeği aile birliğine katkıdır |
| TMK m.186/3 | Eşler birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve malvarlıklarıyla katılır | Ev içi emek malvarlığı katkısıyla eşdeğerdir |
| TBK m.54 | Kazanç kaybı ve çalışma gücünün azalmasından doğan kayıplar tazmin edilir | Ücretli işte çalışmayanın çalışma gücü kaybı da zarardır |
| TBK m.56 | Bedensel bütünlüğü zedelenen ve ağır bedensel zararda yakınları manevi tazminat ister | Ev hanımı ile eş ve çocukların manevi tazminatı |
| KTK m.85, 91 | İşleten ve trafik sigortacısının bedensel zarardan sorumluluğu | Talebin muhatapları |
Tazminat hangi gelir üzerinden hesaplanır?
Ev hanımının ev içi emeğinin piyasa karşılığını kesin olarak belirlemek güç olduğundan, yerleşik yargı uygulamasında bu emeğin değeri net asgari ücret üzerinden belirlenir. Net asgari ücret, bir kişinin en az bu düzeyde bir ekonomik değer üretebileceği kabulüne dayanan bir tabandır. 2026 yılı için net asgari ücret aylık 28.076 TL’dir. Gelir belgelenemeyen diğer mağdurlarda olduğu gibi ev hanımında da hesap bu tutar üzerinden yapılır.
Ev hanımı hesabının önemli bir özelliği vardır: çalışan mağdurlarda aktif dönem, yani yaklaşık 60 yaşa kadar olan dönem gerçek gelir üzerinden, sonrası olan pasif dönem ise asgari ücret üzerinden hesaplanır. Ev hanımında her iki dönem için de esas alınan tutar asgari ücret olduğundan bu ayrım tazminat tutarını değiştirmez; hesap fiilen bakiye ömür boyunca asgari ücret üzerinden yapılmış olur. Kadınların TRH-2010 yaşam tablosuna göre bakiye ömrü aynı yaştaki erkeklerden uzun olduğundan, aynı oranda maluliyette kadın mağdurun tazminatı daha yüksek çıkar. Gelir tespitinin genel ilkeleri için gelirin ispatı ve asgari ücret karinesi yazımıza bakabilirsiniz.
Ev hanımında kalıcı maluliyet tazminatının hesap unsurları
| Unsur | Uygulama | Not |
|---|---|---|
| Esas alınan gelir | Net asgari ücret (2026: aylık 28.076 TL) | Gerçek gelir ispatlanırsa o gelir |
| Aktif dönem | Net asgari ücret | Tutar pasif dönemle aynı |
| Pasif dönem | Net asgari ücret | Aktif-pasif ayrımı sonucu değiştirmez |
| Süre | TRH-2010’a göre bakiye ömür | Kadınlarda bakiye ömür daha uzun |
| Maluliyet oranı | Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ekindeki kılavuz | Meslek ayrımı yapılmaz |
| Kusur | Karşı tarafın kusuru; mağdurun kusuru varsa indirim | TBK m.52 |
| Faiz | Kaza tarihine göre uygulanacak rejim | 7589 s.K. ile TBK m.55 değişikliği |
Örnek hesaplar
Aşağıdaki örneklerde geliri bulunmayan, karşı tarafın tam kusuruyla yaralanan ev hanımları için kalıcı maluliyet tazminatı yargı uygulamasındaki yerleşik yöntemle, TRH-2010 yaşam tablosu ve 2026 net asgari ücreti üzerinden hesaplanmıştır. Karşılaştırma için aynı yaş ve orandaki erkek mağdurun tutarı da gösterilmiştir. Kaza tarihinde 30 yaşında olan bir ev hanımının %15 kalıcı maluliyetinde tazminat yaklaşık 2.476.259 TL iken, aynı yaş ve orandaki erkek mağdur için yaklaşık 2.246.321 TL bulunur; fark bakiye ömür farkından kaynaklanır.
Ev hanımında örnek kalıcı maluliyet tazminatı (net asgari ücret, karşı taraf %100 kusurlu, TRH-2010, varsayımsal)
| Mağdur | Maluliyet oranı | Kalıcı maluliyet tazminatı | Aynı yaş ve oranda erkek mağdur |
|---|---|---|---|
| 30 yaş ev hanımı | %15 | 2.476.259 TL | 2.246.321 TL |
| 45 yaş ev hanımı | %25 | 2.899.918 TL | 2.549.536 TL |
| 60 yaş ev hanımı | %20 | 1.400.855 TL | 1.187.257 TL |
Tutarlar yalnızca kalıcı maluliyet tazminatını gösterir; iyileşme dönemi kaybı, bakıcı ve tedavi giderleri ile manevi tazminat ayrıca istenir. 60 yaş ve üzerindeki ev hanımlarında da hesap aynı mantıkla bakiye ömür boyunca yapılır; yaşlı mağdurlara özgü değerlendirmeler için emekli ve yaşlı mağdurun trafik kazası tazminatı, hesap yönteminin ayrıntıları için maluliyet tazminatı ne kadar? rehberlerimize bakabilirsiniz.
Sigorta şirketi ‘çalışmıyorsunuz’ diyerek tazminat teklifini düşük tuttuysa, ev içi emeğinizin karşılığını asgari ücret esasıyla birlikte yeniden hesaplayalım.
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara. Telefon: 0554 648 37 15
Geçici maluliyet: iyileşme döneminde ev işlerinin yapılamaması
Kaza sonrası hastanede yatılan, alçıda veya yatakta geçirilen dönemde ev hanımı ev işlerini yapamaz; bu işler ya ücretle bir yardımcıya yaptırılır ya da eş, çocuklar veya diğer yakınlar tarafından üstlenilir. Bu dönemdeki kayıp, geçici iş göremezlik tazminatı olarak istenir. Yerleşik uygulamada ev hanımı için geçici iş göremezlik tazminatı da net asgari ücret üzerinden, kurul raporunda belirtilen iyileşme süresi esas alınarak hesaplanır. Örneğin raporda dört aylık geçici iş göremezlik süresi belirlenmişse bu dönemin tazminatı yaklaşık 112.302 TL’dir.
Ev işlerini yakınların üstlenmesi, tazminat hakkını ortadan kaldırmaz; sitemizdeki bakıcı rehberinde de açıklandığı üzere zarar veren, mağdurun ailesinin fedakârlığından yararlanarak sorumluluktan kurtulamaz. Geçici dönemin süresi, maluliyet raporunda ay veya gün olarak açıkça yazılmalıdır; raporda süre belirtilmemişse ek rapor istenmelidir. İyileşme döneminin genel esasları için trafik kazasında geçici maluliyet rehberimize bakabilirsiniz.
Bakıcı gideri ile ev hizmeti kaybı arasındaki fark
Ev hanımı dosyalarında en sık yapılan hesap hatalarından biri, aynı kaybın iki farklı isimle iki kez istenmesi veya tam tersine bir kalemin hiç istenmemesidir. Geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatı, ev hanımının ev işlerini yapamamasından doğan kaybı karşılar. Bakıcı gideri ise mağdurun kendi kişisel bakımı için, örneğin yıkanma, giyinme, tuvalet ihtiyacı, yataktan kalkma ve beslenme gibi işlerde başka birinin yardımına muhtaç olmasından doğan ayrı bir zarardır. Sitemizdeki bakıcı rehberinde açıklandığı üzere yargı uygulamasında bakıcı giderinin brüt asgari ücret üzerinden hesaplanması yönünde kararlar bulunmaktadır; 2026 brüt asgari ücreti aylık 33.030 TL olduğundan iki aylık kişisel bakım ihtiyacının gideri yaklaşık 66.060 TL’dir.
Ev işleri için tutulan yardımcının ücreti, ev hanımının geçici iş göremezlik tazminatıyla aynı kaybı karşıladığından kural olarak ayrıca istenmez. Annenin yaptığı çocuk bakımı da ev içi hizmetin parçası olduğundan, bunun için tutulan bakıcı ücretinin geçici iş göremezlik tazminatıyla aynı kaybı karşılayıp karşılamadığı somut olayda değerlendirilmelidir. Buna karşılık mağdurun kendi bakımı için bakıcıya ihtiyaç duyulmuşsa, bu ihtiyaç raporda açıkça belirtilerek ayrıca talep edilir. Bakıcı giderinin ayrıntıları için trafik kazasında bakıcı gideri yazımıza bakabilirsiniz.
Ağır kalıcı maluliyet dosyalarında aynı ayrım uzun vadede de önem taşır. Ev işlerini yapma gücündeki kalıcı azalma kalıcı maluliyet tazminatıyla karşılanırken, mağdurun kendi günlük yaşam aktivitelerini yardım almadan yerine getirememesi ömür boyu sürecek bir bakıcı ihtiyacı doğurabilir. Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik, raporda bağımlılık değerlendirmesi alanının boş bırakılamayacağını düzenler; tam bağımlılık kaydı bu dosyalarda bakıcı gideri talebinin temel dayanağıdır. Konutun ve banyonun engelli kullanımına uygun hâle getirilmesi, yardımcı cihazlar ve sürekli rehabilitasyon gibi yaşam boyu giderler de ayrıca istenir. Bu giderler için ağır maluliyette yaşam boyu giderler ve felç gibi ağır durumlar için omurilik yaralanması ve felçte maluliyet oranı rehberlerimize bakabilirsiniz.
Ev hanımı dosyasında kalemlerin ayrımı
| Kalem | Karşıladığı kayıp | Hesap esası | Çift sayma riski |
|---|---|---|---|
| Geçici iş göremezlik tazminatı | İyileşme döneminde ev işlerinin yapılamaması | Net asgari ücret × rapordaki süre | Ev işleri için tutulan yardımcının ücretiyle aynı kayıp |
| Kalıcı maluliyet tazminatı | Ev işlerini yapma gücündeki kalıcı azalma | Net asgari ücret × oran × bakiye ömür | — |
| Kişisel bakıcı gideri | Mağdurun kendi bakımı için başkasına muhtaçlık | Uygulamada brüt asgari ücret × bakım süresi | Ev işi yardımcısıyla karıştırılmamalı |
| Tedavi ve rehabilitasyon giderleri | Hastane, ilaç, fizik tedavi, cihaz | Gerçek giderler | SGK’nın karşıladığı kısım ayrıca istenmez |
| Manevi tazminat | Acı, yaşam kalitesindeki kayıp | TBK m.56 ölçütleri | — |
Maluliyet oranı ve ev işlerine etkisi
Ev hanımının kalıcı maluliyet oranı da diğer mağdurlarda olduğu gibi Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ekindeki kılavuza göre belirlenir. Kılavuz, oranı kişinin mesleğine göre değil, bozukluğun vücutta yol açtığı işlev kaybına göre belirler; bu nedenle ev hanımı ile ücretli çalışan aynı yaralanma için aynı oranı alır. Ancak aynı oranın günlük yaşamdaki etkisi farklı olabilir. Örneğin baskın elde parmak kayıpları veya el bileği hareket kısıtlılığı, yemek hazırlama, temizlik, çamaşır ve çocuk bakımı gibi sürekli el becerisi gerektiren işleri ciddi biçimde zorlaştırır; bel ve diz yaralanmaları ise ev içinde eğilme, taşıma ve merdiven kullanmayı güçleştirir.
Bu etkinin maluliyet raporunda ve bilirkişi raporunda gözetilmesi için, kaza sonrasında ev işlerinde yaşanan güçlüklerin hekime anlatılması ve muayene kayıtlarına geçirilmesi önemlidir. Oranın tek başına yansıtmadığı yaşam kalitesi kaybı ise manevi tazminatın belirlenmesinde değerlendirilir. Kalıcı oran sıfır çıksa bile iyileşme dönemi kaybı ve manevi tazminat istenebilir. Rapor süreci ve itiraz için maluliyet raporu nasıl alınır? ve maluliyet raporuna itiraz, el ve kol yaralanmalarındaki oranlar için omuz, dirsek, el bileği ve parmak yaralanmalarında maluliyet oranı, oranın sıfır çıktığı durumlar için maluliyet oranı sıfır çıkarsa tazminat yazılarımıza bakabilirsiniz.
Manevi tazminatın belirlenmesi
TBK m.56/1, bedensel bütünlüğü zedelenen kişiye olayın özelliklerini göz önünde tutarak uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verilebileceğini düzenler. Ev hanımı dosyalarında manevi tazminatın belirlenmesinde yaralanmanın ağırlığı, kalıcı sonuçları, iyileşme döneminin uzunluğu ve acı düzeyi yanında, mağdurun annelik ve aile içi rollerini yerine getirmekte yaşadığı güçlükler, çocuklarının bakımından uzak kalması, ailenin günlük düzeninin bozulması ve sosyal yaşamındaki kısıtlanma gibi hususlar da gözetilebilir. Karşı tarafın kusur ağırlığı ve tarafların ekonomik ve sosyal durumları da ölçütler arasındadır.
Manevi tazminat zorunlu trafik sigortası teminatının dışında olduğundan sürücü ve işletene, manevi tazminat teminatı içeren bir İMM poliçesi varsa o sigortacıya yöneltilir. Manevi tazminatın bölünmezliği ilkesi gereği bu talebin tek seferde doğru miktarla kurulması önemlidir. Ölçütlerin ayrıntıları için manevi tazminat nasıl belirlenir? yazımıza, hesap netleştiğinde talebin artırılması için talep artırım dilekçesi örneği rehberimize bakabilirsiniz.
Ev dışında gelir elde eden ev hanımı
Bazı ev hanımları ev işlerinin yanında evden el işi, dikiş, yemek veya pasta siparişi alarak, gündelik temizlik işlerinde çalışarak ya da mevsimlik işlerde yer alarak düzenli bir gelir elde eder. Bu gelir çoğu zaman kayıt dışıdır. Kazadan önce böyle bir gelir elde edildiği banka hesap hareketleri, sipariş ve satış kayıtları, sosyal medya satış sayfaları, tanık beyanları ve emsal ücret araştırmasıyla ispat edilebilirse, tazminat hesabı asgari ücret yerine bu gerçek gelir üzerinden yapılır. Asgari ücret yalnızca bir tabandır; gerçek gelirin daha yüksek olduğunun gösterilmesi tazminatı artırır.
Ev hanımının kazadan önce bir mesleği varsa ve çocukların büyümesiyle çalışma hayatına dönme planı kanıtlanabiliyorsa, bu durum ekonomik geleceğin sarsılması kapsamında ayrıca değerlendirilebilir; ancak bu tür bir iddianın somut delillerle desteklenmesi gerekir. Kayıt dışı gelirin ispatı için esnaf, çiftçi ve kayıt dışı çalışanın maluliyet tazminatı ve mesleki kayıplar için ekonomik geleceğin sarsılması rehberlerimize bakabilirsiniz.
Ev hanımının gerçek gelirini gösterebilecek deliller
| Faaliyet | Delil | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Evden sipariş (yemek, pasta, el işi) | Banka ve ödeme uygulaması kayıtları, sipariş mesajları, satış sayfaları | Düzenlilik ve kazadan önceki dönem |
| Gündelik temizlik veya bakım işi | Çalışılan evlerden tanıklar, ödeme kayıtları | Tanık beyanının belgelerle desteklenmesi |
| Mevsimlik veya dönemsel işler | İşveren veya aracı kayıtları, ödeme belgeleri | Yıllık ortalamanın hesaplanması |
| Kazadan önce bırakılmış meslek | Diploma, eski çalışma kayıtları, işe dönüş planına ilişkin belgeler | Ekonomik geleceğin sarsılması iddiası |
| Emsal ücret | İlgili meslek kuruluşundan emsal ücret yazısı | Faaliyetin niteliğinin açıkça bildirilmesi |
Eşin ve çocukların talepleri
Ev hanımının yaralanması, ailenin diğer bireylerini de etkiler: eş ev işlerini üstlenir, işinden izin almak veya bir yardımcı tutmak zorunda kalabilir. Ancak sorumluluk hukukunda kural olarak doğrudan zarar görenin zararı tazmin edilir; zarar görenle ilişkisi nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı ekonomik kayıplar yansıma zarar niteliğindedir ve kanunda öngörülen istisnalar dışında istenemez. Bu nedenle ev işlerinin aksamasından doğan kayıp, eşin değil ev hanımının kendi geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatı içinde değerlendirilir. Eşin bu kayıp için ayrıca maddi tazminat istemesi kural olarak mümkün değildir.
Manevi tazminat bakımından ise TBK m.56/2, ağır bedensel zarar hâlinde zarar görenin yakınlarına da manevi tazminat verilebileceğini düzenler. Ağır maluliyete uğrayan bir ev hanımının eşi ve çocukları, bu durumun kendi yaşamlarına etkisi nedeniyle kendi manevi tazminatlarını isteyebilir. Ev hanımının kazada hayatını kaybetmesi hâlinde ise eş ve çocuklar, onun ev içi hizmetinden yoksun kalmaları nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir. Bu konular için yansıma zarar ile doğrudan zarar ayrımı, kalıcı maluliyette manevi tazminat ve destekten yoksun kalma tazminatı rehberlerimize bakabilirsiniz.
Sosyal güvenlik yönü: SGK ödeneği ve sağlık giderleri
Ev hanımları çoğunlukla bir işverene bağlı sigortalı olarak çalışmadığından, kaza sonrası geçici iş göremezlik ödeneği gibi kısa vadeli sigorta haklarından yararlanamaz. İsteğe bağlı sigortalı olarak prim ödeyen ev hanımları bakımından da isteğe bağlı sigorta 5510 sayılı Kanun sisteminde uzun vadeli sigorta kollarına yönelik olduğundan, rapor süresi için ödenek alınması kural olarak söz konusu olmaz. Bu durum, iyileşme dönemindeki kaybın tamamının kazaya sebep olanlardan istenmesi gerektiğini gösterir; çalışan mağdurlarda gündeme gelen ödenek mahsubu tartışması ev hanımı dosyalarında genellikle ortaya çıkmaz.
Tedavi giderleri bakımından ev hanımı, eşinin bakmakla yükümlü olunan kişisi olarak veya kendi genel sağlık sigortalılığı kapsamında sağlık hizmetlerinden yararlanır. KTK m.98 çerçevesinde trafik kazası nedeniyle verilen sağlık hizmetlerinin bedeli kural olarak sosyal güvenlik kurumu tarafından karşılanır; kurumun karşılamadığı veya katılım payı alınan tıbben gerekli giderler sorumlulardan istenebilir. Kalıcı maluliyet yüksekse engellilik raporuna bağlı haklar da ayrıca değerlendirilmelidir. Bu konular için trafik kazasında tedavi giderlerini kim öder? ve trafik kazası sonrası engelli raporu ve haklar yazılarımıza bakabilirsiniz.
Sigorta başvurusu, dava ve tazminatın aile içindeki durumu
Ev hanımının tazminat talebi için de KTK m.97 uyarınca önce zorunlu trafik sigortacısına yazılı başvuru yapılır. 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Genel Şartlar değişikliğiyle sakatlanma teminatı TBK hükümlerine göre belirlendiğinden, sigortacı ev hanımının zararını da yargı uygulamasındaki esaslara göre hesaplamakla yükümlüdür. Başvuruda maluliyet raporu, varsa geçici iş göremezlik süresine ilişkin rapor, bakım ihtiyacını gösteren belgeler ve tedavi giderleri eklenmelidir. Sigortacının teklifi, gelirin sıfır veya çok düşük kabul edilip edilmediği yönünden mutlaka denetlenmelidir.
Ev hanımına ödenen tazminat onun kişisel alacağıdır. Edinilmiş mallara katılma rejiminde TMK m.219 uyarınca çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar edinilmiş mal, TMK m.220 uyarınca manevi tazminat alacakları kişisel maldır; bu ayrım mal rejiminin sona ermesi hâlinde önem taşır. Eşi araç sürücüsü olarak kazaya karıştıysa, ev hanımı yolcu olarak kendi aracının sigortasına da başvurabilir. Bu konular için kazayı yapan araçtaki yolcu ve yakınlar tazminat alabilir mi?, maluliyet tazminatının vergisi, haczi ve korunması, maluliyet tazminatında faiz başlangıç tarihi ve sakatlık ve ölüm tazminatında TBK rejimi yazılarımıza bakabilirsiniz.
Ev hanımı dosyasında süreç planı
| Aşama | Yapılacak iş | Dayanak |
|---|---|---|
| İyileşme dönemi | Geçici iş göremezlik süresini ve bakım ihtiyacını raporla belgelemek | TBK m.54 |
| Kalıcı rapor | Tedavi tamamlandıktan sonra kılavuza göre maluliyet raporu almak | Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik |
| Gelir | Varsa ev dışı gerçek geliri belgelemek; yoksa asgari ücret esası | TBK m.54 |
| Sigorta başvurusu | Belgelerle zorunlu trafik sigortacısına başvurmak | KTK m.97 |
| Teklifin denetimi | Gelirin sıfır kabul edilip edilmediğini kontrol etmek | ZMSS Genel Şartları (2026) |
| Dava | Kısmi dava açıp hesap netleşince talebi artırmak | HMK m.109/4 |
| Yakınların talepleri | Ağır zararda eş ve çocukların manevi tazminatı | TBK m.56/2 |
Ev hanımı olarak geçirdiğiniz kaza sonrası geçici, kalıcı maluliyet, bakıcı ve manevi tazminat kalemlerini eksiksiz ve çift sayma olmadan birlikte hazırlayalım.
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara. Telefon: 0554 648 37 15
Sık yapılan hatalar
Ev hanımı dosyalarında hak kaybının en önemli sebebi, ev içi emeğin ekonomik değerinin göz ardı edilmesidir.
Ev hanımı dosyalarında sık yapılan hatalar
| Hata | Olası sonucu | Doğru yaklaşım |
|---|---|---|
| Çalışmadığı için maddi tazminat istememek | Kalıcı ve geçici maluliyet tazminatının kaybı | Net asgari ücret esasıyla tazminat istemek |
| Sigortanın geliri sıfır kabul eden teklifini imzalamak | Tazminatın çok düşük kalması | Teklifi asgari ücret esasına göre denetlemek |
| Geçici iş göremezlik süresini rapora yazdırmamak | İyileşme dönemi kaybının istenememesi | Süreyi raporda açıkça belirtmek |
| Ev işi yardımcısı ücretini ayrıca istemek | Çift sayma itirazı | Bu kaybı geçici iş göremezlik tazminatı içinde değerlendirmek |
| Kişisel bakım ihtiyacını hiç istememek | Bakıcı giderinin kaybı | Bakım ihtiyacını raporla belgeleyip ayrıca istemek |
| Ev dışı gelirini belgelememek | Hesabın asgari ücrette kalması | Banka, sipariş ve tanık delillerini toplamak |
| Eşin ev işleri kaybını kendi adına istemeye çalışmak | Yansıma zarar nedeniyle ret | Kaybı ev hanımının kendi talebine dahil etmek |
| Eş ve çocukların manevi tazminatını unutmak | Yakınların haklarının kaybı | Ağır zararda TBK m.56/2 taleplerini ileri sürmek |
Sıkça Sorulan Sorular
Ev hanımı trafik kazasında maluliyet tazminatı alabilir mi?
Evet. TMK m.186 uyarınca eşler birliğin giderlerine emek ve malvarlıklarıyla katılır; ev içi emek ekonomik değeri olan bir katkıdır. Kaza nedeniyle çalışma gücü azalan ev hanımı, TBK m.54 uyarınca geçici ve kalıcı maluliyet tazminatı isteyebilir.
Ev hanımının tazminatı hangi gelir üzerinden hesaplanır?
Yerleşik yargı uygulamasında net asgari ücret üzerinden hesaplanır; 2026 yılı için aylık 28.075,50 TL’dir. Ev hanımının ev dışında gelir elde ettiği ispat edilirse hesap bu gerçek gelir üzerinden yapılır.
Ev hanımında aktif ve pasif dönem ayrımı yapılır mı?
Hesap yönteminde ayrım yapılsa bile her iki dönem için de net asgari ücret esas alındığından tutar değişmez. Sonuç olarak tazminat, TRH-2010 yaşam tablosuna göre belirlenen bakiye ömür boyunca asgari ücret üzerinden hesaplanmış olur.
30 yaşındaki ev hanımının %15 maluliyetinde tazminat ne kadar olur?
Karşı tarafın tam kusurlu olduğu, net asgari ücret ve TRH-2010 tablosuyla yapılan varsayımsal hesapta kalıcı maluliyet tazminatı yaklaşık 2,48 milyon TL’dir. İyileşme dönemi kaybı, bakıcı ve tedavi giderleri ile manevi tazminat ayrıca istenir.
İyileşme döneminde ev işlerini eşim ve çocuklarım yaptı, yine de tazminat isteyebilir miyim?
Evet. Ev işlerinin yakınlar tarafından üstlenilmesi tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. Bu kayıp geçici iş göremezlik tazminatı olarak net asgari ücret ve rapordaki iyileşme süresi üzerinden istenir; örneğin dört aylık süre için yaklaşık 112 bin TL eder.
Evde yardımcı tuttuk, onun ücretini ayrıca isteyebilir miyim?
Ev işleri için tutulan yardımcının ücreti, ev hanımının geçici iş göremezlik tazminatıyla aynı kaybı karşıladığından kural olarak ayrıca istenmez. Mağdurun kendi kişisel bakımı için bakıcıya ihtiyaç duyulmuşsa bu bakıcı gideri ayrı bir kalem olarak talep edilebilir.
Evden sipariş alarak para kazanıyordum, bu hesaba yansır mı?
Kazadan önce düzenli gelir elde edildiği banka kayıtları, sipariş mesajları, satış sayfaları ve tanıklarla ispat edilebilirse tazminat asgari ücret yerine bu gerçek gelir üzerinden hesaplanır. Asgari ücret yalnızca tabandır.
Eşim ev işleri aksadığı için kendi adına tazminat isteyebilir mi?
Kural olarak hayır. Eşin ev işlerinin aksaması nedeniyle uğradığı ekonomik kayıp yansıma zarar niteliğindedir. Bu kayıp ev hanımının kendi iş göremezlik tazminatı içinde değerlendirilir; ağır bedensel zarar hâlinde ise eş TBK m.56/2 uyarınca manevi tazminat isteyebilir.
Ev hanımı SGK’dan rapor parası alabilir mi?
Bir işverene bağlı sigortalı olmayan ev hanımları geçici iş göremezlik ödeneği gibi kısa vadeli sigorta haklarından yararlanamaz. İsteğe bağlı sigortalılık da uzun vadeli sigorta kollarına yönelik olduğundan kural olarak ödenek sağlamaz; bu nedenle iyileşme dönemi kaybı sorumlulardan istenir.
Ev hanımına ödenen tazminat boşanmada paylaşılır mı?
Edinilmiş mallara katılma rejiminde TMK m.219 uyarınca çalışma gücü kaybı nedeniyle ödenen tazminat edinilmiş mal, TMK m.220 uyarınca manevi tazminat kişisel maldır. Maddi tazminatın mal rejiminin sona ermesinden sonraki döneme ait kısmının durumu somut olarak değerlendirilmelidir.
Eşimin kullandığı araçta yolcuyken yaralandım, eşimin aracının sigortasından tazminat alabilir miyim?
KTK m.92, işletenin yakınları bakımından yalnızca eşya ve mallarına gelen zararları teminat dışında bırakır. Bu nedenle işletenin eşi olan ev hanımı, bedensel zararı için o aracın zorunlu trafik sigortasına başvurabilir; eşin kusuru sigortacıya karşı talebi engellemez.
Ev işlerini ben yapıyorum ama erkeğim, bu kurallar bana da uygulanır mı?
Evet. TMK m.186’daki emek katkısı cinsiyete bağlı değildir. Ev işlerini ve çocuk bakımını fiilen üstlenen erkek eş de aynı ilkelere göre net asgari ücret esasıyla geçici ve kalıcı maluliyet tazminatı isteyebilir.
📘 İlgili Rehberler
- Tazminat Hukuku Rehberi (Ana Rehber)
- Trafik Kazasında Kalıcı Maluliyet Tazminatı 2026
- Ev Hanımı, Öğrenci ve İşsiz Mağdurun Tazminat Dava Dilekçesi
- Trafik Kazasında Geçici Maluliyet
- Trafik Kazasında Bakıcı Gideri
- Gelirin İspatı ve Asgari Ücret Karinesi
- Yansıma Zarar ile Doğrudan Zarar Ayrımı
- Kalıcı Maluliyette Manevi Tazminat
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (m.185, 186, 219, 220), 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.52, 54, 56), 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (m.85, 91, 92, 97, 98), 5510 sayılı Kanun, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve 6100 sayılı HMK m.109 hükümleri ile yargı uygulamasındaki yerleşik hesap yöntemine dayanır. Hesap örnekleri varsayımsaldır; somut tutar maluliyet raporu ve bilirkişi incelemesine göre belirlenir. Somut dosyanız için Hukukçular Evi Ankara ile 0554 648 37 15 numaralı telefondan iletişime geçin.


