Borsa şirketinin finansal tabloları, yatırımcının şirket hakkında elde edebileceği en önemli bilgidir ve bu bilginin zamanında gelmesi en az doğruluğu kadar önemlidir. SPK’nın Finansal Raporlama Tebliği (II-14.1), borsa şirketlerinin yıllık finansal raporlarını hesap dönemi sonundan itibaren konsolide değilse 60, konsolide ise 70 gün içinde; 3, 6 ve 9 aylık ara dönem raporlarını 30 veya 40 gün içinde, sınırlı bağımsız denetimden geçiyorsa 10 gün ilaveyle KAP’a bildirmesini ister. Yıllık raporlar ayrıca genel kuruldan en az üç hafta önce ve her hâlde üçüncü ayın sonuna kadar açıklanmalıdır. Raporlar yönetim kurulunun ayrı bir kararıyla kabul edilir ve finansal raporlamadan sorumlu yöneticilerin sorumluluk beyanıyla birlikte açıklanır. Makul gerekçe varsa SPK ek süre verebilir. Süreye uyulmaması SPK idari para cezasına, Borsa İstanbul’da uyarı, Yakın İzleme Pazarı’na alınma ve en ağır hâlde kottan çıkarma sonuçlarına yol açabilir. Bu rehber, süreleri, sorumlulukları ve geç açıklamanın sonuçlarını madde madde anlatır.
Şirketiniz finansal tablolarını süresinde açıklayamayacak mı ya da yatırım yaptığınız şirket raporlarını açıklamadı mı?
Ek süre başvurusu, SPK süreci ve yatırımcı hakları için birlikte çalışalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppKısa Cevap
Finansal raporlama süreleri
| Rapor | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Yıllık, solo | Dönem sonundan itibaren 60 gün | II-14.1 m.10/1-a |
| Yıllık, konsolide | Dönem sonundan itibaren 70 gün | m.10/1-b |
| Yıllık, halka açık ortaklık | Genel kuruldan en az 3 hafta önce; her hâlde 3. ayın sonu | m.10/2 |
| Ara dönem, solo | 30 gün | m.11/1-a |
| Ara dönem, konsolide | 40 gün | m.11/1-b |
| Sınırlı denetime tabi ara dönem | Borsa şirketlerinde +10 gün, diğerlerinde +15 gün | m.11/2 |
| Tatil | Tatili izleyen ilk iş günü | m.10/3, m.11/3 |
| Ek süre | Makul gerekçe; komite veya sorumlu yönetici başvurusu | m.13/1 |
| İnternet sitesi | Açıklamadan sonra; en az 5 yıl | m.14/1 |
Finansal tablolardaki gerçeğe aykırılığın cezai boyutu finansal tablo hilesi rehberimizde, denetim komitesinin gözetim görevi ise komiteler rehberimizde anlatılmıştır. Bu yazı sürelere ve süreye uyulmamasının sonuçlarına odaklanır.
Hukuki Dayanak: SPKn m.14 ve Finansal Raporlama Tebliği
İhraççı, kamuya açıklanacak veya Kurulca istenecek finansal tablo ve raporları, şekil ve içerik bakımından Türkiye Muhasebe Standartları çerçevesinde Kurulca belirlenen düzenlemelere uygun olarak, zamanında, tam ve doğru şekilde hazırlamak ve ibraz etmekle yükümlüdür (SPKn m.14/1). Kanun, bu yükümlülüğün “zamanında” yerine getirilmesini açıkça sayar; yani geç açıklama, yanlış açıklama kadar kanuna aykırıdır. Finansal tabloların Kurul düzenlemelerine uygun hazırlanmasından, sunulmasından, gerçeğe uygunluğu ve doğruluğundan ihraççı ile kusurlarına ve durumun gereklerine göre yönetim kurulu üyeleri sorumludur; yönetim kurulunun tabloların kabulüne dair ayrı bir karar alması gerekir (m.14/2). Tablolar ayrıca SPK listesindeki bağımsız denetim kuruluşlarına denetletilir (m.14/3).
Bu kanuni çerçeve, Finansal Raporlama Tebliği (II-14.1) ile ayrıntılandırılmıştır. Tebliğ, sermaye piyasası araçları borsada işlem gören işletmeler, yatırım kuruluşları, yatırım ortaklıkları, portföy yönetim şirketleri ve ipotek finansmanı kuruluşları gibi işletmeleri kapsar; bankalar, sigorta şirketleri ile finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri finansal raporlarını kendi özel mevzuatlarına göre düzenler, ancak raporların ilgililere sunulmasında Tebliğe tabidir (II-14.1 m.2/1-2). İşlem sırası geçici olarak durdurulan işletmeler de borsada işlem gören işletme sayılır (m.2/3); yani işlem sırasının kapalı olması raporlama yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Yıllık Finansal Raporlar: 60 ve 70 Gün Kuralı
Sermaye piyasası araçları borsada veya teşkilatlanmış diğer pazar yerlerinde işlem gören işletmeler, yıllık finansal raporlarını ve bunlara ilişkin bağımsız denetim raporlarını, konsolide finansal tablo hazırlama yükümlülükleri yoksa hesap döneminin bitimini izleyen 60 gün, varsa 70 gün içinde KAP’a bildirir (II-14.1 m.10/1). Takvim yılı hesap dönemi kullanan bir şirket için bu, konsolide tablo hazırlamayan şirketlerde yaklaşık Mart ayının başı, konsolide tablo hazırlayanlarda ise Mart ayının ortası anlamına gelir. Halka açık ortaklıklar ayrıca yıllık finansal raporlarını görüşülecekleri genel kurul tarihinden en az üç hafta önce bildirmek zorundadır; her hâlükârda yıllık raporlar hesap döneminin bitimini izleyen üçüncü ayın sonuna kadar bildirilir (m.10/2).
Son bildirim günü resmî tatile denk gelirse tatili izleyen ilk iş günü son bildirim tarihidir (m.10/3). Konsolide tablo hazırlayan yatırım ortaklıkları, bireysel tablolarını da konsolide tablolarla birlikte bildirir (m.10/4). Bankalar ve finansal kuruluşlar gibi özel mevzuata tabi işletmeler, kendi mevzuatlarında daha kısa süre varsa o süreye, yoksa Tebliğdeki sürelere uyar (m.10/5). Yıllık finansal raporlar ve bağımsız denetim raporları genel kuruldan en az üç hafta önce ortakların incelemesine sunulur ve isteyen ortaklara gönderilir (m.15/1).
Ara Dönem Raporlar: 30, 40 ve 10 Gün
Sermaye piyasası araçları borsada işlem gören işletmeler, yatırım kuruluşları, yatırım ortaklıkları, portföy yönetim şirketleri ve ipotek finansmanı kuruluşları 3, 6 ve 9 aylık dönemler itibarıyla ara dönem finansal rapor düzenler (II-14.1 m.7/1). Ara dönem raporları, konsolide tablo hazırlama yükümlülüğü yoksa ilgili dönemin bitiminden itibaren 30 gün, varsa 40 gün içinde bildirilir (m.11/1). Ara dönem tabloları Kurulun bağımsız denetim düzenlemelerine göre sınırlı bağımsız denetime, yani incelemeye tabiyse bu sürelere borsa şirketleri için 10 gün, diğer işletmeler için 15 gün eklenir (m.11/2). Uygulamada altı aylık tablolar genellikle sınırlı denetime tabi tutulduğundan, konsolide tablo hazırlayan bir borsa şirketinin altı aylık raporu için süre 50 gündür.
Takvim yılı hesap dönemi için örnek son günler
| Rapor | Solo | Konsolide | Not |
|---|---|---|---|
| Yıllık (31 Aralık) | 60. gün | 70. gün | Genel kuruldan 3 hafta önce; 3. ay sonu sınırı |
| 3 aylık (31 Mart) | 30. gün | 40. gün | Sınırlı denetim yoksa |
| 6 aylık (30 Haziran) | 40. gün (inceleme varsa) | 50. gün (inceleme varsa) | Sınırlı denetimde +10 gün |
| 9 aylık (30 Eylül) | 30. gün | 40. gün | Sınırlı denetim yoksa |
Genel Kurul Takvimiyle İlişki
Yıllık finansal raporların açıklanma süresi, olağan genel kurul takviminin de belirleyicisidir. TTK’ya göre finansal tablolar, faaliyet raporu, denetleme raporları ve kâr dağıtım önerisi genel kuruldan en az on beş gün önce pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur (TTK m.437/1); halka açık ortaklıklarda ise Tebliğ bu süreyi üç haftaya çıkarır ve raporların isteyen ortaklara gönderilmesini ister (II-14.1 m.10/2, m.15/1). Kurumsal yönetim ilkeleri de genel kurul belgelerinin ilan ve toplantı günleri hariç en az üç hafta önce internet sitesinde ve KAP’ta yayımlanmasını zorunlu tutar (II-17.1 Ek, 1.3.1). Olağan genel kurulun hesap döneminin bitiminden itibaren üç ay içinde yapılması gerektiği dikkate alındığında (TTK m.409/1), yıllık raporların geç açıklanması genel kurulun da gecikmesine ve kâr dağıtımının ertelenmesine yol açar. Kâr payı hakkı bu rehberimizde anlatılmıştır.
Ek Süre Başvurusu
Kurulca kabul edilecek makul gerekçelerin varlığı hâlinde, işletmenin kurumsal yönetim ilkeleri kapsamında oluşturulan denetimden sorumlu komitesi, yoksa finansal raporlamadan sorumlu yönetim kurulu üyesi veya genel müdürü tarafından başvurulması şartıyla, yıllık ve ara dönem finansal raporların kamuya açıklanması için ek süre verilebilir (II-14.1 m.13/1). Başvurunun denetim komitesi tarafından yapılmasının öngörülmesi, gecikme gerekçesinin bağımsız üyelerin gözetiminden geçmesini sağlar.
Makul gerekçe örnekleri arasında büyük bir satın alma veya birleşme nedeniyle konsolidasyon sürecinin uzaması, bağımsız denetçinin değişmesi, önemli bir bağlı ortaklığın yurt dışı tablolarının gecikmesi, doğal afet veya bilgi sistemlerinde yaşanan ciddi sorunlar sayılabilir. Ek süre talebi son günden önce, gerekçeleri ve öngörülen açıklama tarihiyle birlikte yapılmalıdır. Ek süre talebinin yapılması ve Kurulun kararı, yatırımcılar açısından önemli bilgi olduğundan KAP’ta açıklanması gerekir. Gecikmenin nedeni şirketin mali durumundaki ciddi bir sorunsa, bu durum ayrıca içsel bilgi olarak derhâl açıklanmalıdır; içsel bilginin açıklanması bu rehberimizde anlatılmıştır.
Yönetim Kurulu Kararı ve Sorumluluk Beyanı
Yıllık ve ara dönem finansal raporların Tebliğe uygun hazırlanmasından, sunulmasından, gerçeğe uygunluğu ve doğruluğundan işletme ile kusurlarına ve durumun gereklerine göre yönetim kurulu üyeleri sorumludur; yönetim kurulunun finansal tablo ve faaliyet raporlarının kabulüne dair ayrı bir karar alması gerekir (II-14.1 m.9/1). Yönetim kurulu, denetim komitesini, yoksa üyelerinden en az birini finansal raporlamadan sorumlu olarak belirler; ancak bu, yönetim kurulunun genel sorumluluğunu ortadan kaldırmaz (m.9/2).
Kamuya açıklanacak raporlara, finansal raporlamadan sorumlu yönetim kurulu üyeleri ile genel müdür veya finansal raporlamadan sorumlu yöneticinin şu beyanları eklenir: finansal tablo ve faaliyet raporunun kendilerince incelendiği; görev alanlarındaki bilgiler çerçevesinde bunların önemli konularda gerçeğe aykırı bir açıklama veya yanıltıcı sonuç doğurabilecek eksiklik içermediği; tabloların işletmenin aktifleri, pasifleri, finansal durumu ve kâr ve zararıyla ilgili gerçeği dürüst biçimde yansıttığı ve faaliyet raporunun işin gelişimini, performansını, finansal durumunu ve karşı karşıya olunan önemli risk ve belirsizlikleri dürüstçe yansıttığı (m.9/3). Yönetim kurulu, imza yükümlülerinin konsolidasyon kapsamındaki şirketlerle ilgili önemli bilgilere ulaşmasını sağlayacak tedbirleri almakla yükümlüdür; imza yükümlüleri de iç kontrol sistemine ilişkin eleştiri ve önerilerini yönetim kuruluna, denetim komitesine ve bağımsız denetçiye bildirir (m.9/4).
Kim neyden sorumlu?
| Kişi veya organ | Sorumluluk | Dayanak |
|---|---|---|
| İşletme | Raporların hazırlanması, sunulması, doğruluğu | SPKn m.14/2; II-14.1 m.9/1 |
| Yönetim kurulu | Ayrı kabul kararı; kusura göre sorumluluk | m.14/2; m.9/1 |
| Denetim komitesi veya sorumlu üye | Finansal raporlamadan sorumlu | m.9/2 |
| Sorumlu yönetici ve genel müdür | Sorumluluk beyanı | m.9/3 |
| Bağımsız denetçi | Denetim raporu | SPKn m.14/3; II-14.1 m.21 |
| Belgeleri imzalayanlar | Yanlış veya eksik bilgiden müteselsil sorumluluk | SPKn m.32 |
Faaliyet Raporu: İçerik ve Ara Dönem Faaliyet Raporları
Finansal raporun bir parçası olan yıllık faaliyet raporu, Şirketlerin Yıllık Faaliyet Raporunun Asgari İçeriğinin Belirlenmesi Hakkında Yönetmelik’e göre hazırlanır; ancak hazırlanma ve açıklanma süreleri bakımından Tebliğ hükümleri uygulanır (II-14.1 m.8/1). Tebliğ, faaliyet raporunda ayrıca yönetim kurulu üyeleri ve üst yöneticilerin yetki sınırları ile görev süreleri, çalışanlara sağlanan hak ve menfaatler, sektör ve şirketin sektördeki yeri, üretim ve satış bilgileri, yatırımlar ve teşvikler, finansman kaynakları ve çıkarılmış sermaye piyasası araçları, esas sözleşme değişiklikleri, kurumsal yönetim uyum raporu, ilişkili taraf işlemlerine ilişkin bilgiler ve finansal tablolarda yer almayan diğer faydalı hususlara yer verilmesini ister (m.8/2). Ara dönem faaliyet raporlarında ise ara dönemi ilgilendiren önemli olaylar, bunların finansal tablolara etkileri ve dönemin geri kalanı için önemli risk ve belirsizlikler açıklanır (m.8/3).
Ticari sır niteliğindeki bilgilere, bu niteliklerini korudukları sürece faaliyet raporunda yer verilmeyebilir; ancak sır niteliği sona erdiğinde ilk faaliyet raporunda açıklanması gerekir (m.8/4). Faaliyet raporundaki finansal bilgilerin denetlenen finansal tablolarla tutarlı olup olmadığı ve gerçeği yansıtıp yansıtmadığı da bağımsız denetimin kapsamındadır (m.21/3). Bu nedenle faaliyet raporu, yalnızca bir tanıtım metni değil, denetime tabi bir kamuyu aydınlatma belgesidir ve içeriğindeki yanıltıcı ifadeler SPKn m.32 kapsamında sorumluluk doğurur.
Bağımsız Denetim Görüşünün Türleri ve Önemi
Yıllık finansal raporlar bağımsız denetim raporuyla, sınırlı denetime tabi ara dönem raporları ise inceleme raporuyla birlikte açıklanır. Denetçinin vereceği görüşün türü, yatırımcı açısından tabloların ne ölçüde güvenilir olduğunu gösterir. Olumlu görüş tabloların tüm önemli yönleriyle gerçeğe uygun olduğunu; şartlı görüş belirli bir konu dışında uygun olduğunu; olumsuz görüş tabloların bir bütün olarak gerçeği yansıtmadığını; görüş bildirmekten kaçınma ise denetçinin yeterli kanıt elde edemediğini ifade eder. Denetim raporunda “işletmenin sürekliliği” ile ilgili önemli belirsizliğe dikkat çekilmesi de ayrıca önemli bir uyarıdır. Olumsuz görüş ve görüş bildirmekten kaçınma, Borsa İstanbul Kotasyon Yönergesi uyarınca Yakın İzleme Pazarı’na alma ve kottan çıkarma sebepleri arasındadır (m.23/1).
Denetim görüşü türleri
| Görüş | Anlamı | Olası sonuç |
|---|---|---|
| Olumlu | Tablolar tüm önemli yönleriyle gerçeğe uygun | Olağan süreç |
| Şartlı | Belirli konular dışında gerçeğe uygun | Şart konusunun izlenmesi |
| Olumsuz | Tablolar bir bütün olarak gerçeği yansıtmıyor | Yakın İzleme, kottan çıkarma riski |
| Görüş bildirmekten kaçınma | Yeterli kanıt elde edilemedi | Yakın İzleme, kottan çıkarma riski |
| Süreklilik vurgusu | İşletmenin devamlılığına ilişkin önemli belirsizlik | Mali durumun yakından izlenmesi |
Borçlanma Aracı İhraç Eden Şirketler ve Muafiyetler
Tebliğ yalnızca pay senedi borsada işlem gören şirketleri değil, pay dışındaki sermaye piyasası araçlarını yurt içinde ihraç eden halka açık olmayan işletmeleri de kapsar; bu işletmeler ihraç ettikleri araçların itfa tarihine kadar Tebliğ hükümlerine tabidir (II-14.1 m.2/4). Tahvili borsada işlem gören bir şirket, payları borsada olmasa bile finansal raporlarını KAP’ta açıklamak zorundadır; tahsisli ihraç yapan halka açık olmayan şirketler ise raporlarını Kurula bildirir (m.12/1-2). Öte yandan son bildirim tarihi itibarıyla işlem sırası 30 günden fazla durdurulan, borsa kotundan sürekli çıkarılan, faaliyeti geçici durdurulan veya tasfiye hâlinde bulunan işletmeler ara dönem finansal rapor düzenleme yükümlülüğünden muaftır (m.22/1). Yıllık raporlama yükümlülüğü ise bu hâllerde de devam eder.
Bildirim Yeri: KAP veya SPK
Sermaye piyasası araçları borsada işlem gören işletmeler, portföy yönetim şirketleri ve yatırım kuruluşları finansal raporlarını kamuya açıklanmak üzere KAP’a bildirir (II-14.1 m.12/1). Payları borsada işlem görmeyen halka açık ortaklıklar, yalnızca nitelikli yatırımcılara satış yapan işletmeler, tahsisli borçlanma aracı ihraç eden halka açık olmayan işletmeler, varlık kiralama şirketleri, bağımsız denetim, değerleme ve derecelendirme kuruluşları gibi işletmeler ise raporlarını Kurula bildirir (m.12/2). KAP’a bildirim yapan işletmeler raporlarını kamuya açıklandıktan sonra internet sitelerinde de ilan eder ve en az 5 yıl erişime açık tutar (m.14/1). Tebliğe uygun hazırlanmamış finansal raporlar veya bunlardaki veriler kamuya yapılacak hiçbir açıklamada kullanılamaz; kullanılırsa önemli hususlarda gerçeğe aykırı veya eksik bilgi verilmiş sayılır (m.18/1). Bu kural, şirketlerin denetlenmemiş veya özel hazırlanmış tablolarla yatırımcıya iyimser tablo çizmesini engeller. KAP bildirim yükümlülükleri bu rehberimizde anlatılmıştır.
Geç Açıklamanın Sonuçları: SPK ve Borsa Tedbirleri
Finansal raporların süresinde açıklanmaması, SPKn m.14’teki zamanında ibraz yükümlülüğünün ve Kurul düzenlemelerinin ihlalidir. Kurul, Kanun ve Kurul düzenlemelerine aykırılık nedeniyle şirkete ve sorumlu kişilere idari para cezası uygulayabilir (SPKn m.103). SPK’dan savunma istem yazısı gelmesi ve idari para cezasına itiraz süreci bu rehberimizde anlatılmıştır.
Borsa İstanbul tarafında ise sonuçlar daha görünürdür. Kotasyon Yönergesi’ne göre ortaklığın kamuyu aydınlatma yükümlülüklerini yerine getirmediğinin tespit edilmesi ve KAP’ta yayımlanan son üç yıllık bağımsız denetim raporlarının olumsuz görüş içermesi veya denetçinin görüş bildirmekten kaçınması, payların kottan çıkarılması sebepleri arasındadır; Borsa yönetim kurulu kottan çıkarma kararı vermeden önce ortaklığı uyarabilir, süre verebilir, paylarını Yakın İzleme Pazarı’na alabilir veya uygun gördüğü diğer tedbirleri uygulayabilir (Kotasyon Yönergesi m.23/1). Benzer sebeplerle paylar Yıldız, Ana veya Alt Pazar’dan Yakın İzleme Pazarı’na da alınabilir (m.35). Uygulamada finansal raporlarını süresinde açıklamayan şirketlerin payları Borsa düzenlemeleri uyarınca açıklama yapılana kadar işlem sırası kapatılarak işleme kapatılabilir. Yakın İzleme Pazarı ve kottan çıkarma süreci bu rehberimizde anlatılmıştır.
Geç veya sorunlu açıklamanın sonuçları
| Durum | Olası sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Süresinde açıklamama | İdari para cezası | SPKn m.14/1, m.103 |
| Kamuyu aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmemesi | Uyarı, süre, Yakın İzleme, kottan çıkarma | Kotasyon Yönergesi m.23/1, m.35 |
| Olumsuz görüş veya görüş vermekten kaçınma | Yakın İzleme, kottan çıkarma riski | Kotasyon Yönergesi m.23/1 |
| Tebliğe uygun olmayan tablo kullanımı | Gerçeğe aykırı bilgi sayılır | II-14.1 m.18/1 |
| Gerçeğe aykırı tablo | Hukuki ve cezai sorumluluk | SPKn m.32, m.112 |
| Geç açıklamadan doğan yatırımcı zararı | Tazminat talebi | SPKn m.32; TTK m.553 |
Yatırımcı Açısından: Geç Açıklama Ne Anlama Gelir?
Finansal tabloların gecikmesi çoğu zaman bir uyarı işaretidir. Gecikmenin arkasında bağımsız denetçiyle muhasebe uygulamaları konusunda anlaşmazlık, önemli bir değer düşüklüğü, süreklilik varsayımına ilişkin şüphe, bağlı ortaklıklarda sorunlar veya yönetim değişikliği olabilir. Yatırımcının dikkat etmesi gereken işaretler şunlardır: Ek süre talebinin gerekçesi, bağımsız denetçinin değişip değişmediği, denetim raporundaki görüş türü (olumlu, şartlı, olumsuz veya görüş vermekten kaçınma) ve “işletmenin sürekliliği” başlıklı açıklamalar. Denetçinin olumsuz görüş vermesi veya görüş bildirmekten kaçınması, Borsa düzenlemeleri açısından doğrudan tedbir sebebidir.
Gecikmeli veya yanıltıcı açıklama nedeniyle zarara uğrayan yatırımcı, kamuyu aydınlatma belgelerini imzalayanlara ve adlarına imzalanan tüzel kişiye karşı SPKn m.32 kapsamında tazminat talep edebilir; zararın, gerçeğe uygun bilginin ortaya çıkmasından hemen sonra borsada yapılan alım veya satım üzerine meydana gelmesi hâlinde bu maddeye göre ileri sürülebileceği Kanunda düzenlenmiştir (m.32/4). Ayrıca bağımsız denetçinin sorumluluğu bu rehberimizde anlatılmıştır. Gerçeğe aykırı finansal tablo düzenlenmesi ise SPKn m.112 kapsamında suçtur.
Özet Bilgiler ve Basın Açıklamaları
Şirketler finansal raporlarını Tebliğe uygun şekilde kamuya açıkladıktan sonra bunlardan türetilmiş özet bilgileri, örneğin yatırımcı sunumlarını veya basın bültenlerini, kamuya açıklayabilir; bu durumda özet bilginin dayandığı finansal raporlara nasıl ulaşılacağı belirtilmelidir ve özet bilgiler önceden belirlenmiş bir sonucu elde etmeye yönelik hazırlanmamalı, yatırımcıların kararlarında yanıltıcı veya yanlış bilgi içermemelidir (II-14.1 m.16/1). Tebliğ, sermaye piyasası muhasebe defterinin tutulmasını ve finansal tablo kalemlerinin geçerliliği için gerekli belgelerin bu defterle ilişkilendirilerek TTK’da öngörülen süre boyunca saklanmasını da zorunlu tutar (m.20/1). Bu belgeler, olası bir SPK incelemesinde ve yatırımcı davalarında tabloların doğruluğunun ispatı için temel kaynaktır.
Yatırımcı İçin Kontrol Listesi
Finansal rapor açıklandığında veya gecikirken
| Kontrol | Neden? | Dayanak |
|---|---|---|
| Son gün geçti mi, ek süre açıklandı mı? | Gecikmenin resmî olup olmadığı | II-14.1 m.10, m.11, m.13 |
| Denetim görüşü türü nedir? | Tabloların güvenilirliği | m.21; Kotasyon Yönergesi m.23 |
| Süreklilik vurgusu var mı? | Mali sıkıntı işareti | Denetim raporu |
| Sorumluluk beyanları eklenmiş mi? | Yöneticilerin sorumluluk üstlenmesi | m.9/3 |
| Faaliyet raporunda risk ve belirsizlikler açıklanmış mı? | Geleceğe ilişkin riskler | m.8/3 |
| Denetçi değişti mi? | Anlaşmazlık işareti olabilir | KAP açıklamaları |
| Genel kurul tarihi raporlardan 3 hafta sonra mı? | İnceleme süresi | m.10/2, m.15/1 |
Şirketler İçin Raporlama Takvimi Kontrol Listesi
Raporlama sürecinde uyum
| Kontrol | Dayanak |
|---|---|
| Konsolidasyon yükümlülüğüne göre doğru süre belirlendi mi? | II-14.1 m.10/1, m.11/1 |
| Ara dönem sınırlı denetime tabi mi (+10 gün)? | m.11/2 |
| Genel kurul tarihi yıllık rapordan en az 3 hafta sonra mı? | m.10/2, m.15/1 |
| Yönetim kurulu kabul kararı alındı mı? | SPKn m.14/2; m.9/1 |
| Sorumluluk beyanları imzalandı mı? | m.9/3 |
| Denetim raporu raporla birlikte bildiriliyor mu? | m.10/1 |
| Gecikme riski varsa ek süre başvurusu yapıldı mı? | m.13/1 |
| Raporlar internet sitesinde 5 yıl tutuluyor mu? | m.14/1 |
| Güncel SPK süre kararları kontrol edildi mi? | Kurul ilke kararları |
Uygulamadan Senaryolar
Senaryo 1: Denetçiyle anlaşmazlık. Konsolide tablo hazırlayan bir borsa şirketi, bağımsız denetçiyle bir bağlı ortaklığın değer düşüklüğü konusunda anlaşamaz ve 70 günlük süre dolmak üzeredir. Şirketin denetim komitesi, makul gerekçelerle SPK’ya ek süre başvurusu yapabilir (II-14.1 m.13/1). Başvuru yapılmadan süre kaçırılırsa idari para cezası ve Borsa tedbirleri gündeme gelir. Anlaşmazlığın sonucu şartlı veya olumsuz görüş olursa, bu durum da yatırımcılar açısından önemli bir bilgidir.
Senaryo 2: Genel kurul tarihi. Bir şirket yıllık finansal raporlarını 60. günde açıklar, ancak genel kurulu bu tarihten on gün sonrasına planlar. Halka açık ortaklıklarda yıllık raporların genel kuruldan en az üç hafta önce bildirilmesi gerektiğinden (II-14.1 m.10/2), genel kurul tarihinin ertelenmesi gerekir. Aksi hâlde pay sahiplerinin inceleme süresi kısalır ve genel kurul kararlarının iptali riski doğar.
Senaryo 3: Denetlenmemiş “ön sonuçlar”. Finansal tabloları gecikecek bir şirket, basın toplantısında denetlenmemiş rakamlarla yüksek kâr açıkladığını duyurur. Tebliğe uygun hazırlanmamış finansal raporlar veya verileri kamuya yapılacak açıklamalarda kullanılamaz; kullanılırsa gerçeğe aykırı veya eksik bilgi verilmiş sayılır (II-14.1 m.18/1). Rakamlar sonradan farklı çıkarsa, bu açıklamaya güvenen yatırımcıların tazminat talebi ve piyasa dolandırıcılığı değerlendirmesi gündeme gelebilir.
Sık Yapılan Hatalar
Finansal raporlamada sık hatalar
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| Solo ve konsolide süreleri karıştırmak | Süre kaçırma | Konsolidasyon yükümlülüğüne göre süre |
| Ek süreyi son günden sonra istemek | Başvurunun anlamı kalmaz | Süre dolmadan başvuru |
| Genel kurulu 3 haftadan erken yapmak | İptal riski | Takvimi rapora göre planlamak |
| Sorumluluk beyanını şekli görmek | Kişisel sorumluluk | Beyan öncesi gerçek inceleme |
| Denetlenmemiş verileri kamuya açıklamak | Gerçeğe aykırı bilgi | Yalnızca Tebliğe uygun raporlar |
| İşlem sırası kapalıyken raporlamayı ertelemek | Yükümlülük devam eder | m.2/3 kuralına uymak |
Finansal Raporları Açıklanmayan Şirket Hakkında SPK’ya Başvuru Dilekçesi Örneği
Aşağıdaki örnek, yatırım yaptığı şirketin finansal raporlarını süresinde açıklamadığını ve gecikmenin gerekçesini kamuya duyurmadığını tespit eden bir pay sahibinin SPK’ya yapacağı başvuru içindir.
SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANLIĞINA
BAŞVURAN: Ad Soyad (T.C. Kimlik No: ……), …… A.Ş. pay sahibi, Adres: ……
VEKİLİ: Av. ……
HAKKINDA BAŞVURU YAPILAN: …… A.Ş. (Payları Borsa İstanbul’da işlem gören ortaklık)
KONU: Finansal raporların süresinde kamuya açıklanmaması ve gecikmenin gerekçesinin duyurulmaması nedeniyle gerekli işlemlerin yapılması talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Başvuranın sıfatı
Müvekkil, şirketin …… adet payına sahip pay sahibidir.
2. Zamanında ibraz yükümlülüğü (SPKn m.14/1)
İhraççı, finansal tablo ve raporlarını Kurul düzenlemelerine uygun olarak zamanında, tam ve doğru şekilde hazırlamak ve ibraz etmekle yükümlüdür. Şirket konsolide finansal tablo hazırlamakla yükümlü olduğu hâlde …… yılına ait yıllık finansal raporlarını hesap döneminin bitiminden itibaren 70 günlük süre içinde KAP’a bildirmemiştir.
3. Tebliğdeki süreler ve ek süre (II-14.1 m.10/1, m.13/1)
Tebliğ uyarınca konsolide yıllık raporların süresi 70 gündür. Ek süre ancak makul gerekçelerle ve denetim komitesinin başvurusu üzerine Kurulca verilebilir. Şirket tarafından KAP’ta ek süre başvurusu veya Kurulca verilmiş bir ek süre açıklanmamıştır.
4. İçsel bilginin açıklanmaması (SPKn m.15/1; II-15.1 m.5)
Basında şirketin bağımsız denetçisiyle anlaşmazlık yaşadığı ve önemli bir bağlı ortaklığın finansal durumunun bozulduğu yönünde haberler çıkmış, şirket bu haberler hakkında da bir açıklama yapmamıştır. Gecikmenin gerekçesi ve söz konusu gelişmeler, yatırımcıların kararlarını etkileyecek nitelikte içsel bilgidir.
5. Yatırımcıların korunması
Pay sahipleri şirketin güncel mali durumu hakkında bilgi alamamakta, genel kurul takvimi belirsizleşmektedir. Durum, SPKn m.103 kapsamında idari yaptırım ve Borsa İstanbul’un Kotasyon Yönergesi uyarınca alabileceği tedbirler bakımından değerlendirilmelidir.
SONUÇ VE İSTEM: Şirketin finansal raporlarını derhâl kamuya açıklamasının sağlanmasını, gecikmenin gerekçeleri ile içsel bilgi niteliğindeki gelişmeler hakkında açıklama yapmasının istenmesini ve mevzuata aykırılık hakkında gerekli idari işlemin yapılmasını saygıyla arz ederim. …../…../2026
EKLER: Pay sahipliğini gösteren belge, KAP bildirim geçmişi, basın haberleri.
Başvuran Vekili
Av. ……
Hukukçular Evi Ankara Bu Dosyalarda Ne Yapar?
Hukukçular Evi Ankara olarak borsa şirketleri için finansal raporlama takviminin planlanması, SPK’ya ek süre başvuruları, sorumluluk beyanı süreçleri, denetçiyle anlaşmazlık dönemlerinde kamuyu aydınlatma stratejisi ve SPK idari para cezalarına itiraz süreçlerinde danışmanlık ve vekillik yapıyoruz. Yatırımcılar için ise geç veya yanıltıcı finansal açıklamalar nedeniyle SPK başvurusu, Borsa tedbirlerinin değerlendirilmesi ve SPKn m.32 kapsamında tazminat davalarını yürütüyoruz. Bize 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Yıllık finansal raporların açıklanma süresi nedir?
Borsada işlem gören işletmeler yıllık finansal raporlarını ve bağımsız denetim raporlarını konsolide tablo hazırlamıyorsa hesap döneminin bitiminden itibaren 60 gün, konsolide tablo hazırlıyorsa 70 gün içinde KAP’a bildirir (II-14.1 m.10/1).
Ara dönem finansal raporlar ne zaman açıklanır?
Ara dönem raporları konsolide değilse dönem sonundan itibaren 30 gün, konsolide ise 40 gün içinde bildirilir; ara dönem tabloları sınırlı bağımsız denetime (incelemeye) tabiyse borsa şirketleri için bu sürelere 10 gün eklenir (II-14.1 m.11/1-2).
Hangi ara dönemler için rapor hazırlanır?
Sermaye piyasası araçları borsada işlem gören işletmeler, yatırım kuruluşları, yatırım ortaklıkları, portföy yönetim şirketleri ve ipotek finansmanı kuruluşları 3, 6 ve 9 aylık dönemler için ara dönem finansal rapor hazırlar (II-14.1 m.7/1).
Son gün tatile denk gelirse ne olur?
Son bildirim günü resmî tatile denk gelirse, tatili izleyen ilk iş günü son bildirim tarihidir (II-14.1 m.10/3, m.11/3).
Şirket ek süre alabilir mi?
Evet. Kurulca kabul edilecek makul gerekçelerin varlığı hâlinde, denetimden sorumlu komite veya yoksa finansal raporlamadan sorumlu yönetim kurulu üyesi ya da genel müdürün başvurusu üzerine ek süre verilebilir (II-14.1 m.13/1).
Genel kurul öncesinde ayrıca süre var mı?
Halka açık ortaklıklar yıllık finansal raporlarını genel kuruldan en az üç hafta önce bildirir ve her hâlde hesap döneminin bitimini izleyen üçüncü ayın sonuna kadar bildirim yapılır (II-14.1 m.10/2).
Sorumluluk beyanı nedir?
Finansal raporlamadan sorumlu yönetim kurulu üyeleri ile genel müdür veya finanstan sorumlu yönetici, finansal tablo ve faaliyet raporunu incelediklerini, önemli konularda gerçeğe aykırılık veya yanıltıcı eksiklik bulunmadığını ve tabloların gerçeği dürüstçe yansıttığını beyan eder; bu beyan raporlara eklenir (II-14.1 m.9/3; SPKn m.14/2).
Finansal tablolar geç açıklanırsa ne olur?
Kamuyu aydınlatma yükümlülüğüne aykırılık nedeniyle SPK idari para cezası uygulayabilir (SPKn m.103). Borsa İstanbul da kamuyu aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmeyen şirketi uyarabilir, süre verebilir, paylarını Yakın İzleme Pazarı’na alabilir veya kottan çıkarabilir (Kotasyon Yönergesi m.23, m.35).
Denetçi olumsuz görüş verirse ne olur?
Son üç yıllık bağımsız denetim raporlarının olumsuz görüş içermesi veya denetçinin görüş bildirmekten kaçınması, Kotasyon Yönergesi uyarınca kottan çıkarma ve Yakın İzleme Pazarı’na alma sebebidir (Kotasyon Yönergesi m.23/1).
İşlem sırası durdurulan şirket rapor açıklamak zorunda mı?
Evet. İşlem sırası geçici olarak durdurulan işletmeler Tebliğ bakımından borsada işlem gören işletme sayılır (II-14.1 m.2/3). Ancak işlem sırası 30 günden fazla durdurulanlar, kottan çıkarılanlar ve tasfiye hâlindekiler ara dönem raporlama yükümlülüğünden muaftır (m.22/1).
Finansal tabloların gecikmesi kâr dağıtımını etkiler mi?
Evet. Kâr dağıtımına genel kurul karar verir ve genel kurul, yıllık finansal raporlar pay sahiplerinin incelemesine sunulmadan yapılamaz; halka açık ortaklıklarda raporların genel kuruldan en az üç hafta önce açıklanması gerekir (II-14.1 m.10/2; TTK m.437/1). Raporlar geciktikçe genel kurul ve kâr payı ödemesi de ertelenir.
Tebliğe uygun olmayan tablo açıklanabilir mi?
Hayır. İşletmeler kamuya yapacakları açıklamalarda Tebliğe uygun hazırlanmamış finansal raporları veya bunlardaki verileri kullanamaz; kullanılırsa sermaye piyasası araçlarının değerini etkileyecek önemli hususlarda gerçeğe aykırı veya eksik bilgi verilmiş sayılır (II-14.1 m.18/1).
İlgili Rehberler
- SPK Hukuk Rehberi
- Finansal tablo hilesi suçu
- Bağımsız denetim kuruluşunun sorumluluğu
- Denetim ve riskin erken saptanması komiteleri
- Yakın İzleme Pazarı ve konkordato
- KAP bildirim yükümlülüğü
- İçsel bilginin açıklanması
- SPK savunma ve idari para cezası
- Kurumsal yönetim uyum raporu
- Halka arz sonrası yükümlülükler
Finansal raporlama süreleri
Ek süre başvurusu, SPK süreci ve yatırımcı haklarında yanınızdayız: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppFinansal raporlama ve kamuyu aydınlatma
Finansal raporlama takvimi, SPK ek süre başvuruları, sorumluluk beyanları, idari para cezalarına itiraz, Borsa tedbirleri ve geç veya yanıltıcı açıklamalardan doğan yatırımcı uyuşmazlıklarında şirket ve yatırımcı vekilliği. Telefon: 0554 648 37 15
İletişime GeçinBu içerik sermaye piyasası hukuku alanındadır.
SPK Hukuk Rehberi · Halka Arz Yatırımcı Rehberi · Tüm hukuk dalları


