Yetiştirme tazminatı ve dayanışma katkı payı, futbolcuyu 12-23 yaşları arasında yetiştiren kulüplere ödenen iki ayrı “yetiştirme ödülüdür”. Uluslararası düzende FIFA Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Talimatı (RSTP) uygulanır. Yetiştirme tazminatı, futbolcunun ilk kez profesyonel olarak tescilinde ve 23 yaşını doldurduğu takvim yılının sonuna kadar farklı federasyonlara bağlı kulüpler arasındaki her transferde doğar (RSTP m.20, Ek 4). Dayanışma katkı payı ise sözleşme sürerken yapılan transferlerde ödenen bedelin yüzde beşidir. Bu pay, oyuncunun 12-23 yaşları arasında tescilli olduğu kulüplere dağıtılır ve oyuncunun yaşından bağımsız olarak her bedelli transferde yeniden doğar (m.21, Ek 5). Bu ödemeler bugün büyük ölçüde FIFA Clearing House üzerinden, Elektronik Oyuncu Pasaportu esas alınarak yapılır. Türkiye içindeki transferlerde ise TFF Profesyonel Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Talimatının 16. maddesi ve Ek-1’i uygulanır. Yurt içi uyuşmazlıklarda Uyuşmazlık Çözüm Kurulu ve Tahkim Kurulu, uluslararası uyuşmazlıklarda FIFA Football Tribunal ve CAS yetkilidir.
Bu yazının dayanakları. FIFA Regulations on the Status and Transfer of Players, Temmuz 2025 sürümü (geçici düzenleyici çerçeve dahil) m.20-23, Ek 4 ve Ek 5; FIFA Clearing House Regulations, 2026 sürümü m.1, 8, 9 ve 10; FIFA Legal Handbook 2026 (28.9.2026); TFF Profesyonel Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Talimatı m.6, 7, 12, 16 ve Ek-1; 5894 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun m.5 ve 6 (7405 sayılı Kanunla değişik); Anayasa m.59/3; 6100 sayılı HMK m.439.
Yetiştirdiğiniz futbolcunun transferinden alacağınız mı doğdu?
Clearing House ve TFF süreçlerinde süreler kısadır; kayıtlarınızı ve transfer bilgilerini birlikte inceleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
İki Ayrı Mekanizma, İki Ayrı Düzen
Yetiştirme tazminatı ile dayanışma katkı payı aynı amaca hizmet eder ama farklı işler. Yetiştirme tazminatı, yeni kulübün oyuncuyu kendisi yetiştirseydi katlanacağı maliyete göre hesaplanan sabit bir tutardır. Dayanışma katkı payı ise transfer bedelinin belirli bir oranıdır. FIFA kurallarında bu iki ödeme birlikte “training rewards”, yani yetiştirme ödülleri olarak anılır. Uluslararası transferlerde FIFA kuralları, Türkiye içindeki transferlerde TFF talimatları uygulanır. İki düzenin hak doğuran olayları, hesap yöntemleri ve uyuşmazlık mercileri birbirinden farklıdır.
Yetiştirme tazminatı ve dayanışma katkı payının karşılaştırılması
| Konu | Yetiştirme tazminatı | Dayanışma katkı payı |
|---|---|---|
| Dayanak (FIFA) | RSTP m.20, Ek 4 | RSTP m.21, Ek 5 |
| Doğduğu an | İlk profesyonel tescil; 23 yaşın sonuna kadar federasyonlar arası transferler | Sözleşme sürerken yapılan bedelli transferler, oyuncunun yaşından bağımsız |
| Tutar | Yeni kulübün kategorisine göre yıllık yetiştirme maliyeti x yıl | Transfer bedelinin %5’i (yetiştirme tazminatı hariç) |
| Hak sahibi | Oyuncuyu 12 yaşından itibaren yetiştiren kulüpler; sonraki transferlerde yalnız eski kulüp | 12-23 yaşları arasında oyuncunun tescilli olduğu kulüpler |
| Kadın futbolu | Uygulanmaz (RSTP m.20) | RSTP m.21 ve Ek 5’te kadın futboluna ilişkin özel hüküm yer almaz |
| Türkiye içi transfer | TFF Talimatı m.16 ve Ek-1 | Yetiştirici kulüp başka federasyondaysa FIFA Ek 5/1-2-b |
FIFA Düzeninde Yetiştirme Tazminatı Ne Zaman Doğar?
FIFA kurallarına göre futbolcunun eğitimi ve yetiştirilmesi 12 ile 23 yaşları arasında gerçekleşir. Yetiştirme tazminatı kural olarak 21 yaşına kadar yapılan yetiştirme için ve 23 yaşına kadar ödenir. Oyuncunun yetişme dönemini 21 yaşından önce tamamladığı açıkça anlaşılıyorsa tazminat yine 23 yaşın sonuna kadar ödenir, ancak hesap 12 yaş ile yetişmenin fiilen tamamlandığı yaş arasındaki yıllara göre yapılır (Ek 4 m.1/1). Tazminat yükümlülüğü, sözleşmeyi ihlal nedeniyle ödenecek tazminattan bağımsızdır (m.1/2).
Tazminat iki hâlde doğar. Birincisi, futbolcunun ilk kez profesyonel olarak tescil edilmesidir. İkincisi, profesyonel futbolcunun 23. yaş gününün bulunduğu takvim yılının sonundan önce, sözleşme sürerken veya bittikten sonra, iki farklı federasyona bağlı kulüpler arasında transferidir (Ek 4 m.2/1). Kanun dili açıktır: yükümlülük transferin sözleşme süresi içinde ya da sonunda yapılmasından bağımsızdır (RSTP m.20). Bu nedenle sözleşmesi bitmiş “serbest” bir oyuncunun genç yaşta yurt dışı transferinde de yetiştirme tazminatı gündeme gelir.
FIFA Ek 4’e göre yetiştirme tazminatının doğmadığı hâller
| Hâl | Açıklama | Dayanak |
|---|---|---|
| Eski kulübün haksız feshi | Eski kulüp oyuncunun sözleşmesini haklı sebep olmadan feshetmişse; önceki kulüplerin hakları saklıdır | Ek 4 m.2/2-a |
| Kategori 4 kulübe transfer | Oyuncu dördüncü kategorideki bir kulübe transfer olursa | Ek 4 m.2/2-b |
| Amatörlüğe dönüş | Profesyonel oyuncu transferle amatör statüye geçerse | Ek 4 m.2/2-c |
| Kadın futbolu | Yetiştirme tazminatı ilkeleri kadın futbolunda uygulanmaz | RSTP m.20 |
FIFA’da Hesap: Kategori, Yıl ve Sınırlar
Hesap için federasyonlar kulüplerini yetiştirmeye yaptıkları mali yatırıma göre en fazla dört kategoriye ayırır. Her kategori için yetiştirme maliyeti, bir oyuncunun bir yıllık yetiştirme maliyetinin, bir profesyonel yetiştirmek için gereken oyuncu sayısını gösteren ortalama “oyuncu faktörü” ile çarpılmasıyla bulunur (Ek 4 m.4/1). Bu maliyetler konfederasyon bazında belirlenir, kulüplerin kategorileriyle birlikte FIFA’nın internet sitesinde yayımlanır ve her takvim yılı sonunda güncellenir. Federasyonlar kulüplerin kategori bilgisini Transfer Eşleştirme Sistemi’nde (TMS) güncel tutmakla yükümlüdür (m.4/2). Hesap yapılırken her zaman güncel çizelgeye bakılmalıdır.
Temel kural, eski kulübe ödenecek tazminatın yeni kulübün oyuncuyu kendisi yetiştirseydi katlanacağı maliyete göre hesaplanmasıdır (m.5/1). İlk profesyonel tescilde yeni kulübün yetiştirme maliyeti, kural olarak 12 yaşın bulunduğu takvim yılından 21 yaşın bulunduğu takvim yılına kadar olan yıl sayısıyla çarpılır. Sonraki transferlerde ise yeni kulübün maliyeti, oyuncunun eski kulüpte yetiştiği yıl sayısıyla çarpılır (m.5/2). Çok genç oyuncular için tutarın aşırı yükselmemesi amacıyla, 12-15 yaşlarına denk gelen dört takvim yılı için kategori 4 kulüplerin maliyeti esas alınır (m.5/3). Uyuşmazlık Çözüm Dairesi, açıkça orantısız tutarı somut olayın özelliklerine göre indirebilir (m.5/4).
FIFA Ek 4’e göre hesaplamanın unsurları
| Unsur | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Esas alınan maliyet | Yeni kulübün kategorisindeki yıllık yetiştirme maliyeti | Ek 4 m.5/1 |
| İlk profesyonel tescil | 12 yaşın takvim yılından 21 yaşın takvim yılına kadar yıllar | Ek 4 m.5/2 |
| Sonraki transfer | Oyuncunun eski kulüpte fiilen yetiştiği yıllar | Ek 4 m.3/1, 5/2 |
| 12-15 yaş dönemi | Dört takvim yılı için kategori 4 maliyeti | Ek 4 m.5/3 |
| Paylaştırma | İlk profesyonel tescilde kulüplerin yetiştirme sürelerine göre oransal | Ek 4 m.3/1 |
| Ortadan kalkan kulüp | Payı, gençlik programlarında kullanılmak üzere federasyona | Ek 4 m.3/3 |
| Orantısızlık | Uyuşmazlık Çözüm Dairesi tutarı uyarlayabilir | Ek 4 m.5/4 |
Clearing House kapsamı dışında kalan dosyalarda ödeme süresi, profesyonelin yeni federasyona tescilinden itibaren otuz gündür. İlk profesyonel tescilde tazminatı oyuncunun kayıtlı olduğu kulüp, oyuncu pasaportunda görünen ve 12 yaşın takvim yılından itibaren yetiştirmeye katkıda bulunan her kulübe öder (Ek 4 m.3/1-2). Clearing House kapsamındaki dosyalarda ödeme Clearing House Talimatına göre yapılır (m.2/3).
AB ve AEA İçin Özel Kurallar: Sözleşme Teklifi Şartı
Ek 4’ün 6. maddesi yalnızca Avrupa Birliği ve Avrupa Ekonomik Alanı içinde bir federasyondan diğerine geçen oyuncular için uygulanır. Bu hareketlerde alt kategoriden üst kategoriye geçişte iki kulübün ortalama maliyeti, üst kategoriden alt kategoriye geçişte alt kategorinin maliyeti esas alınır (m.6/1). Yetişmenin son yılı 21 yaştan önce de gerçekleşebilir (m.6/2). En önemli kural sözleşme teklifidir. Eski kulüp oyuncuya sözleşme teklif etmemişse, tazminata hak kazandığını gerekçelendiremediği sürece yetiştirme tazminatı ödenmez. Teklif, mevcut sözleşmenin bitiminden en az altmış gün önce iadeli taahhütlü postayla ve mevcut sözleşmeye en az eşdeğer şartlarla yapılmalıdır. Oyuncudan alındı teyidi alınması kaydıyla e-postayla da yapılabilir (m.6/3).
Türkiye AB veya AEA üyesi olmadığından, bu teklif şartı Türk kulübünün taraf olduğu her transferde değil, yalnızca oyuncunun AB/AEA içindeki iki federasyon arasında hareket ettiği durumlarda gündeme gelir. Türkiye’den AB ülkesine ya da AB ülkesinden Türkiye’ye yapılan transferlerde Ek 4’ün genel hükümleri uygulanır. Bu ayrımın gözden kaçırılması, tazminat hakkının yanlış değerlendirilmesine yol açar.
Dayanışma Katkı Payı: Transfer Bedelinin Yüzde Beşi
Profesyonel oyuncu sözleşmesi devam ederken transfer edilirse, bu transfer kapsamında ödenen her türlü bedelin yüzde beşi, eski kulübe ödenen yetiştirme tazminatı hariç tutularak toplamdan kesilir. Yeni kulüp bu tutarı, oyuncunun 12. ve 23. yaş günlerinin bulunduğu takvim yılları arasında tescilli olduğu kulüplere dayanışma katkısı olarak dağıtır (Ek 5 m.1/1). Dağıtım, oyuncunun her kulüpte tescilli kaldığı yıl sayısına göre yapılır. Bir yıldan kısa süreler oransal hesaplanır.
Dayanışma katkı payının yaşlara göre dağılımı (FIFA Ek 5 m.1/1)
| Oyuncunun yaşı (takvim yılı) | Yüzde beşlik payın oranı | Transfer bedeline oranı |
|---|---|---|
| 12, 13, 14 ve 15 | Her yıl için %5 | Her yıl için %0,25 |
| 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22 ve 23 | Her yıl için %10 | Her yıl için %0,5 |
| Toplam 12 yıl | %100 | %5 |
Yetiştirici kulüp iki durumda payı alır. Birincisi, oyuncunun kesin veya kiralık olarak farklı federasyonlara bağlı kulüpler arasında transfer edilmesidir. İkincisi, transferin aynı federasyona bağlı kulüpler arasında olması, ancak yetiştirici kulübün başka bir federasyona bağlı bulunmasıdır (Ek 5 m.1/2). Bu ikinci hâl, iki Türk kulübü arasındaki bedelli bir transferde oyuncuyu gençken yetiştiren yabancı bir kulübün de pay talep edebilmesi anlamına gelir. Clearing House kapsamı dışında kalan dosyalarda yeni kulüp payı oyuncunun tescilinden itibaren otuz gün içinde, şarta bağlı ödemelerde ise bu ödemelerden itibaren otuz gün içinde öder. Hesap ve dağıtım yükümlülüğü yeni kulübe aittir (Ek 5 m.2/1-2). Faaliyetini sona erdiren kulübün payı federasyonuna ödenir (m.2/4).
FIFA Clearing House ve Elektronik Oyuncu Pasaportu
FIFA Clearing House, RSTP uyarınca muaccel olan yetiştirme ödüllerinin ödenmesinde aracı olarak işler ve bu ödemelerde uyum değerlendirmelerini yapar (Clearing House Talimatı m.1.3). Talimat on bir kişilik futbola ilişkin ödemelere uygulanır ve FIFA Statüsüne bağlı tüm taraflar için bağlayıcıdır (m.2.2-2.3). Sistem, oyuncunun kariyeri boyunca tüm tescil bilgilerini toplayan Elektronik Oyuncu Pasaportu (EPP) üzerine kuruludur.
Clearing House sürecinin aşamaları
| Aşama | İçerik ve süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Geçici EPP | Yetiştirme ödülü doğuran olay tespit edilince TMS tarafından oluşturulur | CH Talimatı m.8.1 |
| İnceleme süresi | 10 gün; listede olmayan federasyon veya kulüp dahil edilmeyi isteyebilir | m.8.2-8.3 |
| EPP inceleme süreci | 15 gün; federasyonlar tescil bilgilerinin düzeltilmesini isteyebilir | m.9.1-9.4 |
| Sözleşme teklifi ve feragat | Teklif kanıtı eski kulüp, feragat kanıtı yeni kulüp tarafından TMS’ye yüklenir | m.9.5-9.8 |
| FIFA kararı | Karmaşık durumlarda dosya Uyuşmazlık Çözüm Dairesine gönderilir | m.10.1-10.3 |
| Dağıtım tablosu | Nihai EPP’ye göre TMS tarafından hesaplanır ve taraflara bildirilir | m.10.4-10.5 |
| İtiraz | Bildirim nihai karar sayılır ve CAS’a başvurulabilir; süresinde başvurulmazsa kesinleşir | m.10.5 |
Sürecin kritik noktası, yetiştirici kulübün EPP’de yer alıp almadığıdır. Kulüp geçici EPP’de görünmüyorsa, inceleme süresi içinde federasyonundan dahil edilmeyi ve tescil bilgilerini sunmasını istemelidir. Federasyonlar bu talebe iyi niyetle cevap vermek zorundadır (m.8.3-b). Bu nedenle Türk kulüplerinin, oyuncuların TFF nezdindeki tescil geçmişini düzenli tutması ve yurt dışına transfer olan eski oyuncularını izlemesi gerekir. Ocak 2027’de yürürlüğe girecek RSTP sürümü ayrıca, deneme süresindeki oyuncu için kulübün o süreye ilişkin yetiştirme ödülü alamayacağını düzenler.
FIFA Önünde Uyuşmazlık, İki Yıllık Süre ve CAS
Clearing House kapsamına girmeyen, farklı federasyonlara bağlı kulüpler arasındaki yetiştirme tazminatı ve dayanışma uyuşmazlıkları FIFA Football Tribunal bünyesindeki Uyuşmazlık Çözüm Dairesine aittir. Aynı federasyona bağlı kulüpler arasındaki uyuşmazlıklar da, temeldeki transfer farklı federasyonlardaki kulüpler arasında yapılmışsa bu kapsamdadır. Clearing House’ta EPP incelemesindeki karmaşık meseleler de aynı Daireye gönderilir (RSTP m.22/1-d, e, f; m.23/1). Football Tribunal, uyuşmazlığa yol açan olaydan itibaren iki yıldan fazla süre geçmişse davayı dinlemez ve bu süreyi re’sen inceler (m.23/3). Clearing House dosyalarında FIFA bildirimi nihai karar sayılır ve CAS’a başvurulabilir. Süresinde ve usulüne uygun CAS başvurusu, EPP ve dağıtım tablosunun etkisini yargılama boyunca durdurur (CH Talimatı m.10.5).
Ödeme yükümlülüğüne uymayan kulüp ve oyunculara FIFA Disiplin Kurulu disiplin önlemleri uygulayabilir (Ek 4 m.7; Ek 5 m.2/5). Uluslararası transfer uyuşmazlıklarının genel yapısı için spor tahkimi, TFF Tahkim Kurulu ve CAS yazımıza bakabilirsiniz.
Türkiye İçinde: TFF Talimatı m.16 ve Ek-1
Yurt içi transferlerde TFF Profesyonel Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Talimatı uygulanır. Talimata göre de futbolcunun eğitimi 12-23 yaşları arasında gerçekleşir. Hesapta TFF kayıtları esas alınır ve hesap eğitimin fiilen başladığı tarihten itibaren yapılır (Talimat m.16/1). Kulüpler yetiştirme yatırımlarına göre dört kategoriye ayrılır. TFF her yıl birinci transfer ve tescil döneminden önce kulüplerin kategorilerini ve sezonluk yetiştirme tazminatı miktarlarını ilan eder (m.16/2). Hesapta kulüplerin transfer tarihindeki kategorisi esas alınır ve yaş tashihleri dikkate alınmaz (m.16/5, 7).
Tazminat kural olarak 23 yaşın doldurulmasına kadar oyuncunun profesyonel olarak yapacağı tüm transferlerde ödenir. Geçici transferde oyuncuyu geçici olarak alan kulüp bu döneme denk gelen tazminata hak kazanır (m.16/4). 23 yaşın doldurulmasından sonraki kulüp değiştirmelerde tazminat ödenmez (m.16/8). Tazminat fesih tazminatına engel değildir. Ancak sözleşme kulüp tarafından haksız veya futbolcu tarafından haklı sebeple feshedilmişse, o kulüp yetiştirme tazminatına hak kazanamaz (m.16/6). Tazminatın kulüplerin rızasıyla belirlenip ödenmesi esastır. Uyuşmazlıklar münhasıran Uyuşmazlık Çözüm Kurulu tarafından karara bağlanır (m.16/3).
TFF Talimatı Ek-1’e göre hesap
| Durum | Hesap | Ödeyen ve alan |
|---|---|---|
| İlk profesyonelliğe geçiş | Yetiştiren kulüplerin kategori tutarı x amatör olarak tescilli olduğu sezon sayısı; 12-15 yaş sezonlarında 4. kategori tutarı | Yeni kulüp, 12 yaşından itibaren yetiştiren kulüplere |
| Aynı sezonda birden fazla amatör tescil | Yalnız o sezondaki son kulüp hak kazanır | Ek-1/I |
| Alt kategoriden üst kategoriye | Eski kulübün daha önce ödediği tazminat + son kulüpteki tescil süresi x yeni kulübün kategori tutarı | Yeni kulüp, son kulübe |
| Aynı kategori içinde | Son kulüpteki sezon sayısı x kategori tutarı; 3. ve 4. kategoride önceki ödeme de eklenir | Yeni kulüp, son kulübe |
| Üst kategoriden alt kategoriye | Son kulüpteki sezon sayısı x yeni kulübün kategori tutarı | Yeni kulüp, son kulübe |
| 1-3. kategoriden 4. kategoriye | Tazminat ödenmez; 2 yıl içinde yeniden üst kategoriye transferde eski kulübün hakkı saklı | Ek-1/II-C |
| Bir sezondan kısa tescil | Bir sezonluk tutar esas alınır | Ek-1/II |
Ödemenin güvencesi tescil yasağıdır. Tazminat sözleşmenin tescilinden önce ödenir veya ilgili kulübe ödenmek üzere TFF nezdinde depo edilir. Ödemenin yapıldığı belgelenmeden veya tutar depo edilmeden oyuncunun yeni kulübü adına tescili yapılmaz. Tazminatı depo eden kulüp otuz gün içinde ödeme yükümlülüğü bulunmadığına dair kesinleşmiş bir karar ibraz etmez veya feshin haklılığı ya da haksızlığı hakkında dava açtığını belgelemezse depo edilen tutar diğer tarafa ödenir. Dava açılmışsa tutar karar kesinleşinceye kadar depoda kalır (Ek-1/I ve II).
Talimat, oyuncunun profesyonellikten ayrıldığı durumlar için de koruma getirir. Amatörlüğe dönen futbolcu otuz ay içinde yeniden profesyonel olursa yeni kulüp yetiştirme tazminatı öder. Ancak oyuncunun amatör statüsünü kazandığı kulüp tazminat talep edemez (m.6/3). Faal futbolculuğunu bitiren futbolcu son oynadığı kulüp adına otuz ay tescilli kalır ve bu sürede yeniden profesyonel sözleşme yaparsa yeni kulüp tazminat öder (m.7/1, 3). Talimatta, FIFA Ek 5’teki gibi yurt içi transferlerde transfer bedelinden yetiştirici kulüplere pay ayrılmasını öngören bir dayanışma katkısı hükmü bulunmamaktadır. Yurt içi transferde dayanışma payı ancak yetiştirici kulübün başka bir federasyona bağlı olduğu durumda FIFA Ek 5/1-2-b uyarınca doğar. Transfer süreçleri için futbolcu transferi ve bonservis, kiralık transferler için kiralık transfer sözleşmeleri yazılarımıza bakabilirsiniz.
TFF Yolunda Uyuşmazlık: Uyuşmazlık Çözüm Kurulu, Tahkim Kurulu ve İptal Davası
5894 sayılı Kanuna göre TFF’nin ilk derece hukuk kurulları arasında Uyuşmazlık Çözüm Kurulu da vardır ve bu kurullar ilk derece tahkim yargılaması yapar (5894 m.5/1, 9). Tahkim Kurulu, TFF’nin en üst hukuk kurulu ve bağımsız bir zorunlu tahkim merciidir (m.6/1). Futbol faaliyetlerinin yönetimi ve disiplinine ilişkin kararlara karşı Tahkim Kuruluna başvuru süresi tebliğden itibaren yedi gündür. Bu süre içinde itiraz edilmezse karar kesinleşir (m.5/3, 6/5).
2022 yılında 7405 sayılı Kanunla yapılan değişiklik, alacak uyuşmazlıkları bakımından önemlidir. Tahkim Kurulunun futbol faaliyetlerinin yönetimi ve disiplinine ilişkin kararları kesindir. Bunun dışındaki kararlarına karşı tebliğden itibaren bir ay içinde HMK m.439’a göre iptal davası açılabilir (5894 m.6/6). Anayasa da spor federasyonlarının spor faaliyetlerinin yönetimine ve disiplinine ilişkin kararlarına karşı yalnızca zorunlu tahkim yolunu öngörür ve tahkim kurulu kararlarını bu alanda kesin sayar (Anayasa m.59/3). TFF Talimatı da sözleşmesel uyuşmazlıklarda Tahkim Kurulu kararına karşı iptal davası açılmasını öngörür. Bu durumda tescile engel borç kaydı ancak yetkili yargı mercii kararın icrasını durdurursa kaldırılır (Talimat m.12/1-a). Yetiştirme tazminatı uyuşmazlığında verilen kararın hangi grupta yer aldığı, iptal davası açılıp açılamayacağını belirleyen ilk sorudur. Ayrıntılar için TFF Uyuşmazlık Çözüm Kuruluna başvuru ve spor tahkim kararlarının bağlayıcılığı yazılarımıza bakabilirsiniz.
Uyuşmazlık yolları
| Uyuşmazlık | Merci | Süre veya kural | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Yurt içi yetiştirme tazminatı | TFF Uyuşmazlık Çözüm Kurulu | Münhasır yetki | Talimat m.16/3; 5894 m.5 |
| İlk derece kararına itiraz | TFF Tahkim Kurulu | Tebliğden itibaren 7 gün | 5894 m.6/5 |
| Yönetim ve disiplin dışındaki Tahkim Kurulu kararı | Devlet yargısı (iptal davası) | Tebliğden itibaren 1 ay; HMK m.439 | 5894 m.6/6 |
| Uluslararası, Clearing House dışı | FIFA Uyuşmazlık Çözüm Dairesi | Olaydan itibaren 2 yıl | RSTP m.22-23 |
| Clearing House EPP ve dağıtım kararı | CAS | FIFA Statüsündeki süre; süresinde başvuru etkiyi durdurur | CH Talimatı m.10.5 |
Kulüpler İçin Kayıt ve Takip Kontrol Listesi
Yetiştirme ödülleri, hak sahibi kulüp takip etmedikçe çoğu zaman tahsil edilemez. Hem FIFA hem TFF düzeninde hesabın temeli tescil kayıtlarıdır (Ek 4 m.3/1; TFF Talimatı m.16/1). Bu nedenle aşağıdaki adımlar, altyapıya yatırım yapan her kulüp için düzenli bir iş akışı olmalıdır.
Yetiştirme ödülleri için kontrol listesi
| Adım | Ne yapılır? | Dayanak |
|---|---|---|
| Tescil arşivi | Her oyuncunun 12 yaşından itibaren sezon bazında TFF tescil geçmişini ve statüsünü (amatör, profesyonel) arşivleyin | TFF Talimatı m.16/1; Ek-1 |
| Kategori takibi | TFF’nin her yıl ilan ettiği kategori ve tutarlar ile FIFA’nın yıllık güncellediği maliyetleri izleyin | TFF Talimatı m.16/2; Ek 4 m.4/2 |
| Transfer izleme | Ayrılan oyuncuların yurt içi ve yurt dışı transferlerini, özellikle kiralık ve bedelli transferleri izleyin | Ek 5 m.1/2 |
| EPP kontrolü | Clearing House bildirimlerini 10 günlük inceleme süresinde kontrol edin; kulübünüz yoksa federasyonunuza başvurun | CH Talimatı m.8.3 |
| Belge hazırlığı | Tescil belgesi, uluslararası transfer sertifikası ve sözleşme örneklerini hazır tutun | CH Talimatı m.9.4 |
| Feragat denetimi | Kulübünüz adına imzalanmış feragat belgelerini kontrol edin; geçersizse itiraz edin | CH Talimatı m.9.7-9.8 |
| Süre takibi | FIFA önünde iki yıllık süreyi ve TFF’de yedi günlük itiraz süresini takvime işleyin | RSTP m.23/3; 5894 m.6/5 |
Kulüp yapısı ve lisans yükümlülükleri için kulüp lisansı ve finansal fair play, federasyon kararlarına karşı yollar için federasyon kararlarına itiraz, görevli merci için spor uyuşmazlıklarında görev ve yetki, 7405 sayılı Kanun için spor kulüpleri ve federasyonları hukuku yazılarımıza bakabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar
- Yetiştirme tazminatını yalnızca bonservisli transferlerde doğar sanmak. FIFA düzeninde sözleşmesi bitmiş oyuncunun 23 yaş öncesi yurt dışı transferinde de doğar.
- Dayanışma payını 23 yaşla sınırlı sanmak. Pay, oyuncunun yaşından bağımsız olarak sözleşme sürerken yapılan her bedelli transferde doğar.
- AB/AEA’ya özgü sözleşme teklifi şartını Türkiye kaynaklı her transferde aramak.
- Clearing House’ta 10 günlük inceleme ve 15 günlük EPP inceleme sürelerini takip etmemek ve kulübün EPP’de yer almadığını geç fark etmek.
- Oyuncunun tescil geçmişini sezon sezon arşivlememek. Hesabın iskeleti TFF ve EPP kayıtlarıdır.
- Kiralık transferleri ve şarta bağlı ödemeleri dayanışma hesabının dışında bırakmak.
- FIFA önündeki iki yıllık süreyi kaçırmak. Süre re’sen incelenir.
- Yetiştirme ödülünden feragat anlamına gelebilecek belgeleri incelemeden imzalamak. Feragat kanıtı Clearing House sürecinde yeni kulüp tarafından sunulur.
Hukukçular Evi Bu Süreçte Ne Yapar?
- Kulübünüzün yetiştirdiği oyuncuların tescil geçmişini çıkarır, yurt dışı ve yurt içi transferlerini izleyecek bir kontrol sistemi kurarız.
- Yetiştirme tazminatı ve dayanışma payını FIFA Ek 4-5 ve TFF Ek-1’e göre hesaplarız.
- Clearing House sürecinde EPP’ye dahil olma, tescil bilgisi düzeltme ve feragatin geçersizliği taleplerini süresinde hazırlarız.
- FIFA Uyuşmazlık Çözüm Dairesi, CAS ve TFF Uyuşmazlık Çözüm Kurulu önündeki başvuruları yürütürüz.
- Tahkim Kurulu kararlarına karşı itiraz ve gerekiyorsa HMK m.439 iptal davası yolunu değerlendiririz.
- Transfer ve kiralık sözleşmelerinde yetiştirme ödülleri ve feragat hükümlerini düzenleriz.
Değerlendirme için 0554 648 37 15 numaralı telefondan veya WhatsApp hattımızdan bize ulaşabilirsiniz. Spor hukukuna ilişkin rehberlerimiz Spor Hukuku Rehberi sayfasında yer alır. Profesyonel sözleşmeler için profesyonel futbolcu sözleşmeleri, yaş tashihi sorunları için sporda yaş tashihi yazılarımıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Yetiştirme tazminatı hangi durumlarda ödenir?
FIFA düzeninde oyuncunun ilk kez profesyonel tescilinde ve 23 yaşının takvim yılı sonuna kadar farklı federasyonlardaki kulüpler arasında yapılan transferlerinde ödenir (RSTP m.20; Ek 4 m.2/1). Türkiye içinde 23 yaşın doldurulmasına kadar profesyonel transferlerde ödenir (TFF Talimatı m.16/4).
Sözleşmesi biten serbest oyuncu için de yetiştirme tazminatı doğar mı?
FIFA düzeninde evet. Yükümlülük transferin sözleşme süresi içinde veya sonunda olmasından bağımsızdır (RSTP m.20; Ek 4 m.2/1-b). AB/AEA içi hareketlerde eski kulübün sözleşme teklif etmiş olması ayrıca aranır (Ek 4 m.6/3).
Dayanışma katkı payı ne kadardır?
Sözleşme sürerken yapılan transferde ödenen bedelin, yetiştirme tazminatı hariç, yüzde beşidir. 12-15 yaş yılları için her yıl bu payın %5’i, 16-23 yaş yılları için her yıl %10’u dağıtılır (Ek 5 m.1/1).
Oyuncu 28 yaşında transfer olursa altyapı kulübü pay alır mı?
Evet. Dayanışma payı oyuncunun yaşıyla sınırlı değildir. Sözleşme sürerken yapılan her bedelli transferde, oyuncunun 12-23 yaşlarında tescilli olduğu kulüpler pay alır (Ek 5 m.1/1).
Kiralık transferlerde dayanışma payı doğar mı?
Evet. Kesin veya kiralık olarak farklı federasyonlardaki kulüpler arasında yapılan transferlerde doğar (Ek 5 m.1/2-a).
İki Türk kulübü arasındaki transferde dayanışma payı var mı?
TFF Talimatında yurt içi transferler için ayrı bir dayanışma katkısı hükmü yoktur. Ancak oyuncuyu yetiştiren kulüplerden biri başka bir federasyona bağlıysa, o kulüp FIFA Ek 5/1-2-b uyarınca pay talep edebilir.
Yetiştirme tazminatı nasıl hesaplanır?
FIFA’da yeni kulübün kategorisindeki yıllık yetiştirme maliyeti, yetiştirme yılı sayısıyla çarpılır; 12-15 yaş yılları için kategori 4 maliyeti esas alınır (Ek 4 m.5). TFF’de ise kategori tutarı tescilli sezon sayısıyla çarpılır (Ek-1).
FIFA Clearing House nedir?
RSTP’ye göre muaccel olan yetiştirme ödüllerinin ödenmesinde aracılık eden FIFA mekanizmasıdır. Ödemeler Elektronik Oyuncu Pasaportu ve TMS’de hesaplanan dağıtım tablosuna göre yapılır (CH Talimatı m.1.3, 8-10).
Kulübümüz EPP’de görünmüyorsa ne yapmalıyız?
10 günlük inceleme süresi içinde federasyonumuzdan EPP inceleme sürecine dahil edilmeyi ve tescil bilgilerinin sunulmasını istemelisiniz (CH Talimatı m.8.3-b).
FIFA önünde başvuru süresi var mı?
Evet. Football Tribunal, uyuşmazlığa yol açan olaydan itibaren iki yıl geçmişse davayı dinlemez ve bunu re’sen inceler (RSTP m.23/3).
Geçici transfer olan oyuncuda yetiştirme tazminatını kim alır?
TFF Talimatına göre oyuncuyu geçici olarak transfer eden kulüp, bu döneme denk gelen yetiştirme tazminatına hak kazanır (m.16/4).
Kulübümüz kapandıysa hakkımız ne olur?
FIFA düzeninde faaliyetini sona erdiren, iflas eden veya tasfiye edilen kulübün payı, gençlik futbolu programlarında kullanılmak üzere bağlı olduğu federasyona ödenir (Ek 4 m.3/3; Ek 5 m.2/4).
Yurt içinde tazminat ödenmezse oyuncu tescil edilir mi?
Hayır. Ödeme belgelenmeden veya tutar TFF nezdinde depo edilmeden yeni kulüp adına tescil yapılmaz (TFF Talimatı Ek-1).
TFF Tahkim Kurulu kararına karşı dava açılabilir mi?
Futbol faaliyetlerinin yönetimi ve disiplinine ilişkin kararlar kesindir. Bunun dışındaki kararlara karşı tebliğden itibaren bir ay içinde HMK m.439’a göre iptal davası açılabilir (5894 m.6/6).
Altyapı emeği, takip edilirse alacağa dönüşür
Tescil geçmişi, EPP, hesap ve başvuru süreçlerini birlikte planlayalım. Hukukçular Evi yanınızda.
Dosyanız için değerlendirme
Oyuncunun tescil belgelerini, transfer bilgilerini ve Clearing House bildirimlerini birlikte inceleyelim. Telefon: 0554 648 37 15.
Bu içerik Spor Hukuku alanındadır.
Spor Hukuku Rehberi · Futbolcu Transferi ve Bonservis · Profesyonel Futbolcu Sözleşmeleri · TFF Tahkim Kurulu ve CAS · Uyuşmazlık Çözüm Kurulu · Amatör Sporcu ve Tescil · Bu alandaki tüm rehberler


