Yasa Dışı Bahis Sitesi Sponsorluğu 2026: Kulüp ve Şirket Yöneticisinin Sorumluluğu (7258 m.5/1-ç), Sponsorluk Bedelinin Müsaderesi (TCK 55, 60/2), Bilerek Kabul ve Aklama (TCK 282/2, Kabahatler K. 43/A), Spor Kulübünün MASAK Yükümlülüğü (5549 m.2/1-d, 3), Görevin Kendiliğinden Sona Ermesi (7405 m.5/4), Reklam Kurulu, Erişim Engeli ve Savunma Dilekçesi

Yasa dışı bahis sitesi sponsorluğu, bir spor kulübünün, spor anonim şirketinin veya başka bir şirketin forma, stadyum, isim hakkı, etkinlik ya da sosyal medya alanlarını, Kanunun verdiği yetkiye dayanmadan bahis oynatan bir siteye veya bu siteye yönlendiren bir markaya sponsorluk karşılığında açmasıdır; bu ilişki kulüp yöneticileri bakımından bahis reklamı ve teşvik suçu, sponsorluk bedeli bakımından müsadere ve aklama, kulüp bakımından MASAK yükümlülükleri ve 7405 sayılı Kanun’daki yöneticilik yasağı sonuçlarını birlikte doğurabilir (7258 s.K. m.5/1-ç, 5/2, 5/3; TCK m.55, 282; 5549 s.K. m.2/1-d, 3; 7405 s.K. m.5/4).

Sponsorluk Hangi Hâlde Bahis Reklamı ve Teşvik Suçu Olur

7258 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki suçların hepsi “Kanunun verdiği yetkiye dayalı olmaksızın” ibaresiyle başlar. Bu ibareye bağlı olarak; spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis ya da şans oyunlarını oynatanlar ya da oynanmasına yer veya imkân sağlayanlar üç yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezasıyla, yurt dışında oynatılan bu oyunların internet yoluyla ve sair suretle erişim sağlayarak Türkiye’den oynanmasına imkân sağlayanlar dört yıldan altı yıla kadar hapis cezasıyla, kişileri reklam vermek ve sair surette bu oyunları oynamaya teşvik edenler ise bir yıldan üç yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır (7258 s.K. m.5/1-a, b, ç). Kulübün sponsorluk ilişkisi öncelikle (ç) bendi yönünden değerlendirilir; ancak sponsorluk bedeli sitenin bahis gelirinden ödeniyorsa, bu bedelin akıbeti aklama ve müsadere hükümleriyle ayrıca incelenir (TCK m.55/1, 282).

Kanunun izin verdiği bahis ve şans oyunları bu suçun kapsamı dışındadır. 7405 sayılı Kanun, spor kulüplerinin ve spor anonim şirketlerinin gelir kaynakları arasında sponsorluk gelirlerini, reklam gelirlerini ve spor müsabakalarına dayalı bahis ve şans oyunlarından elde edilen isim hakkı gelirlerini ayrı ayrı sayar (7405 s.K. m.19/1-b, ı, j). Bu nedenle sorun sponsorluğun kendisi değil, sponsorun Kanunun verdiği yetkiye dayanmadan bahis oynatan bir site olması veya böyle bir siteye yönlendiren bir marka kullanmasıdır. Bireysel sosyal medya paylaşımları, kupon grupları ve fenomen reklamları Bahis Reklamı Paylaştım, Ne Olur? rehberinde anlatılmıştır; bu rehber kulübün ve şirketin sponsorluk sözleşmesinden doğan sorumluluğunu ele alır.

Kanun, suçu yalnızca “reklam vermek” ile sınırlamaz; “sair surette teşvik” de suçun hareketleri arasındadır (7258 s.K. m.5/1-ç). Bu nedenle sponsor markanın adının bahis sitesinin adından farklı olması tek başına belirleyici değildir; marka görselinin, kare kodun, kısaltılmış bağlantının veya tanıtım metninin kişileri izinsiz bir bahis sitesine yönlendirip yönlendirmediği somut olarak incelenir. Aynı değerlendirme, reklam olduğu açıkça belirtilmeksizin isim, marka veya logonun yazı, haber, yayın ve programlarda reklam yapmak amacıyla yer alması ve tanıtıcı mahiyette sunulmasını yasaklayan örtülü reklam kuralı yönünden de yapılır (6502 s.K. m.61/4).

Tüzel kişiler hakkında ceza yaptırımı uygulanamaz; suç dolayısıyla kanunda öngörülen güvenlik tedbiri niteliğindeki yaptırımlar saklıdır (TCK m.20/2). Ceza sorumluluğu şahsidir ve kimse başkasının fiilinden dolayı sorumlu tutulamaz (TCK m.20/1). Bu nedenle kulüp başkanı, yönetim kurulu üyeleri, genel sekreter veya pazarlama müdürü hakkında ancak kendi fiilleri ve kendi kastları üzerinden suç isnadı yapılabilir. Suçun oluşması kastın varlığına bağlıdır; kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir ve taksirle işlenen fiiller ancak kanunun açıkça belirttiği hâllerde cezalandırılır (TCK m.21/1, 22/1). 7258 sayılı Kanun’un 5. maddesinde taksirli bir hâl öngörülmemiştir. Sponsorluk kararına katılmayan, karara muhalif kalan veya sözleşmenin müzakeresinde yer almayan yönetici bakımından bu durum, kastın yokluğunu gösteren delillerle birlikte ileri sürülür.

Kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen fiili işleyen kişi bakımından olası kast biçiminde de bulunabilir; bu hâlde temel ceza üçte birden yarısına kadar indirilir (TCK m.21/2). Sponsor markanın bahis sitesiyle bağlantısına dair kamuya açık bilgiler, kulübe gelen uyarılar ve sözleşme yazışmaları, olası kastın tartışıldığı dosyalarda incelenecek belgelerdir. Bu nedenle sözleşme öncesinde sponsor hakkında yapılan araştırmanın, istenen belgelerin ve alınan cevapların yazılı olarak saklanması savunmanın dayanağını oluşturur.

Sponsorluk Bedeli: Müsadere, Aklama ve Sözleşmenin Akıbeti

Suçun işlenmesi ile elde edilen veya suçun konusunu oluşturan ya da suçun işlenmesi için sağlanan maddi menfaatler ile bunların değerlendirilmesi veya dönüştürülmesi sonucu ortaya çıkan ekonomik kazançların müsaderesine karar verilir; müsadere konusu maddi menfaatlere el konulamadığı hâllerde bunların karşılığını oluşturan değerlerin müsaderesine hükmedilir (TCK m.55/1, 55/2). Bahis reklamı karşılığında ödenen sponsorluk bedelinin, isnat sabit olursa “suçun işlenmesi için sağlanan maddi menfaat” olarak değerlendirilmesi ve müsaderesi gündeme gelir; bu fıkraya göre müsadere kararı verilebilmesi için maddi menfaatin suçun mağduruna iade edilememesi gerekir (TCK m.55/1). Müsadere hükümleri, yararına işlenen suçlarda özel hukuk tüzel kişileri hakkında da uygulanır; bu hüküm kanunun ayrıca belirttiği hâllerde uygulanır ve 7258 sayılı Kanun, bu madde kapsamındaki suçlar dolayısıyla tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunacağını açıkça öngörür (TCK m.60/2, 60/4; 7258 s.K. m.5/3). Tedbirin uygulanmasının işlenen fiile nazaran daha ağır sonuçlar ortaya çıkarabileceği durumlarda hâkim bu tedbirlere hükmetmeyebilir (TCK m.60/3).

7258 sayılı Kanun ayrıca, bu madde kapsamındaki suçlarla bağlantılı olarak bahis ve şans oyunlarının oynanmasına tahsis edilen veya oynanmasında kullanılan ya da suçun konusunu oluşturan eşya ile bu oyunların oynanması için ortaya konulan veya oynanması suretiyle elde edilen her türlü mal varlığı değerinin TCK’nın eşya ve kazanç müsaderesine ilişkin hükümlerine göre müsadere edileceğini düzenler (7258 s.K. m.5/2). Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilse dahi müsadereye ilişkin hükümler uygulanır; bu karar, müsadereye ilişkin hükümler hariç, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ifade eder (CMK m.231/5). Müsadere ve el konulan değerlerin iadesi Bahis Dosyasında Müsadere ve El Konulan Paranın İadesi rehberinde ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Sponsorluk bedeli izinsiz bahis oynatma gelirinden ödeniyorsa aklama suçu da gündeme gelir. Alt sınırı altı ay veya daha fazla hapis cezasını gerektiren bir suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini yurt dışına çıkaran veya bunların gayrimeşru kaynağını gizlemek ya da meşru bir yolla elde edildiği konusunda kanaat uyandırmak maksadıyla çeşitli işlemlere tabi tutan kişi üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır; bu suçun işlenmesine iştirak etmeksizin suçun konusunu oluşturan malvarlığı değerini bu özelliğini bilerek satın alan, kabul eden, bulunduran veya kullanan kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (TCK m.282/1, 282/2). İzinsiz bahis oynatma suçlarının alt sınırı üç ve dört yıl olduğundan bu suçlar öncül suç niteliğindedir (7258 s.K. m.5/1-a, b). İkinci fıkra yönünden belirleyici olan, kabul edilen bedelin suç geliri olduğunun bilinmesidir; bilinmeden yapılan kabul bu fıkrayı oluşturmaz. Kovuşturma başlamadan önce suç konusu malvarlığı değerlerinin ele geçirilmesini sağlayan veya bulunduğu yeri yetkili makamlara haber vererek ele geçirilmesini kolaylaştıran kişi hakkında aklama suçundan cezaya hükmolunmaz (TCK m.282/6). Öncül suç ve bilerek kabul unsurları Yasa Dışı Bahis Dosyasında Aklama İsnadı rehberinde incelenmiştir.

Aklama suçunun bir tüzel kişinin organ veya temsilcisi ya da organ veya temsilci olmamakla birlikte bu tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde görev üstlenen bir kişi tarafından tüzel kişinin yararına işlenmesi hâlinde, ayrıca bu tüzel kişiye on bin Türk lirasından elli milyon Türk lirasına kadar idari para cezası verilir; idari para cezası, işleme veya eyleme konu menfaatin iki katından az olamaz ve bu cezaya aklama suçundan yargılama yapmakla görevli mahkeme karar verir (Kabahatler Kanunu m.43/A/1-a-6, 43/A/2). Aklama suçu dolayısıyla tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine de hükmolunur (TCK m.282/5). Bu iki hüküm, sponsorluk ilişkisinde kulübün veya şirketin kendisini doğrudan etkileyen yaptırımlardır.

Koruma tedbirleri yönünden, 7258 sayılı Kanun’un 5/1-ç maddesindeki suç dahil bu bentlerdeki suçlarda CMK’nın taşınmazlara, hak ve alacaklara el koymaya ilişkin 128. maddesi uygulanabilir (7258 s.K. m.5/6-a). Bu tedbir, suçun işlendiğine ve malvarlığının bu suçtan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebebi bulunmasını ve ilgisine göre MASAK gibi kurumlardan suçtan elde edilen değere ilişkin rapor alınmasını gerektirir; el koymaya ancak hâkim karar verebilir (CMK m.128/1, 128/9). Madde şüpheli veya sanığa ait malvarlığından söz ettiğinden, kulüp tüzel kişiliğinin kendi hesaplarına bu madde uyarınca el konulamayacağı savunulabilir. Şirket yönetimi için kayyım atanmasını düzenleyen CMK 133. maddesinin dördüncü fıkrasındaki katalogda aklama suçu yer alır; 7258 sayılı Kanun’daki bahis suçları bu katalogda sayılmamıştır (CMK m.133/4). Kayyım, suçun bir şirketin faaliyeti çerçevesinde işlenmekte olduğu hususunda kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve maddi gerçeğin ortaya çıkarılabilmesi için gerekli olması hâlinde hâkim veya mahkeme tarafından atanır (CMK m.133/1). Madde “şirket” ifadesini kullandığından, bu tedbirin spor kulübü tüzel kişiliğine uygulanamayacağı ve spor anonim şirketi ile diğer şirketlerle sınırlı olduğu savunulabilir. El koyma kararlarına itiraz için Yasa Dışı Bahis Dosyasında El Koymaya İtiraz Dilekçesi rehberine bakılabilir.

Sözleşme hukuku yönünden, kanunun emredici hükümlerine, ahlaka veya kamu düzenine aykırı sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür (TBK m.27/1). Konusu suç oluşturan bir reklam olan sponsorluk sözleşmesi bu hükme göre değerlendirilir; bu durumda kulübün ödenmemiş sponsorluk bedeli için sponsora karşı açacağı davada sözleşmenin hükümsüzlüğü sorunu ortaya çıkar. Hukuka veya ahlaka aykırı bir sonucun gerçekleşmesi amacıyla verilen şey geri istenemez; ancak açılan davada hâkim, bu şeyin Devlete mal edilmesine karar verebilir (TBK m.81). Sözleşmede yer alan cezai şart, münhasırlık ve fesih tazminatı hükümleri de bu çerçevede ele alınır.

Spor Kulübü MASAK Yükümlüsüdür: Sponsoru Tanıma Yükümlülüğü

5549 sayılı Kanun, yükümlüleri sayarken bankalar, talih ve bahis oyunları alanında faaliyet gösterenler ve noterlerle birlikte spor kulüplerini de açıkça anar; Tedbirler Yönetmeliği de yükümlüler arasında spor kulüplerini ayrı bir bent olarak sayar (5549 s.K. m.2/1-d; Tedbirler Yönetmeliği m.4/1-r). Yönetmelikteki listede spor anonim şirketleri ayrı bir bent olarak yer almaz. Yükümlüler, kendileri nezdinde yapılan veya aracılık ettikleri işlemlerde işlem yapılmadan önce işlem yapanlar ile nam veya hesaplarına işlem yapılanların kimliklerini tespit etmek ve gerekli diğer tedbirleri almak zorundadır (5549 s.K. m.3/1). Sponsorluk bedelini alan kulüp bu yükümlülüğün muhatabıdır.

Kimlik tespiti; sürekli iş ilişkisi tesisinde tutar gözetmeksizin, işlem tutarı ya da birbiriyle bağlantılı birden fazla işlemin toplam tutarı üç yüz yetmiş bin Türk lirası (7 Ekim 2026’dan önceki işlemlerde yüz seksen beş bin Türk lirası) veya üzerinde olduğunda, şüpheli işlem bildirimini gerektiren durumlarda ve daha önce elde edilen kimlik bilgilerinin yeterliliği ve doğruluğu konusunda şüphe olduğunda tutar gözetmeksizin yapılır; yükümlü ayrıca işlemin gerçek faydalanıcısının ortaya çıkarılması için gerekli tedbirleri alır (Tedbirler Yönetmeliği m.5/1). Kimlik tespiti iş ilişkisi tesisinden veya işlem yapılmadan önce tamamlanır ve sürekli iş ilişkisinde iş ilişkisinin amacı ve mahiyeti hakkında bilgi alınır (m.5/2, 5/3). Eşik değişikliği MASAK Kimlik Tespiti Sınırı 370.000 TL Oldu rehberinde anlatılmıştır.

Sponsor Türkiye’de ticaret siciline kayıtlı bir şirketse; unvanı, ticaret sicil numarası, vergi kimlik numarası, faaliyet konusu ve adresi ile temsile yetkili kişinin kimlik bilgileri alınır, bunlar ticaret siciline tescile dair belgeler ve vergi idaresi belgeleri üzerinden teyit edilir (Tedbirler Yönetmeliği m.7/1-2). Sponsor yurt dışındaki bir tüzel kişiyse kimlik tespiti, ilgili ülkedeki karşılık belgelerin Türkiye Cumhuriyeti konsolosluklarınca onaylanan veya Apostil Sözleşmesi çerçevesinde taraf ülke makamınca tasdik şerhi düşülen örnekleri üzerinden yapılır; risk temelli yaklaşım çerçevesinde gerektiğinde bu belgelerin noter onaylı Türkçe tercümeleri istenir (m.11/1). Yükümlüler bir başkası hesabına hareket edilip edilmediğini tespit etmek ve işlemin gerçek faydalanıcısını ortaya çıkarmak için gerekli tedbirleri alır; ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerle sürekli iş ilişkisinde yüzde yirmi beşi aşan hisseye sahip gerçek kişi ortakların kimliği tespit edilir (m.17/1, 17/A/1-2). Sürekli iş ilişkisi Yönetmelikte hesap açılması, kredi verilmesi ve benzeri hizmetler nedeniyle kurulan, niteliği itibarıyla devamlılık unsuru taşıyan iş ilişkisi olarak tanımlandığından, sponsorluk sözleşmesinin bu kapsamda olup olmadığı ayrıca değerlendirilir (m.3/1-i).

Yükümlüler karmaşık ve olağandışı büyüklükteki işlemler ile görünürde makul hukuki ve ekonomik amacı bulunmayan işlemlere özel dikkat göstermek ve işlemin amacı hakkında yeterli bilgi edinmek zorundadır; kimlik tespiti yapamadıkları veya iş ilişkisinin amacı hakkında yeterli bilgi edinemedikleri durumlarda iş ilişkisi tesis etmez ve talep edilen işlemi gerçekleştirmezler (Tedbirler Yönetmeliği m.18/1, 22/1). Sponsorluk bedelinin piyasa koşullarıyla açıklanamayacak ölçüde yüksek olması, ödemenin sponsor şirket yerine üçüncü kişilerin hesaplarından veya çok sayıda parça hâlinde gelmesi ve sponsorun faaliyet konusunun sözleşmedeki marka ile uyuşmaması, bu hükümler yönünden değerlendirilen durumlardır.

Yükümlüler nezdinde yapılan işlemlere konu malvarlığının yasa dışı yollardan elde edildiğine veya yasa dışı amaçlarla kullanıldığına dair bilgi, şüphe veya şüpheyi gerektirecek bir hususun bulunması hâlinde bu işlemlerin Başkanlığa bildirilmesi zorunludur (5549 s.K. m.4/1). Yükümlüler, bildirimde bulunulduğunu yükümlülük denetimi ile görevlendirilen denetim elemanları ile yargılama sırasında mahkemeler dışında, işleme taraf olanlar dahil hiç kimseye açıklayamaz; bu yükümlülüğü ihlal eden kimse bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır (m.4/2, 14/1). Soruşturma evresinde Cumhuriyet savcılığı bu istisnalar arasında sayılmamıştır. Bu nedenle kulübün savcılığa vereceği cevapta ve yöneticinin savunmasında, sponsorun tanınmasına ilişkin işlemler bildirime değinilmeden anlatılmalıdır.

Yükümlüler, yükümlülüklere ve işlemlere ilişkin belgeleri düzenleme tarihinden, defter ve kayıtları son kayıt tarihinden, kimlik tespitine ilişkin belgeleri son işlem tarihinden itibaren sekiz yıl süreyle muhafaza ve istenmesi hâlinde yetkililere ibraz etmekle yükümlüdür; bu yükümlülüğün ihlali de bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası gerektirir (5549 s.K. m.8/1, 14/1). Kimlik tespiti yükümlülüğünü ihlal eden yükümlüye Başkanlıkça idari para cezası verilir; maktu tutar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır ve bu cezalara karşı idari yargı yoluna başvurulabilir (m.13/1, 13/7, 28/1). Uyum programı oluşturma yükümlülüğü getirilen yükümlüler arasında spor kulüpleri sayılmamıştır (Uyum Programı Yönetmeliği m.4/1). Bu Kanun gereğince yükümlülüklerini yerine getiren gerçek ve tüzel kişiler hiçbir şekilde hukuki ve cezai bakımdan sorumlu tutulamaz (5549 s.K. m.10/1). Diğer yükümlü gruplarının idari para cezaları MASAK Yükümlülükleri ve İdari Para Cezası rehberinde anlatılmıştır.

Kulüp Yöneticisinin Görevi, Hak Yoksunluğu ve Disiplin Sonuçları

7405 sayılı Kanun’a göre, kanuna aykırı olarak spor müsabakalarına dayalı bahis ve şans oyunlarını oynatma, oynatılmasına yer ve imkân sağlama, reklamını yapma veya para nakline aracılık suçlarından ya da suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçundan mahkûm olanların spor kulübü, spor anonim şirketi statüsündeki bağlı ortaklığı ve iştiraklerindeki yönetim, denetim, disiplin ve ihtiyari diğer kurul üyelikleri, haklarındaki mahkeme kararının kesinleştiği tarihte başkaca hiçbir işlem yahut karara gerek olmaksızın kendiliğinden sona erer; bu sonuç affa uğramış olsa bile doğar (7405 s.K. m.5/4). Aynı fıkra, kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûmiyeti de aynı sonuca bağlar. Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı verildiği takdirde fıkranın ceza mahkûmiyetine ilişkin hükümleri uygulanmaz (m.5/4). Bu fıkraya aykırı olarak kulüp organlarında görev alanlara ve bu kişilerin görevlerini yazılı uyarıya rağmen on beş gün içinde sonlandırmayan kulüp başkanı, yönetim kurulu üyeleri ve yöneticilerine idari para cezası verilir; bu yaptırıma Bakanlık karar verir (m.47/16, 47/17).

Bu şekilde mahkûm olanlar, spor kulüpleri ve spor anonim şirketlerinin genel kurul dışındaki organlarında görev alamaz (7405 s.K. m.5/6). Tahkim kurulları, Bakanlık disiplin kurulları, spor federasyonlarının ceza veya disiplin kurulları ya da federasyonların bağlı olduğu uluslararası kuruluşlarca son beş yıl içinde bir defada bir yıl veya toplam iki yıl hak mahrumiyeti cezası almış olanların kurul üyelikleri de kararın kesinleşmesiyle kendiliğinden sona erer (m.5/5). Mahkûmiyetin mesleki sonuçları Bahis Mahkûmiyeti Mesleğe Engel mi? ve spor yöneticiliğine etkisi Sporcuyum, Uyuşturucu Dosyam Var: Lisans, Disiplin ve Kulüp Yöneticiliği rehberlerinde ayrıca ele alınmıştır.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezasına hükmedilen dosyalarda mümkündür ve müsadereye ilişkin hükümler hariç kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ifade eder (CMK m.231/5). Bu nedenle 7405 sayılı Kanun’daki kendiliğinden sona erme sonucunun hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına bağlanamayacağı savunulabilir. Bu kararın verilebilmesi için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması, yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması ve suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın tamamen giderilmesi gerekir (CMK m.231/6). Kararın verilmesi hâlinde sanık beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulur (m.231/8).

TCK yönünden, kasten işlenen suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak kişi vakıf, dernek, sendika, şirket, kooperatif ve siyasi parti tüzel kişiliklerinin yöneticisi veya denetçisi olmaktan yoksun bırakılır ve bu hakkı hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar kullanamaz (TCK m.53/1-d, 53/2). Kısa süreli hapis cezası ertelenmiş kişiler hakkında bu fıkra uygulanmaz (m.53/4). Suç, bu hak ve yetkilerden birinin kötüye kullanılması suretiyle işlenmişse, ayrıca cezanın infazından sonra işlemek üzere hükmolunan cezanın yarısından bir katına kadar bu hak ve yetkinin kullanılmasının yasaklanmasına karar verilir (m.53/5). Kulüp yöneticisinin yönetim yetkisini kullanarak sponsorluk sözleşmesini imzalaması isnadı bu fıkra yönünden de tartışılır.

Disiplin yönünden spor federasyonlarının disiplin kurulları, federasyonun faaliyet programında yer alan veya federasyonca izin verilen müsabaka ve faaliyetlerden doğan disiplin uyuşmazlıklarında; ihtar, kınama, para cezası, hak mahrumiyeti, lisans ve diğer uygunluk belgelerinin askıya alınması veya iptali, seyircisiz oynama, puan indirme ve ligden düşürme gibi cezaları verebilir; disiplin ihlali oluşturacak fiiller ve disiplin yargılamasının temel usul ve esasları Bakanlık yönetmeliğiyle, diğer cezalar Bakanlık yönetmeliği veya federasyon talimatıyla belirlenir (7405 s.K. m.32/1, 32/4-5). Bu nedenle ceza dosyasıyla birlikte ilgili federasyonun talimatlarındaki sponsorluk ve reklam kuralları da incelenmelidir. Futbolcu, hakem ve kulüp yöneticisinin bizzat bahis oynamasının sonuçları Futbolcu, Hakem ve Kulüp Yöneticisi Bahis Oynarsa rehberinde anlatılmıştır.

Kulübün mali kayıtları da sponsorluk dosyasının parçasıdır. Spor kulüpleri ve spor anonim şirketlerinin spor faaliyetleri ile ilgili her türlü gelir ve giderleri, bağlı ortaklıklar dâhil, konsolide bilanço içerisinde ve ayrı bir hesapta toplanır (7405 s.K. m.20/1). Kulübe ait tutulması gereken defter veya kayıtları tutmayan veya tasdiksiz defter tutan kulüp başkanı, yönetim kurulu üyeleri ve yöneticileri üç aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır; defter veya kayıtları tahrif veya yok edenler ya da gizleyenler, fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde altı aydan iki yıla kadar hapis ve adli para cezasıyla cezalandırılır (m.47/9, 47/10). Sponsorluk gelirinin vergilendirilmesi Spor Kulüplerinde ve Sporcu Ücretlerinde Vergilendirme rehberinde anlatılmıştır.

Reklam Kurulu, RTÜK ve Erişim Engeli

Ticari reklamların Reklam Kurulunca belirlenen ilkelere, genel ahlaka, kamu düzenine ve kişilik haklarına uygun, doğru ve dürüst olmaları esastır; şiddet hareketlerini ve suç işlemeyi özendirici ticari reklam yapılamaz ve reklam verenler, reklam ajansları ile mecra kuruluşları bu hükümlere uymakla yükümlüdür (6502 s.K. m.61/2, 61/3, 61/7). Reklam olduğu açıkça belirtilmeksizin yazı, haber, yayın ve programlarda isim, marka veya logonun reklam yapmak amacıyla yer alması ve tanıtıcı mahiyette sunulması örtülü reklamdır ve her türlü iletişim aracında yasaktır (m.61/4). Reklam Kurulu inceleme sonucuna göre durdurma, aynı yöntemle düzeltme, idari para cezası, gerekli görülen hâllerde üç aya kadar tedbiren durdurma ya da içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi kararı verebilir; bu yaptırımlar birlikte veya ayrı ayrı uygulanabilir (m.63/1, 77/12).

Maç yayınlarında ekrana yansıyan sponsor görselleri yayın hizmeti ilkeleri yönünden ayrıca değerlendirilir. Yayın hizmetleri suç işlemeyi övücü ve kumar oynamayı özendirici nitelikte olamaz ve gizli ticari iletişime izin verilemez (6112 s.K. m.8/1-g, h, 9/3). 8/1-g ve h bentlerine aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşa, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde ikisinden beşine kadar, gizli ticari iletişim yasağına aykırılıkta ise yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir; ihlalin suç oluşturması hâlinde bu yaptırım, ilgililer hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılması şartına bağlı olmaksızın uygulanır (m.32/1, 32/2, 32/3). Bu yaptırımların muhatabı medya hizmet sağlayıcı kuruluştur; ayrıntılar Bahis Reklamı Nedeniyle RTÜK Cezası rehberindedir.

7258 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamındaki suçlarla ilgili olarak 5651 sayılı Kanun’un erişimin engellenmesine ilişkin hükümleri uygulanır; 5651 sayılı Kanun da 7258 sayılı Kanun’daki suçları, içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi kararı verilebilecek suçlar arasında sayar (7258 s.K. m.5/4; 5651 s.K. m.8/1-c). Bu karar soruşturma evresinde hâkim, kovuşturma evresinde mahkeme tarafından, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulmak üzere Cumhuriyet savcısı tarafından verilir; koruma tedbiri olarak verilen karara CMK hükümlerine göre itiraz edilebilir (5651 s.K. m.8/2). Kulübün internet sitesinde veya sosyal medya hesabında yer alan sponsor içerikleri bu hükümler kapsamında kaldırılabilir.

Kulüp Dışındaki Şirketler: Spor Anonim Şirketi, Organizasyon ve Medya Şirketleri

Sponsorluk ilişkisi kulübün spor anonim şirketi üzerinden kurulmuşsa, 7405 sayılı Kanun’daki kendiliğinden sona erme sonucu spor anonim şirketi statüsündeki bağlı ortaklık ve iştiraklerdeki yönetim, denetim ve diğer kurul üyeliklerini de kapsar (7405 s.K. m.5/4). Aklama suçunun şirketin faaliyeti çerçevesinde işlenmekte olduğu hususunda kuvvetli şüphe sebepleri bulunması hâlinde kayyım tedbiri gündeme gelebilir (CMK m.133/1, 133/4). Spor anonim şirketinin kuruluşu, tescili ve yönetici sorumluluğu Spor Anonim Şirketi rehberinde ele alınmıştır.

Turnuva veya etkinlik düzenleyen organizasyon şirketleri, e-spor takımlarını yöneten şirketler, yayın ve içerik şirketleri ile reklam ajansları da yasa dışı bahis sitesiyle sponsorluk ilişkisine girebilir. Bu şirketlerin yöneticileri bakımından da ceza sorumluluğu şahsidir ve kast aranır (TCK m.20/1, 21/1). Şirket yararına işlenen suçlarda müsadere şirket hakkında da uygulanır; aklama suçunun şirket yararına işlenmesi hâlinde şirkete idari para cezası verilir (TCK m.60/2; 7258 s.K. m.5/3; Kabahatler Kanunu m.43/A). Reklam ajansları ve mecra kuruluşları ayrıca ticari reklam hükümlerine uymakla yükümlüdür (6502 s.K. m.61/7). Tüzel kişiye özgü güvenlik tedbirleri ve izin iptali Bahis Soruşturmasında Ödeme Kuruluşu ve Şirket rehberinde incelenmiştir.

Bir kamu kurumunun verdiği izne dayalı olarak faaliyette bulunan özel hukuk tüzel kişisinin organ veya temsilcilerinin iştirakiyle ve bu iznin verdiği yetkinin kötüye kullanılması suretiyle tüzel kişi yararına işlenen kasıtlı suçlardan mahkûmiyet hâlinde iznin iptaline karar verilir (TCK m.60/1). Bu tedbirin uygulanabilmesi için şirketin faaliyetinin bir kamu kurumunun iznine dayalı olması ve suçun bu iznin verdiği yetkinin kötüye kullanılmasıyla işlenmesi gerekir; bu şartlar her dosyada ayrıca incelenir.

Soruşturma Açıldığında: İlk Günler

Spor Toto Teşkilat Başkanlığı, 7258 sayılı Kanun’da tanımlanan suçlara ilişkin delil veya emarelerin tespiti hâlinde doğrudan Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir; kovuşturmaya yer olmadığı kararları Teşkilat Başkanlığına tebliğ edilir ve Teşkilat bu kararlara itiraz edebilir; açılan davalarda başvurusu hâlinde katılan olarak kabul edilir (7258 s.K. m.5/7, 5/8). 7258 sayılı Kanun’un 5/1-ç maddesindeki suçun üst sınırı üç yıl olduğundan, şartları varsa kamu davasının açılmasının ertelenmesi gündeme gelebilir (CMK m.171/2); bu imkân Bahis Suçunda Uzlaştırma, Ön Ödeme, Seri Muhakeme ve Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi rehberinde anlatılmıştır. Aklama isnadının üst sınırı birinci fıkrada yedi, ikinci fıkrada beş yıl olduğundan ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi üst sınırı üç yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarla sınırlı bulunduğundan, bu imkân aklama isnadı yönünden bulunmaz (CMK m.171/2; TCK m.282/1-2).

Kulüp Yöneticisinin Sponsorluk İsnadına Karşı Savunma Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki örnek, bir spor kulübünün yönetim kurulu üyesi hakkında, kulübün sponsorluk sözleşmesi kapsamında forma, stadyum ve sosyal medya alanlarında yer alan markanın yasa dışı bir bahis sitesiyle bağlantılı olduğu iddiasıyla 7258 sayılı Kanun’un 5/1-ç maddesi kapsamında yürütülen soruşturmada, müdafii tarafından Cumhuriyet başsavcılığına sunulacak savunma dilekçesi olarak hazırlanmıştır. Şüpheliye, şüpheden kurtulması için somut delillerin toplanmasını isteyebileceği hatırlatılır ve Cumhuriyet savcısı şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplamakla yükümlüdür (CMK m.147/1-f, 160/2). Köşeli parantez içindeki alanlar dosyaya göre doldurulmalı, dosyada bulunmayan hususlar çıkarılmalıdır.

⬇ Word olarak indir⬇ PDF olarak indir

Dilekçe her hususu dayandığı hükümle gösterir ve müvekkilin isnat edilen suçla ilgisinin bulunmadığını kulüp kayıtlarıyla anlatır. Dilekçede şüpheli işlem bildirimine ilişkin hiçbir husus yer almaz; yükümlüler bildirimde bulunulduğunu yargılama sırasında mahkemeler ve denetim elemanları dışında hiç kimseye açıklayamaz (5549 s.K. m.4/2). Üçüncü husus, müvekkilin sözleşmenin müzakeresinde ve imzasında gerçekten yer almadığı dosyalarda kullanılmalıdır; müvekkil sözleşmeyi imzalamışsa bu husus çıkarılmalı ve savunma birinci, ikinci ve dördüncü hususlarda gösterilen kast yokluğu üzerine kurulmalıdır. Beşinci husus yalnızca dosyada aklama isnadı varsa kullanılmalıdır. Sonuç bölümünün üçüncü bendindeki talep, kamu davasının açılmasının ertelenmesinin üst sınırı üç yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarla sınırlı olması nedeniyle yalnızca 7258 sayılı Kanun’un 5/1-ç maddesindeki isnat yönünden ileri sürülmüştür (CMK m.171/2). Suçun kulübün faaliyeti çerçevesinde işlendiği ileri sürülüyorsa, kulübün organ veya temsilcisi katılan veya savunma makamı yanında yer alan sıfatıyla duruşmaya kabul edilir (CMK m.249/1); sanığın aynı zamanda kulübün organ veya temsilcisi sıfatını taşıması hâlinde bu hüküm uygulanmaz (CMK m.249/3). İfade sırasındaki haklar Yasa Dışı Bahis Soruşturmasında İfadeye Çağrıldım rehberinde anlatılmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kulübümüzün sponsoru yasa dışı bahis sitesi çıktı; yönetici olarak sorumlu muyum?

Kendiliğinden sorumlu olmazsınız. Kişileri reklam vermek ve sair surette bahis oynamaya teşvik suçu ancak kasten işlenebilir ve ceza sorumluluğu şahsidir; kulüp tüzel kişiliğine ceza verilemez (7258 s.K. m.5/1-ç; TCK m.20, 21/1, 22/1). Soruşturmada, sponsorluk kararını veren veya sözleşmeyi imzalayan yöneticinin markanın izinsiz bir bahis sitesine ait olduğunu bilip bilmediği ya da bu ihtimali öngörüp öngörmediği incelenir (TCK m.21/2).

Bahis reklamı suçunun cezası nedir?

Kanunun verdiği yetkiye dayalı olmaksızın kişileri reklam vermek ve sair surette spor müsabakalarına dayalı bahis veya şans oyunlarını oynamaya teşvik edenler bir yıldan üç yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır (7258 s.K. m.5/1-ç).

Yasal bahis şirketinden isim hakkı geliri almak suç mu?

Hayır. 7258 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki suçlar Kanunun verdiği yetkiye dayalı olmaksızın işlenen fiilleri kapsar; 7405 sayılı Kanun da spor müsabakalarına dayalı bahis ve şans oyunlarından elde edilen isim hakkı gelirlerini kulüplerin gelir kaynakları arasında sayar (7258 s.K. m.5/1; 7405 s.K. m.19/1-j).

Sponsor marka bahis sitesinin adını taşımıyorsa yine de suç olabilir mi?

Olabilir. Kanun reklam vermenin yanında “sair surette teşvik”i de suç olarak tanımlar (7258 s.K. m.5/1-ç). Marka görselinin, kare kodun veya bağlantının kişileri izinsiz bir bahis sitesine yönlendirip yönlendirmediği somut olarak incelenir; örtülü reklam ayrıca yasaktır (6502 s.K. m.61/4).

Kulübün aldığı sponsorluk bedeline el konulabilir mi?

Şartları varsa mümkündür. 7258 sayılı Kanun’un 5/1-ç maddesindeki suç dahil bu bentlerdeki suçlarda CMK’nın 128. maddesi uygulanabilir (7258 s.K. m.5/6-a); bu tedbir, suçun işlendiğine ve malvarlığının bu suçtan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebebi bulunmasını ve ilgisine göre suçtan elde edilen değere ilişkin rapor alınmasını gerektirir; el koymaya ancak hâkim karar verebilir (CMK m.128/1, 128/9). Madde şüpheli veya sanığa ait malvarlığından söz ettiğinden, kulüp tüzel kişiliğinin kendi hesaplarına bu madde uyarınca el konulamayacağı savunulabilir. Suçun işlenmesi için sağlanan maddi menfaat müsadere edilir ve kulüp yararına işlenen suçlarda müsadere kulüp hakkında da uygulanır (TCK m.55/1, 60/2; 7258 s.K. m.5/3). El koyma kararına, öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir (CMK m.268/1).

Sponsorluk bedelini sponsora iade edersek dosya kapanır mı?

Bedelin iadesi soruşturmayı kendiliğinden sona erdirmez. Bedel el koyma ve müsadere konusu olabileceğinden, iade veya başka hesaba aktarma kararı bir müdafiyle birlikte değerlendirilmelidir (CMK m.128; TCK m.55/1). Hukuka veya ahlaka aykırı bir sonucun gerçekleşmesi amacıyla verilen şeyi sponsor geri isteyemez ve açılan davada hâkim bu şeyin Devlete mal edilmesine karar verebilir (TBK m.81).

Sponsor ödenmemiş bedeli ödemezse dava açabilir miyiz?

Kanunun emredici hükümlerine, ahlaka veya kamu düzenine aykırı sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür (TBK m.27/1). Konusu suç oluşturan bir reklam olan sözleşmeye dayanarak açılacak davada bu hükümsüzlük sorunu ortaya çıkar. Sözleşmenin konusunun suç oluşturup oluşturmadığı, ceza dosyasıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Kulüp yöneticisi aklama suçundan da yargılanabilir mi?

Sponsorluk bedeli izinsiz bahis oynatma gelirinden ödeniyor ve bu özelliği bilinerek kabul ediliyorsa, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası gerektiren bilerek kabul suretiyle aklama gündeme gelir (TCK m.282/2). İzinsiz bahis oynatma suçlarının alt sınırı üç ve dört yıl olduğundan öncül suç niteliğindedir (7258 s.K. m.5/1-a, b). Bilinmeden yapılan kabul bu fıkrayı oluşturmaz.

Aklama kulüp yararına işlenirse kulübe ne olur?

Aklama suçunun tüzel kişinin organ veya temsilcisi ya da faaliyeti çerçevesinde görev üstlenen bir kişi tarafından tüzel kişi yararına işlenmesi hâlinde, tüzel kişiye on bin Türk lirasından elli milyon Türk lirasına kadar ve menfaatin iki katından az olmamak üzere idari para cezası verilir (Kabahatler Kanunu m.43/A). Tüzel kişiler hakkında ayrıca güvenlik tedbirlerine hükmolunur (TCK m.282/5).

Spor kulübü MASAK yükümlüsü mü?

Evet. 5549 sayılı Kanun ve Tedbirler Yönetmeliği spor kulüplerini yükümlüler arasında açıkça sayar (5549 s.K. m.2/1-d; Tedbirler Yönetmeliği m.4/1-r). Kulüp, işlem yapılmadan önce sponsorun kimliğini tespit etmek ve işlemin gerçek faydalanıcısının ortaya çıkarılması için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür (5549 s.K. m.3/1; Tedbirler Yönetmeliği m.5/1, 17/A). Uyum programı oluşturma yükümlülüğü getirilen yükümlüler arasında spor kulüpleri sayılmamıştır (Uyum Programı Yönetmeliği m.4/1).

Yurt dışındaki bir şirketle sponsorluk sözleşmesi yaparken hangi belgeler istenir?

Yurt dışındaki tüzel kişinin kimlik tespiti, Türkiye’deki tüzel kişiler için aranan belgelere ilgili ülkede karşılık gelen belgelerin Türkiye Cumhuriyeti konsolosluklarınca onaylanan veya Apostil Sözleşmesi çerçevesinde tasdik şerhi düşülen örnekleri üzerinden yapılır; risk temelli yaklaşım çerçevesinde gerektiğinde noter onaylı Türkçe tercümeler istenir (Tedbirler Yönetmeliği m.11/1).

Mahkûm olursam kulüpteki görevim ne olur?

Kanuna aykırı olarak spor müsabakalarına dayalı bahis ve şans oyunlarının reklamını yapma veya aklama suçlarından mahkûm olanların kulüp ile spor anonim şirketi statüsündeki bağlı ortaklık ve iştiraklerdeki yönetim, denetim, disiplin ve diğer kurul üyelikleri, mahkeme kararının kesinleştiği tarihte kendiliğinden sona erer; bu kişiler genel kurul dışındaki organlarda görev alamaz (7405 s.K. m.5/4, 5/6). Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı verildiği takdirde fıkranın ceza mahkûmiyetine ilişkin hükümleri uygulanmaz (m.5/4).

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kulüp yöneticiliğine engel olur mu?

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, müsadereye ilişkin hükümler hariç kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ifade eder (CMK m.231/5). Bu nedenle 7405 sayılı Kanun’daki kendiliğinden sona erme sonucunun bu karara bağlanamayacağı savunulabilir. Sponsorluk bedelinin müsaderesine ise bu kararla da hükmedilebilir.

Federasyon kulübe ceza verebilir mi?

Spor federasyonlarının disiplin kurulları, federasyonun faaliyet programında yer alan veya federasyonca izin verilen müsabaka ve faaliyetlerden doğan disiplin uyuşmazlıklarında; ihtar, kınama, para cezası, hak mahrumiyeti, puan indirme ve ligden düşürme gibi cezalar verebilir; disiplin ihlali oluşturan fiiller Bakanlık yönetmeliğiyle, diğer cezalar Bakanlık yönetmeliği veya federasyon talimatıyla belirlenir (7405 s.K. m.32/1, 32/4-5). Bu nedenle ilgili federasyonun sponsorluk ve reklam kuralları ayrıca incelenmelidir.

Savcılığa şüpheli işlem bildirimi yaptığımızı söyleyebilir miyiz?

Hayır. Yükümlüler bildirimde bulunulduğunu denetim elemanları ile yargılama sırasında mahkemeler dışında, işleme taraf olanlar dahil hiç kimseye açıklayamaz; ihlal bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası gerektirir (5549 s.K. m.4/2, 14/1). Soruşturma evresinde Cumhuriyet savcılığı bu istisnalar arasında sayılmamıştır.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara, yasa dışı bahis sitesiyle sponsorluk ilişkisi nedeniyle soruşturmaya konu olan spor kulüpleri, spor anonim şirketleri ve diğer şirketler ile bunların başkan, yönetim kurulu üyeleri ve yöneticileri için ifade öncesi hazırlık ve müdafilik, sponsor dosyasına ve yönetim kurulu kayıtlarına dayalı savunma dosyasının hazırlanması, savcılığın bilgi taleplerine şüpheli işlem bildiriminin gizliliğini koruyarak cevap verilmesi, sponsorluk bedeline ve kulüp hesaplarına el koyma kararlarına itiraz, müsadere ve aklama isnatlarına karşı savunma, erişim engeli kararlarına itiraz ve 7405 sayılı Kanun kapsamındaki görev sona ermesi sonuçlarının değerlendirilmesi konularında hizmet verir. Bahis dosyalarına ilişkin bütün rehberler Yasa Dışı Bahis Hukuku Rehberi sayfasındadır. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.