Vatandaşlık Reddine Karşı İptal Davası Kontrol Listesi ve Müvekkil Değerlendirme Formu (PDF) 2026 — 60 Gün Hesabı, 18 Kalem Belge, Ret Gerekçesi–Delil Eşleştirmesi (5901, İYUK)

Vatandaşlık başvurusunun reddine karşı iptal davası, ret yazısının tebliğini izleyen günden itibaren altmış gün içinde açılır (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7/1, m.8/1). Başvurudaki şartları taşımak 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 10. maddesine göre tek başına vatandaşlık hakkı vermez. Bu nedenle dava, idarenin dayandığı ret gerekçesinin somut olgularla desteklenip desteklenmediği üzerine kurulur. Bunun için dosyadaki her bilginin ilk görüşmede eksiksiz toplanması gerekir. Bu sayfada büromuzun vatandaşlık reddi dosyalarında kullandığı 6 sayfalık müvekkil değerlendirme formunu ücretsiz PDF olarak paylaşıyoruz. Formun her bölümünün hangi kanun maddesine dayandığını ve doldururken nelere dikkat edilmesi gerektiğini de madde madde açıklıyoruz.

Kısa Cevap: Bu Form Ne İşe Yarar?

Vatandaşlık ret yazıları çoğu zaman kısa ve matbu olur. Yazıda genellikle yalnızca bir kanun maddesine atıf yapılır ya da hiçbir gerekçe gösterilmez. Buna karşılık idare mahkemesi, işlemin hukuka uygunluğunu dosyadaki somut bilgi ve belgeler üzerinden denetler (Anayasa m.125; İYUK m.2/1-a). Davanın sonucunu çoğu zaman, başvurucunun Türkiye’deki yaşamını, sicil durumunu ve aile bağlarını belgeleyen dosyanın gücü belirler. Bu yüzden ilk görüşmede eksik bırakılan tek bir bilgi bile sonradan telafisi güç sonuçlar doğurabilir. Örnek olarak yurt dışında geçirilen günler, eski bir takipsizlik kararı veya tebliğ zarfının saklanmamış olması sayılabilir.

Paylaştığımız form, bu bilgileri bir düzen içinde toplamak için hazırlandı. İlk dört sayfa müvekkille birlikte doldurulur. Bu sayfalarda kişisel ve idari bilgiler, adli sicil ve güvenlik durumu, eğitim, meslek ve ekonomik durum, aile bağları ve teslim alınan belgeler yer alır. Bunları avukat notları ile müvekkilin bilgilendirildiğini gösteren imza sayfası izler. Son iki sayfa avukatın dava açılışından önce işaretlediği üç kontrol listesidir.

• Süre kutusu (sayfa 1): tebliğ tarihi, sürenin başlangıcı, idareye başvuru tarihi ve dava açma son günü tek bakışta görülür.
• Ret gerekçesi kutuları: matbu ret ile TVK m.11/1’in b, d, e, f ve g bentleri ayrı ayrı işaretlenir.
• 18 kalemlik belge listesi: her belge için “alındı / eksik” ve ek numarası yazılır.
• EK-A, EK-B, EK-C: süre ve usul denetimi, dava dilekçesi hazırlığı ve ret gerekçesine göre delil eşleştirmesi.

Ret kararını yeni aldıysanız önce Vatandaşlık Başvurusu Reddi Rehberi sayfamızdaki genel tabloya bakmanızı öneririz. Bu rehber ret türlerini, süreleri ve itiraz–dava seçimini bir arada gösterir. Bu sayfa ise o rehberin uygulamadaki karşılığıdır: dosyayı dava açılacak hâle getirmek için neyin, hangi sırayla toplanacağını anlatır.

Formun Sayfa Sayfa Haritası

Form A4 boyutunda ve 6 sayfadır. Doğrudan yazıcıdan alınabilir. Her bölümün başlığında o bölümün dayandığı kanun maddesi yazılıdır. Böylece formu dolduran kişi, sorulan bilginin neden istendiğini de görür.

Formun ilk dört sayfası müvekkille yapılan görüşmede doldurulur ve imzalanır. Ek sayfalar avukatın kendi iç kontrolüdür. Müvekkil adaylarımız, görüşmeye gelmeden önce ilk üç sayfayı kendi bilgileriyle doldurup belgelerini liste sırasına göre hazırlarsa ilk görüşme hem daha kısa hem daha verimli olur.

İlk İş: 60 Günlük Dava Açma Süresini Doğru Hesaplamak

Formun birinci sayfasının altındaki Dava Açma Süresi Hesabı kutusu, formun en kritik bölümüdür. İYUK m.7/1’e göre idare mahkemelerinde dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı bir süre gösterilmeyen hâllerde altmış gündür. 5901 sayılı Kanun vatandaşlık başvurusunun reddi için ayrı bir dava süresi öngörmez. Bu nedenle genel kural uygulanır.

Süreler tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar (İYUK m.8/1). Tatil günleri süreye dâhildir. Sürenin son günü tatil gününe rastlarsa süre, tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar (m.8/2). Sürenin bitimi mahkemelerin çalışmaya ara verme dönemine rastlarsa süre, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır (m.8/3). Bölge idare, idare ve vergi mahkemeleri her yıl 20 Temmuz’dan 31 Ağustos’a kadar çalışmaya ara verir (m.61/1). Vatandaşlık davalarının çoğunun görüldüğü Ankara İdare Mahkemeleri de bu ara vermeye tabidir.

Formdaki kutuda dört alan vardır: tebliğ tarihi, sürenin başlangıcı, idareye başvuru tarihi ve dava açma son günü. Son gün alanı ayrıca renklendirilmiştir. Kutunun altındaki satırda son günün büro ajandasına ve UYAP takvimine işlendiği işaretlenir. Hesabı kontrol eden kişi de paraf atar. EK-A’nın birinci maddesi bu kutunun ikinci bir kontrolle teyit edilmesini ister. Uygulamada en çok hak kaybı, tebliğ tarihinin müvekkilin hatırladığı tarih olarak yazılmasından doğar. Bu nedenle tebliğ tarihi; tebliğ şerhi, PTT barkod sorgusu veya e-Tebligat kaydı gibi bir belgeyle teyit edilmelidir.

İdareye itiraz mı edilmeli, yoksa doğrudan dava mı açılmalı? Bu sorunun cevabı ve sürelerin ayrıntısı için iptal davası rehberimize bakabilirsiniz. Başvurunuz hiç sonuçlanmadıysa durum farklıdır. Bu durumda sonuçlanmayan başvuru rehberimizdeki İYUK m.10 yolu uygulanır.

Başvuru Türü ve Ret Gerekçesi Kutuları Neden Ayrı Ayrı Soruluyor?

Türk vatandaşlığının yetkili makam kararıyla kazanılmasında farklı yolların farklı şartları vardır. Genel yolda (TVK m.11) başvurucunun ergin ve ayırt etme gücüne sahip olması gerekir. Başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye’de kesintisiz beş yıl ikamet etmiş olması aranır. Yerleşmeye karar verdiğini davranışlarıyla teyit etmesi, genel sağlık bakımından tehlike oluşturan bir hastalığının bulunmaması ve iyi ahlak sahibi olması da şarttır. Bunlara ek olarak yeteri kadar Türkçe konuşabilmesi ve kendisi ile geçimini sağladığı kişilerin geçimine yetecek gelir veya mesleğe sahip olması gerekir. Son olarak millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel bir hâlinin bulunmaması aranır (m.11/1-a ilâ g).

Evlenme yolunda (TVK m.16) bir Türk vatandaşıyla en az üç yıldan beri evli olmak ve evliliğin devam etmesi aranır. Buna ek olarak aile birliği içinde yaşamak, evlilik birliğiyle bağdaşmayacak faaliyette bulunmamak ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel bir hâlin bulunmaması gerekir. İstisnai yol (TVK m.12) ise yatırım yapanlar, göçmen olarak kabul edilenler ve vatandaşlığa alınması zaruri görülenler gibi Kanunda sayılan gruplar için ayrı bir kulvardır. Ret sebepleri ve savunma her yol için farklı kurulur. Bu nedenle formun ilk kutusu başvuru türünü sorar. Ayrıntılar için genel yoldan ret, evlilik yoluyla ret ve yatırım yoluyla ret rehberlerimize bakabilirsiniz.

Ret gerekçesi kutuları ise ret yazısında hangi bende dayanıldığını kaydeder. Yazıda yalnızca “başvurunuz uygun görülmemiştir” gibi bir ifade varsa Matbu Ret kutusu işaretlenir. Bu durumda ret sebebi öğrenilmeden dava stratejisi kurulamaz. Ret sebebinin nasıl öğrenileceğini gerekçesiz ret rehberimizde örnek metinlerle anlattık. Millî güvenlik veya kamu düzeni (m.11/1-g) işaretlenmişse dosya ayrı bir dikkat ister. İdare, devletin güvenliğine ilişkin bilgi ve belgeleri mahkemeye vermeyebilir. Ancak verilmeyen bilgi ve belgelere dayanılarak ileri sürülen savunmaya göre karar verilemez (İYUK m.20/3). Bu konunun ayrıntıları kamu düzeni gerekçeli ret rehberimizde yer alır.

Şartların tamamını taşımak da tek başına sonucu belirlemez. TVK m.10/1’e göre aranan şartları taşımak, vatandaşlığın kazanılmasında kişiye mutlak bir hak sağlamaz. Bu, idarenin sınırsız bir takdir yetkisi olduğu anlamına gelmez. Takdir yetkisi kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlıdır, işlemin sebep unsuru da somut ve denetlenebilir olmalıdır. Formun EK-C sayfası bu iki ekseni birlikte kurmak için hazırlanmıştır. İlk eksen, her şartın belgeyle karşılandığını göstermektir. İkinci eksen, idarenin dayandığı olgunun gerçekten var olup olmadığını tartışmaktır.

Kişisel Bilgiler Bölümü: Hangi Satır Neden İsteniyor?

Formun birinci bölümündeki satırlar ilk bakışta sıradan kimlik bilgileri gibi görünür. Ancak her biri dava dilekçesinde veya süre hesabında bir işleve sahiptir:

Yurt dışı gün sayısı genel yoldan başvurularda özellikle önemlidir. TVK m.15/1’e göre vatandaşlık talebinde bulunan yabancı, başvuru için aranan ikamet süresi içinde toplam on iki ayı geçmemek üzere Türkiye dışında bulunabilir. Bu süreler ikamet süresi içinde değerlendirilir. Hesap emniyetin giriş-çıkış kaydından gün gün yapılmalıdır. Formdaki “Emniyet Giriş-Çıkış Belgesi Alındı” kutusu, sayının bir belgeye dayandığını gösterir. Beş yıllık ikamet hesabının ayrıntıları için ikamet şartı rehberimize bakabilirsiniz.

Komisyon mülakatı satırında mülakatın tarihi, yeri ve müvekkilin hatırladığı sorular kaydedilir. Türkçe düzeyi için beş seçenek vardır: ana dili düzeyinde, iyi, orta, zayıf ve tercümanla. Ret gerekçesi Türkçe yetersizliği veya mülakattaki çelişkili beyanlar ise mülakat tutanağının dava dosyasına getirtilmesi gerekir. Evlilik yoluyla başvurularda mülakatın ağırlığını danışıklı evlilik şüphesi rehberimizde ayrıca ele aldık.

Adli Sicil ve Güvenlik Bölümü: Hangi Kayıt Nasıl Belgelenir?

İkinci bölüm, TVK m.11/1-d’deki iyi ahlak şartı ile m.11/1-g’deki millî güvenlik ve kamu düzeni şartına dair bilgileri toplar. Ret kararlarının önemli bir kısmı bu iki bende dayanır. Bu bölümde amaç, müvekkilin geçmişindeki her kaydı ve o kaydın nasıl sonuçlandığını belgesiyle tespit etmektir. Kayıtların gizlenmesi önerilmez. Başvuruda bildirilmeyen bir kayıt hem davada müvekkil aleyhine kullanılabilir hem de vatandaşlık kazanıldıktan sonra iptal riskini gündeme getirir. Hangi kaydın ret sebebi olabileceğini güvenlik soruşturması rehberimizde ayrıntılı olarak inceledik.

Formdaki “Sonuç” satırı bu beş seçeneği ayrı ayrı sorar. Uygulamada sık görülen hata, takipsizlik veya beraat kararının kesinleşme şerhi olmadan sunulmasıdır. Şerhsiz bir karar, dosyanın kapandığını tek başına göstermez. Emniyet kayıtlarının adli sicille aynı şey olmadığını da unutmamak gerekir. Bu farkı GBT kaydı rehberimizde açıkladık. Uyuşturucu kaydı bulunan başvurucular için ayrıca uyuşturucu kaydı ve vatandaşlık rehberimize bakılabilir.

Menşe ülkeden alınan sicil belgesi apostilli ve yeminli tercüman onaylı tercümesiyle birlikte dosyaya konmalıdır. Apostil sürecini apostil rehberimizde anlattık. Formda bu belge için üç seçenek bulunur: “elimizde mevcut”, “temin edilecek” ve “tercüme / noter onaylı”.

Tahdit kodu ve sınır dışı kararı satırı, 6458 sayılı Kanun’daki giriş yasağı (m.9) ve sınır dışı etme (m.54) rejimiyle bağlantılıdır. Vatandaşlık reddinin ikamet izni ve sınır dışı riski bakımından ne anlama geldiğini ret sonrası ikamet ve tahdit kodu rehberimizde ele aldık. Birinci derece akrabalarda tahdit kodu veya vatandaşlık reddi satırı ayrıca sorulur. Akrabanın kaydının başvurucuya ne ölçüde yansıtılabileceği, somut ilişki ve olgularla birlikte değerlendirilmesi gereken bir sorundur. Sosyal medya ve dernek-vakıf üyeliği satırı da aynı amaçla, idarenin kamu düzeni değerlendirmesinde dayanabileceği olguları önceden görmek için yer alır.

Eğitim, Türkçe ve Ekonomik Entegrasyon Bölümü

Üçüncü bölüm TVK m.11/1’in c, e ve f bentlerine karşılık gelir. Bu bentler yerleşme kararını davranışlarla teyit etmeyi, yeterli Türkçeyi ve geçimi sağlayacak gelir veya mesleği arar. Bölüm iki alt başlığa ayrılmıştır. Birincisi eğitim ve dil yeterliliği, ikincisi gelir, istihdam ve mülkiyettir.

Yurt dışında alınmış diplomalar için YÖK denklik durumu ayrıca sorulur. Bunun için üç seçenek vardır: denklik belgesi var, başvuru yapıldı, henüz başvurulmadı. Mesleği diplomaya bağlı olan başvurucularda gelir ve meslek bendinin ispatı denklik belgesine dayanabilir. Yurt dışından düzenli gelen emekli maaşı, kira veya temettü gibi resmî banka transferleri de gelir şartı bakımından değerlendirilebilecek belgelerdir. Bu nedenle formda ayrı bir satır olarak sorulur.

Aile Bağları Bölümü: Anayasa m.41 ve AİHS m.8 Neden Formda?

Dördüncü bölümün başlığında Anayasa’nın 41. maddesi ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 8. maddesi yazılıdır. Anayasa m.41’e göre aile Türk toplumunun temelidir. Devlet ailenin huzur ve refahı ile çocukların korunması için gerekli tedbirleri alır. AİHS m.8 ise özel ve aile hayatına saygı hakkını güvence altına alır.

Sözleşme vatandaşlık edinme hakkını doğrudan güvenceye almaz. Ancak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Genovese/Malta kararında (11.10.2011) vatandaşlığın keyfî olarak reddedilmesinin kişinin özel hayatı üzerindeki etkisi nedeniyle 8. madde kapsamında değerlendirilebileceğini kabul etmiştir. Mahkeme o davada 8. madde ile birlikte 14. maddenin ihlal edildiğine karar vermiştir. Görüşümüze göre bu yaklaşım, Türk idare mahkemesindeki davada doğrudan bir hak iddiası olarak değil, ret işleminin ölçülülüğünü ve kişinin Türkiye’deki yaşamına etkisini gösteren bir argüman olarak kullanılabilir.

Bu nedenle formda çocukların Türkiye’de doğup doğmadığı, okulu, başarı belgeleri ve ana dili ayrı ayrı sorulur. Menşe ülkeyi hiç görüp görmedikleri de bu bölümde kaydedilir. Eşin vatandaşlık ve ikamet statüsü, evlilik tarihi, hâlihazırdaki gebelik durumu ve Türkiye’deki Türk vatandaşı akrabalar da istenir. Kızılay veya AFAD bağış makbuzları, muhtarlık yazısı ve komşu ya da iş ortağı referans mektupları da bu bölümdedir. Bu olgular hem TVK m.11/1-c’deki yerleşme kararının teyidi hem de evlilik yoluyla başvurularda m.16/1-a’daki aile birliği şartı bakımından delil değeri taşır. Çocukların vatandaşlığa etkisi için çocukların vatandaşlığı rehberimize bakabilirsiniz.

18 Kalemlik Belge Listesi: Hangi Belge Neyi Gösterir?

Beşinci bölüm, dava açılışında teslim alınan belgelerin listesidir. Her belge için “Alındı” ve “Eksik” kutuları ile bir “Açıklama / Ek No” sütunu bulunur. Ek numarası, belgenin dava dilekçesindeki delil listesinde hangi numarayla yer alacağını gösterir. Böylece dilekçe yazılırken belge aramakla vakit kaybedilmez.

Bu liste dava aşamasına özgüdür. Vatandaşlık başvurusu için idareye verilecek belgeler farklıdır. Onları başvuru belgeleri rehberimizde başvuru yoluna göre ayrı ayrı sıraladık. Davada amaç, idarenin ret gerekçesine karşı dosyayı güçlendirmektir. Bu yüzden başvuru sırasında verilmemiş yeni belgeler de, örneğin ret tarihinden sonra kesinleşen bir beraat kararı, dava dosyasına konabilir.

EK-A ve EK-C: Süre, Usul ve Delil Eşleştirmesi Nasıl Kullanılır?

Formun son iki sayfası avukatın iç kontrol listeleridir. EK-A süre ve usul denetimidir. Tebliğ tarihinin belgeyle teyidini, 60 günlük sürenin başlangıcını, tatil ve çalışmaya ara verme uzamalarını ve İYUK m.11 başvurusunun etkisini madde madde sorar. Doğru davalının belirlenmesi de bu listededir: işlemi yapan merci kural olarak İçişleri Bakanlığı – Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüdür, il müdürlüğü yalnızca tebliğ eden makamdır. Yetkili mahkeme, işlemi yapan idari merciin bulunduğu yer idare mahkemesidir (İYUK m.32/1). Bakanlık işleminde bu, Ankara İdare Mahkemesidir. Listenin son maddesi, müvekkilin ikamet izni bitiş tarihinin ve sınır dışı riskinin kontrol edilmesini ister.

EK-C ise ret gerekçesi ile deliller arasında bağ kurar. TVK m.11/1’in a’dan g’ye kadar her bendi ile m.16’daki evlilik şartları bir satır oluşturur. Her satırda o şart için toplanacak deliller ayrı kutularla sayılır. Son sütundaki “Tam / Eksik” işareti, dosyanın o şart yönünden hazır olup olmadığını gösterir. Sayfanın altında delil değerlendirme notları için boş satırlar vardır.

EK-B: Dava Dilekçesi ve Dosya Hazırlık Listesi

EK-B, dilekçe UYAP’a gönderilmeden önce kontrol edilecek 14 maddeyi sıralar. İlk üç madde İYUK m.3/2’den gelir. Dilekçede tarafların ve vekilin ad-soyad veya unvanları ile adresleri ve kimlik numarası bulunmalıdır. Davanın konusu, sebepleri ve dayanılan deliller ile dava konusu işlemin yazılı bildirim tarihi de yazılmalıdır (m.3/2-a, b, c).

Dilekçenin nasıl yazılacağını vatandaşlık reddine karşı iptal dava dilekçesi örneğimizde tam metniyle paylaştık. Yürütmenin durdurulması, iptal kararının sonucu ve istinaf aşaması iptal davası rehberimizde ayrıntılı olarak anlatılır. İptal kararı başvurucuya doğrudan vatandaşlık kazandırmaz. İdari yargı yetkisi hukuka uygunluk denetimiyle sınırlıdır ve mahkeme idari işlem niteliğinde karar veremez (İYUK m.2/2). İdare, iptal kararının gereğine göre gecikmeksizin ve kararın tebliğinden başlayarak en geç otuz gün içinde işlem tesis etmek zorundadır (İYUK m.28/1). Bu durumda başvuru yeniden değerlendirilir.

Müvekkil Bilgilendirme, Beyan ve İmza Sayfası

Formun dördüncü sayfası iki kısımdan oluşur. Üst kısım, dilekçeye esas avukat notları için ayrılmış 18 satırlık alandır. Alt kısım ise müvekkilin bilgilendirildiğini gösteren yedi maddelik listedir:

1. Kişisel verilerin işlenmesine ilişkin aydınlatma metninin müvekkilin anlayacağı dilde verilmesi (KVKK m.10).
2. Gebelik raporu gibi sağlık verileri için açık rıza alınması (KVKK m.6).
3. Avukatlık ücret sözleşmesinin imzalanması; masraf avansı ve harç kalemlerinin bildirilmesi.
4. Şartları taşımanın mutlak hak sağlamadığının ve iptal kararının doğrudan vatandaşlık kazandırmayıp idarenin yeniden işlem kuracağının anlatılması (TVK m.10/1; İYUK m.28).
5. Yargılamanın tahmini süresi ve istinaf aşaması hakkında bilgi verilmesi.
6. Dava süresince ikamet izninin geçerli tutulması, yurt dışı çıkışların ve adres değişikliklerinin büroya bildirilmesi gerektiğinin anlatılması.
7. Görüşme tercüman aracılığıyla yapıldıysa tercümanın bilgilerinin kaydedilmesi.

Listenin altında müvekkilin beyanı yer alır: “Bu formda yer alan bilgiler tarafımca verilmiş olup doğru ve eksiksizdir. Yukarıda işaretlenen hususlarda bilgilendirildiğimi kabul ederim.” Beyanın altında görüşme tarihi, görüşmeyi yapan avukat ile müvekkil veya vekilin ad-soyad ve imza alanları bulunur. Bu sayfa, dosyanın ileride başka bir avukata devredilmesi hâlinde de ilk görüşmede neyin konuşulduğunu gösterir.

Formu Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

• Tebliğ tarihini belgeyle teyit etmeden müvekkilin hatırladığı tarihe göre süre hesaplamak.
• Bilgi edinme başvurusunun veya yeni vatandaşlık başvurusunun dava süresini durdurduğunu düşünmek.
• Yurt dışı gün sayısını tahminle yazmak; emniyet giriş-çıkış kaydını almamak.
• Takipsizlik, beraat veya HAGB kararlarını kesinleşme ya da düşme şerhi olmadan dosyaya koymak.
• Menşe ülke sicilini apostilsiz veya tercümesiz sunmak.
• Ret gerekçesi kamu düzeni iken yalnızca gelir ve Türkçe belgeleri toplamak; gerekçe ile delil eşleşmesini kurmamak.
• Davalıyı il müdürlüğü olarak göstermek; işlemi yapan merciin Bakanlık olduğunu gözden kaçırmak.
• İkamet izninin bitiş tarihini takip etmemek; davanın ikamet iznini uzattığını sanmak.
• Sağlık verisi içeren belgeleri müvekkilin açık rızası olmadan dosyaya koymak.

Sıkça Sorulan Sorular

Vatandaşlık reddine karşı dava açmak için hangi belgeler gerekir?

Asgari olarak ret yazısı ve tebliğ belgesi, pasaport ve ikamet izni, vekâletname gerekir. Bunlara ret gerekçesine göre değişen deliller eklenir: sicil kayıtları, giriş-çıkış belgesi, SGK ve gelir belgeleri, aile ve okul belgeleri. Formumuzdaki 18 kalemlik liste bu belgeleri sıralar.

Formu avukata gitmeden kendim doldurabilir miyim?

Evet. İlk üç sayfa başvurucunun kendi bilgileriyle doldurulabilir. Avukat notları, bilgilendirme ve imza sayfası ile EK-A, EK-B ve EK-C sayfaları avukat tarafından doldurulur. Formun doldurulması vekâlet ilişkisi kurmaz.

Vatandaşlık reddine karşı dava açma süresi ne zaman başlar?

Ret yazısının tebliğini izleyen günden başlar ve altmış gündür (İYUK m.7/1, m.8/1). Örneğin tebliğ 1 Ekim 2026 ise son gün 30 Kasım 2026’dır.

Son gün hafta sonuna denk gelirse ne olur?

Sürenin son günü tatil gününe rastlarsa süre, tatili izleyen ilk çalışma gününün bitimine kadar uzar (İYUK m.8/2).

Süre adli tatile denk gelirse uzar mı?

İdare mahkemeleri 20 Temmuz–31 Ağustos arasında çalışmaya ara verir (İYUK m.61). Sürenin bitimi bu döneme rastlarsa süre, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzar (m.8/3). Bu durumda son gün 7 Eylül olur.

Bilgi edinme başvurusu dava süresini durdurur mu?

Hayır. Bilgi edinme başvurusu veya yeni bir vatandaşlık başvurusu dava süresini durdurmaz. Süreyi durduran, İYUK m.11’e göre işlemi yapan makama veya üst makama dava süresi içinde yapılan başvurudur.

İdareye itiraz edersem süre nasıl işler?

İYUK m.11’e göre başvuru işlemeye başlamış süreyi durdurur. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. Ret veya zımni retten sonra süre, başvuruya kadar geçen süre de hesaba katılarak yeniden işler.

Ret yazısında gerekçe yoksa formu nasıl dolduracağım?

Ret gerekçesi satırında “Matbu Ret” kutusunu işaretleyin. Ret sebebi bilgi edinme, dilekçe veya davada ara kararla öğrenilmeye çalışılır. İdare devletin güvenliğine ilişkin bilgileri vermeyebilir, ancak verilmeyen bilgilere dayanılarak ileri sürülen savunmaya göre karar verilemez (İYUK m.20/3).

Yurt dışında kaldığım günler neden soruluyor?

TVK m.15/1’e göre başvurucu, aranan ikamet süresi içinde toplam on iki ayı geçmemek üzere Türkiye dışında bulunabilir. Genel yoldan başvurularda beş yıllık ikamet hesabı bu sınıra göre yapıldığından gün sayısı emniyet giriş-çıkış kaydıyla belgelenmelidir.

HAGB kararı adli sicil kaydında görünür mü?

HAGB kararı adli sicile değil, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak savcı, hâkim veya mahkeme tarafından istenirse kullanılabilir (CMK m.231/13). Emniyet kayıtlarındaki durum ayrıca değerlendirilmelidir.

Gebelik raporu neden isteniyor?

Aile hayatı ve Türkiye’deki yaşamın devamlılığı, ret işleminin kişiye etkisini gösteren olgulardır. Ancak sağlık verisi özel nitelikli kişisel veridir (KVKK m.6). Bu nedenle formda müvekkilin açık rızasının alındığı ayrıca işaretlenir.

Dava kime karşı ve hangi mahkemede açılır?

Dava işlemi yapan merciye, kural olarak İçişleri Bakanlığına karşı açılır. Yetkili mahkeme işlemi yapan merciin bulunduğu yer idare mahkemesidir (İYUK m.32/1). Bakanlık işleminde bu, Ankara İdare Mahkemesidir.

Mahkeme ret kararını iptal ederse vatandaş olur muyum?

Doğrudan olmaz. Mahkeme idari işlem niteliğinde karar veremez (İYUK m.2/2). İptal kararı üzerine idare başvuruyu yeniden değerlendirir ve kararın gereğini en geç otuz gün içinde yerine getirmek zorundadır (İYUK m.28/1).

Şartları taşıyorsam başvurum kabul edilmek zorunda mı?

Hayır. TVK m.10/1’e göre aranan şartları taşımak mutlak bir hak sağlamaz. Ancak ret işleminin sebebi somut ve denetlenebilir olmalıdır. İdare mahkemesi bunu denetler.

İlgili Rehberler

• Vatandaşlık Başvurusu Reddi Rehberi (küme rehberi)
• Vatandaşlık Reddine İptal Dava Dilekçesi Örneği
• Vatandaşlık Reddine Karşı İptal Davası Kazanılır mı?
• Vatandaşlık Ret Kararında Gerekçe Yok: Ret Sebebi Nasıl Öğrenilir?
• Güvenlik Soruşturması: Hangi Kayıtlar Ret Sebebi Olur?
• Kamu Düzeni ve Millî Güvenlik Gerekçesiyle Ret
• Genel Yoldan (5 Yıl İkamet) Vatandaşlık Reddi
• Evlilik Yoluyla Vatandaşlık Reddi: Dört Ret Sebebi
• Yatırım Yoluyla Vatandaşlık Reddi
• Ret Sonrası İkamet İzni, Sınır Dışı ve Tahdit Kodu Riski
• Vatandaşlık Reddinden Sonra Yeniden Başvuru
• Vatandaşlık Başvurusu İçin Gerekli Belgeler
• Vatandaşlık Başvurum Yıllardır Sonuçlanmadı
• Yabancılar Hukuku Rehberi
• Yabancılar Hukuku Davaları