İklim hedefleri ve çevresel kaygılar, şirketleri ortak hareket etmeye yöneltiyor. Ancak rakipler arası her işbirliği rekabet hukuku açısından dikkat gerektirir.
Sürdürülebilirlik İşbirliği Nedir?
Rakip teşebbüslerin; çevrenin korunması, karbon azaltımı, atık yönetimi gibi sürdürülebilirlik hedeflerine yönelik olarak yaptıkları yatay işbirlikleridir. Bunlar ortak standart belirleme, ortak ar-ge gibi biçimler alabilir.
Hangi Kural Uygulanır?
Rakipler arası bu işbirlikleri, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi (rekabeti sınırlayıcı anlaşmalar) kapsamında değerlendirilir. İşbirliği rekabeti kısıtlama amacı veya etkisi taşımıyorsa kural olarak sorun oluşturmaz.
Muafiyet İmkânı
Rekabeti kısıtlayan bir sürdürülebilirlik işbirliği, Kanun’un 5. maddesindeki koşulları (verimlilik/iyileşme, tüketiciye yarar sağlanması, zorunlu olandan fazla sınırlama getirmemesi ve rekabetin tümüyle ortadan kalkmaması) sağlıyorsa muaf tutulabilir.
Sınır: Zorunlu Olanın Ötesi
Sürdürülebilirlik amaçlı olsa dahi işbirliği zorunlu olanın ötesine geçmemelidir. Rakipler fiyat belirlememeli, maliyet artışını koordineli biçimde tüketiciye yansıtmamalı ve pazara girişi engelleyen standartlar koymamalıdır.
Türkiye’deki Durum
Avrupa Birliği’nde bu konuda kılavuzlar bulunmakla birlikte, Türkiye’de henüz bağlayıcı bir kılavuz yayımlanmamıştır. Rekabet Kurumu bu alanda rehber niteliğinde açıklamalar yapmış ve sürdürülebilirliği öncelikli çalışma alanları arasında saymıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Yeşil işbirliği serbest mi? Rekabeti kısıtlamadığı sürece evet.
Ortak standart koymak yasak mı? Açık ve ayrımcı olmayan, giriş engeli yaratmayan standartlar genellikle kabul edilir.
Önceden izin gerekir mi? Kendi kendine değerlendirme esastır; tereddütte hukuki görüş alınmalıdır.
Sürdürülebilirlik ile rekabet arasındaki çizgi incedir. Profesyonel hukuki destek almak yerinde olur.
