Özet: 7574 sayılı Kanun’un Ek Madde 20’si, trafik kural ihlaline özendiren görüntüleri alenen yaymayı ve övmeyi 25.000 TL’ye bağladı. Madde metni yalnızca iki cümle ama her sözcüğü hukuken yüklü: kapsanan fiil sürücüye özgü değil, aleniyet şartı özel paylaşımları dışarıda bırakabilir, ve TCK m.215’ten (suçu övme) temel bir noktada ayrılıyor — çünkü trafik ihlallerinin çoğu suç değil, idari kabahattir. Bu yazı madde metnini cümle cümle çözümlüyor.
Bir paylaşımınız nedeniyle idari işlemle mi karşılaştınız?
Hukukçular Evi yanınızda.
Madde Metni
7574 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle 2918 sayılı Kanun’a eklenen Ek Madde 20’nin tam metni:
“Bu Kanunun idari yaptırıma bağlayarak yasakladığı bir eylemi basın, yayın, internet, sosyal ve dijital medya veya diğer elektronik cihazlar yoluyla paylaşarak trafik kural ihlali yapmaya özendiren görüntüleri alenen yaymak ve övmek yasaktır. Bu madde hükümlerine uymayanlara 25.000 Türk lirası idari para cezası verilir.”
İki cümleden oluşan bu madde, ilk bakışta basit görünse de, her ifadesi ayrı bir hukuki unsur taşır. Aşağıda cümleyi parçalarına ayırıyoruz.
Cümlenin Çözümlemesi: Beş Ayrı Unsur
| # | Metindeki ifade | Hukuki anlamı |
|---|---|---|
| 1 | “Bu Kanunun idari yaptırıma bağlayarak yasakladığı bir eylem” | Paylaşılan görüntüdeki fiil, KTK’nın ayrıca ve bağımsız olarak yasakladığı bir davranış olmalı — kırmızı ışık, hız aşımı, drift, makas atma vb. |
| 2 | “…paylaşarak trafik kural ihlali yapmaya özendiren görüntüleri” | Görüntünün kendisi, izleyeni ihlal yapmaya özendirir nitelikte olmalı — salt görüntülemek değil, teşvik edici sunum |
| 3 | “basın, yayın, internet, sosyal ve dijital medya veya diğer elektronik cihazlar yoluyla” | Paylaşım ortamı olağanüstü geniş tutulmuş — geleneksel medyadan kişisel cihazlara kadar |
| 4 | “alenen yaymak” | Paylaşımın kamuya açık/belirsiz sayıda kişiye ulaşması gerekir |
| 5 | “ve övmek” | Yayma fiiline ek olarak, içeriğin olumlanması/methedilmesi de yasaklanmış |
Kapsanan Fiil: Kanunun Yasakladığı Herhangi Bir Eylem
Madde, kendi başına yeni bir sürüş yasağı getirmiyor — var olan bir yasağın paylaşılmasını ve övülmesini ayrıca cezalandırıyor. “Bu Kanunun idari yaptırıma bağlayarak yasakladığı” ifadesi geniştir; 7574 ile değişen hemen her madde bu kapsama girebilir.
| Örnek paylaşılan/övülen fiil | Altta yatan KTK maddesi |
|---|---|
| Kırmızı ışıkta geçme videosu | m.47 |
| Hız aşımı, “0’dan 200’e” videoları | m.51 |
| Drift, kontrollü kayma gösterisi | m.70 (izinsiz yarış) |
| Motosiklet akrobasisi (tek teker vb.) | m.66/1-(f) |
| Makas atma, tehlikeli şerit değiştirme | m.46/2 |
| Alkollü/uyuşturucu etkisinde sürüş övgüsü | m.48 |
Kavşak veya hız ihlali içeren rehberler için Kırmızı Işık Cezası 2026 ve Hız Sınırı İhlali Cezaları 2026 yazılarımıza bakabilirsiniz.
“Yaymak” ve “Övmek”: Tek Fiil mi, İki Ayrı Fiil mi?
Madde metni “yaymak ve övmek” bağlacını kullanır. Bu, dikkatle okunması gereken bir noktadır — çünkü sonucu değiştirir.
| Yorum | Sonuç |
|---|---|
| Kümülatif okuma (“ve” = ikisi birden gerekir) | Sadece paylaşmak (övgüsüz) veya sadece övmek (paylaşmadan) yeterli olmayabilir |
| Betimleyici okuma (“ve” = tek bir davranışın iki yüzü) | Yayma ve övme, aynı eylemin (yüceltici paylaşım) iki unsuru olarak birlikte değerlendirilir |
Yerleşik içtihat henüz yok: Madde 27 Şubat 2026’da yürürlüğe girdi; bu ayrımın uygulamada nasıl yorumlanacağına dair henüz bir yargı kararı bulunmuyor. Bu belirsizlik, itiraz stratejisinde kullanılabilecek bir zemindir — özellikle yalnızca paylaşım yapılmış, açık bir övgü ifadesi (beğeni yorumu, “helal olsun” tarzı metin) eklenmemişse.
Muhatap Kim? Sürücü Değil, Paylaşan Kişi
7574’ün diğer maddelerinin neredeyse tamamı “sürücülere” ceza öngörürken, Ek Madde 20 farklı bir dille yazılmıştır: “Bu madde hükümlerine uymayanlara”. Sürücü kelimesi hiç geçmez.
| Senaryo | Ek Madde 20 kapsamında mı? |
|---|---|
| İhlali yapan sürücü, kendi videosunu övgüyle paylaşırsa | Evet |
| İhlali yapmayan üçüncü kişi, başkasının videosunu övgüyle paylaşırsa | Muhtemelen evet — madde “sürücü” değil “paylaşan” eylemini yasaklıyor |
| Haber kuruluşu, ihlali eleştirel bir haber içinde gösterirse | “Özendirme” unsuru muhtemelen oluşmaz — haber verme amacı övme değildir |
Bu, maddeyi diğer 7574 hükümlerinden ayıran en önemli yapısal özelliktir: ihlali işleyen kişi ile cezalandırılan kişi aynı olmak zorunda değildir. Bir videoyu paylaşıp öven kişi, o videodaki ihlali bizzat işlememiş olsa dahi madde kapsamına girebilir.
“Alenen” Şartı: Özel Paylaşım Kapsamda mı?
“Alenen yaymak” ifadesi, paylaşımın belirsiz sayıda veya geniş bir kitleye ulaşmasını gerektirir. Türk hukukunda aleniyet, kapalı ve sınırlı bir gruba yapılan iletişimden ayrılan bir kavramdır — bu ayrım TCK’daki alenen işlenen suçlarda da aynı mantıkla uygulanır.
| Paylaşım ortamı | Aleniyet değerlendirmesi |
|---|---|
| Herkese açık Instagram/TikTok hesabı | Aleniyet unsuru güçlü — sınırsız erişim |
| Genel izleyiciye açık YouTube videosu | Aleniyet unsuru güçlü |
| Kişisel WhatsApp/Telegram grubu (kapalı, sınırlı üyeli) | Aleniyet tartışmalı — kapalı gruba özgülenmiş iletişim |
| Özel mesaj (birebir) | Aleniyet unsuru muhtemelen oluşmaz |
Bu ayrımın somut sınırı, madde henüz uygulanmaya başladığından netleşmemiştir; ancak “alenen” ifadesinin madde metnine bilinçli olarak eklenmiş olması, kanun koyucunun tüm özel iletişimi değil, kamuya açık yaymayı hedeflediğini gösterir.
Paylaşım Ortamının Genişliği
Madde, kapsanan mecraları tek tek sayar: basın, yayın, internet, sosyal ve dijital medya, diğer elektronik cihazlar. Bu liste, geleneksel kitle iletişim araçlarından bireysel cihazlara kadar uzanan olağanüstü geniş bir yelpazedir.
| Mecra | Örnek |
|---|---|
| Basın | Gazete, dergi |
| Yayın | Televizyon, radyo |
| İnternet | Web siteleri, forumlar |
| Sosyal ve dijital medya | Instagram, TikTok, YouTube, X |
| Diğer elektronik cihazlar | Geniş bir kalan kategori — araç içi ekranlar, dijital panolar dahi kapsama girebilir |
“Diğer elektronik cihazlar” ifadesi, kanun koyucunun teknolojik değişimi öngörerek bilinçli bir genişletme yaptığını gösterir; belirli bir platform ismi vermemesi, yeni ortaya çıkacak paylaşım araçlarının da kapsam dışında kalmamasını sağlar.
Yaptırım: Tek Kademe, Sabit Tutar
7574’ün diğer birçok maddesinden farklı olarak, Ek Madde 20’de tekerrür/kademe sistemi, sürücü belgesi geri alma veya araç men tedbiri yoktur. Yaptırım tek ve sabittir.
| Madde | Yaptırım yapısı |
|---|---|
| Ek Madde 20 (paylaşım/övgü) | Sabit 25.000 TL — kademe, belge veya araç yaptırımı yok |
| m.47 (kırmızı ışık, bizzat işleyen) | 6 kademeli, 5.000–80.000 TL + belge iptali |
| m.46/4 (saldırgan sürüş, bizzat işleyen) | 180.000 TL + belge + araç men |
Bu karşılaştırma önemli bir noktayı gösterir: bizzat ihlali işleyip paylaşan bir sürücü, iki ayrı maddeden ayrı ayrı cezalandırılabilir — hem işlediği fiilin kendi tarifesinden (örneğin kırmızı ışık için m.47), hem de bunu övgüyle paylaşmasından (Ek Madde 20, 25.000 TL). İki ceza birbirinin yerine geçmez, üst üste uygulanabilir.
TCK m.215 (Suçu ve Suçluyu Övme) ile Karşılaştırma
Ek Madde 20’nin “övmek” unsuru, akla Türk Ceza Kanunu’nun 215. maddesini getirir. Ancak bu iki düzenleme farklı eşiklere dayanır ve bu fark, Ek Madde 20’nin varlık sebebini açıklar.
| Ek Madde 20 (KTK) | TCK m.215 | |
|---|---|---|
| Övülen şey | İdari yaptırıma bağlı bir eylem (kabahat) | İşlenmiş bir suç veya suç işlemiş bir kişi |
| Niteliği | İdari kabahat | Ceza hukuku suçu |
| Yaptırım | 25.000 TL idari para cezası | 2 yıla kadar hapis |
| Ek unsur | Aranmaz | 2013 değişikliği sonrası “somut/açık tehlike” unsuru aranır |
Boşluk doldurma işlevi: Trafik ihlallerinin büyük çoğunluğu (hız aşımı, kırmızı ışık, drift) TCK anlamında suç değil, idari kabahattir. Bu nedenle bunların övülmesi TCK 215’in “suç” şartını karşılamaz ve o madde işlemez. Ek Madde 20, tam olarak bu boşluğu dolduruyor: kabahat düzeyindeki trafik ihlallerinin övülmesini, TCK’nın “suç” eşiğine ulaşmadan, ayrı bir idari yaptırımla cezalandırıyor. TCK 215’in unsurları için Suçu ve Suçluyu Övme (TCK 215) ve Suç İşlemeye Tahrik (TCK 214) yazımıza bakabilirsiniz.
İstisnası da vardır: paylaşılan fiil, 7574 ile artık gerçekten suç hâline gelmiş bir davranışsa (örneğin ölümlü/yaralamalı kazada olay yerini terk etmek — 1 yıldan 3 yıla kadar hapis), bu durumda hem Ek Madde 20 hem TCK 215 aynı anda gündeme gelebilir.
İfade Özgürlüğü Sınırı: Açık Bir Tartışma Konusu
Ek Madde 20, içerik paylaşımını düzenlediği için ifade özgürlüğü ile trafik güvenliği arasındaki dengeyi de gündeme getirir. Bu, henüz yargı önüne gelmemiş, açık bir hukuki tartışma alanıdır: “özendirici” ve “övücü” nitelendirmesinin ne kadar geniş yorumlanacağı, gazetecilik faaliyeti veya eleştirel içerikle sınırın nasıl çizileceği gibi sorular, ilerleyen dönemde mahkeme kararlarıyla netleşecektir. Bu belirsizlik, hem içerik üreticileri hem paylaşım platformları için şu an itibarıyla dikkatli davranmayı gerektirir.
İtiraz: Tebliğden 15 Gün
Ek Madde 20 kapsamındaki idari para cezasına itiraz, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27 uyarınca tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hâkimliği’ne yapılır.
| İtiraz gerekçesi | Neye dayanır |
|---|---|
| “Özendirme” unsurunun bulunmaması | Paylaşımın eleştirel, bilgilendirici veya haber amaçlı olduğunun ispatı |
| “Övme” unsurunun bulunmaması | Yalnızca paylaşımın yapıldığı, açık bir olumlama ifadesi bulunmadığı |
| Aleniyet şartının oluşmaması | Paylaşımın kapalı/sınırlı bir gruba özgülendiğinin ispatı |
| Altta yatan fiilin belirsizliği | Görüntüdeki fiilin somut olarak hangi KTK maddesini ihlal ettiğinin tutanakta gösterilmemiş olması |
| Kimlik tespiti hatası | Paylaşımı yapanın kimliğinin doğru tespit edilmediği |
Genel itiraz usulü için Trafik İdari Para Cezalarına İtiraz yazımıza bakabilirsiniz.
Paylaştığınız bir içerik nedeniyle ceza mı aldınız?
Hukukçular Evi yanınızda.
Yaptırım Rejimi ve Görüntü Boyutu: Kabahatler K. m.17-27, 5651 s.K. m.9 ve 6698 s.K. m.5
Ek Madde 20 yalnız bir ceza maddesi değildir; cezanın nasıl tahsil edileceği, nasıl itiraz edileceği ve paylaşılan görüntünün kaldırılıp kaldırılamayacağı başka kanunlarda düzenlenmiştir.
Erken ödeme indirimi: Kabahatler K. m.17. Genel kural şudur: idarî para cezasının, kanun yoluna başvurmadan önce ödenmesi hâlinde, cezadan dörtte bir oranında indirim yapılır. Ayrıca kişinin ekonomik durumunun müsait olmaması hâlinde ceza, ilk taksitin peşin ödenmesi koşuluyla, bir yıl içinde ve dört eşit taksit hâlinde ödenebilir. En kritik cümle ise şudur: peşin ödeme, kişinin bu karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez.
Başvuru yolu: Kabahatler K. m.27. İtirazın usulü buradadır: idarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması hâlinde idarî yaptırım kararı kesinleşir. Ancak mücbir sebebin varlığı hâlinde bu süre, sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde karar verilen merciye başvurulabilir.
İtiraz mercii: Kabahatler K. m.28 ve m.29. Mahkemenin kararına karşı yol da açıktır: mahkeme, başvuruyu duruşma yaparak veya kanunda sayılan hâllerde dosya üzerinden inceler. Verilen karara karşı, kanunda öngörülen parasal sınırın üzerindeki cezalar bakımından itiraz yolu bulunur ve itiraz, ağır ceza mahkemesine yapılır; bu merci, itirazı duruşmasız inceler ve kararı kesindir.
Tahsil ve gecikme: KTK m.115. Ödeme yapılmazsa: trafik idari para cezaları, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Süresinde ödenmeyen cezalar için her ay yüzde beş oranında gecikme zammı uygulanır ve bu şekilde hesaplanacak tutar, ceza tutarının iki katını geçemez. Tahsil aşamasında ise 6183 sayılı Kanun hükümleri işler.
Tebligat: KTK m.116 ve 7201 s.K. m.35. Tebliğ tartışmalarının dayanağı şudur: trafik cezalarına ilişkin tutanaklar, sürücüsü tespit edilemeyen hâllerde araç sahibine tebliğ edilir. 7201 s.K. m.35 uyarınca kendisine veya adresine kanunun gösterdiği usullere göre tebliğ yapılmış olan kimse, adresini değiştirirse yenisini hemen tebliğ yaptırmış olan kaza merciine bildirmeye mecburdur; aksi hâlde tebliğ, eski adrese yapılır ve geçerli sayılır.
Aynı fiil hem suç hem kabahatse: Kabahatler K. m.15. İki maddenin çakışması hâlinde kural şudur: bir fiil hem kabahat hem de suç olarak tanımlanmış ise, sadece suçtan dolayı yaptırım uygulanabilir. Ancak bu fiil nedeniyle suçtan dolayı yaptırım uygulanamayan hâllerde kabahat dolayısıyla yaptırım uygulanır. Buna karşılık paylaşım fiili ile ihlal fiili ayrı fiiller olduğundan, ikisi için ayrı ayrı yaptırım gündeme gelebilir.
Tehlike suçu: TCK m.179. Görüntüdeki eylem sınırı aşıyorsa ayrı bir suç doğar: kara, deniz, hava veya demiryolu ulaşımının güven içinde akışını sağlamak için konulmuş her türlü işareti değiştirerek, kullanılamaz hâle getirerek, konuldukları yerden kaldırarak, yanlış işaretler vererek, geçiş, varış, kalkış veya iniş yolları üzerine bir şey koyarak ya da teknik işletim sistemine müdahale ederek, başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından bir tehlikeye neden olan kişiye bir yıldan altı yıla kadar hapis cezası verilir. Ayrıca alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek hâlde olmasına rağmen araç kullanan kişi de cezalandırılır.
Görüntünün kaldırılması: 5651 s.K. m.9. Paylaşılan içerikten mağdur olan kişi bakımından yol şudur: internet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden gerçek ve tüzel kişiler ile kurum ve kuruluşlar, içerik sağlayıcısına, buna ulaşamaması hâlinde yer sağlayıcısına başvurarak uyarı yöntemi ile içeriğin yayından çıkarılmasını isteyebileceği gibi doğrudan sulh ceza hâkimine başvurarak içeriğe erişimin engellenmesini de isteyebilir. Hâkim, kararını yirmi dört saat içinde duruşma yapmaksızın verir.
Hızlandırılmış koruma: 5651 s.K. m.9/A. Özel hayatın gizliliği söz konusuysa: internet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini iddia eden kişiler, Kuruma doğrudan başvurarak içeriğe erişimin engellenmesi tedbirinin uygulanmasını isteyebilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ise doğrudan Başkanın emri üzerine erişimin engellenmesi yapılabilir ve bu karar, yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulur.
Plaka ve yüz görüntüsü: 6698 s.K. m.5. Üçüncü kişilerin görüntülerinin yayımlanması ayrı bir sorumluluk doğurabilir: kişisel veriler ilgili kişinin açık rızası olmaksızın işlenemez. Kanunda sayılan istisnalar arasında ilgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş olması ve temel hak ve özgürlüklere zarar vermemek kaydıyla veri sorumlusunun meşru menfaatleri yer alır; ancak bir kişinin rızası olmadan yüzü veya plakası görünür biçimde yayımlanması bu istisnalara girmeyebilir.
Kişilik hakkı ve tazminat: TMK m.24-25 ve TBK m.58. Görüntüsü paylaşılan kişi bakımından: hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse, hâkimden, saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir ve saldırı tehlikesinin önlenmesini, sürmekte olan saldırıya son verilmesini, sona ermiş olsa bile etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespitini talep edebilir. Ayrıca kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Erken ödeme | Dörtte bir indirim | Kabahatler K. m.17 |
| Taksit | Bir yıl, dört eşit taksit | Kabahatler K. m.17 |
| Ödeme ve itiraz | Peşin ödeme kanun yolunu etkilemez | Kabahatler K. m.17 |
| Başvuru | On beş gün; sulh ceza | Kabahatler K. m.27 |
| Mücbir sebep | Kalkmasından yedi gün | Kabahatler K. m.27 |
| İtiraz mercii | Ağır ceza mahkemesi; kesin | Kabahatler K. m.29 |
| Ödeme süresi | Tebliğden bir ay | KTK m.115 |
| Gecikme | Aylık yüzde beş; iki katı sınırı | KTK m.115 |
| Tebligat | Adres değişikliği bildirilmezse eski adres | 7201 s.K. m.35 |
| Hem suç hem kabahat | Sadece suçtan yaptırım | Kabahatler K. m.15 |
| Tehlike suçu | Bir yıldan altı yıla kadar hapis | TCK m.179 |
| İçeriğin kaldırılması | Sulh ceza; yirmi dört saat | 5651 s.K. m.9 |
| Özel hayat | Kuruma doğrudan başvuru | 5651 s.K. m.9/A |
| Kişisel veri | Açık rıza kuralı | 6698 s.K. m.5 |
| Kişilik hakkı | Önleme, son verme, tespit ve tazminat | TMK m.25 / TBK m.58 |
Sıkça Sorulan Sorular
Erken ödeme indirimi bu cezada da uygulanır mı?
Kabahatler K. m.17 uyarınca idarî para cezasının kanun yoluna başvurmadan önce ödenmesi hâlinde cezadan dörtte bir oranında indirim yapılır; ekonomik durumun müsait olmaması hâlinde ceza, ilk taksitin peşin ödenmesi koşuluyla bir yıl içinde dört eşit taksitte ödenebilir. Peşin ödeme, kişinin kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez.
Cezaya nereye ve kaç günde itiraz edilir?
Kabahatler K. m.27 uyarınca idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir; bu süre içinde başvurulmazsa karar kesinleşir. Mücbir sebep hâlinde, sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde başvuru yapılabilir.
Ceza ödenmezse ne olur?
KTK m.115 uyarınca trafik idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir; süresinde ödenmeyen cezalar için her ay yüzde beş oranında gecikme zammı uygulanır ve bu tutar ceza tutarının iki katını geçemez. Tahsilde 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
Paylaşılan görüntüde yüzüm veya plakam görünüyorsa ne yapabilirim?
5651 s.K. m.9 uyarınca kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden kişi, içerik veya yer sağlayıcısına başvurarak içeriğin yayından çıkarılmasını isteyebileceği gibi doğrudan sulh ceza hâkimine başvurarak erişimin engellenmesini de isteyebilir; hâkim kararını yirmi dört saat içinde duruşma yapmaksızın verir. Özel hayatın gizliliği söz konusuysa 5651 s.K. m.9/A uyarınca Kuruma doğrudan başvurulabilir.
Görüntüdeki eylem ayrıca suç oluşturur mu?
TCK m.179 uyarınca ulaşımın güven içinde akışını sağlamak için konulmuş işaretlere müdahale ederek veya emniyetli şekilde araç sevk ve idare edemeyecek hâlde araç kullanarak başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından tehlikeye neden olan kişi cezalandırılır. Kabahatler K. m.15 uyarınca bir fiil hem kabahat hem suç ise sadece suçtan dolayı yaptırım uygulanır.
Ek Madde 20 ne zaman yürürlüğe girdi?
7574 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle eklenmiş ve Kanun’un genel yürürlük tarihi olan 27 Şubat 2026’da yürürlüğe girmiştir.
Kendi ihlalimi paylaşmasam, sadece başkasının videosunu övsem ceza alır mıyım?
Madde metni “sürücü” değil “bu madde hükümlerine uymayanlar” ifadesini kullanır; bu nedenle ihlali bizzat işlememiş olsanız dahi, başkasına ait özendirici bir görüntüyü alenen yayıp övmeniz madde kapsamına girebilir.
Kapalı bir WhatsApp grubunda paylaşım yaparsam ceza kapsamında mıyım?
Madde “alenen yaymak” şartı arar; kapalı ve sınırlı üyeli bir grup içindeki paylaşım aleniyet unsurunu tartışmalı hâle getirebilir. Ancak bu ayrımın somut sınırı henüz yargı kararlarıyla netleşmemiştir.
Sadece paylaşıp herhangi bir yorum yazmazsam yine de ceza alır mıyım?
Madde “yaymak ve övmek” ifadesini kullanır; bu iki unsurun birlikte mi yoksa ayrı ayrı mı arandığı konusunda henüz yerleşik bir yorum bulunmamaktadır — bu belirsizlik itirazda ileri sürülebilir.
Bir haber kanalı trafik kazası haberinde ihlal görüntüsü yayınlarsa ceza alır mı?
Haber verme amacıyla, eleştirel bir bağlamda yapılan yayın, “özendirme” unsurunu genellikle taşımaz; ancak somut içeriğin sunuluş biçimi belirleyicidir.
Kırmızı ışıkta geçtiğim videomu övgüyle paylaşırsam kaç ayrı ceza alırım?
İki ayrı ceza gündeme gelebilir: kırmızı ışık ihlalinin kendisi için KTK m.47’deki kademeli tarife, paylaşım için ise Ek Madde 20 kapsamında ayrıca 25.000 TL — bu iki yaptırım birbirinin yerine geçmez.
Ek Madde 20 cezasında sürücü belgesine dokunulur mu?
Hayır. Bu madde yalnızca sabit 25.000 TL idari para cezası öngörür; sürücü belgesi geri alma veya araç trafikten men gibi ek tedbirler bulunmaz.
Ek Madde 20 ile TCK 215 (suçu övme) aynı şey mi?
Hayır. TCK 215, işlenmiş bir “suçun” övülmesini cezalandırır ve 2 yıla kadar hapis öngörür; Ek Madde 20 ise idari yaptırıma bağlı bir “eylemin” (çoğunlukla kabahat düzeyindeki trafik ihlallerinin) paylaşımını 25.000 TL ile cezalandırır. Trafik ihlallerinin çoğu suç olmadığından TCK 215 uygulanamaz, Ek Madde 20 bu boşluğu doldurur.
Bir trafik ihlali hem suç hem kabahatse iki madde birden mi uygulanır?
Paylaşılan fiil 7574 ile suç hâline gelmiş bir davranışsa (örneğin ölümlü kazada olay yerini terk), hem TCK 215 hem Ek Madde 20’nin aynı anda gündeme gelmesi mümkündür; bu, somut olayın koşullarına göre değerlendirilir.
Ek Madde 20 kapsamındaki cezaya itiraz süresi ne kadar?
Kabahatler Kanunu m.27 uyarınca tebliğ tarihinden itibaren 15 gündür ve hak düşürücüdür.
Yurt dışından yapılan bir paylaşım bu madde kapsamına girer mi?
Madde metni paylaşımın yapıldığı yer bakımından bir sınırlama içermez; ancak yargılama yetkisi ve tebligat gibi usul sorunları somut olayda ayrıca değerlendirilmelidir.
Görüntüdeki ihlal hangi KTK maddesine girdiği belirtilmemişse tutanak geçerli mi?
Görüntüdeki fiilin hangi maddeyi ihlal ettiğinin somut olarak gösterilmemesi, tutanağın hukuka uygunluğunu tartışmalı hâle getirebilir ve itirazda ileri sürülebilir.
Erken ödeme indirimi Ek Madde 20 cezasında da geçerli mi?
Evet, tebliğden itibaren 15 gün içinde ödemede %25 indirim uygulanır; 25.000 TL’lik ceza 18.750 TL’ye iner.
Bu madde yalnızca sosyal medya influencer’larını mı hedefliyor?
Hayır. Madde metni belirli bir kullanıcı kategorisi ayırmaz; basın, yayın, internet, sosyal medya veya herhangi bir elektronik cihaz yoluyla alenen paylaşım yapan herkesi kapsar.
Mevzuat Çerçevesi: Sorumluluk ve İspat
| Hüküm | Neyi düzenler | Kusur aranır mı? |
|---|---|---|
| KTK m. 85 | İşletenin tehlike sorumluluğu | Hayır |
| KTK m. 86 | Kurtuluş kanıtı | Mücbir sebep, ağır kusur hâlleri |
| KTK m. 87 | Hatır taşıması | İndirim sebebi |
| KTK m. 88 | Müteselsil sorumluluk | Zarar gören dilediğine başvurabilir |
| TBK m. 49 | Haksız fiil | Evet |
| TBK m. 52 | Müterafik kusur ve indirim | Zarara katkı aranır |
| TBK m. 66 | Adam çalıştıranın sorumluluğu | Hayır — kurtuluş kanıtı |
| TCK m. 22/3 | Bilinçli taksir | Ceza artırım sebebi |
| HMK m. 400 | Delil tespiti | Acele hâllerde delilin korunması |
| 5326 s. Kabahatler Kanunu | İdari yaptırımlarda usul | İtiraz ve süreler |
Kim işletendir?
İşleten sıfatı, aracın maliki olmakla otomatik olarak örtüşmez. Belirleyici olan, aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işletmek ve araç üzerinde fiilî hâkimiyet bulundurmaktır.
| Durum | İşleten kimdir? |
|---|---|
| Malik aracı kendisi kullanıyor | Malik |
| Uzun süreli kiralama veya leasing | Fiilî hâkimiyeti elinde bulunduran |
| Şirket aracı, çalışan kullanıyor | Şirket |
| Araç çalınmış veya gasp edilmiş | Kural olarak malik sorumlu tutulmaz |
| Servis veya taşımacılık firması | Firma |
| Noter satışı yapılmış ancak tescil devredilmemiş | Fiilî durum incelenir |
Son satır uygulamada sık tartışılır: tescil kaydı bir karine oluşturur, ancak aksi ispatlanabilir. Bu nedenle husumet yöneltilirken hem trafik tescil kaydı hem fiilî kullanım durumu birlikte incelenmelidir.
İspat Yükü ve Kusur Karineleri
| Konu | İspat yükü kimde? |
|---|---|
| Fiil, zarar ve illiyet bağı | Zarar gören |
| Kusur (kusur sorumluluğunda) | Zarar gören |
| Kusursuz sorumlulukta kurtuluş kanıtı | Sorumlu |
| Müterafik kusur ve indirim sebepleri | Sorumlu |
| Sözleşmeye aykırılıkta kusursuzluk | Borçlu |
| Hasarın teminat dışı kaldığı | Sigortacı |
| Zamanaşımı defi | Sorumlu — resen dikkate alınmaz |
Tablonun alt yarısı sorumluya aittir. Bu, savunma tarafında yapılacak eksikliğin de sonucu doğrudan etkilediği anlamına gelir; iddia edilen ama ispatlanmayan bir indirim sebebi uygulanmaz.
İlliyet Bağını Kesen Hâller
Sorumluluğun doğması için fiil ile zarar arasında uygun nedensellik bağı aranır. Bu bağı kesen üç hâl kabul edilir ve her birinde ispat yükü sorumludadır.
| Hâl | Aranan | Sonucu |
|---|---|---|
| Mücbir sebep | Öngörülemez, karşı konulamaz, dışsal | Sorumluluk kalkabilir |
| Zarar görenin ağır kusuru | Kusurun sonuca başlıca etkisi | Sorumluluk kalkabilir veya azalır |
| Üçüncü kişinin ağır kusuru | Aynı ölçüt | Sorumluluk kalkabilir veya azalır |
Uygulamada bu hâller nadiren tam kurtuluş sağlar. Yoğun yağış, buzlanma veya yola çıkan hayvan gibi olaylar çoğu zaman mücbir sebep sayılmaz; çünkü sürücüden yol ve hava koşullarına uygun hız ve dikkat beklenir. Öngörülebilir bir riskin gerçekleşmesi mücbir sebep oluşturmaz.
📘 Sosyal medya paylaşımı bakımından: Trafik ihlalinin sosyal medyada paylaşılması, ihlalin kendisinden ayrı sonuçlar doğurabilir. Paylaşım hem idari yaptırım bakımından delil oluşturur hem üçüncü kişilerin kişilik haklarını ihlal ediyorsa ayrı bir sorumluluk gündeme getirir. Ayrıca hukuka aykırı elde edilen görüntüler yargılamada delil olarak kullanılamaz.
Delil Tespiti: Zamanında Yapılması Gereken İş
Bazı deliller zamanla yok olur: fren izi silinir, araç onarılır, olay yeri değişir, kamera kayıtları saklama süresi dolduğunda silinir. Bu hâllerde dava açılmadan önce delil tespiti istenebilir.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 400. maddesi uyarınca, hâlin aciliyeti bulunan veya delilin kaybolma ihtimali olan durumlarda mahkemeden delil tespiti talep edilir. Talep dilekçesinde tespiti istenen delilin ne olduğu, neden aciliyet bulunduğu ve tespitin hangi vakıaya ilişkin olduğu gösterilmelidir.
| Delil | Kaybolma riski | Öncelik |
|---|---|---|
| Kamera ve güvenlik kayıtları | Saklama süresi kısadır | En yüksek |
| Araç üzerindeki hasar izleri | Onarımla yok olur | Yüksek |
| Olay yeri izleri | Kısa sürede silinir | Yüksek |
| Tanık beyanı | Hafıza zayıflar | Orta |
| Kaza tespit tutanağı | Kalıcı kayıt | Düşük |
| Ceza dosyası | Kalıcı kayıt | Düşük |
İlk üç satır için gecikme telafi edilemez. Özellikle kamera kayıtları, kaza sonrası ilk günlerde talep edilmezse çoğu zaman geri getirilemez.
İdari Yaptırıma İtiraz: Süre ve Merci
Trafik idari para cezalarına ve ehliyet işlemlerine itiraz, tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine yapılır. Süre kaçırıldığında karar kesinleşir.
İtiraz dilekçesinde işlemin hangi unsuru bakımından sakat olduğu somut delillerle gösterilmelidir: tutanakta zorunlu unsur eksikliği, ölçüm cihazının kalibrasyonu, tebligat usulsüzlüğü, fiilin sabit olmaması veya sürücünün başka kişi olması.
İdari süreç ile adli süreç birbirinden bağımsız yürür. Karayolları Trafik Kanunu m. 48/5’teki “fiil bir suç oluştursa bile” ibaresi, ceza soruşturmasının varlığının idari yaptırımı engellemeyeceğini açıkça gösterir.
Sorumluluk Haritası: Kim, Neyden?
| Sorumlu | Sorumluluğun kaynağı | Sınırı |
|---|---|---|
| Zorunlu trafik sigortacısı | Poliçe | Teminat limiti |
| İhtiyari Mali Mesuliyet sigortacısı | İhtiyari poliçe | Poliçe limiti |
| Kusurlu sürücü | Haksız fiil | Sınırsız |
| Araç maliki / işleten | KTK m. 85 tehlike sorumluluğu | Sınırsız |
| İşveren | Gözetme borcu ve TBK m. 66 | Sınırsız |
| Güvence Hesabı | Sigortasız veya kaçan araç | Zorunlu teminat sınırı — yalnızca bedeni zarar |
Birden fazla sorumlunun bulunduğu hâllerde zarar görene karşı müteselsil sorumluluk esastır; zarar gören dilediği birine, birkaçına veya hepsine başvurabilir. Ödeme yapan sorumlunun diğerlerine rücu hakkı saklıdır ve bu iç ilişki zarar göreni ilgilendirmez.
Manevi tazminat bu tablonun tek istisnasıdır: zorunlu trafik sigortası kapsamında değildir ve kusurlu sürücü ile işletene yöneltilir.
Sorumluluğun kimde olduğunu birlikte belirleyelim. İlk görüşme ücretsizdir.
İlgili Rehberler
- Trafik kazası tazminat süreci: kazadan ödemeye adım adım
- Asli kusur ve tali kusur: KTK m. 84
- 🧮 Asli ve tali kusur tespit aracı
- Haksız fiilde maddi ve manevi tazminatın esasları
- Maddi tazminat kalemleri (TBK m. 53-54)
- Sigortaya başvuru zorunluluğu (KTK m. 97)
- Ceza dosyası tazminatınızı nasıl etkiler?
- Müterafik kusur indirimi nasıl karşılanır?
- Teminat limiti yetmedi: aşan tazminat kimden alınır?
- Sürücü alkollüydü: sigorta yine öder mi?
- Trafik Hukuku Tam Rehberi: KTK Cezaları, Ehliyet Geri Alma, Alkollü Sürme
- 📘 Ana Rehber: 7574 Sayılı Kanun ile Değişen Trafik Cezaları (2026)
- Suçu ve Suçluyu Övme (TCK 215) ve Suç İşlemeye Tahrik (TCK 214)
- Kırmızı Işık Cezası 2026: Kademeli Sistem
- Hız Sınırı İhlali Cezaları 2026
- Saldırgan Sürüş ve Israrla Takip Cezası
- Trafik İdari Para Cezalarına İtiraz
Bu içerik 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na 27/2/2026 tarihli ve 33181 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7574 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle eklenen Ek Madde 20 ile Türk Ceza Kanunu m.215 esas alınarak hazırlanmıştır. Düzenleme yeni olduğundan yerleşik yargı içtihadı henüz oluşmamıştır; “özendirme”, “övme” ve “aleniyet” unsurlarının uygulamada nasıl yorumlanacağı ilerleyen dönemde somut kararlarla şekillenecektir. Metin Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz.


