Rüşvet Soruşturmasında El Koyma 2026: Banka Hesabı, Taşınmaz ve Şirket Paylarına El Konuldu — Şartlar, MASAK-BDDK Raporu, Hâkim Kararı, İtiraz, Kısmi Kaldırma, Müsadere ve Dilekçe Örneği (CMK m.128, 131; TCK m.54-55)
20 Kasım 2026

Rüşvet Soruşturmasında El Koyma 2026: Banka Hesabı, Taşınmaz ve Şirket Paylarına El Konuldu — Şartlar, MASAK-BDDK Raporu, Hâkim Kararı, İtiraz, Kısmi Kaldırma, Müsadere ve Dilekçe Örneği (CMK m.128, 131; TCK m.54-55)

Rüşvet ve irtikap soruşturmasında şüphelinin banka hesaplarına, taşınmazlarına, araçlarına ve şirket paylarına el konulabilir; ancak bu karar yalnız hâkim tarafından verilebilir ve suçtan elde edilen değere ilişkin resmî rapor alınmasını gerektirir. El koyma için suçun işlendiğine ve malvarlığının bu suçtan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe aranır (CMK m.128/1). İlgisine göre BDDK, SPK, MASAK, Hazine veya Kamu Gözetimi Kurumundan rapor alınır; rapor en geç üç ayda, özel sebeplerle iki ay uzatılarak hazırlanır (m.128/1). El koymaya ancak hâkim karar verebilir (m.128/9). Karara karşı, öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde itiraz edilir (CMK m.268/1). El konulan değere muhafaza gerekmiyorsa veya müsadere edilmeyeceği anlaşılıyorsa geri verilmesi istenebilir (CMK m.131/1). Nüfuz ticareti bu el koyma kataloğunda yoktur. El koyma kararına aykırı işlem yapmak ayrıca suçtur (m.128/8). Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Rüşvet operasyonlarında gözaltıyla birlikte en ağır darbe çoğu zaman malvarlığına gelir: şirket hesapları dondurulur, tapulara şerh konulur, ortaklık paylarına el konulur. Bu yazı, el koyma kararıyla karşılaşan şirket sahipleri, ortaklar, yöneticiler ve adlarına kayıtlı mallara el konulan aile üyeleri için hazırlandı. Kararın şartlarını, uygulanış biçimini, itiraz ve kaldırma yollarını, dava sonundaki iade ve müsadere ihtimallerini kanuni dayanaklarıyla anlatıyoruz. Soruşturmanın diğer aşamaları için Rüşvet, İrtikap ve Nüfuz Ticareti Soruşturması Rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.

Hangi Malvarlığına El Konulabilir, Karar Nasıl Uygulanır?

CMK m.128/1, şüpheli veya sanığa ait malvarlığı değerlerini sekiz başlıkta sayar ve her birinin nasıl icra edileceğini ayrı fıkralarda düzenler. Bu değerler şüpheli veya sanıktan başka bir kişinin zilyetliğinde bulunsa bile el koyma işlemi yapılabilir.

El konulabilecek değerler ve uygulama biçimi

Malvarlığı değeriKarar nasıl uygulanırDayanak
TaşınmazlarTapu kütüğüne şerh verilirCMK m.128/1-a, 128/3
Kara, deniz ve hava araçlarıAracın kayıtlı olduğu sicile şerh verilirCMK m.128/1-b, 128/4
Banka veya diğer mali kurumlardaki hesaplarBankaya teknik iletişim araçlarıyla derhâl bildirilir, ayrıca tebliğ edilir; karardan sonra kararı etkisiz kılmaya yönelik hesap işlemleri geçersizdirCMK m.128/1-c, 128/5
Gerçek veya tüzel kişiler nezdindeki hak ve alacaklarİlgili kişiye derhâl bildirilir, ayrıca tebliğ edilirCMK m.128/1-d, 128/7
Kıymetli evrakÇek, senet, tahvil gibi belgelere el konulurCMK m.128/1-e
Şirketteki ortaklık paylarıŞirket yönetimine ve ticaret sicili müdürlüğüne derhâl bildirilir, ayrıca tebliğ edilirCMK m.128/1-f, 128/6
Kiralık kasa mevcutlarıKasadaki değerlere el konulurCMK m.128/1-g
Diğer malvarlığı değerleriNiteliğine göre uygulanırCMK m.128/1-h

El Koymanın Beş Şartı

Rüşvet soruşturmasında CMK m.128 kapsamında el koyma kararı verilebilmesi için aşağıdaki şartların hepsinin birlikte bulunması gerekir. İtirazın omurgası, bu şartlardan hangisinin eksik olduğunun gösterilmesidir.

1. Katalog suç

El koyma her suçta değil, kanunda sayılan suçlarda mümkündür. Bu listede ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, zimmet, irtikap (TCK m.250) ve rüşvet (TCK m.252) vardır (CMK m.128/2-a). Nüfuz ticareti (TCK m.255) ise listede yer almaz; yalnız nüfuz ticareti isnadına dayanan bir soruşturmada CMK m.128’e göre malvarlığına el konulamaz. Bu konuyu Nüfuz Ticareti (TCK 255) yazımızda anlattık.

2. Somut delile dayanan kuvvetli şüphe

Kanun, “soruşturma veya kovuşturma konusu suçun işlendiğine ve bu suçlardan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebebi” arar (CMK m.128/1). Bir ihbar, isimsiz şikâyet veya genel bir operasyon gerekçesi bu eşiği karşılamaz. Kararda hangi delilin bu şüpheyi doğurduğu gösterilmelidir.

3. Malvarlığının suçtan elde edilmiş olması

Şüphenin iki yönü vardır: suçun işlendiği ve el konulan değerin bu suçtan elde edildiği. Şirketin yıllardır süren meşru faaliyetinden doğan cirosu, isnat edilen rüşvet ilişkisinden bağımsız taşınmazlar veya suç tarihinden önce edinilmiş mallar bu bağlantı kurulmadan dondurulamaz. Savunmada malvarlığının edinilme tarihi ve kaynağı belgelerle ortaya konmalıdır.

4. Suçtan elde edilen değere ilişkin rapor

El koyma kararı alınabilmesi için ilgisine göre Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Sermaye Piyasası Kurulu, Mali Suçları Araştırma Kurulu, Hazine ve Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumundan suçtan elde edilen değere ilişkin rapor alınır. Rapor en geç üç ay içinde hazırlanır; özel sebepler zorunlu kıldığında bu süre talep üzerine iki ay daha uzatılabilir (CMK m.128/1).

5. Hâkim kararı

CMK m.128 hükümlerine göre el koymaya ve el konulan değerlerin yönetimi için kayyım atanmasına ancak hâkim karar verebilir (CMK m.128/9). Soruşturma evresinde bu karar sulh ceza hâkimliğince verilir. Savcının veya kolluğun tek başına banka hesabına ya da şirket payına bu madde kapsamında el koyması mümkün değildir.

Rapor Şartı Neden Bu Kadar Önemli?

Rapor şartı, el koymanın ölçüsünü belirleyen güvencedir. Rüşvet isnadı çoğu zaman belirli bir tutara dayanır: bir hakedişin onaylatılması, bir ruhsatın verilmesi veya bir ihalenin kazanılması karşılığı olduğu ileri sürülen bir menfaat. Suçtan elde edilen değer, şirketin bütün malvarlığı değildir. Rapor, el konulacak değerin bu tutarla sınırlı tutulmasını sağlar.

Savunmada rapora ilişkin şu sorular sorulur:

  • El koyma kararından önce veya karar sırasında rapor alınmış mı, yoksa karar yalnız isnada mı dayanıyor?
  • Rapor, kanunda sayılan kurumlardan, “ilgisine göre” doğru kurumdan mı alınmış?
  • Rapor üç aylık sürede hazırlanmış mı; uzatma varsa özel sebep gösterilmiş mi?
  • Raporda hesaplanan “suçtan elde edilen değer” ile el konulan malvarlığının toplam değeri arasında orantı var mı?
  • Rapor, şirketin meşru gelirleri ile isnat edilen menfaati birbirinden ayırmış mı?

2025 yılında 7571 sayılı Kanunla eklenen CMK m.128/A, bilişim yoluyla işlenen nitelikli hırsızlık, nitelikli dolandırıcılık ve banka kartlarının kötüye kullanılması suçlarında hesabın kırk sekiz saate kadar askıya alınmasını ve bu suçlarda rapor şartı aranmaksızın el konulmasını düzenler. Bu hüküm rüşvet ve irtikap soruşturmalarına uygulanmaz; bu suçlarda CMK m.128’deki rapor şartı geçerlidir.

CMK m.128 ile CMK m.123 Arasındaki Fark

Aramada ele geçirilen nakit, belge, telefon veya bilgisayar gibi eşyaya el koyma ile banka hesabı, taşınmaz veya şirket payı gibi malvarlığına el koyma farklı hükümlere tabidir. İspat aracı olarak yararlı görülen ya da eşya veya kazanç müsaderesinin konusunu oluşturan malvarlığı değerleri muhafaza altına alınır ve rızayla teslim edilmezse bunlara el konulabilir (CMK m.123/1-2). Bu tür el koyma hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının, ona ulaşılamıyorsa kolluk amirinin yazılı emriyle yapılabilir (CMK m.127/1). Hâkim kararı olmaksızın yapılan el koyma yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur; hâkim kırk sekiz saat içinde karar vermezse el koyma kendiliğinden kalkar (m.127/3). Eşyasına el konulan kişi her zaman hâkimden bu konuda karar verilmesini isteyebilir (m.127/4).

Malvarlığına CMK m.128’e göre el koymada ise savcı veya kolluk emri yoktur; karar yalnız hâkim tarafından verilir (m.128/9). Bu fark, itirazın hangi merciye ve hangi gerekçeyle yapılacağını belirler.

İtiraz süresi iki haftadır

El koyma kararını öğrendiğiniz günden itibaren iki hafta içinde itiraz edilmezse şirketin nakit akışı aylarca durabilir. Karar, rapor ve el konulan değerlerin incelenmesi için Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

Ara: 0554 648 37 15WhatsApp

Şirket Paylarına El Koyma ve Şirketin Yönetimi

Şüphelinin ortağı olduğu şirketteki paylara el konulduğunda karar şirket yönetimine ve ticaret sicili müdürlüğüne derhâl bildirilir ve ayrıca tebliğ edilir (CMK m.128/6). Pay üzerindeki el koyma, payın devrini ve paydan doğan hakların serbestçe kullanılmasını engeller; şirketin kendisi ise faaliyetine devam eder.

El konulan taşınmaz, hak ve alacakların idaresi gerektiğinde, bu değerlerin yönetimi amacıyla kayyım atanabilir; bu durumda şirkete kayyım atanmasına ilişkin CMK m.133 hükümleri kıyasen uygulanır (CMK m.128/10). Kayyım atanmasına da ancak hâkim karar verebilir (m.128/9). Suçun şirketin faaliyeti çerçevesinde işlenmekte olduğu iddiasıyla doğrudan şirket yönetimine kayyım atanması ise ayrı bir tedbirdir (CMK m.133/1); ayrıntılar için Şirkete Kayyım Atanması yazımıza bakabilirsiniz.

El koyma kararının gereklerine aykırı hareket edilmesi hâlinde TCK m.289’daki muhafaza görevini kötüye kullanma suçu hükümleri uygulanır (CMK m.128/8). El konulan hesaptan başka yollarla para aktarmaya çalışmak, el konulan payı devretmek veya şerhli taşınmaz üzerinde karara aykırı tasarrufta bulunmak, mevcut soruşturmaya ek olarak yeni bir suç isnadı doğurabilir. Banka hesabında karardan sonra yapılan ve kararı etkisiz kılmaya yönelik işlemler zaten geçersizdir (m.128/5).

Eş, Çocuk veya Üçüncü Kişi Adına Kayıtlı Mallar

CMK m.128/1, el konulacak değerlerin “şüpheli veya sanığa ait” olmasını arar; bu değerler başka bir kişinin zilyetliğinde bulunsa bile el koyma yapılabilir. Uygulamada eş, çocuk, anne-baba veya çalışan adına kayıtlı mallara, bunların gerçekte şüpheliye ait olduğu iddiasıyla el konulabilir.

Malın kayıtlı sahibi bu durumda şunları ileri sürebilir:

  • Gerçek sahiplik: Malı kendi geliriyle, kendi birikimiyle veya miras yoluyla edindiğini; banka kayıtları, maaş bordroları, vergi kayıtları ve tapu edinme belgeleriyle göstermek.
  • Edinme tarihi: Malın isnat edilen rüşvet ilişkisinden önce edinildiğini, dolayısıyla “bu suçlardan elde edilmiş” olamayacağını göstermek.
  • İyiniyet: Eşya müsaderesi iyiniyetli üçüncü kişilere ait eşyada uygulanmaz (TCK m.54/1). Müsadere edilebilmesi için eşyayı sonradan edinen kişinin Türk Medeni Kanunu’nun iyiniyetin korunmasına ilişkin hükümlerinden yararlanamıyor olması gerekir (TCK m.55/3).

Kayıtlı malik, el koyma kararına karşı itiraz edebilir ve el konulan değerin geri verilmesini isteyebilir (CMK m.131/1, 268/1). Benzer bir durumu bahis soruşturmaları üzerinden Eşimin, Annemin veya Çocuğumun Adına Kayıtlı Mala El Konuldu ve Satın Aldığım Araca El Konuldu: İyiniyetli Alıcının Hakları yazılarımızda ayrıntılı ele aldık; aynı kurallar rüşvet dosyalarında da geçerlidir.

İtiraz, Kaldırma ve Geri Verme Talebi

El koyma kararına karşı üç ayrı yol vardır ve çoğu dosyada birlikte kullanılır:

El koymaya karşı başvuru yolları

YolNe zamanNereyeDayanak
İtirazKararı öğrenmeden itibaren iki hafta içindeKararı veren hâkimliğe dilekçeyle; yerinde görülmezse itirazı incelemeye yetkili mercie gönderilirCMK m.267, 268/1-2
Geri verme (kaldırma) talebiMuhafazaya gerek kalmadığında veya müsadere edilmeyeceği anlaşıldığında, her zamanSoruşturmada savcı veya hâkim, kovuşturmada mahkeme; ret kararına itiraz edilebilirCMK m.131/1
Eşya için hâkim kararı istemeEşyasına el konulan kişi, her zamanHâkimCMK m.127/4

İtirazda öne çıkan gerekçeler

  1. Rapor yok veya geç: CMK m.128/1’deki rapor alınmadan veya süresinde hazırlanmadan verilen karar kanuna aykırıdır.
  2. Kuvvetli şüphe gösterilmemiş: Kararda somut delil gösterilmemiş, matbu gerekçeyle yetinilmiştir.
  3. Suçla bağlantı kurulmamış: El konulan değerlerin isnat edilen rüşvetten elde edildiği gösterilmemiştir; malvarlığı suç tarihinden önce edinilmiştir.
  4. Ölçüsüzlük: İsnat edilen menfaat belirli bir tutardır; el koyma şirketin bütün hesaplarını ve gayrimenkullerini kapsamaktadır. Mülkiyet hakkı ancak kamu yararı amacıyla ve kanunla sınırlanabilir (Anayasa m.35); sınırlama amaçla orantılı olmalıdır.
  5. Üçüncü kişiye ait değer: El konulan mal şüpheliye değil, gerçekten üçüncü kişiye aittir.
  6. Kısmi kaldırma: El koyma tamamen kaldırılmasa bile, şirketin maaş, vergi ve SGK yükümlülüklerini karşılayacak tutarın veya isnat edilen menfaati aşan kısmın serbest bırakılması istenebilir.

Hangi belge hangi itirazı destekler?

İtiraz gerekçesi ve belgeler

İtiraz gerekçesiDestekleyen belgelerDayanak
Mal suç tarihinden önce edinildiTapu edinme kaydı, araç ruhsatı, satış sözleşmesi, ödeme dekontuCMK m.128/1
Para meşru ticari faaliyetten geliyorFaturalar, sözleşmeler, hakediş belgeleri, banka hesap ekstresi, beyannamelerCMK m.128/1
El koyma isnat edilen tutarla orantısızİddianame veya soruşturma evrakındaki tutar, el konulan değerlerin listesi ve değer tespitiAnayasa m.35; CMK m.131/1
Şirketin zorunlu ödemeleri aksıyorÜcret bordroları, vergi ve SGK borç dökümleri, kredi ödeme planlarıCMK m.131/1
Mal üçüncü kişiye aitKayıtlı malikin gelir belgeleri, vergi kayıtları, miras ilamıCMK m.128/1; TCK m.54/1, 55/3

El Koyma Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği

CMK m.128 Kapsamındaki El Koyma Kararına İtiraz ve Kısmi Kaldırma Talebi

………… SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE

SORUŞTURMA NO: …………
DEĞİŞİK İŞ NO: …………
İTİRAZ EDEN (ŞÜPHELİ / MALİK): ………… (T.C. Kimlik No: …………)
VEKİLİ: Av. …………
KONU: …/…/2026 tarihli ve ………… değişik iş sayılı el koyma kararına itirazımız ile kararın kaldırılması, olmadığı takdirde kısmen kaldırılması talebimizdir.

AÇIKLAMALAR:

1- CMK m.128/1 bakımından: El koyma kararı verilebilmesi için suçtan elde edilen değere ilişkin, ilgisine göre BDDK, SPK, MASAK, Hazine veya Kamu Gözetimi Kurumundan rapor alınması zorunludur. Dosyada böyle bir rapor bulunmamaktadır / rapor üç aylık süre geçtikten sonra düzenlenmiştir.

2- CMK m.128/1 bakımından: Karar, suçun işlendiğine ve el konulan değerlerin bu suçtan elde edildiğine dair somut delil göstermemektedir. El konulan ………… plakalı araç ve ………… ada ………… parsel sayılı taşınmaz, soruşturma konusu olay tarihinden önce, …/…/20… tarihinde edinilmiştir (Ek-1 tapu kaydı, Ek-2 banka dekontu).

3- Anayasa m.35 bakımından: Soruşturmada isnat edilen menfaat ………… TL’dir. Buna karşılık şirketin bütün banka hesaplarına ve ortaklık paylarına el konulmuştur. El koyma, isnat edilen değerle orantılı değildir; şirketin ………… çalışanının ücretleri ile vergi ve SGK yükümlülükleri ödenememektedir (Ek-3 bordro, Ek-4 borç dökümü).

4- CMK m.131/1 bakımından: İsnat edilen tutarı aşan malvarlığı değerlerinin muhafazasına gerek bulunmamaktadır.

SONUÇ VE İSTEM: El koyma kararının kaldırılmasına; bu talep kabul görmezse isnat edilen değeri aşan kısım ile şirketin zorunlu ödemeleri için gereken ………… TL tutarındaki kısım üzerindeki el koymanın kaldırılmasına karar verilmesini saygıyla talep ederiz. …/…/2026

İtiraz Eden Vekili Av. ………… (imza)

Örnek metin her dosyanın karar tarihine, el konulan değerlere ve belgelerine göre yeniden yazılmalıdır. İtiraz süresi kararın öğrenildiği günden başlar (CMK m.268/1).

Örnek Durumlar

Aşağıdaki örnekler kanun hükümlerinin nasıl uygulanabileceğini göstermek için kurgulanmıştır; gerçek kişi ve kurumlarla ilgisi yoktur.

1. Bütün hesaplar donduruldu. Bir müteahhitlik şirketinin ortağına, tek bir hakediş onayı için yüz bin TL’lik rüşvet verildiği isnat edilir ve şirketin bütün banka hesaplarına el konulur. Dosyada BDDK veya MASAK raporu yoktur. İtirazda rapor şartının yerine getirilmediği (CMK m.128/1) ve el koymanın isnat edilen tutarla orantısız olduğu ileri sürülür; en azından tutarı aşan kısmın ve işçi ücretleri için gereken paranın serbest bırakılması istenir (CMK m.131/1).

2. Eşin dairesi. Şüphelinin eşi adına kayıtlı daireye, gerçekte şüpheliye ait olduğu gerekçesiyle el konulur. Eş, daireyi evlilikten önce kendi maaşıyla ve kredi kullanarak aldığını tapu kaydı, kredi sözleşmesi ve bordrolarla gösterir. Malın şüpheliye ait olmadığı ve suçtan elde edilmediği gerekçesiyle itiraz edilir (CMK m.128/1, 268/1).

3. Hisseler ve şirket yönetimi. Bir ortağın şirket paylarına el konulur ve diğer ortaklar şirketin nasıl yönetileceğini bilemez. Pay üzerindeki el koyma şirketin faaliyetini durdurmaz (CMK m.128/6); ancak el konulan değerlerin idaresi için hâkim kayyım atayabilir (m.128/9-10). Ortaklar, payların devri veya kararı etkisiz kılacak işlemlerden kaçınmalıdır; aksi hâlde TCK m.289 gündeme gelir (CMK m.128/8).

Değer Kaybı: El Konulan Malın Elden Çıkarılması

El konulan araç, stok veya makine gibi eşyanın zarar görmesi veya değerinde esaslı kayıp meydana gelmesi tehlikesi varsa, hüküm kesinleşmeden önce elden çıkarılabilir. Bu kararı soruşturma evresinde hâkim, kovuşturma evresinde mahkeme verir; karar verilmeden önce eşyanın sahibi olan şüpheli, sanık veya ilgili diğer kişiler dinlenir ve karar kendilerine bildirilir (CMK m.132/1-3). Şirketin değeri hızla düşen stokları varsa, elden çıkarma yerine teminat karşılığı serbest bırakma veya işletmeye devam edilmesine imkân veren bir düzen talep edilmesi ayrıca değerlendirilmelidir.

Dava Sonunda: İade mi, Müsadere mi?

Soruşturma veya kovuşturma sonunda el konulan değerlerin akıbeti kararın türüne göre değişir:

  • Kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat: Muhafazaya gerek kalmadığı veya müsadereye tabi tutulmayacağı anlaşıldığında el konulan değerler re’sen veya istem üzerine geri verilir (CMK m.131/1).
  • Mahkûmiyet: Suçun işlenmesiyle elde edilen veya suçun konusunu oluşturan maddi menfaatler ile bunların dönüştürülmesiyle elde edilen ekonomik kazançlar müsadere edilir; bunlara el konulamamışsa karşılığı olan değerlerin müsaderesine hükmedilir (TCK m.55/1-2). Suçta kullanılan veya suçtan meydana gelen eşya da iyiniyetli üçüncü kişilere ait olmamak koşuluyla müsadere edilir (TCK m.54/1).
  • Tazminat: Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine koşulları oluşmadığı hâlde el konulan, korunması için gerekli tedbirler alınmayan, amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen kişi Devletten tazminat isteyebilir (CMK m.141/1-j). İstem, kararın kesinleştiğinin tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşmeyi izleyen bir yıl içinde yapılır (CMK m.142/1).

Bahis dosyaları üzerinden müsadere ve iade sürecini Bahis Dosyasında Müsadere ve El Konulan Paranın İadesi yazımızda anlattık.

Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru

Uzun süren ve ölçüsüz el koyma tedbirleri mülkiyet hakkı yönünden Anayasa Mahkemesine taşınabilir. Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla bireysel başvuru yapabilir; ancak önce kanunda öngörülen idari ve yargısal başvuru yollarının tamamı tüketilmelidir (6216 sayılı Kanun m.45/1-2). Başvuru, başvuru yollarının tüketildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılır (m.47/5). El koyma kararına itiraz edilmeden doğrudan bireysel başvuru yapılması bu nedenle kabul edilmez. Konuya ilişkin yüksek mahkeme kararlarını MASAK El Koyma ve Hesap Blokesi: Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay Kararları sayfamızda derledik.

Şirketin hesapları dondurulduysa

Maaş, vergi ve SGK ödemelerinin aksamaması için kısmi kaldırma talebinin belgeleriyle birlikte hazırlanması gerekir. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

Ara: 0554 648 37 15WhatsApp

Süre Tablosu

El koymada kritik süreler

İşlemSüreDayanak
Suçtan elde edilen değer raporuEn geç 3 ay; özel sebeplerle talep üzerine 2 ay uzatmaCMK m.128/1
Hâkim kararsız eşya el koymasının onaya sunulması24 saat; hâkim 48 saat içinde karar verir, aksi hâlde el koyma kalkarCMK m.127/3
El koyma ve kayyım kararına itirazKararın öğrenildiği günden itibaren 2 haftaCMK m.268/1
Geri verme talebiHer zaman; ret kararına itiraz edilebilirCMK m.131/1
Haksız el koyma tazminatıKesinleşmenin tebliğinden 3 ay; her hâlde kesinleşmeden 1 yılCMK m.141/1-j, 142/1
Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruBaşvuru yollarının tüketilmesinden itibaren 30 gün6216 s.K. m.47/5

Sık Yapılan Hatalar

  • Kararın tebliğini beklemek. İki haftalık itiraz süresi kararın öğrenildiği günden başlar (CMK m.268/1); banka bildirimiyle öğrenilen karara karşı süre işlemeye başlayabilir.
  • Raporu sormamak. Rapor şartı el koymanın en güçlü güvencesidir (CMK m.128/1); itirazda ilk kontrol edilecek husustur.
  • Tamamen kaldırma dışında bir şey istememek. Kısmi kaldırma talebi, özellikle şirketin zorunlu ödemeleri için daha gerçekçi bir yol olabilir.
  • El konulan değer üzerinde tasarruf etmek. Karara aykırı hareket TCK m.289 kapsamında ayrı bir suç oluşturabilir (CMK m.128/8).
  • Edinme belgelerini toplamamak. Malın suç tarihinden önce ve meşru kaynakla edinildiğini gösteren tapu, dekont ve vergi kayıtları itirazın temel delilidir.
  • Doğrudan Anayasa Mahkemesine gitmek. Bireysel başvuru için önce itiraz yolunun tüketilmesi gerekir (6216 s.K. m.45/2).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?

  • El koyma kararını, dayanağı olan raporu ve el konulan değerlerin listesini inceler.
  • İki haftalık süre içinde itiraz eder; gerektiğinde kısmi kaldırma ve geri verme taleplerini hazırlar.
  • Eş, çocuk veya üçüncü kişi adına kayıtlı mallar için gerçek sahipliği ve iyiniyeti belgelerle ortaya koyar.
  • Şirket paylarına el koyma ve kayyım hâlinde şirketin işleyişini sürdürecek hukuki adımları planlar.
  • Dava sonunda iade, müsadere ve tazminat süreçlerini yürütür.

Dosyanız için el koyma kararını ve banka bildirimini 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz.

İlgili Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

Rüşvet soruşturmasında banka hesabıma el konulabilir mi?

Evet. Rüşvet ve irtikap, CMK m.128/2-a’da malvarlığına el konulabilecek suçlar arasındadır. Suçun işlendiğine ve hesaptaki paranın bu suçtan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe ve suçtan elde edilen değere ilişkin rapor gerekir (CMK m.128/1). Karar bankaya derhâl bildirilir; karardan sonra kararı etkisiz kılmaya yönelik hesap işlemleri geçersizdir (m.128/5).

El koyma kararını kim verir, savcı el koyabilir mi?

CMK m.128 kapsamında malvarlığına el koymaya ancak hâkim karar verebilir (m.128/9). Aramada bulunan eşyaya el koymada ise gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcı da karar verebilir; bu el koyma yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur ve hâkim kırk sekiz saat içinde karar vermezse kendiliğinden kalkar (CMK m.127/1, 127/3).

El koyma için hangi rapor gerekir?

İlgisine göre BDDK, SPK, MASAK, Hazine ve Kamu Gözetimi Kurumundan suçtan elde edilen değere ilişkin rapor alınır. Rapor en geç üç ay içinde hazırlanır; özel sebepler zorunlu kıldığında talep üzerine iki ay uzatılabilir (CMK m.128/1).

El koyma kararına itiraz süresi kaç gündür?

İtiraz, kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde kararı veren hâkimliğe dilekçeyle yapılır (CMK m.268/1). Hâkim itirazı yerinde görmezse en çok üç gün içinde itirazı incelemeye yetkili mercie gönderir (m.268/2).

Şirket paylarıma el konulursa şirket kapanır mı?

Hayır. Ortaklık paylarına el koyma kararı şirket yönetimine ve ticaret sicili müdürlüğüne bildirilir (CMK m.128/6); pay üzerinde tasarruf kısıtlanır, şirket faaliyetine devam eder. El konulan değerlerin idaresi gerektiğinde hâkim kararıyla kayyım atanabilir (m.128/9-10).

Eşimin veya çocuğumun adına kayıtlı mala el konulabilir mi?

El konulacak değerin şüpheliye ait olması gerekir; ancak başkasının zilyetliğinde olsa bile el konulabilir (CMK m.128/1). Kayıtlı malik, malı kendi geliriyle ve suç tarihinden önce edindiğini belgeleyerek itiraz edebilir ve geri verilmesini isteyebilir (CMK m.131/1, 268/1).

Nüfuz ticareti soruşturmasında hesaplara el konulabilir mi?

Hayır, CMK m.128 kapsamında konulamaz; nüfuz ticareti (TCK m.255) el koyma kataloğunda yer almaz (CMK m.128/2). İspat aracı veya müsadereye konu eşya ise CMK m.123 uyarınca muhafaza altına alınabilir.

El koymanın sadece bir kısmının kaldırılmasını isteyebilir miyim?

Evet. Muhafazasına gerek kalmayan değerlerin geri verilmesi her zaman istenebilir (CMK m.131/1). İsnat edilen menfaati aşan kısım ile şirketin maaş, vergi ve SGK yükümlülükleri için gereken tutarın serbest bırakılması, mülkiyet hakkının ancak kanunla ve kamu yararı amacıyla sınırlanabileceği ilkesine dayanılarak talep edilebilir (Anayasa m.35).

El konulan hesaptan para çekersem ne olur?

El koyma kararından sonra hesap üzerinde kararı etkisiz kılmaya yönelik işlemler geçersizdir (CMK m.128/5). Karara aykırı hareket edilmesi hâlinde TCK m.289’daki muhafaza görevini kötüye kullanma suçu hükümleri uygulanır (CMK m.128/8).

Beraat edersem el konulan mallarım geri verilir mi?

Evet. Muhafazasına gerek kalmayan veya müsadere edilmeyeceği anlaşılan değerler re’sen veya istem üzerine geri verilir (CMK m.131/1). Koşulları oluşmadan el konulan veya zamanında geri verilmeyen malvarlığı için tazminat da istenebilir (CMK m.141/1-j).

Mahkûmiyet hâlinde neye el konulur, ne müsadere edilir?

Suçla elde edilen veya suçun konusunu oluşturan maddi menfaatler ve bunların dönüştürülmesiyle elde edilen kazançlar müsadere edilir; bunlara el konulamamışsa karşılığı olan değerler müsadere edilir (TCK m.55/1-2). İyiniyetli üçüncü kişilere ait eşya müsadere edilmez (TCK m.54/1, 55/3).

El konulan aracım veya stoklarım değer kaybediyorsa ne olur?

Zarar görme veya değerinde esaslı kayıp tehlikesi varsa el konulan eşya hükümden önce elden çıkarılabilir. Kararı soruşturmada hâkim, kovuşturmada mahkeme verir; karar öncesinde eşyanın sahibi dinlenir (CMK m.132/1-3).

El koyma nedeniyle Anayasa Mahkemesine başvurabilir miyim?

Mülkiyet hakkının ihlali iddiasıyla bireysel başvuru yapılabilir; ancak önce itiraz dâhil kanuni başvuru yolları tüketilmelidir (6216 sayılı Kanun m.45/2). Başvuru, yolların tüketildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılır (m.47/5).

El koyma ne kadar sürer, bir süre sınırı var mı?

CMK m.128, malvarlığına el koymanın azami süresini belirlemez. Tedbir, muhafazasına gerek kalmadığında veya müsadere edilmeyeceği anlaşıldığında re’sen ya da istem üzerine kaldırılır (CMK m.131/1). Uzun süren el koyma, mülkiyet hakkının ancak kanunla ve kamu yararı amacıyla sınırlanabileceği ilkesi yönünden itiraz ve bireysel başvuru konusu yapılabilir (Anayasa m.35; 6216 s.K. m.45).

Kaynakça

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut dosyada el koyma kararı, rapor ve malvarlığının edinilme belgeleri birlikte değerlendirilmelidir.

Bu konuda hukuki destek almak için

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Post by Av. Fatma Öztürk